Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΖ΄. Τελευταίο

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης
Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος ΙΖ'

 Ο κύριος «εαυτόν εκένωσε και έλαβε δούλου μορφήν… και σχήματι ευρεθείς ως άνθρωπος εταπείνωσεν εαυτόν, γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού».
 Με τη σταύρωση και την ταφή του φάνηκε πως όλα τελείωναν. Έγινε λοιπόν άδικα η θυσία; Όλα όσα είπε και έκανε ο Ιησούς, ο Μονογενής Υιός του Θεού, όλα αυτά αποτελούσαν απλούστατα φενάκη; Στηρίχθηκαν λοιπόν ελπίδες στο πρόσωπό του και στο έργο του και όλα τάφηκαν πίσω από μια βαριά ταφόπετρα;
 Έτσι φάνηκε τουλάχιστον. Μιαν αναλαμπή απολυτρώσεως στο Πρόσωπο του Κυρίου την διέψευδε η αλυσίδα των δραματικών γεγονότων των ελαχίστων ημερών, που προηγήθηκαν, και τα σφράγισε πια για πάντα η σιγή του τάφου; Για λίγες μέρες έτσι φάνηκε, πως όλα πήγαν χαμένα. «Ημείς δε ηλπίζομεν ότι αυτός εστίν ο μέλλων λυτρούσθαι τον Ισραήλ˙ αλλά γε συν πάσι τούτοις τρίτην ταύτην ημέραν άγει σήμερον, αφ’ ου ταύτα εγένετο…».

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΣΤ΄

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Μέρος ΙΣΤ'

  Αλήθεια ποιος άνθρωπος αγάπησε τόσο πολύ; και αν αγάπησε έναν ή κάποιον αριθμό συνανθρώπων του, δεν του ήταν δυνατό να αγαπήσει όλους τους ανθρώπους με την ίδια απέραντη αγάπη και για όλους μαζί και για τον καθένα τους χωριστά.
Όλους, όχι μόνο τους τωρινούς ανθρώπους, αλλά όλους, μικρούς και μεγάλους, καλούς και κακούς, δικαίους και αδίκους, όσοι υπήρξαν και όσοι θα υπάρξουν επάνω στη γη. Είναι αδιανόητο αυτό για τον άνθρωπο. Όση αγάπη κι αν νιώθει ένας φιλόστοργος πατέρας.
 Είναι αγάπη για το δικό του παιδί, και βέβαια αγάπη ανθρώπινη, περιορισμένη, αδύναμη, ασύγκριτα μικρή μπρος στην αγάπη του Θεού. Όση αγάπη κι αν έχει μια μητέρα για τα παιδιά της, δεν μπορεί να έχει την ίδια αγάπη και για όλα τα παιδιά του κόσμου, έστω κι αν θυσιασθεί γι’ αυτά. Η αγάπη της είναι ανθρώπινη, και γι’ αυτό περιορισμένη και ανίκανη να σώσει το παιδί της από την αμαρτία ή να του εξασφαλίσει αιώνια ζωή.

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΕ΄

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Μέρος ΙΕ'

   Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψή του μας λέει ετούτα:
   «Ιωάννης ταις επτά εκκλησίαις… από Ιησού Χριστού, ο μάρτυς ο πιστός, ο πρωτότοκος των νεκρών και ο άρχων των βασιλέων της γης, τω αγαπώντι ημάς και λούσαντι ημάς από των αμαρτιών ημών…».
   «Εγώ ο Ιωάννης απευθύνομαι στις επτά εκκλησίες (της Μ. Ασίας) και σας εύχομαι να έχετε τη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Αυτός είναι ο αξιόπιστος μάρτυρας της αλήθειας του Θεού. Αυτός είναι εκείνος που έχει αναστηθεί πρώτος από τους νεκρούς και έγινε αρχή της αναστάσεως όλων των πιστών στη νέα ζωή. Αυτός είναι ο εξουσιαστής και κύριος όλων των βασιλέων της γης. Αυτός λοιπόν ο Ιησούς και μας αγαπάει και μας έχει λούσει και καθαρίσει με το αίμα του από τις αμαρτίες μας».
   Κάτι που έχει σημαντική βαρύτητα και αποτελεί θεμελιώδη σημασία για την αγάπη του Θεού, είναι και η εμπειρία των Αγίων και η προσωπική βίωση της αγάπης αυτής. Αυτήν καταθέτει ο άγιος απόστολος Παύλος, που έχει ζήσει όσο λίγοι την αγάπη αυτή και μας λέει τα ακόλουθα:

