Ὁδηγίες τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ Κατουνακιώτου περί νοερᾶς προσευχῆς, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου

 

Τό βάρος στήν νοερά προσευχή νά πέφτει στό "ἐλέησόν με", Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ἡ ἀξία τῆς νοερᾶς προσευχῆς, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ἡ πνευματική μελέτη εἶναι κατώτερη ἀπό τήν νοερά προσευχή;

❈ Ἐρώτηση: Ἡ πνευματική μελέτη, δηλαδή νά μελετοῦμε τήν Ἁγία Γραφή ἤ Πατερικά κείμενα, εἶναι κατώτερη ἀπό τήν νοερά προσευχή;

Ἀπάντηση: Ὁπωσδήποτε εἶναι λίγο κατώτερη, ἀλλά ὅμως εἶναι πολύ σημαντική. Ὁ Κύριος μᾶς εἶπε ὅτι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καθαρίζει τόν ἄνθρωπο καί, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀφοσιώνεται ἐκεῖ, θά ἔλεγα πάρα πολύ ὠφελεῖται, σχεδόν ὅσο καί μέ τήν νοερά προσευχή. Εἶναι λίγο παραπάνω ἐκεῖνο ἀλλά ὁπωσδήποτε παίρνεις πολλή χάρη καί μέ τή μελέτη. Ἰδίως τῆς Ἁγίας Γραφῆς, Παλαιᾶς καί Καινῆς Διαθήκης.

Ὁ Ἅγιος Πορφύριος γιά τήν νοερά προσευχή καί γενικά περί προσευχῆς- Τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας κατά τόν Ὅσιο Πορφύριο, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ὁ Ἅγιος Πορφύριος γιά τήν νοερά προσευχή καί γενικά περί προσευχῆς- Τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας κατά τόν Ὅσιο Πορφύριο, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου, 1-12-2024 Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἡ νοερά προσευχή

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Η ΝΟΕΡΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

Αυτό λοιπόν κάνε και συ: στέναξε βαθειά, φέρε στη μνήμη σου τις αμαρτίες σου, στρέψε το βλέμμα σου στον ουρανό, πες με τον νου σου· «Ελέησέ με, Θεέ μου», και ολοκληρώθηκε η προσευχή σου.

Γιατί αυ­τός που είπε «ελέησέ με», έδειξε εξομολόγηση και μετάνοιωσε για τα αμαρτήματά του· διότι το να ζητούν έλεος ταιριάζει σ’ αυτούς που αμάρτησαν.

Αυτός που είπε «ελέησέ με», πήρε συγχώρηση των σφαλ­μάτων του· γιατί αυτός που ελεήθηκε δεν κολάζεται.

Αυτός που είπε «ελέησέ με», κέρδισε τη βασιλεία των ουρανών γιατί αυτόν που θα ελεήσει ο Θεός, δεν απαλλάσσεται μόνο από την κόλαση, αλλά γίνεται άξιος και των μελλοντικών αγαθών.

Ας μη προφασιζόμαστε λοι­πόν λέγοντας, ότι δεν υπάρχει κοντά μας οίκος προσευχής· γιατί εμάς τους ίδιους έκανε ναούς η χάρη του Πνεύματος του Θεού, εάν βέβαια είμαστε επάγρυπνοι, ώστε να έχουμε από παντού μεγάλη ευκολία.

Γιατί η λατρεία μας δεν είναι τέτοια, όπως ήταν παλαιότερα των Ιου­δαίων, που είχε πολύ το υλικό στοιχείο και απαιτούσε πολλή απασχόληση. Διότι εκεί ο προσευχόμενος έπρεπε να ανεβεί στο ιερό, να αγοράσει τρυγόνια, να χρησιμοποιήσει ξύλα και φωτιά, να πάρει μαζί του μαχαίρι, να σταθεί μπροστά στον βωμό και να εκτελέσει πολλές άλλες εντολές· ενώ εδώ τίποτε τέτοιο, αλλά, όπου και να βρίσκεσαι, έχεις το θυσιαστήριο μαζί σου και το μαχαίρι και το θύμα, διότι συ ο ίδιος εί­σαι και ιερέας και θυσιαστήριο και θύμα.

