Ὁ παπα-Τύχων ὁ Ἁγιορείτης καὶ ἡ ΠΑΝΑΓΙΑ του Κρεμλίνου

Στον βίο του Γέροντα Τύχωνος του Αγιορείτη διαβάζουμε ότι σε μια επαρχία είχε ταλαιπωρηθεί πολύ, γιατί οι κάτοικοι εκεί έτρωγαν ψωμί από βρίζα (σίκαλη).

Επειδή δε ο Τιμόθεος (Τύχων) δεν έτρωγε τίποτε άλλο εκτός από ψωμί, και το ψωμί της σίκαλης είχε συνήθως μια άσχημη μυρωδιά και είναι σαν λάσπη, δεν μπορούσε να το φάει. Γι΄ αυτό είχε εξαντληθεί ο νέος.

Πηγαίνει λοιπόν στον φούρναρη, από τον οποίον είχε ζητήσει και άλλη φορά, να τον ξαναπαρακαλέσει για λίγο άσπρο ψωμί, επειδή νόμιζε ότι θα έχει για τον εαυτό του καλό ψωμί.

Εκείνος όμως, μόλις είδε τον Τιμόθεο από μακριά ακόμη, του είπε να φύγει. Λυπημένος και εξαντλημένος όπως ήταν ο νέος, έπιασε μια άκρη και με όλη την παιδική του απλότητα έκανε προσευχή στην Παναγία : «Παναγία μου, θέλω να με βοηθήσεις, γιατί θα πεθάνω στο δρόμο…».

Δεν πρόλαβε να τελειώσει την προσευχή του και ξαφνικά του παρουσιάζεται μια Κόρη με λαμπερό πρόσωπο, του δίνει μια φρατζόλα άσπρο ψωμί, και αμέσως εξαφανίζεται.

Μιὰ νύχτα πῆγε στὸ Κελλί του Παπα-Τύχωνα ἕνας κοσμικὸς νὰ τὸν ληστέψη.

Μια νύχτα πήγε στο Κελλί του Παπα-Τύχωνα ένας κοσμικός να τον ληστέψη. Αφού βασάνισε αρκετά τον Γέροντα – του έσφιγγε τον λαιμό με ένα σχοινί –, είδε ότι δεν έχει χρήματα και ξεκίνησε να φύγη.

Την ώρα που έφευγε, ο Παπα-Τύχων του είπε: «Θεός συγχωρέσοι, παιδί μου».

Ο κακοποιός αυτός πήγε να ληστέψη και άλλον Γέροντα, αλλά εκεί τον έπιασε η αστυνομία και ομολόγησε μόνος του ότι είχε πάει και στον Παπα–Τύχωνα.

Ο αστυνόμος έστειλε χωροφύλακα να πάρη τον Παπα–Τύχωνα για ανάκριση, αλλά ο Γέροντας δεν ήθελε να πάη.

Μαρτυρία θαυμαστὴ περὶ τοῦ γέροντος Τύχωνος τοῦ Ἁγιορείτου.

Αφήγηση γέροντα ηγουμένου (τελευταίο πνευματικοπαίδι του χαρισματούχου παπα-Φιλάρετου του Κωνσταμονίτη). Όταν ήμουν νεαρός μοναχός με την ευλογία του γέροντά μου Φιλάρετου πήγα να εξομολογηθώ στον παπα-Τύχωνα τον Ρώσο, τον γέροντα του π.Παισίου. Αφού μας δέχθηκε, του είπαμε γιατί πήγαμε και ξεκίνησα την εξομολόγηση.

Έλεγα με σκυμμένο κεφάλι τις αμαρτίες μου και όσο περνούσε η ώρα ένιωθα τον αυχένα μου να μουσκεύει. Δεν ήξερα τι συμβαίνει. Μόλις τελείωσα την εξομολόγηση και σήκωσα το κεφάλι είδα τον παπα-Τύχωνα να κλαίει με πολλά δάκρυα, τα οποία έπεφταν πάνω στο κεφάλι μου όση ώρα έκανα την εξομολόγηση!

Γέρων Παντελεήμων Καυσοκαλυβίτης

Γέρων Παντελεήμων Γιαμάς, Καυσοκαλυβίτης

Ο Γέρων Παντελεήμων [Γιαμάς], Καυσοκαλυβίτης, καταγωγή είχε από τα Βούρβορα της Αρκαδίας.

Γέροντάς του ήταν ο Νείλος μοναχός της καλύβης του Αγίου Παντελεήμωνος στα Καυσοκαλύβια.

Είχε προσέλθει και υποταχθεί στον γέροντά του πρίν το 1900.

«'Ιερομόναχος Πετρώνιος Προδρομίτης δικαίος τῆς ρουμάνικης σκήτης Ἁγίου Ὄρους»

«ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΠΕΤΡΩΝΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΙΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΚΗΣ ΣΚΗΤΗΣ ΑΓ. ΟΡΟΥΣ (1916-2011)»,

Ο Γέροντας Πετρώνιος Προδρομίτης ήταν προσηλωμένος στις παραδόσεις και τα δόγματα της Εκκλησίας μας. Κατεδίκαζε απερίφραστα τον Οικουμενισμό και κάθε απόκλιση από την αγία μας Πίστη.