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΔ΄

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος ΙΔ'

   Ο Πατήρ αγάπησε πράγματι τον κόσμο. Το ίδιο και ο Υιός του. Αγάπησε και αυτός με την ίδια θέρμη και στον ίδιο βαθμό τον άνθρωπο. Αυτό μας βεβαιώνει ο άγιος Απόστολος Παύλος γράφοντας στους Θεσσαλονικείς:
   «Ο ίδιος ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός και ο Θεός και Πατέρας μας, που μας αγάπησε, μας έδωσε παρηγορία ανεξάντλητη με τη χάρη και την καλή ελπίδα του ουρανού και των αγαθών του. Είθε αυτός να παρηγορήσει τις καρδιές σας και να σας στηρίξει με κάθε διδασκαλία οικοδομητική και κάθε καλό έργο».
   Και ο Ευαγγελιστής της αγάπης, ο ίδιος  ο άγιος απόστολος Ιωάννης, καταθέτει και αυτός τη δική του μαρτυρία.
   «Εν τούτω εστίν η αγάπη, ουχ ότι ημείς ηγαπήσαμεν τον Θεόν, αλλ’ ότι ημείς ηγαπήσαμεν τον Θεόν, αλλ’ ότι αυτός ηγάπησεν ημάς και απέστειλεν τον Υιόν αυτού ιλασμόν περί των αμαρτιών ημών».

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΓ΄

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος ΙΓ'

    Μια, αυτός είναι ο Κύριος. «Φωνή αύρας λεπτής», γαλήνια αύρα, που δροσίζει, που γαληνεύει, που εξηρεμεί, που ειρηνεύει και που θωπεύει τρυφερά και σπλαχνικά τον ξεπεσμένον άνθρωπο. Ως τέτοιος θα επισκεπτόταν τον άνθρωπο.
Θα επισκεπτόταν τον άνθρωπο ο Μονογενής Υιός ως άνθρωπος. Όχι μεταμορφωμένος σε άνθρωπο, χωρίς να είναι, αλλά σε πραγματικόν άνθρωπο, με σάρκα και αίμα, ως «ενανθρωπήσας Θεός». Ως ίσος προς ίσους, έστω κι αν πίσω του θα κρυβόταν η Θεότης του, αφού θα ήταν Θεάνθρωπος. Όμως θα φαινόταν και θα λεγόταν και θα ήταν και «υιός του ανθρώπου». «και (λοιπόν) ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν τοις ανθρώποις». Μάλιστα˙ «άνθρωπος γίνεται Θεός, ίνα θεόν τον άνθρωπον απεργάσηται»!
   Ο Υιός λοιπόν του Θεού «εν μορφή Θεού υπάρχων… εαυτόν εκένωσε μορφήν δούλου λαβών, εν ομοιώματι ανθρώπων γενόμενος, και σχήματι ευρεθείς ως άνθρωπος εταπείνωσεν εαυτόν γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού».
   «Ο Λόγος του Θεού, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Χριστός, που ως απαράλλακτη εικόνα του Θεού και Πατρός ήταν και ο ίδιος Θεός, άδειασε τον εαυτό του από το θεϊκό του μεγαλείο, τον σμίκρυνε μόνος του θεληματικά, από αγάπη και μόνο και από απόλυτη υπακοή στο θέλημα του αγαπημένου του Πατρός, και έλαβε μορφή δούλου, δηλαδή έγινε άνθρωπος, και ουσιαστικά ίδιος με τους ανθρώπους κατά το εξωτερικό του φαινόμενο, χωρίς όμως αμαρτία, και ταπείνωσε τον εαυτό του μέχρι θανάτου, και μάλιστα σταυρικού θανάτου, οδυνηρού και ατιμωτικού».