Γιατί σήμερα δυσκολευόμαστε νά κάνουμε νοερά προσευχή;

❈ Γιατί σήμερα δυσκολευόμαστε νά κάνουμε νοερά προσευχή; Γιατί μιλᾶμε πολύ. Ὅσο κανείς μιλάει, τόσο δέν μπορεῖ νά μιλήσει ἐσωτερικά, νά συνομιλήσει καρδιακά μέ τόν ἐνδιάθετο λόγο, μέ τήν ἐσωτερική αὐτή φωνή στόν Θεό, μέ τόν Θεό.

➤Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 9 – 12 – 2017)

Μιὰ ἀπελπισμένη γυναῖκα ποὺ δὲν περίμενε σωτηρία ἀπὸ πουθενά....

Σε μία τέτοια πολυθρόνα ο Άγιος μας Αμφιλόχιος,αφημένος στο απόλυτο βίωμα της νοεράς προσευχής, είδε στην Ικαρία τη γυναίκα που ετοιμαζόταν να αυτοκτονήσει και έφυγε τρέχοντας και πήγε στο λιμάνι και πήρε το πλοίο και την έσωσε ……

Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου Eὐχὴ ψιθυριστὰ ἢ μὲ τὸν νοῦ;

Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου

Γέροντα, πῶς εἶναι καλύτερα νὰ λέω τὴν εὐχή; Φωναχτά, ψιθυριστὰ ἢ μὲ τὸν νοῦ;

– Ἂν τὴν λὲς φωναχτά, θὰ κουράζεσαι καὶ γρήγορα θὰ ἀποκάμης.

Γι’ αὐτὸ νὰ τὴν λὲς πότε ψιθυριστὰ καὶ πότε μὲ τὸν νοῦ. Ἡ εὐχὴ μὲ τὸν νοῦ εἶναι τὸ καλύτερο· ἐπειδὴ ὅμως δὲν μποροῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νὰ τὴν λένε συνέχεια μὲ τὸν νοῦ, βοηθάει νὰ τὴν λέη κανεὶς καὶ ψιθυριστά, σὰν μιὰ προπαίδεια.

Μπορεῖς νὰ ἀρχίζης νὰ τὴν λὲς ψιθυριστά, νὰ συνεχίζης μὲ τὸν νοῦ καὶ ὕστερα πάλι ψιθυριστὰ καὶ πάλι μὲ τὸν νοῦ.

Νὰ κάνης αὐτὴν τὴν ἐναλλαγή, μέχρι νὰ καταλήξη ἡ εὐχὴ νὰ γίνεται μόνο μὲ τὸν νοῦ, νὰ γίνη δηλαδὴ νοερά, ὅπως καὶ λέγεται «νοερὰ προσευχή». Τότε προσεύχεται κανεὶς μὲ τὸν νοῦ του καὶ ἡ καρδιά του σκιρτᾶ, ἀγάλλεται· φθάνει στὸν θεῖο ἔρωτα, ζῆ οὐράνιες καταστάσεις.

Περὶ τοῦ καρδιακοῦ πυρὸς ποὺ φωτίζει τὴν ψυχή.

Όσιος Θεοφάνης ο έγκλειστος.

Περί του καρδιακού πυρός που φωτίζει την ψυχή.

Η νοερά άθλησις.

Συλλογή διδασκαλιών των Αγίων Πατέρων και πεπειραμένων ασκητών περί της προσευχής του Ιησού Χριστού.

327. Εκείνοι οι οποίοι μετά θερμού ζήλου προσεύχονται, γράφει ο Σπεράνσκυ, περιορίζονται πολλές φορές στο «Κύριε ᾿Ελέησον», αλλά ενίοτε διακόπτεται και αυτό, όταν έρχονται σε έκσταση (αρπαγή προς Κύριον), όπως και σε μας ενίοτε συμβαίνει.