Άκουσα από τον π. Δανιήλ: «Όταν γινόταν λόγος για την Ορθόδοξη Πίστη, και μάλιστα όταν διαλεγόταν με κάποιο αιρετικό, ήταν πολύ προσεκτικός και δεν πρόδιδε τίποτε από τα Ιερά και Όσια της Ορθοδοξίας μας. Γνώριζε πολύ καλά τους Κανόνες της Εκκλησίας και τους λόγους των Αγίων Πατέρων και τους τηρούσε με ακρίβεια και διάκριση.

»Όταν μάθαινε ότι παραβιάζονται οι ιεροί Κανόνες της Εκκλησίας, ελυπείτο πολύ και καταδίκαζε με τον λόγο του τις παρεκτροπές αυτές. Όταν όμως τον παρακαλούσαν κάποιοι να γράψει κάτι γι’ αυτές, απαντούσε ότι αυτό είναι έργο της Ιεράς Συνόδου. Είχε βαθειά πίστη ότι το Άγιο Πνεύμα θα μείνει στην Εκκλησία του Χριστού μέχρι το τέλος του κόσμου και θα εργάζεται δια των Ιερών Συνόδων και ότι δεν θα αφήσει την Εκκλησία να την εξουσιάσει ο άρχοντας του κόσμου τούτου».

Την ακλινή προσήλωσή του στην Αγία μας Ορθόδοξη Πίστη μαρτυρούσε και η αγία ζωή του.

Κάποιος λαϊκός θεολόγος, πνευματικό τέκνο του Γέροντα, μου είπε:

«Μέγα χάρισμα του Γέροντα ήταν η ανεξικακία του. Κάποτε ένας αδελφός από τους παλαιοτέρους, σε έκρηξη θυμού, σήκωσε το χέρι του και ράπισε τον Γέροντα. Εκείνος, όχι μόνο σιώπησε, αλλά και τον συγχώρησε από καρδίας και ποτέ δεν τον κακολόγησε.

Μή ξεχνᾶς ὅτι ἡ ἀρετή εἶναι κάτι κρυφό, που καλλιεργεῖται μυστικά στον θάλαμο τῆς καρδιᾶς...

Γέροντας Καλλίνικος ο Ησυχαστής

Ἕνας ἀστυνομικὸς τῆς φρουρᾶς τοῦ ̔Αγίου Όρους εἶχε σκανδαλισθῆ ὑπερβολικὰ ἀπὸ διάφορα ἄτοπα που συνήντησε στὴν ἐξάσκησι τῆς ὑπηρεσίας του. Αναστατωμένος ψυχικὰ ἔφθασε ὣς τὴν Καλύβη τοῦ π. Καλλινίκου.

—Γέροντα, τοῦ λέει, εἶμαι πολὺ ἀπογοητευμένος καὶ στενοχωρημένος ἀπὸ τὴν κατάστασι. Εἶχα μεγάλη ἐπιθυμία νὰ ἔρθω ἐδῶ γιὰ νὰ συναντήσω ἐναρέτους καὶ ἁγίους μοναχοὺς καὶ βρῆκα τὸ ἀντίθετο. Ἐὰν στὸν ἱερὸ τοῦτο τόπο ὑπάρχει τόση ἀταξία, τί να περιμένη κανεὶς ἀπὸ τὸν ἄλλο κόσμο;

—Ἦρθα να βρῶ ἀρετὴ καὶ βρῆκα κακία, ἐπανελάμβανε ἀπογοητευμένος ὁ ἀστυνομικός.

Ὁ ἐρημίτης παπα-Τύχων

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἀπὸ τὴν ἀσκητικὴ καὶ ἡσυχαστικὴ Ἁγιορειτικὴ Παράδοση», Ἅγιον Ὅρος, 2011.

 

Ὁ παπα-Τύχων, κατὰ κόσμον Τιμόθεος Γκολεγκὼφ τοῦ Παύλου καὶ τῆς Ἑλένης γεννήθηκε τὸ ἔτος 1884 στὴ Νόβα Μιχαλόσκα της Ρωσσίας. Ἀπὸ μικρὸς αἰσθάνθηκε τὴν μοναχικὴ κλήση. Μέχρι νὰ ἐνηλικιωθῇ γύρισε ὡς προσκυνητῆς πολλὰ ρωσσικὰ Μοναστήρια. Κατόπιν πῆγε, προσκύνησε στοὺς Ἁγίους Τόπους καὶ ἐν συνεχείᾳ ἦρθε στὸ Ἅγιον Ὅρος ὅπου ἐκάρη μοναχὸς στὸ Κελλὶ Ἁγίου Νικολάου Μπουραζέρη μὲ τὸ ὄνομα Τύχων.

Μετὰ ἀπὸ πέντε χρόνια ἐπεθύμησε ἀνώτερη πνευματικὴ ζωὴ καὶ πῆγε γιὰ 15 χρόνια στὰ Καρούλια. Ἔμενε σὲ μία σπηλιά, ἔτρωγε κάθε τρεῖς μέρες μία φορὰ καὶ δαπανοῦσε ὅλον τὸν χρόνο του στὴν προσευχή, στὴν μελέτη καὶ στὶς μετάνοιες. Τὸν καθωδηγοῦσε ἕνας σοφὸς καὶ πρακτικὸς Γέροντας.