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΒ΄

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος ΙΒ'

Η αγάπη του ως πάνσοφη και απείρως εφευρετική θα έβρισκε τον τρόπο να προχωρήσει και στη δεύτερη ενέργεια, γιατί μόνο έτσι θα μπορούσε να πείσει την ανθρώπινη φύση για τη γνησιότητα της αγάπης του, χωρίς να την παραβιάσει ή να την παραμορφώσει ή να την άρει και να την αφαιρέσει.
Ο Θεός χαρίζει ατημέλητα ό, τι χαρίζει.
Δε μετανιώνει ποτέ για ό, τι έκανε, γιατί δεν κάνει τίποτε, που να μην είναι και σοφά καμωμένο και ακριβώς σύμφωνο με αυτό ακριβώς, που ήθελε να κάνει. Και λοιπόν βρήκε τη λύση. Βρήκε τη λύση όχι περιμένοντας την πτώση του ανθρώπου, αλλά προαιωνίως, γιατί ο Θεός ήξερε τι επρόκειτο να συμβεί με τον άνθρωπο. Και ποια θα ήταν η λύση; η λύση θα ήταν η «κένωση».
Η κένωση; Τι σημαίνει κένωση; σημαίνει, ότι θα άδειαζε από τη θεότητά του και θα έπαιρνε σάρκα και οστά ο μονογενής Υιός του, η απόλυτη αγάπη του θείου προσώπου του, το θείο και υπερφυσικό Γέννημά του.
   Τι πιο μεγαλειώδες και πιο υπέροχο σχέδιο από αυτό; Σχέδιο, που μόνον αυτός θα μπορούσε και να το σκεφθεί και προ πάντων να το θέσει σε εφαρμογή, επισκεπτόμενος τον άνθρωπο ο Θεός σαν άνθρωπος, και αυτός στο πρόσωπο του αγαπημένου του Μονογενούς Υιού και Λόγου του, που ήταν και είναι ισοδύναμος και συνάναρχος με τον Πατέρα, Θεός εκ Θεού. Και θα τον έστελνε όχι με θείο μεγαλείο και δόξα ουράνια και στρατιές αγγέλων δορυφορούντων αυτόν, αλλά ως ταπεινόν άνθρωπο.

Ανάσταση! Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΙΑ

γ) Η ανόρθωση και ο θρίαμβος της αγάπης

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος ΙΑ'

Ο Θεός όμως δεν είναι μικροπρεπής ούτε εκδικητικός. «Ουκ εις τέλος οργισθήσεται, ουδείς εις τον αιώνα μηνιεί˙ ου κατά τας ανομίας ημών εποίησεν ημίν, ουδέ κατά τας αμαρτίας ημών ανταπέδωκεν ημίν», θα ψάλει αργότερα ο ιερός Ψαλμωδός.
Αλλά ο Θεός ήταν και είναι πάντα ο ίδιος. Το πλάσμα του ελεύθερα τον παρήκουσε. Διεχώρισε την πορεία του από την πορεία, που του χάραξε ο Δημιουργός του. Αλλά εκείνος μακρόθυμος ων και πολυέλεος, δεν μπορούσε να υποφέρει βλέποντας το πλάσμα του καταδικασμένο στη φθορά και στο θάνατο από τον ίδιο τον εαυτό του.
Αν ο άνθρωπος λησμόνησε τον Πλαστουργό του, ο Πλαστουργός δεν λησμόνησε ποτέ το πλάσμα του, το ξεπεσμένο και δυστυχισμένο από τη δική του παράνοια και ανυπακοή. «Ο Θεός αγάπη εστί».
Και η αγάπη του Θεού «ουδέποτε εκπίπτει» σε μη αγάπη. Ο Θεός δεν έπαψε να αγαπά το δημιούργημά του, στο οποίο μάλιστα εγκατέστησε την εικόνα του. Ως Παντογνώστης, αλλά και πλήρως Προγνώστης του μέλλοντος, είχε σχεδιάσει «προ καταβολής κόσμου» την επανόρθωση του πεσόντος Αδάμ και της καταπεσμένης ανθρώπινης φύσεως.
 Και προγραμμάτισε κάτι, που όχι ανθρώπου διάνοια, αλλά και αυτών των αγίων αγγέλων ο άγιος νους, ήταν αδύνατο να φαντασθεί.

Ανάσταση! Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Ι'

 Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Μέρος Ι'

