«Ὁ ὀνειδισμὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους μᾶς ἐξαγνίζει»
Ἁγίου Μάρκου Ἀσκητοῦ
Τὰ 200 κεφάλαια περὶ τοῦ πνευματικοῦ νόμου, Φιλοκαλία τόμος Α’
Ἀρχιμανδρίτου Σάββα Ἁγιορείτου
Κήρυγμα 28/12/21
«Ὁ ὀνειδισμὸς ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους δίνει θλίψη στὴν καρδία ἀλλὰ γίνεται πρόξενος καθαρότητος σ’ ἐκεῖνον ποὺ τὸν ὑπομένει», λέει ὁ Ἀββᾶς Μάρκος ὁ Ἀσκητὴς στὸ 49ο ἀπόφθεγμά του· «Ὀνειδισμὸς ἀνθρώπων, θλίψιν παρέχει τῇ καρδίᾳ, ἁγνείας δὲ γίνεται αἴτιος τῷ ὑπομένοντι». Προξενεῖ ἁγνεία, δηλαδὴ ἁγνότητα ὁ ὀνειδισμός, οἱ παρατηρήσεις, τὰ ντροπιάσματα, τὰ μαλώματα, οἱ κατηγορίες, δίκαιες ἤ ἄδικες, οἱ προσβολές, οἱ ἀτιμώσεις ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους· ὅλα αὐτὰ περικλείονται στὴν ἔννοια τοῦ ὀνειδισμοῦ. Καὶ ὅπως λέει ὁ Ἀββᾶς Μάρκος, «αὐτά», λέγει, «καθαρίζουν τὴν καρδιά, προξενοῦν ἁγνότητα διότι ταπεινώνουν», καὶ ἔρχεται ἡ καθαρτικὴ Χάρις ὅταν ὁ ἄνθρωπος ταπεινώνεται καὶ τὸν καθαρίζει. Καὶ ἀπαλλάσεται ἔτσι, μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τὴν ἔπαρση, ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια, ἀπὸ τὴν κατάκριση καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ πάθη. Γι’ αὐτὸ λέγει καὶ ὁ Ἀββᾶς Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, «πίνε, πίνε ἀχόρταγα τὴν ἀτίμωση ποὺ σοῦ παρέχει ὁ Γέροντας, ὦ ὑποτακτικέ, διότι μέσῳ αὐτῆς ἀπαλλάσσεσαι ἀπὸ τὴν λαγνεία, ἀπὸ τὴν σαρκικότητα, ἀπὸ τὴν φιληδονία».
Ἔτσι, δὲν πρέπει νὰ στεναχωριόμαστε ἀλλὰ νὰ χαιρόμαστε ὅταν μᾶς παρατηροῦν, ὅταν μᾶς μαλώνουν, ὅταν μᾶς ντροπιάζουν, ὅταν μᾶς κατηγοροῦν δίκαια ἤ ἄδικα, ὅταν μᾶς προσβάλλουν, ὅταν μᾶς ἀτιμάζουν μὲ ὁποιονδήποτε τρόπο. Ἐκεῖνο μόνο πρέπει νὰ προσέχουμε, νὰ μὴ συμβαίνει αὐτὸ ἐξ αἰτίας δικῶν μας ἁμαρτιῶν καὶ πταισμάτων, μικρῶν ἤ μεγάλων. Τότε, πρέπει νὰ λυπούμαστε πολὺ καὶ νὰ μετανοοῦμε. Ἀλλὰ ὅταν δὲν φταῖμε ἐμεῖς καὶ δεχόμαστε ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὀνειδισμούς, τὶς προσβολές, τὶς ἀτιμώσεις, πρέπει νὰ χαιρόμαστε πολὺ γιατὶ μέσῳ αὐτῶν ταπεινωνόμαστε, καθαριζόμαστε καὶ ἐξαγνιζόμαστε.