Ὅταν ἀσκήτευε στὰ Καρούλια, γνώρισε δύο μοναχοὺς ποὺ νήστευαν πολύ, ἔκαναν ἀπὸ χίλιες μετάνοιες καὶ πέθαναν πρόωρα.

Ὕστερα ἦρθε καὶ ἔμενε σ’ ἕνα Σταυρονικητιανὸ Κελλί της Καψάλας στὴν ὑπακοὴ Γέροντος, τὸν ὁποῖον γηροκόμησε. Μετὰ ἀπὸ παροτρύνσεις ἔγινε Ἱερέας καὶ Πνευματικὸς· ἔκτισε Ἐκκλησάκι τὸ ὁποῖο ἀφιέρωσε στὴν Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

Ὁ ὅσιος Ἀριστοκλὴς τῆς Μόσχας, ὁ Ἁγιορείτης

24 Αυγούστου

Ο όσιος Αριστοκλής της Μόσχας, ο Αγιορείτης

 

Ο όσιος Αριστοκλής γεννήθηκε το 1846 στο Όρενμπουργκ κοντά στα Ουράλια όρη. Μετά τον θάνατο της συζύγου του, το 1876, αποσύρθηκε στο Άγιον Όρος και έγινε μοναχός στην μεγάλη Μονή του Αγίου Παντελεήμονος, που βρισκόταν τότε στην μεγαλύτερη ακμή της. Εκάρη μοναχός το 1880, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος το 1884 και, τρία χρόνια αργότερα, εστάλη στην Μόσχα για να υπηρετήσει στο Μετόχιο της μονής, που ήταν τότε ένα απλό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον άγιο Παντελεήμονα.

Έγινε ο κτίτορας του Μετοχίου· ένα τριώροφο κτίσμα όπου βρισκόταν ένας ναός της Παναγίας Γοργοϋπηκόου. Η φήμη της αγιότητος της ζωής του απλώθηκε γρήγορα στην πόλη. Ευχαρίστως έσπευδε προς τους αρρώστους, με τίμια λείψανα ή αγιορειτικές θαυματουργές εικόνες, για να τους φέρει ουράνια παρηγορία.

Συνομιλία μέ τήν Κυρία Θεοτόκο...

Γέρων διηγήθηκε:

«Ἦρθα στὸ Ἅγιον Ὄρος τὸ 1943 σὲ ἡλικία 19 ἐτῶν.

Μία μέρα, πήγαμε νὰ λειτουργηθοῦμε στὸ Κυριακὸ ἐμεῖς οἱ πατέρες τῆς συνοδείας μας, ἐνῷ ὁ Γέροντας ἔμενε μόνος του στὸ Καλύβι, γιατὶ ἦταν ἄρρωστος.

Ἐγὼ μετὰ τὴν θεία Λειτουργία ἐπέστρεψα πρῶτος στὸ Καλύβι,γιὰ νὰ μαγειρέψω.

Ἀνοίγοντας ὅμως τὴν πόρτα ἄκουσα κουβέντες-συζήτηση στὴν Ἐκκλησία.

Πῆγα καὶ εἶδα τὸν Γέροντα μόνο του, ἀλλὰ καίτοι ἦταν ἄρρωστος ἦταν πολὺ χαρούμενος.

Τὸν χαιρέτησα,τοῦ ἔβαλα μετάνοια καὶ μοῦ εἶπε:

70 χρόνια μόνος μὲ παρέα τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἀρχαγγέλους!

Απλοί και ταπεινοί γέροντες που έζησαν αγγελική ζωή με την ευχή να μην λείπει ποτέ από τα χείλη και την καρδιά τους. Την ευχή τους να έχουμε.

Επισκεπτόμουν τον γέροντα Γεδεών τον Κατουνακιώτη κάθε Πάσχα απο το 2010. Είχε μάτια μικρού παιδιού στην καθαρότητα.

Από το 1945 στο Όρος δεν βγήκε στον κόσμο ποτέ. Με τα ίδια ρούχα όλα αυτά τα χρόνια, βλέπω τα κουρέλια που έδενε τα γόνατά του γιατί είχε οστεοαρθρίτιδα και πονούσε πολύ.

Ξέρουν καὶ τὰ πουλιὰ νὰ ἀγαποῦν καὶ νὰ δείχνουν τὴν εὐγνωμοσύνη τοὺς πρὸς ὅσους φιλιωθηκαν μαζί τους.

Συνήθιζε ο παπα-Φιλάρετος ο Κωνσταμονίτης να βάζει ψιχουλα στο περβάζι του παραθύρου του κελιου του και να ρίχνει σπόρους στο μικρό μπαλκονάκι του για τα πετεινά του ουρανού, που μαζεύονταν να γευτούν την ευλογία του αγαθού γέροντα. Ένα από αυτά εξοικειώθηκε τόσο που δεν δίσταζε να κάθεται στην παλάμη του πατρός και από εκεί να παίρνει σαν φίλος την τροφή του.