Αφού δε άπαξ αναφθεί το πυρ αυτό, εξακολουθεί να καίει αφ’ εαυτού του, και ουδείς γνωρίζει πως διατηρείται αυτό, Τούτο είναι ακατανόητο.

Αφού δε συνέλθει ο αρπαγείς, επαναλαμβάνει πάλι το «Κύριε Ελέησον». Ολόκληρη η προσευχή είναι: «Κύριε Ιησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με».

Το πυρ, περί του οποίου γίνεται μνεία, ανάβει βραδέως, κατόπιν σημαντικών προσπαθειών μέσα στην καρδιά, συνεχώς ενδυναμούμενο και αναφλεγόμενο δια της νοεράς - καρδιακής προσευχής. Ή διαρκώς και πλέον εμβαθυνόμενη προσευχή προς τον Κύριο, προσαυξάνει την ζέση.

Τρόποι ἀσκήσεως νοερᾶς προσευχῆς, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Τί εἶναι ἡ νοερὰ καὶ καρδιακὴ προσευχή;

Τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Γεωργίου Καψάνη, Καθηγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους

Ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο φανερώνει κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ καὶ ἄρα εἶναι σὰν προσευχή. Ὁ ἀγώνας γιὰ τὴν συνεχῆ ἐπίκληση τοῦ ἁγίου Ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴν εὐχὴ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν», ἀνανεώνει συνεχῶς στὸν ἄνθρωπο τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεό. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἔγραφε στοὺς Θεσσαλονικεῖς: «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε».

Μὲ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν προσευχὴ, ὁ ἄνθρωπος φανερώνει τὴν αληθινὴ εὐγένεια τῆς φύσεώς του, ποὺ εἴναι μεθόριο μεταξὺ ὁρατοῦ καὶ ἀοράτου κόσμου καὶ «ζῶον θεούμενον»· ξεπερνᾶ τὴν φυσικὴ ἀναγκαιότητα, ἐκτείνει τὴν ὕπαρξή του μέχρι τὸν Θεό, αἰσθάνεται ελευθερος ἀπό ὅ,τι τὸν κρατᾶ αἰχμάλωτο στὴν γῆ.

Γιὰ νὰ εἶναι ὅμως ἡ προσευχὴ ἀληθινή, πρέπει νὰ εἴναι προσευχή τοῦ ὅλου ἀνθρώπου καὶ ὄχι μόνον τῶν χειλέων ἢ μόνον τοῦ νοῦ ἢ μόνον τῆς καρδιᾶς...

Τελεία προσευχὴ εἶναι ἡ νοερὰ καὶ συγχρόνως καρδιακή. Ὁ νοῦς προσεύχεται μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά, ποὺ εἶναι τὸ κέντρο τῆς ὑπάρξεως. Δηλαδὴ, ὁ ὅλος ἄνθρωπος ἀπὸ τὸ βάθος του καὶ τὸ κέντρο του προσεύχεται, ἐκπληρώνοντας τὴν πρόσκληση τοῦ Θεοῦ: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν». Ὁλόκληρος ὁ ἄνθρωπος προσφέρεται στὸν Θεό.

Γι’ αὐτὴ τὴν προσευχὴ χρησιμοποιεῖται ἠ μονολόγιστη εὐχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν», ποὺ μὲ τὴν σύντομη ἐπίκλησή της βοηθεῖ στὴν συγκέντρωση τοῦ νοῦ καὶ στὸ βύθισμα τοῦ νοῦ στὴν καρδιά.

Ἡ νοερὰ προσευχὴ ἀποτρέπει τὸν σχηματισμὸ εἰδώλων στὸν νοῦ μας , Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 

Ἅμα ἡ ψυχή σας ἐπαναλαμβάνει μέ λατρεία, μέ πόθο τίς πέντε λέξεις, «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», δέν χορταίνει.