   Όπως δημιουργήθηκε ο πρώτος άνθρωπος, μας λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, «δεν χρειαζόταν να παρεμβάλλεται μεταξύ αυτού και του Θεού κάτι, που να χρειάζεται να το γνωρίζει και που να τον εμποδίζει στην αυτόβουλη σχέση και συγγένειά του με το Θεό. Αυτό θα πραγματοποιούνταν μέσω της αγάπης κατά την κίνησή του προς αυτόν.
Επειδή με τη βοήθεια της θείας χάριτος ο άνθρωπος ήταν απαθής, δε θα μπορούσαν να τον εξαπατήσουν με την ηδονή οι φαντασίες των παθών.
Επειδή δε ήταν χωρίς ανάγκες, ήταν ελεύθερος από τις περιστατικές ανάγκες των τεχνών, για την οποιαδήποτε χρεία του. Και επειδή ήταν σοφός, ήταν χάρις στη γνώση ελεύθερος από την εξάρτηση και αναγκαστική θεώρηση της φύσεως, γιατί θα τη γνώριζε άμεσα με τη βοήθεια της χάριτος».
Αυτή δε η κατάσταση μονιμοποιούμενη ελεύθερα με την προσωπική προσπάθεια και ελεύθερη συμβολή του ίδιου του ανθρώπου θα τον οδηγούσε στη θέωση.
   Όμως ο Αδάμ έπεσε θεληματικά παρακούοντας τη σαφή εντολή του Θεού. Έπεσε πολύ βαριά. Και ευρισκόμενος στην κατάσταση της παρακοής στερήθηκε τη θεία χάρη και αποξενώθηκε από το Θεό. Έχασε το ζωοποιό και φωτιστικό Άγιο Πνεύμα, αφού δε θέλησε να τιμήσει και την προνομιακή θέση, που σε αυτήν τον τοποθέτησε ο Θεός, καθώς και τις ανεκτίμητες ευεργεσίες, που του έκανε ο Δημιουργός του. «Και άνθρωπος εν τιμή ων ου συνήκε, παρασυνεβλήθη τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις και ωμοιώθη αυτοίς».

Ανάσταση! Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Θ'

 Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο
Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Μέρος Θ'

   Η κίνηση αυτή είναι κίνηση αγαπητική κοινωνίας με το Θεό. Ιδιαίτερα τα λογικά πλάσματα, ακριβώς γιατί έχουν λογικό και αυτοσυνειδησία, κοινωνούν συνειδητότερα και βαθύτερα με το Θεό. Η κοινωνία αυτή βέβαια δεν είναι κοινωνία ίσων προς ίσον, αλλά κοινωνία πλασμάτων σχετικών και περιορισμένων προς τον άπειρο Δημιουργό τους.
Με άλλα λόγια˙ αλλιώς αγαπάει ο Θεός τα πλάσματά του και αλλιώς τα πλάσματα το Θεό. Η αγάπη του Θεού είναι απρόσμενη και άπειρη σε μέγεθος και βάθος και πλάτος και γνησιότητα. Η αγάπη των πλασμάτων προς το Δημιουργό τους πάντοτε περιορισμένη και σχετική και οπωσδήποτε ανάλογη με τη δύναμη προσφοράς τους.
  Ο άνθρωπος, όπως είπαμε, δημιουργήθηκε από το Θεό ως έκφραση της απέραντης αγαθότητος και κοινωνικότητός του. Και δημιουργήθηκε με κέντρο της υπάρξεώς του το Δημιουργό του, από τον οποίο την πήρε και η οποία μόνο από αυτόν μπορεί να συνεχίζεται και να διατηρείται αλώβητη, όπως π.χ., τηρουμένων πάντοτε των αναλογιών, η γη διατηρείται και διατηρεί όλον τον πλούτο της από τον ήλιο, που τη συγκρατεί στην τροχιά της και τη ζωογονεί με το φως και τη θερμότητά του.
   Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού». 

Ανάσταση! Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Η'

 Η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Μέρος Α'

Ο Θεός ο υπεράγαθος και υπεράγιος, ο Θεός, που είναι η αγάπη η άπειρη και απερινόητη, δεν ανεχόταν να περιορίζεται σε μόνον τον εαυτό του τα αγαθό, που τον χαρακτηρίζει, και η χωρίς όρια μακαριότης του, χωρίς αυτά τα αγαθά να μετέχωνται και από άλλους εκτός του εαυτού του.
 Γι’ αυτό δημιούργησε τις νοερές αγγελικές δυνάμεις, τον αισθητό κόσμο και ανάμεσά τους τον άνθρωπο, τον περιβεβλημένον υλικό σώμα, αλλά και προικισμένον με πνευματικόν πλούτο μέσα σε αυτό. Όλα έγιναν από πολλή αγάπη και μόνο, γιατί ο Θεός είναι ανενδεής, δηλαδή δεν έχει ανάγκη από τίποτε.
Είναι παντοδύναμος και δε χρειάζεται συμπλήρωση από τίποτε. Είναι απολύτως μακάριος και δε χρειάζεται προσθήκη άλλης δυνάμεως. Είναι πάνσοφος και δε χρειάζεται συμβούλους και έξωθεν σοφία, όντας αυτός αυτοσοφία και πηγή κάθε σοφίας. Ο μόνος λόγος νοερής και υλικής δημιουργίας ήταν η απέραντη αγάπη του, για να μετάσχουν και τα δημιουργήματά του από τον πλούτο των αγαθών, των οποίων είναι ο ίδιος φορεύς, και να γεύονται τον πλούτο της αγάπης του.
   Έτσι έχουμε μια κίνηση αγάπης, που εκπορεύεται από το Θεό, διαπερνάει και διαποτίζει όλα τα όντα, πνευματικά και υλικά, και επιστρέφει πάλι στον ίδιο το Θεό ως πηγή της.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Ζ'

 Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Α) Η αγάπη του Θεού
 Μέρος Ζ'

Επομένως ο Θεός «εξίσταται» με μια πνευματική κίνηση αγαπητική προς τα δημιουργήματά του, και ειδικότερα προς τα λογικά πλάσματά του, όπως είναι ο άνθρωπος. Και ο άγιος Διονύσιος συνεχίζει: «Ο θείος έρως είναι από τη φύση του εκστατικός. Δεν αφήνει τους εραστές να ανήκουν στον εαυτό τους. Και αυτό το δείχνουν από την πρόνοια, που δείχνουν για τα κατώτερα.
Εκείνα που είναι της ίδιας σειράς τη δείχνουν από τη μεταξύ τους συνοχή. Και τα χαμηλότερα από τη θειότερη επιστροφή τους προς τα πρώτα. Γι’ αυτό ο θείος Παύλος, που κυριεύθηκε από τον θείον έρωτα και δοκίμασε την εκστατική του δύναμη, λέει με ένθεο στόμα: «δεν ζω εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός», ως αληθινός εραστής, που μέσα του είχε υποστεί έκσταση προς το Χριστό, όπως λέει ο ίδιος στην προς Κορινθίους 
Επιστολή του. Δε ζούσε επομένως τη δική του ζωή, αλλά τη ζωή του αγαπημένου του ως υπερβολικά αγαπητή και ποθητή».
   Και ο μεγάλος θεολόγος, ο όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής, λέει τα εξής: «Οι θεολόγοι ονομάζουν το θείον άλλοτε έρωτα, άλλοτε αγάπη, άλλοτε εραστό και αγαπητό. Γι’ αυτό ο έρως, που είναι αγάπη, κινείται (προς τα έξω), ως εραστό δε και αγαπητό κινεί προς τον εαυτό του όλα όσα είναι δεικτικά έρωτος και αγάπης.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος ΣΤ'

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού
Α) Η αγάπη του Θεού
 Μέρος ΣΤ'

   «Ο Θεός αγάπη εστίν». Όσο κι αν μας φαίνεται κατανοητή η φράση αυτή και ο προσδιορισμός του νοήματός της, όμως αποτελεί μυστήριο, γιατί μυστήριο είναι ο ίδιος ο Θεός, με τον οποίο ταυτίζεται. Όσο άπειρος είναι ο Θεός, τόσο άπειρη είναι και η αγάπη του.
Και όσο λίγο κατανοούμε το Θεό, τόσο λίγο μπορούμε να κατανοήσουμε και το νόημα αυτής της φράσεως, ότι ο Θεός είναι αγάπη στην ολότητά του, γιατί ξεπερνάει τα όρια της περιορισμένης μας λογικής.
Μένουν όμως κάποια στοιχεία και μερικά περιθώρια κατανοήσεως κάποιων εκδηλώσεων της αγάπης του Θεού, τόσο στη σύνολη δημιουργία, όσο και στη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο. Αλλιώς δε θα είχε νόημα η ομιλία αυτή.
   Μια προσπάθεια προσεγγίσεως της θείας αγάπης αποτελεί η περιγραφή, που επιχειρεί σχετικά ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης μιλώντας για την αγάπη του Θεού ως «εκστατικότητα του Θεού».