Συνήθιζε ο Παπα-Φιλάρετος να λειτουργεί στο ερημικό εξωκκλήσι της Αγίας Τριάδος, κάπως μακριά από την Μονή Κωνσταμονίτου. Και μία ζεστή ανοιξιάτικη ημέρα, μετά την θεία Λειτουργία, κάθισε στο πεζούλι και ακουμπώντας στον τοίχο απολάμβανε τον φυσικό ήλιο, ενώ πριν λίγο είχε χορτάσει από τον Ήλιο της Δικαιοσύνης, τον Άρτο τον Ζωντανό, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Και με την ανοιξιάτικη ζέστη το γεροντάκι αποκοιμήθηκε.

Ὁ γερο-Γερόντιος Καψαλιώτης.

Ο γερο-Γερόντιος Καψαλιώτης.Hταν πολύ αγωνιστής και νήστευε πολύ. Μερικές μέρες δεν έτρωγε τίποτε. Περνούσε μόνο με αντίδωρο.

Στην εκκλησία είχε μία φανέλα μάλλινη στο πάτωμα, όπου έκανε τις μετάνοιες του. Δεν τις άφηνε μέχρι τα τελευταία που κατέπεσε και δεν μπορούσε να σταθή στα πόδια του.

Κάποτε κρύφτηκε μια οχιά κάτω από την φανέλα του και όπως αυτός έκανε τις μετάνοιες ενοχλήθηκε [η οχιά] και τον τσίμπησε.

Ἱερομόναχος Ἰάκωβος Ἁγιορείτης (1870-15 Φεβρουαρίου 1960)

Ἀπὸ τὸ χωριὸ Βοδίνο Ἀργυροκάστρου τῆς Βορείου Ἠπείρου ποὺ γεννήθηκε, ὁ κατὰ κόσμον Εὐάγγελος Βαλοδῆμος, τὸ 1870, πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἐργάσθηκε ὡς μικροπωλητὴς καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἦλθε στὸ Ἅγιον Ὅρος, στὴν περιβόητη χερσόνησο τῶν ἁγίων. Ἡ τριετὴς φοίτησή του στὸ ἀθωνικὸ φροντιστήριο τῆς ὁσιότητος, καὶ ἡ ἐδῶ χειροτονία του, τοῦ ἔδωσε δύναμη ἰσχυρή, γιὰ ν’ ἀρχίσει ἱεραποστολικὸ ἔργο στὴν πονεμένη πατρίδα του.

Σὰν νέος ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλὸς προσπάθησε νὰ διατηρήσει τὴν ἑλληνικότητα τῶν τόπων του, ποὺ εἶχαν καταπατήσει Τουρκαλβανοί. Γιὰ τοὺς ἀγῶνες του αὐτοὺς δύο φορὲς ἀποφάσισαν, ἡμέτεροι καὶ ξένοι, νὰ τὸν φονεύσουν, μὰ δὲν τὰ κατάφεραν. Ἡ ζωή του κυλοῦσε μέσα ἀπὸ θαύματα. Δοσμένος ὅλος στὸν Θεό, δὲν βαστοῦσε τίποτε γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἀπὸ μικρὸς ἀγάπησε θερμὰ τὴν πενία. Ἤξερε, παντοῦ ὅπου βρισκόταν, νὰ στήνει τὸ ἅγιο θυσιαστήριο τῶν προσευχῶν του.

Τὸ μοναστηράκι τοῦ Προφήτη Ἠλία στὰ Ζαγοροχώρια ἔγινε τὸ ὁρμητήριό του. Ἀπέκτησε φήμη ἁγίου Πνευματικοῦ. Ἔλεγε στοὺς νέους:... «Νὰ ἐξομολογεῖσθε παστρικά!». Συνήθιζε νὰ ἐπαναλαμβάνει μὲ πόνο βαθύ, κάτι ποὺ ἔλεγαν καὶ ἄλλοι Ἁγιορεῖτες: «Πολλοὶ ἐξομολογοῦνται, ἀλλὰ λίγοι μετανοοῦν»! Διωγμοὶ καὶ θλίψεις δὲν τὸν λύγισαν ποτέ. Σὰν τὸν διώχνουν ἀπὸ τὸν τόπο του, δὲν ἔχει νὰ πάρει τίποτε μαζί του, ἀφοῦ ποτὲ δὲν ἀπόκτησε κάτι δικό του. Γυρίζει τὰ χωριὰ τῆς Ἠπείρου καὶ διδάσκει τὸν λαὸ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, μὲ τὴ ζωντάνια τοῦ παραδείγματός του καὶ τὴν ἁπλὴ γλῶσσα του, ποὺ περνᾶ εὔκολα στὶς καρδιὲς τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων. Ἦταν θεοφώτιστος, ἤρεμος, ἤπιος, γαλήνιος, πρᾶος καὶ πολὺ ταπεινός.

