Zhang Yimou, Το σινικό τοίχος (长城 2016)

Zhang Yimou, Το σινικό τοίχος (长城 2016) 

  Εν όψει της προβολής της «Σκιάς» του Τζανγκ Γιμόου σήμερα.

  Είναι η τέταρτη ταινία εποχής του Τζανγκ Γιμόου. Η πέμπτη είναι η «Σκιά. Βασίζεται πάνω σε ένα μύθο, από τους κάμποσους που κυκλοφορούν για το σινικό τοίχος.

  Το σινικό τοίχος χτίστηκε από τον Τσινγ Σι Χουάνγκ Ντι, τον πρώτο αυτοκράτορα μιας ενοποιημένης Κίνας, τον οποίο είδαμε πριν την ενοποίησή της στο έργο «Ο ήρωας». Είναι το πιο κολοσσιαίο έργο της ανθρωπότητας, ορατό από τα διαστημόπλοια.

  Δυο Άγγλοι τυχοδιώκτες πηγαίνουν στην Κίνα. Θέλουν να ανταλλάξουν άλογα με μπαρούτι. Το μπαρούτι, όπως και το χαρτί, είναι εφεύρεση των Κινέζων, που όμως δεν είχαν σκεφτεί να το χρησιμοποιήσουν για πολεμικούς σκοπούς (στην ταινία, αναχρονιστικά, το χρησιμοποιούν) αλλά μόνο για την κατασκευή πυροτεχνημάτων. Πέφτουν πάνω σε ληστές που τους παίρνουν τα άλογα. Καταφέρνουν να ξεφύγουν, οι μόνοι επιζήσαντες από τους συντρόφους τους σ’ αυτό το ριψοκίνδυνο ταξίδι.

  Όμως γρήγορα οι ληστές βρίσκουν τα ίχνη τους και τους καταδιώκουν. Αυτοί τρέχουν να ξεφύγουν και φτάνουν μπροστά στο σινικό τοίχος. Τους περιμένουν οι κινέζοι στρατιώτες. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Θα προτιμήσουν τελικά τους στρατιώτες.

  Αντιμετωπίζοντας αρχικά τη δυσπιστία τους θα γίνουν έμπιστοί τους όταν τους βοηθούν να αντιμετωπίσουν κάτι μυθικά τέρατα που μοιάζουν με δεινόσαυρους, που εμφανίζονται κάθε εξήντα χρόνια. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας είναι οι συμπλοκές με αυτά τα τέρατα. Στον αγώνα είναι και γυναίκες στρατιώτες, κάτι σαν αμαζόνες. Και βέβαια το happy end είναι δεδομένο, θα φύγουν, όμως χωρίς το μπαρούτι. Ο Matt Damon έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στο μπαρούτι και στον σύντροφό του τον Pedro Pascal, που ήταν σιδηροδέσμιος καθώς το είχε σκάσει με τον Wilherm Dafoe, άλλον εγγλέζο που είχε έλθει και αυτός, πριν εικοσιπέντε χρόνια, για τον ίδιο σκοπό.

  Ταινίες φαντασίας και ταινίες εποχής δεν μου αρέσουν, και εδώ είχαμε δύο σε ένα. Δεν θα την έβλεπα ποτέ αν δεν ήταν ταινία του Τζανγκ Γιμόου.

  Έτσι κάνω πάντα: αν βλέπω πακέτο έναν σκηνοθέτη βλέπω και ταινίες του που σαν είδος δεν μου αρέσουν.

  Και θυμήθηκα μια παρόμοια ταινία, τους «47 ρονίν» με τον Κιάνου Ρηβς, βασισμένη και αυτή σε πραγματικό γεγονός με το φανταστικό να εισχωρεί μέσα του. Έχω δει όλες τις ταινίες που έχουν σχέση με το γεγονός αυτό, με πρώτη την ταινία του Μιτζογκούτσι, και είναι αυτή που μου άρεσε λιγότερο, για να μην πω καθόλου.   

  Η προηγούμενη ταινία του Τζανγκ Γιμόου είναι η «Μεγάλη επιστροφή», για την οποία αναρτήσαμε πριν από δυόμισι χρόνια. Η προηγούμενη για την οποία αναρτήσαμε σήμερα είναι «Το δένδρο με τα λευκά άνθη».  

Νικόλας Ευαντινός, Μικρές αγγελίες και ειδήσεις

Νικόλας Ευαντινός, Μικρές αγγελίες και ειδήσεις, Γαβριηλίδης 2008

Η παρακάτω βιβλιοκριτική δημοσιεύτηκε στο Λέξημα

Ένας νέος ποιητής εκφράζει την αγωνία της νέας γενιάς μπροστά σε μια πραγματικότητα που γίνεται όλο και πιο ζοφερή

  «Μικρές Αγγελίες και ειδήσεις» είναι ο τίτλος της ποιητικής συλλογής του Νικόλα Ευαντινού που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη. Και πράγματι, όσα από τα ποιήματα της συλλογής αυτής δεν είναι «ειδήσεις», τιτλοφορούνται: «χαρίζεται…», «ζητείται…», «πωλείται…», «ενοικιάζεται…» κ.λπ., όπως και οι μικρές αγγελίες. Μέσα από τα ποιήματα αυτά ο Ευαντινός σαρκάζει και αυτοσαρκάζεται, με μια νιχιλιστική διάθεση απέναντι στη σύγχρονη πραγματικότητα που «όπου κι αν ταξιδέψουμε μας πληγώνει».

 

  …Ήλθε η εποχή των δολοφόνων!