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Ε'

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Α) Η αγάπη του Θεού

Μέρος Ε'

   «Ο Θεός αγάπη εστίν». Όσο κι αν μας φαίνεται κατανοητή η φράση αυτή και ο προσδιορισμός του νοήματός της, όμως αποτελεί μυστήριο, γιατί μυστήριο είναι ο ίδιος ο Θεός, με τον οποίο ταυτίζεται. Όσο άπειρος είναι ο Θεός, τόσο άπειρη είναι και η αγάπη του.
Και όσο λίγο κατανοούμε το Θεό, τόσο λίγο μπορούμε να κατανοήσουμε και το νόημα αυτής της φράσεως, ότι ο Θεός είναι αγάπη στην ολότητά του, γιατί ξεπερνάει τα όρια της περιορισμένης μας λογικής. Μένουν όμως κάποια στοιχεία και μερικά περιθώρια κατανοήσεως κάποιων εκδηλώσεων της αγάπης του Θεού, τόσο στη σύνολη δημιουργία, όσο και στη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο. Αλλιώς δε θα είχε νόημα η ομιλία αυτή.
   Μια προσπάθεια προσεγγίσεως της θείας αγάπης αποτελεί η περιγραφή, που επιχειρεί σχετικά ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης μιλώντας για την αγάπη του Θεού ως «εκστατικότητα του Θεού». Η αγάπη του Θεού είναι μια κατά κάποιον τρόπο μυστικόν και απροσπέλαστον νοητικά «έκσταση», δηλαδή έξοδος του Θεού από τον εαυτό του, χωρίς όμως να «εξίσταται» ο Θεός, χωρίς δηλαδή να βγαίνει από τον εαυτό του! Ακατανόητο αυτό και αντινομικό, αλλά μόνον έτσι μπορεί να εκφραστεί αυτή η διαπίστωση.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Δ'

 Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Α) Η αγάπη του Θεού

Μέρος Δ'

   Είναι όμως αδύνατο να περιγράψει κανένας με λόγια το γεγονός, που ολόκληρο το σύμπαν, όλος ο υλικός και πνευματικός κόσμος, αδυνατεί και να περιχωρήσει και να κατανοήσει εις βάθος και να εκτιμήσει ανάλογα με τη σημασία και το μέγεθός του.
Και βέβαια είναι απολύτως αδύνατη η περιγραφή του και παρουσίασή του στα πολύ περιορισμένα χρονικά πλαίσια μιας πενιχρής ομιλίας. Παραμένει μόνο η θελκτικότητα του βιώματος και η διαισθητική προσέγγιση του μεγάλου αυτού μυστηρίου εν πίστει και χαρά αφ’ ενός και εν βιώσει του στην πορεία και τον αγώνα της ζωής αφ’ ετέρου.
   Θα έπρεπε όμως να εκταθεί υπέρμετρα ο λόγος και με ακροθιγή, έστω, αναφορά του στο άφραστον αυτό θαύμα.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Γ'

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Α) Η αγάπη του Θεού

Μέρος Γ'

   Ανάσταση! Ένας μοναδικός θρίαμβος! Ένας θρίαμβος όχι συνηθισμένων διαστάσεων, αλλά θρίαμβος κοσμικώς και χρονικώς αιωνίων διαστάσεων.
   «Ουρανοί μεν επαξίως ευφραινέσθωσαν, γη δε αγαλλιάσθω, εορταζέτω δε κόσμος, ορατός τε άπας αόρατος», γιατί «τα σύμπαντα σήμερον χαράς πληρούνται». «Άγγελοι και άνθρωποι την του Σωτήρος υμνούσι τριήμερον έγερσην». «Λαοί υμνούσι… Πάσχα μέγαν εξανατείλαν υπό του Αναστάντος εκ τάφου Χριστού του ζωοδότου και Λυτρωτού πάσης κτίσεως». «Ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια» αναγνωρίζουν το μεγάλο και μοναδικό γεγονός της Αναστάσεως.
 Και δικαιολογημένα ψάλλει η Εκκλησία θριαμβευτικά και με ακράτητον ενθουσιασμό την Ανάσταση. «Ώφθη φως απρόσιτον ημίν, λάμπων από τάφου ωραίος Χριστός ο Κύριος˙ Άδης ηχμαλώτισται, σατάν ηφάνισται, χαίρει του κόσμου τα πέρατα», μέλπει η Εκκλησία του Χριστού.
   Και με το στόμα του μεγαλύτερου ρήτορός της κράζει θριαμβευτικά:
   «Μηδείς θρηνείτω πενίαν˙ εφάνη γαρ η κοινή βασιλεία. Μηδείς οδυρέσθω πταίσματα˙ συγγνώμη γαρ εκ του τάφου ανέτειλε.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Β'