Σὰν σήμερα τὸ 1940, κοιμήθηκε ὁ Προηγούμενος Κοδράτος Καρακαλλινὸς (1859 – 13/02/1940)

Ὁ σπουδαῖος γιὰ τὴν ἀρετὴ του αὐτὸς ἡγούμενος, κατὰ κόσμον ὀνομαζόταν Κυριάκος Βαμβάκος. Εἰκοσάχρονος ἔρχεται ἀπὸ τὰ Βουρλὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τὴν πατρίδα του, στὴ δεύτερη πολυαγαπημένη πατρίδα του, τὸ ἁγιοτρόφο Ἅγιον Ὅρος, τὸ 1879 καὶ μετὰ τριετία κείρεται μοναχός. Μετὰ ὑπερεικοσάχρονη θητεία στὴν ὑπακοὴ καὶ στὴ διακονία του παραδίδεται ἡ ἡγουμενικὴ ράβδος τῆς μάνδρας τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τῆς ἱερᾶς κοινοβιακῆς μονῆς Καρακάλλου. Συνεχίζει καὶ ἀπὸ τὴν πρώτη αὐτὴ θέση τὰ φιλόπονα ὅσο καὶ φιλόθεα ἔργα του.

Στὴν κοινή, καθημερινή, πολύωρη θεία λατρεία ἦταν ἕνας στύλος, ποὺ μὲ τὸ παράδειγμά του φώτιζε τοὺς μοναχούς του. Τίποτε δὲν τὸν εὔχαριστοϋσε περισσότερο ἀπὸ τὴν προσευχή. Ἀργολογίες καὶ ἀνυπακοὲς τὸν πλήγωναν, γιατί ἔβλεπε ἐκεῖ προσφορὰ λύπης στὸν Κύριο. Ἡ πολυτέλεια, ἡ πολυλογία, οἱ κοσμικότητες, οἱ καινοτομίες δὲν ἤθελε ποτὲ νὰ διαβαίνουν τὴν πύλη τῆς ἀρχαίας μονῆς του. Ποτὲ δὲν τὸν εἶδε κανένας ἀργό. Σὰν ξέφευγε ἀπὸ τὰ καθήκοντά του, θὰ τὸν εὕρισκες μὲ τὸ κομποσχοίνι ἢ τὸ βιβλίο. Ὁ ὕπνος του λίγος. Μερικὲς φορὲς τὸν ἔπαιρνε πάνω στὸ μπαστούνι του, σὰν τὸν τσομπάνη, καὶ χάμω στὸ πάτωμα, γιὰ νὰ θυμᾶται τὸν τάφο του.

Μοναχός, ἔλεγε, σημαίνει νὰ θέλεις νὰ κοιμηθεῖς καὶ νὰ μὴν κοιμᾶσαι. Νὰ θέλεις νὰ φᾶς καὶ νὰ μὴν τρῶς. Νὰ θέλεις νὰ πιεῖς καὶ νὰ μὴν πίνεις… Τέτοιος μοναχὸς καλὸς...

Ὁ γερο-Ἀνατόλιος καὶ τὸ θαῦμα μὲ τὴν κανδήλα

Ο γερο-Ανατόλιος, κατά κόσμον Σπυρίδων Σμυρνής, γεννήθηκε στο Παγκράτι Καλαβρύτων το 1862. Το 1890 προσήλθε στο Άγιον Όρος, στα Καυσοκαλύβια, και έγινε μοναχός το 1892 στην καλύβη του Τιμίου Σταυρού, η οποία ήταν κοντά στο Κυριακό. Ήταν ξηροκαλύβη και δεν είχε μερίδιο νερού. Για τις ανάγκες του έπαιρνε με το σταμνί από τη βρύση του Κυριακού και είχε στέρνα με βρόχινο νερό. Δεν υποχρεούνταν να διακονήσει το δικαιάτο, αλλά αυτός πρόθυμος πάντοτε βοηθούσε κι εξυπηρετούσε όλους τους Δικαίους αδιακρίτως.

Ήταν, όμως, πολύ πτωχός και το εργόχειρο του δεν είχε έσοδα για την τροφή και τη συντήρησή του. Όταν άκουγε να ανοίγει η στέρνα του Κυριακού, πήγαινε να δει μήπως ο καθορισμένος αδερφός, ο μυλωνάς, είχε πρόγραμμα να αλέσει. Στις πρώτες γύρες το άλεσμα έβγαινε άχρηστο, διότι μετά την χάραξη της μυλόπετρας, όλο και θα έμενε τριμμένο μάρμαρο από την πέτρα, καθώς μάλιστα είχε και μυρωδιά δυσάρεστη. Αυτό το άλεσμα έπαιρνε ο πτωχός γερο-Ανατόλιος και το έκανε κουρκούτι ή το ζύμωνε και έκανε παξιμάδι, διότι ψωμί και μαγειρεμένο φαγητό έτρωγε σπάνια. Όταν καμιά φορά είχε κάποιον φιλοξενούμενο, έκανε κανένα πρόχειρο μαγείρευμα.