Η νοερά προσευχή γίνεται μόνο από εκείνον που έχει αποσπάσει την χάρη του Θεού. Δεν πρέπει να γίνεται με τη σκέψη, «να τη μάθω, να την καταφέρω, να τη φθάσω», γιατί μπορεί να οδηγηθούμε στον εγωισμό και στην υπερηφάνεια. Χρειάζεται πείρα, λαχτάρα, αλλά και σύνεση, προσοχή και φρόνηση, για να είναι η προσευχή καθαρή και θεάρεστη. Ένας λογισμός, «είμαι προχωρημένος», τα χαλάει όλα. Τι να υπερηφανευθούμε; Δεν έχομε τίποτα δικό μας. Αυτά τα θέματα είναι λεπτά.

Να προσεύχεσθε χωρίς να σχηματίζετε στο νου σας εικόνες. Να μη φαντάζεσθε τον Χριστό. Οι Πατέρες ετόνιζαν το ανεικόνιστον στην προσευχή. Με την εικόνα υπάρχει το ευόλισθον, διότι ενδέχεται στην εικόνα να παρεμβληθεί άλλη εικόνα. Ενδέχεται και ο πονηρός να κάνει παρεμβολές και να χάσομε την χάρη.

Η ευχή να γίνεται μέσα μας με το νου και όχι με τα χείλη, για να μη δημιουργείται διάσπαση και ο νους να πηγαίνει από δω κι από κει. Με έναν απαλό τρόπο εμείς να βάλομε στο νου μας τον Χριστό, λέγοντας απαλά απαλά:

«Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Ὅταν στή διάρκεια τῆς προσευχῆς αἰσθάνεσαι κάτι ἀσυνήθιστο μέ μιά ἀπό τίς πέντε αἰσθήσεις σου καί ἡ ψυχή ἐκείνη τήν ὥρα δέν αἰσθάνεται τίποτα, τότε μή δίνεις σημασία σέ αὐτό.

ΠΗΓΗ: ΕΔΩ

Ο Γέροντας Ιωσήφ μάς (τους μαθητές του) έκανε τα εξής μαθήματα διορατικότητας:

-Όταν στη διάρκεια της προσευχής αισθάνεσαι κάτι ασυνήθιστο με μια από τις πέντε αισθήσεις σου και η ψυχή εκείνη την ώρα δεν αισθάνεται τίποτα, τότε μη δίνεις σημασία σε αυτό. Ο Θεός είναι πάνω από τις πέντε αισθήσεις. Όμως, εάν έρχονται η χαρά και η ελπίδα στην ψυχή σου, όταν νιώθεις την ευωδία, βλέπεις το όραμα, ακούς και αισθάνεσαι κάτι άλλο, μην το δέχεσαι, όμως και να μην το αρνείσαι, αλλά αμέσως να το πεις στον πνευματικό σου. Εάν στην αρχή της προσευχής έχεις πίστη, ελπίδα και αγάπη, ας πούμε, στους δέκα βαθμούς, και μετά την προσευχή ο βαθμός τους έχει ανέβει στους 100, τότε αυτή είναι η μεταμόρφωση από τον Θεό.

Ἡ νοερὰ προσευχὴ ἔχει στάδια; , Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (ἀπόσπασμα)

 

Φλόγα εἶναι, παιδί μου. Φλόγα μέσα στήν καρδιά. Ἀκοίμητη

ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ ΓΑΛΑΚΤΙΑ

"Εἶναι ἐκπληκτικός ἕνας λόγος της γιά τήν νοερά προσευχή, τόν ὁποῖον εἶπε σέ κάποιον ἐπισκέπτη της πού τήν ρώτησε σχετικά:

- «Γιαγιά, ἀκοῦμε τόν πνευματικό μας καμμιά φορά νά κάνη λόγο γιά νοερά προσευχή.Τί εἶναι αὐτό;».

-«Φλόγα εἶναι, παιδί μου. Φλόγα μέσα στήν καρδιά. Ἀκοίμητη. Γυρίζει γύρου γύρου (κυκλικά) καί μουρμουρίζει τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ…

Δέν προκάνει νά πέσει πράμα κακό ἐκιά μέσα, γιατί τό καίει… Σοῦ δείχνει ἐκειόνα τό φαναράκι πόσο γλυκός εἶναι ὁ Παράδεισος καί πόσο ἁμαρτωλός εἶναι ἐκειόσας πού τό νοιώθει… Σοῦ δείχνει ὅτι ὁ Θεός εἶναι τό πᾶν καί ἐμεῖς μηδέν!