  Τα χάρτινα θηριοσφαγεία,

  όπου τεμαχίζουν νυχθημερόν

  τα μέλη της ορμής μας,

  είναι έκτοτε εσαεί διανυκτερεύοντα

  για όποιον φιλήσυχο πολίτη τα χρειαστεί…» (από το «Αναταραχές στη χώρα των Φράγκων», σελ. 24).

 Ο σαρκασμός στο επόμενο ποίημα φαίνεται ήδη από τον τίτλο: «Εξαγγελία αύξησης φόρου σε είδος πρώτης ανάγκης». Το παραθέτουμε ολόκληρο.

 

  Αρχή που σέβεται τον εαυτό της

 

  εξήγγειλε την αύξηση του φόρου

  για το θέαμα του μελαχρινού πουλιού

  καθώς σχίζει το γκρίζο της χαραυγής

  κουβαλώντας άγραφα ημιτόνια

  στις δυο του φτερούγες.

  Οι κινητοποιήσεις αναμένονται μεγάλες

  απ’ όσους

  ο ήλιος ανταμώνει ξάγρυπνους

  δηλαδή αντιστεκόμενους.

  Κι όμως κανείς τους

  δεν ζητά την πλήρη φοροαπαλλαγή

  Οι καιροί άλλωστε δεν είναι ευνοϊκοί. (σελ. 28).

  Ο Ευαντινός είναι ιδιαίτερα επινοητικός στις μεταφορές του, από τις οποίες τρέφεται άλλωστε κατά κόρον η ποίηση.

  Ευρέθη πελαργός,

  τόσο ευγενής, που

  στέκονταν στη βροχή

  όπως η θλίψη μας

  στου κόσμου τη βοή…

  Παρακαλώ ας έρθει να τον πάρει κάποιος

  πριν καταφτάσουν οι κλούβες της περίθαλψης

  άγριων συναισθημάτων. Ευχαριστώ. (από το «Άγριο πουλί ζητά βοήθεια», σελ. 15).

  Η γενέθλια γη, όπως και στην ποίηση του συμπατριώτη μας του Μανώλη Πρατικάκη, τρέφει την εικονοπλασία του Ευαντινού.

  Πωλείται σκύλος

  ράτσας απροσδιόριστης

  λευκός σαν το χιόνι της πλήξης,

  ύψους ίσαμε την στάθμη του ήλιου στην Ιεράπετρα

  ατίθασος και ανυπάκουος…

  Παρακαλώ για τυχόν ενδιαφέρον

  ας ειδοποιηθώ γρήγορα

  προτού κατασπαραχθώ. (Από το «Πωλείται σκύλος», σελ. 14).

    Σαρκάζοντας του πεζολόγους ποιητές στο ποίημα «Ενοικιάζεται ρήση» δίνει το στίγμα της δικής του ποιητικής, που χωρίς να είναι κρυπτική, δεν είναι εύκολα προσβάσιμη, πράγμα που απογοήτευσε φίλτατο συμπατριώτη μας ο οποίος τον κριτικάρισε γι αυτό στην προηγούμενη ποιητική του συλλογή, εκδομένη με το πραγματικό του όνομα (το Ευαντινός είναι ψευδώνυμο. Παραθέτουμε ολόκληρο το ποίημα).

 

  Ενοικιάζεται η ρήση:

  «είμαι πεζός, δεν σκαμπάζω

  από ποίηση»

  σε ποιητή που φιλοδοξεί

  να είναι πεζο-δρόμιο,

  έδαφος στέρεο για την πορεία

  προς τον θάνατο της πορείας (σελ. 17). 

  Έχουμε τη συνήθεια να ανιχνεύουμε διάσπαρτους ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους που ξεπηδούν αυθόρμητα και ασύνειδα τόσο σε ποιήματα όσο και σε πεζά στους σύγχρονους λογοτέχνες μας. Το δημοτικό μας τραγούδι δεν τους αφήνει να κοιμηθούν στις Πλάτρες. Στον Ευαντινό δεν μπορέσαμε να ανιχνεύσουμε τέτοιους στίχους. Ανιχνεύσαμε όμως στην «Επιστολή εφήβου» ένα δεκαεξασύλλαβο σε τροχαϊκό μέτρο. Το μέτρο αυτό, με ελάχιστες εξαιρέσεις όπως στον «Ύμνο στην Ελευθερία», χρησιμοποιήθηκε σε σατιρικά ποιήματα από ποιητές του προπερασμένου αιώνα. Σ’ αυτό το ποίημα, για να το πούμε χρησιμοποιώντας μια καίρια και γι αυτό τετριμμένη μεταφορά, ο Ευαντινός «έχει πιάσει το σφυγμό της νεολαίας».

  Και είμαι νέος σαν χειμώνας π’ ανασαίνει πυρωμένος

  μα την πλάση αργοπαγώνει, που τη σφίγγω και με ζώνει

  σαν καλώδιο οθόνης, σαν σειρά πληκτρολογίων

  σ’ ένα δρόμο που τελειώνει ’πα στα δόντια των θηρίων,

  ’κείνων των μουγγών τεράτων που γεννούν αβυσσαλέα

  μέσα μου την ενστικτώδη της καρδιάς γονυκλισία… (σελ. 40)

 

  Επινοητικός και πρωτότυπος, σαρκαστικός και αυτοσαρκαστικός, με μια ρωμαλέα νιτσεϊκή, καθόλου καταθλιπτική απαισιοδοξία, ο Ευαντινός αποτελεί μια από τις περισσότερα υποσχόμενες φωνές της νέας ποιητικής γενιάς.

  Μπάμπης Δερμιτζάκης