Μάζευε αγριολάχανα την άνοιξη και είχε ένα μεγάλο κιούπι με άλμη, μέσα στο οποίο τα έριχνε. Με αυτά έβγαζε τις νηστείες και την Τετάρτη και Παρασκευή. Έτρωγε τόσα, όμως, όσα χωρούσε το χέρι του, που έβαζε μέσα στο κιούπι. Ο π. Αθανάσιος, αφού έβλεπε την ταλαιπωρία του, τον παρακάλεσε να του δώσει ευλογία να πάει στις Καρυές, να εργασθεί στο τυπογραφείο του π. Νεκταρίου, αφού ήξερε την εργασία. Με τον μισθό αυτό θα βελτίωναν την ζωή τους λίγο, διότι και ο γερο-Ανατόλιος περασμένη ηλικία είχε και δύσκολα θα μπορούσε να μαζεύει τσάι και λεβάντα στον Άθωνα, αμάραντο και μέντα στην Κερασιά, για να τα πουλάει στις Καρυές. Του έδωσε ευλογία και πήγε, ενώ αυτός συνέχιζε την ταπεινή και πτωχή ζωή του.

Παρθένιος ἱερομόναχος Καρουλιώτης (1881-1959).Ὁ πρίγκηπας πού ἔγινε σπηλιώτης

Του κατά κόσμον Παύλου Ιβανιώφ του Αλεξάνδρου και της Βάσιας η πατρίδα ήταν η Μόσχα, στην οποία γεννήθηκε το 1881.

Η κατα­γωγή του ήταν από πριγκιπική οικογένεια της Ρωσίας, την τσαρική δυ­ναστεία των Ρωμανώφ. Λέγεται πως η κτηματική του περιουσία ήταν σε έκταση όση της Μακεδονίας μας.

Μόλις 18 ετών ήλθε να μονάσει στο Άγιον Όρος. Προς τούτο πήγε στο Χιλανδαρινό Κελλί του Αγίου Νικολάου – Μπουραζέρη, παρά τις Καρυές, που το κατοικούσαν πολλοί Ρώσοι. Στο Κελλί αυτό εκάρη μοναχός το 1906 και ασκήθηκε στην υπακοή, στην ταπείνωση και στην εξουθένωση της κοινοβιακής ζωής. Αργό­τερα χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Λόγω της μορφώσεώς του τον έθεσαν στη γραμματεία του Κελλιού, που τότε ανοικοδομείτο και είχε μεγάλη αλληλογραφία.

Μία ημέρα, μεταξύ των επιστολών που έλαβε ήταν και μίας γυναί­κας, που έγραφε πως πληροφορήθηκε για την ανοικοδόμηση ναού και έστειλε προς τούτο λίγα χρήματα,γιατί ήταν φτωχή. Μάλιστα, όπως έγραφε, και αυτά τα λίγα χρήματα τα εξοικονόμησε, κόβοντας τις κο­τσίδες των μαλλιών της και πουλώντας τες στις αρχόντισσες, που τα φορούσαν, κατά τη μόδα της εποχής, στις δεξιώσεις … Το γεγονός αυτό τον συγκλόνισε και τον έκανε ν’ αναχωρήσει για τα φρικτά Καρούλια.

Λίγο προ του τέλους του έλεγε σ’ ένα μοναχό πως συγκλονίσθηκε από εκείνη την επιστολή. Μία γυναίκα έκοψε και πούλησε τα μαλλιά της κι έστειλε από το υστέρημά της τον όβολό της κι εκείνος να κάθεται στην πολυθρόνα, να πίνει τσάι, να τρώει καλά και να έχει όλες τις ανέσεις; Έτσι, αποφάσισε να πάει στα Καρούλια, να υποφέρει κάτι για την αγάπη του Εσταυρωμένου Χριστού, για τη σωτηρία της αθάνατης ψυχής του.

Ἀρχιμανδρίτης Ἀθανάσιος Γρηγοριάτης: Εἶναι γλυκὺ γλυκύτατον πρᾶος κανεὶς νὰ εἶναι!

Ἀρχιμανδρίτης Ἀθανάσιος Γρηγοριάτης, «Ὁ Γέροντάς μου»

Εὐχαριστῶ καὶ δοξάζω τὸν Θεὸν διότι ὅταν ἦλθα σὲ ἡλικία 23 ἐτῶν νὰ μονάσω εἰς τὴν Ἱερὰν Μονήν μας [Ἱερὰ Μονὴ Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὅρους] εὐτύχησα νὰ εὐρὼ ἅγιον Γέροντα, τὸν τότε καθηγούμενον π. Ἀθανάσιον, γνωστὸν καὶ ἀπὸ τὸ βιβλίον «Ἀθανάσιος Γρηγοριάτης» τῆς σειρᾶς «Ἁγιορειτικαὶ μορφαὶ» τοῦ Παρακλήτου [τῶν ἐκδόσεων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου].

Μόλις εἶδα τὸν μακαριστὸν Γέροντα μὲ συνεκλόνισε ἡ ἁγιότης τῆς μορφῆς του καὶ ἡ ἀκτινοβολοῦσα εἰς τὸ πρόσωπόν του θεῖα Χάρις. Καθὼς τὰ χρόνια περνοῦσαν τόσο καὶ περισσότερον μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ θαυμάζω τὴν ἀρετήν του καὶ τὰ χαρίσματα τοῦ Ἅγιου Πνεύματος, μὲ τὰ ὅποια ἦταν στολισμένος.