Γι’ αὐτό ἔχεις χαρά καί λύπη.

Χαρά γιά τήν νίκη τοῦ Χριστοῦ καί πόνο ἀβάσταχτο γιά τίς ἁμαρτίες σου.Ἐλπίζεις ὅμως, γιατί θωρεῖς ποιός εἶναι ὁ Χριστός… Ὅποιος τό ζήσει αὐτό καί καυχηθεῖ, δέν εἶναι πράμα… τοπάκι εἶναι στά πόδια τῶν κακῶν (δαιμόνων)…

Ἀσκητικό πνέῦμα-Νοερά προσευχή , Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἀσκητικό πνέῦμα-Νοερά προσευχή , 11-6-2023, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου (ἀπόσπασμα)

Μαρτυρία καί διδαχή

Η θερμή καρδιακή προσευχή

Γέροντας Κλεόπας Ηλίε

– Με ποιο είδος προσευχής μπορούμε να φθάσουμε στη θερμή καρδιακή προσευχή;

– Με κάθε είδος προσευχής μπορούμε να φθάσουμε στην καρδιακή προσευχή. Και με την ανάγνωση του Ψαλτηρίου, αν την κάνουμε με μεγάλη πίστη και προσοχή, με τις μετάνοιες, τους Χαιρετισμούς, ακόμη με την πνευματική ψαλμωδία, τη νηστεία και την ολονύκτια αγρυπνία.

Οι άγιοι Πατέρες όμως έχουν εκλέξει την ευχή του Ιησού ως ανώτερο μέσο αποκτήσεως της καρδιακής προσευχής. Πιο υψηλά από την προσευχή αυτή είναι η έκσταση, όπως είπαμε, η αρπαγή του νου, που ονομάζεται από τους Πατέρες και «πνευματική θεωρία», και συμβαίνει όταν καθαρισθεί τελείως η καρδιά. Σ’ αυτό το ύψος έφθασαν ο Μωυσής, ο Ηλίας και ιδιαίτερα ο απόστολος Παύλος, ο οποίος ανέβηκε μέχρι τον τρίτο ουρανό. Στην ύψιστη αυτή βαθμίδα της προσευχής παραμένουν οι σωματικές αισθήσεις και δυνάμεις, αλλά τις κυβερνά το Άγιο Πνεύμα όπου και όπως θέλει, διότι ο άνθρωπος δεν μπορεί σωστά να τις κυβερνήσει.

Ο νους του ανθρώπου σε τέτοιες στιγμές λιώνει σαν κερί στη φωτιά από τη δύναμη του θείου πυρός και παύουν οι ενέργειές του. Δεν μπορεί τότε ο άνθρωπος με την ανθρώπινη αντίληψη να καταλάβει τα μυστήρια αυτά του Αγίου Πνεύματος. Ούτε τις θείες αποκαλύψεις, κατά τον καιρό της προσευχής, δεν μπορεί σε άλλους να εξηγήσει, παρά μόνο σε όσους βρίσκονται στην ίδια ή υψηλότερη κατάσταση απ’ αυτόν, όπως ήταν ο προφήτης Δανιήλ, ο οποίος δεν μπορούσε να εξηγήσει τις θείες αποκαλύψεις και του τις εξήγησε ο αρχάγγελος Γαβριήλ.