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Α) Η αγάπη του Θεού

Και επεξηγεί ο άγιος Ιερόθεος την έννοια του όρου έρως: «Τον έρωτα είτε θείον ειπούμε είτε αγγελικόν είτε νοερόν είτε ψυχικόν είτε ακόμη και φυσικόν, πρέπει να τον εννοήσουμε ως μία δύναμη που προξενεί ένωση.
Και κινεί τα ανώτερα να προνοούν για τα κατώτερα, εκείνα που είναι της ίδιας σειράς τα κινεί να έχουν αμοιβαία συνοχή και κοινωνία, και τέλος κινεί τα κατώτερα να επιστρέψουν στα καλύτερα και ανώτερά τους».
   Επομένως ο Θεός «εξίσταται» με μια πνευματική κίνηση αγαπητική προς τα δημιουργήματά του, και ειδικότερα προς τα λογικά πλάσματά του, όπως είναι ο άνθρωπος. Και ο άγιος Διονύσιος συνεχίζει: «Ο θείος έρως είναι από τη φύση του εκστατικός.
Δεν αφήνει τους εραστές να ανήκουν στον εαυτό τους. Και αυτό το δείχνουν από την πρόνοια, που δείχνουν για τα κατώτερα. Εκείνα που είναι της ίδιας σειράς τη δείχνουν από τη μεταξύ τους συνοχή. Και τα χαμηλότερα από τη θειότερη επιστροφή τους προς τα πρώτα.

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Α'

Ανάσταση! Ο θρίαμβος της αγάπης του Θεού

Α) Η αγάπη του Θεού

   «Ο Θεός αγάπη εστίν». Όσο κι αν μας φαίνεται κατανοητή η φράση αυτή και ο προσδιορισμός του νοήματός της, όμως αποτελεί μυστήριο, γιατί μυστήριο είναι ο ίδιος ο Θεός, με τον οποίο ταυτίζεται. Όσο άπειρος είναι ο Θεός, τόσο άπειρη είναι και η αγάπη του.
Και όσο λίγο κατανοούμε το Θεό, τόσο λίγο μπορούμε να κατανοήσουμε και το νόημα αυτής της φράσεως, ότι ο Θεός είναι αγάπη στην ολότητά του, γιατί ξεπερνάει τα όρια της περιορισμένης μας λογικής. Μένουν όμως κάποια στοιχεία και μερικά περιθώρια κατανοήσεως κάποιων εκδηλώσεων της αγάπης του Θεού, τόσο στη σύνολη δημιουργία, όσο και στη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο. Αλλιώς δε θα είχε νόημα η ομιλία αυτή.
   Μια προσπάθεια προσεγγίσεως της θείας αγάπης αποτελεί η περιγραφή, που επιχειρεί σχετικά ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης μιλώντας για την αγάπη του Θεού ως «εκστατικότητα του Θεού». Η αγάπη του Θεού είναι μια κατά κάποιον τρόπο μυστικόν και απροσπέλαστον νοητικά «έκσταση», δηλαδή έξοδος του Θεού από τον εαυτό του, χωρίς όμως να «εξίσταται» ο Θεός, χωρίς δηλαδή να βγαίνει από τον εαυτό του! Ακατανόητο αυτό και αντινομικό, αλλά μόνον έτσι μπορεί να εκφραστεί αυτή η διαπίστωση.

Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Ε'

 Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών

  Μέρος Ε'

   Για να δοθεί απάντηση, που να ξεπερνά την κάθε απαισιοδοξία και την κάθε απογοήτευση, που θα δημιουργούσε μια αρνητική απάντηση στα παραπάνω ερωτηματικά, θα πρέπει να προσέξουμε με όση προσοχή χρειάζεται κάποια ενδιαφέροντα σημεία αντιμετωπίσεώς τους. Ποια μπορεί να είναι αυτά;
α) Η γενναιότητα και σταθερότητα της θελήσεώς μας
   Η θέλησή μας είναι ένα από τα στοιχεία της υπάρξεώς μας, που μπορούμε να έχουμε στο χέρι μας, αν δουλεύουμε κατάλληλα και έγκαιρα, και να μην την αφήνουμε να υποδουλωθεί σε οποιαδήποτε πάθη και κακές συνήθειες. Η θέληση προσδιορίζει το ποιόν και το χαρακτήρα των ενεργειών μας, άρα και την αγάπη μας και τη διάθεσή μας να εμμείνουμε σ’ αυτήν.
β) Η αδιάκοπη εκζήτηση της βοήθειας της θείας χάριτος
   Αν το κάνουμε αυτό συστηματικά και με επιμονή, δε θα μας λείψει η θεία βοήθεια. Ιδιαίτερο μέσον για την πρόσκτηση και διατήρηση της θείας βοήθειας είναι η ολόψυχη μετοχή μας στα μέσα της χάριτος με αντίστοιχη εσωτερική εργασία. Γνωστά αυτά και κανονισμένα από το πρόγραμμα της ζωής μέσα στον ιερό χώρο, που ζείτε.

Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Δ'

Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών

 Μέρος Δ'

Έτσι με τον καιρό δε μας ενδιαφέρει τίποτε άλλο παρά μόνο ό, τι έχει σημασία για τον εαυτό μας, ό, τι μας βολεύει και ό, τι μας κολακεύει φανερά ή κρυφά. Ακόμη εύκολα περιγελούμε τους άλλους χωρίς πολλές τύψεις, τους ειρωνευόμαστε ή τους χλευάζουμε, προ πάντων όταν τους αισθανόμαστε κατώτερους από μας.
Είμαστε επίμονοι στη γνώμη μας και συζητούμε με φιλόνεικη διάθεση για μικροπράγματα χωρίς πραγματικό ενδιαφέρον για την αλήθεια, αλλά μόνο για να στηρίξουμε τη γνώμη μας και τις απόψεις μας, έστω κι αν δεν ευσταθούν. Επίσης μπορεί να ανακαλύψουμε μέσα μας προκαταλήψεις εις βάρος άλλων προσώπων στο άμεσο ή ευρύτερο περιβάλλον μας.
 Όχι σπάνια μπορούν να καμουφλαριστούν ως δήθεν αγάπη με καθαρά ψυχολογικά ελατήρια ή καταστάσεις, όπως ο θαυμασμός, η ομορφιά, η εξυπνάδα ή η ιδιοφυία κάποιου προσώπου, κατά συνθήκην κληρονομημένες απόψεις για άλλους ή επειδή όλοι έχουν τη γνώμη αυτή, έστω κι αν εμείς δεν έχουμε ακόμη σχηματίσει δική μας προσωπική γνώμη. Άλλοτε πάλι θέλουμε να ενεργούμε «πρωτότυπα», όχι δηλαδή όπως ενεργούνε οι άλλοι, αλλά σαν να είμαστε εμείς κάποιοι σπουδαίοι άνθρωποι και ξεπερνούμε το μέσο τύπο ανθρώπου.

Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών. Αρχιμανδρίτη Ευσέβιου Βίττη. Μέρος Γ'

  

Για την αγάπη από γράμμα σε πρόσωπα μοναχών

 Μέρος Γ'

  Υπάρχει ίσως η όχι σωστή αντίληψη, ότι δήθεν ο μοναχός αγαπάει μόνο εσωτερικά με τρόπο που δε φαίνεται εξωτερικά. Αυτό όμως δεν ανταποκρίνεται στα πράγματα. Η αγάπη του μοναχού, που υπάρχει μέσα του, όπως και κάθε άλλη αγάπη, πρέπει να εκδηλώνεται και εξωτερικά.
Είναι όρος απαραίτητος αυτός για να είναι η αγάπη αγάπη. Χωρίς την εξωτερίκευση αυτή, εκτός αν τα πράγματα δεν την επιτρέπουν σε συγκεκριμένες πράξεις, θα ήταν η αγάπη μας είτε φαντασίωση είτε υποκρισία είτε καθαρή αυταπάτη.
Μόνο που η αγάπη του μοναχού ως πράξη είναι πιο διακριτική, πιο ανάλαφρη, πιο αθόρυβη, κρυμμένη μέσα σε μια καθημερινότητα και πεζότητα, κρυμμένη σε μια πράξη υπακοής ή μια έκχυση θερμών δακρύων μέσα σε ολονύχτια προσευχή για κάποια ή κάποιες ψυχές, για ολόκληρο τον κόσμο, ή σε κάποια ταπεινά διακονήματα, που κανένας ίσως δεν δίνει σ’ αυτά σημασία.
   Πάντως είτε έτσι είτε αλλιώς η αγάπη πρέπει να εκδηλωθεί με συγκεκριμένους τρόπους προς τα έξω. Και θα ιδούμε πιο κάτω πως πολλά εμπόδια δεν επιτρέπουν να αγαπήσουμε τους άλλους σαν αδέρφια μας, σαν άλλους «εαυτούς».