Ἦταν ὑποδειγματικὸς κοινοβιάτης καὶ κοινοβιάρχης καὶ συγχρόνως ὑποδειγματικὸς νηπτικὸς καὶ θεωρητικός.

Ζοῦσε μυστικὰ τὸν Χριστὸ στὴν σιωπὴ καὶ τὴν ἀδιάλειπτο νοερὰ προσευχὴ καὶ συγχρόνως μεριμνοῦσε πατρικὰ καὶ ἐνουθετοῦσε τοὺς ὑποτακτικούς του, ὅπως καὶ τοὺς πολλοὺς μοναχοὺς καὶ κοσμικοὺς ποὺ ἤρχοντο νὰ ἐξομολογηθοῦν.

Δὲν χρειαζόταν ἄλλως τε νὰ σοῦ εἰπῇ πολλὰ διότι καὶ μόνο θεώμενος μὲ τὴν ἱλαρὰ καὶ ἁγία μορφή του σὲ δίδασκε καὶ σὲ ἐπροσανατόλιζε στὸν οὐρανό...

Κοντὰ τοῦ νοιώθαμε χαρά, ἀνάπαυσι, εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια πνευματική.

Ὁ Ἱερομόναχος Ἄνθιμος ὁ διά Χριστόν σαλός - Ἀγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου

Ο Πατήρ Άνθιμος πατρίδα είχε την Σόφια της Βουλγαρίας, όπου και εφημέρευε σαν έγγαμος Ιερεύς σε ενορία. Μετά τον θάνατο της πρεσβυτέρας του, γύρω στα 1841, ήρθε στο Περιβόλι της Παναγίας και φυτεύθηκε σαν καλός βολβός, όπως θα ιδούμε πιο κάτω, και άνθισε και ευωδίασε. Η πρώτη του μετάνοια ήταν η Ι. Μονή της Σίμωνος Πέτρας, όπου εκάρη Μοναχός. Μετά όμως που άρχισε να κάνη τον δια Χριστόν σαλό, να κρύβη τον εσωτερικό του πλούτο, είχε κάνει μετάνοια και όλον τον Άθωνα, γιατί συνέχεια γύριζε στην έρημο και έμενε άλλοτε σε σπηλιές και άλλοτε σε κουφάλες δένδρων.

Κατά καιρούς δε, εμφανιζόταν στην Ι. Μονή του Αγίου Παντελεήμονος (το Ρωσικό), γιατί εκεί καταλάβαινε τις ακολουθίες, που γίνονταν στα Ρωσικά. Συνήθως κρυβόταν στο Νάρθηκα του Ναού και από εκεί παρακολουθούσε. Όταν έβλεπε όμως κανέναν Πατέρα να τον παρακολουθή και να τον προσέχη με ευλάβεια, άρχιζε να κάνη ανοησίες ή να παραμιλάη μόνος του και πολλές φορές να κάνη και αστεία και έτσι τος χαλούσε τον λογισμό. Παρέμενε δε στην Μονή ανάλογα, άλλοτε λίγες ημέρες και άλλοτε περισσότερες, και μετά εξαφανιζόταν πάλι στον Άθωνα, τελείως μόνος του, δύο ή τρεις μήνες, και ξανά εμφανιζόταν στον Άγιο Παντελεήμονα, το Ρωσικό.

Στην αρχή της θείας τρέλας, επί πέντε χρόνια, φορούσε ένα παλιό ράσο και μετά μπαλωμένα. Αργότερα κατέληξε να φοράη ένα παλιό τσουβάλι, στο οποίο άνοιγε μια τρύπα στην κορυφή, για να βγάζη το κεφάλι του, και δυο για τα χέρια του και έτσι πια εμφανιζόταν παντού. Γι’ αυτόν τον λόγο και τον ονόμασαν «Τσουβάλντη». Αλλά και αυτό ακόμη το τσουβάλι το προφύλαγε, όταν γύριζε μέσα στο δάσος, για να μη σχιστή, και έσχιζε το κορμί του στα κλαριά. Όσοι φυσικά δεν είχαν βάθος εσωτερικό, αλλά έκριναν εξωτερικά, τον έλεγαν παλαβό. Αλλά ο Πατήρ Άνθιμος τους προβλημάτιζε, όταν τους έλεγε τους λογισμούς που είχαν. Έτσι οικοδομούσε πνευματικά αυτούς που είχαν καλή διάθεση, αποκαλύπτοντας τους λογισμούς τους.

Βλέπει κανείς τους δια Χριστόν σαλούς, επειδή έχουν πολλή ταπείνωση, να έχουν και πολλή καθαρότητα, δηλαδή πνευματική διαύγεια, και έτσι γνωρίζουν και τις καρδιές των ανθρώπων αλλά ακόμη και τα Μυστήρια του Θεού. Έτσι και ο Πατήρ Άνθιμος, ο οποίος την δική του καθαρή καρδιά την είχε σκεπασμένη με ένα παλιό τσουβάλι!

Στο Μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονος, όταν πήγαινε, δεν έμπαινε μέσα, αλλά έμενε και αυτός εκεί που έμεναν οι εργάτες της Μονής και στην ίδια τράπεζα των εργατών καθόταν να φάη. Ο Ηγούμενος της Μονής φαίνεται κάτι πληροφορήθηκε και είπε στον διακονητή Μοναχό να φροντίζη τον Γέροντα Ασκητή, Πατέρα Άνθιμο. Έκτοτε ο Διακονητής, ο τραπεζάρης των εργατών, τον είχε σε ευλάβεια και τον βοηθούσε και τον παρακολουθούσε. Έτσι απέκτησε και ιδιαίτερη εμπιστοσύνη και μπορούσε να καταλάβη και ορισμένες απ’ τις κρυφές αρετές του.

Πῶς περνᾶ μιά μέρα χωρίς ἁμαρτία: Συνομιλία μέ τόν ἱεροσχήμονα μοναχό Ἰουλιάν (Λαζάρ).

Ο ιεροσχήμων μοναχός Ιουλιάν (Λαζάρ). Φωτο: Τζόρτζε Κρισνιάν

Στις 10 Μαρτίου 2023, στο 98ο έτος της ζωής του, πέθανε ο παλαιότερος Αγιορείτης εξομολογητής ιεροσχήμων μοναχός Ιουλιάν (Λαζάρ) από τη ρουμανική σκήτη του Προδρόμου. Ο θεόσοφος γέροντας ήταν ο εξομολογητής πολλών πιστών από διαφορετικές χώρες, με τους οποίους μοιράστηκε γενναιόδωρα την πλούσια πνευματική του εμπειρία. Ας στραφούμε επίσης στη σοφή συμβουλή του πρόσφατα αποθανόντος ιεροσχήμονος μοναχού Ιουλιάν.

– Πατέρα Ιουλιάν, πείτε μας εν συντομία για τον εαυτό σας, για εκείνους τους αναγνώστες που δεν σας γνωρίζουν.

– Γεννήθηκα στο χωριό Βορόνα της επαρχίας Μποτοσάνι το 1926. Όταν ήμουν ενάμισι χρονών, οι γονείς μου, έγιναν κληρούχοι γης και μετακόμισαν στο χωριό Μοναστιρέν («Μοναστηριακά»), που βρίσκεται 50-60 χιλιόμετρα μακριά, αφού δεν υπήρχε ελεύθερη γη στη Βορόνα, παρά μόνο ένα δάσος τριγύρω. Τους παραχώρησαν 5 εκτάρια γης εκεί κι έτσι στάθηκαν σταθερά στα πόδια τους. Ζούσα με τους γονείς μου, ώσπου με κάλεσε ο Κύριος και μετά εντάχθηκα στην αδελφότητα της μονής της Σιχαστρίας. Τον Ιανουάριο του 1977, αμέσως μετά τις χειμερινές εορτές, ήρθα στο Άγιον Όρος. Τώρα τα χρόνια έχουν περάσει, και στρέφοντας το βλέμμα στο παρελθόν, βλέπω ότι η μοναστική ζωή είναι απλά υπέροχη.

– Ποια ήταν η μεγαλύτερη χαρά στη ζωή σας;

– Μεγάλη χαρά με αγκάλιασε, όταν ήρθα στο μοναστήρι, η οποία στη συνέχεια κατέστη σταθερή, ανανεώνοντας τους όρκους και την αγάπη μου κάθε μέρα κι από την πρώτη μέρα της άφιξής μου στο μοναστήρι με την αποδοχή μου στη μοναστική ζωή. Και τώρα η χαρά μου παραμένει ακόμα η ίδια: διότι ο Θεός μου επέτρεψε να έρθω στο μοναστήρι, με βοήθησε να μεταφέρω τον Σταυρό των μοναστικών όρκων σε όλη μου τη ζωή και να είμαι μοναχός.

Γερω-Χαράλαμπος: «Ὅλα αὐτά σου τὰ εἶπα, γιὰ νὰ μὴν ἀπογοητεύεσαι καὶ νὰ ἀγωνίζεσαι»!

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἀπὸ τὴν ἀσκητικὴ καὶ ἡσυχαστικὴ ἁγιορείτικη παράδοση», Ἅγιον Ὅρος, 2011.

Κάποτε πῆγε στὸν Γερω-Χαράλαμπο ἕνας μοναχὸς νέος γιὰ νὰ ἀγοράση κομποσχοίνια.

Ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἀντιμετώπιζε ὁ νέος μοναχὸς ἕναν μεγάλο πειρασμὸ καὶ ἦταν πολὺ στενοχωρημένος.

Ὅταν ἔφτασε λοιπὸν στὸν Γερω-Χαράλαμπο καὶ τοῦ ζήτησε κομποσχοίνια ἐκεῖνος, ἀντὶ νὰ τὸν στείλη μέσα στὸ καλύβι νὰ τοῦ φέρη τὸν τενεκὲ ποὺ τὰ ἀποθήκευε, ὅπως ἔκανε συνήθως, σηκώθηκε μὲ πολὺ κόπο ἀπὸ τὸν λάκκο του καὶ πῆγαν μαζὶ μέσα.