– Γνωρίσατε κανένα μοναχό ή λαϊκό που να έχει την καρδιακή προσευχή;

Ὁ Γέρων Ἰωσήφ καί ἡ Νοερά Προσευχή

Ἀναπόλησα μέ τήν φαντασία κι ἔφερα στήν μνήμη μου πῶς ξεκινήσαμε ἐμεῖς, πῶς ἦταν αὐτή ἡ μικρή ζύμη, ἡ πρώτη συνοδεία μας μέ τόν μακαριστό Γέροντά μας, πού σήμερα βρίσκεται στόν οὐρανό. Βρίσκεται μέσα στό πέλαγος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί τώρα ἀπολαμβάνει τόν μισθό τῶν κόπων τῆς ἀσκητικῆς ζωῆς του καί τήν παράκλησι καί παρηγορία τῶν δακρύων του. Διότι ἔχυσε ἄφθονα δάκρυα, ποταμούς δακρύων, ὄχι μόνο ἀπό μετάνοια γιά τίς ἁμαρτίες του, ἀλλά καί ἀπό πόνο γιά τόν συνάνθρωπο καί γιά τίς ἁμαρτίες πολλῶν ἀνθρώπων. Ἔχυσε ὅμως καί δάκρυα μεγάλης καί ἀπεράντου ἀγάπης πρός τόν Θεό Πατέρα μας. Ὤ νά γνωρίζατε πόσο Τόν ἀγαποῦσε!

Ἀλλά καί τήν Παναγία μας, τήν ὁποία ἀποκαλοῦσε συνεχῶς «Μάννα» καί «Μητέρα», τήν ἀγαποῦσε τρομακτικά! Γι’ αὐτό καί ἡ Παναγία μας τόν ἀξίωσε νά κοιμηθῆ τήν μεγάλη ἡμέρα τῆς Κοιμήσεώς Της!

Ὁ μακαριστός μου Γέροντας ἐγκατέλειψε τά πάντα ἀπό νεαρᾶς ἡλικίας, ἦρθε στό Ἅγιον Ὄρος, βάδισε κατ’ εὐθεῖαν πρός τήν ἔρημο ἀναζητῶντας πνευματικό ὁδηγό καί ἀγωνίσθηκε μέ ὅλη τήν δύναμι τῆς ψυχῆς του. Ζητοῦσε νά βρῆ ἀσκητῆ, πού νά τρέφεται μόνο μέ χόρτα καί νά ἀγρυπνῆ ὅλη τήν νύχτα μέ νῆψι. Εἶχε συλλάβει τό νόημα τῆς μοναχικῆς ζωῆς, πρῶτον ἀπό τήν φώτισι τοῦ Θεοῦ καί ἀπό τήν μελέτη καί δεύτερον ἀπό ὅσο μπόρεσε νά ἀσκηθῆ στόν κόσμο, δοκιμάζων τόν ἑαυτόν του, ἐάν θά μποροῦσε νά γίνη πραγματικός μοναχός. Στήν ἔρημο ἀναζητοῦσε τά σπήλαια καί τίς ὀπές τῆς γῆς καί ὅπου ἄκουγε ὅτι βρίσκονται ἄνθρωποι πνευματικοί, ἀσκηταί, ἐρημῖται, ἔτρεχε σάν τό νεαρό ἐλάφι, νά βρῆ τήν πηγή καί ἔτσι νά κορέση τήν πνευματική του δίψα.

Ἀσκήτεψε κατά πρῶτον στήν σπηλιά τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, στήν σπηλιά τοῦ Ἁγίου Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου καί τοῦ Ὁσίου Νείλου τοῦ Μυροβλύτου. Στήν ἀναζήτησι πού ἔκανε, δέν μπόρεσε νά βρῆ τόν πνευματικό ὁδηγό, ὅπως τόν ποθοῦσε, ὥστε νά διδαχθῆ ἀπό αὐτόν τήν ἀκριβῆ μοναχική πολιτεία. Ἀγωνίσθηκε πολύ, νήστευε κι ἀγρυπνοῦσε. Προσπαθοῦσε ἀπό μόνος του νά μυηθῆ στήν λεγομένη Νοερά Προσευχή ἀπό τήν μελέτη καί ἀπό τίς σποραδικές συμβουλές, πού ἔπαιρνε ἀπό διαφόρους πνευματικούς πατέρες. Τήν ποθοῦσε τόσο πολύ, ὥστε δέν σταματοῦσε νά προσεύχεται γι’ αὐτό τό θέμα συνεχῶς στόν Θεό. Ἀγωνιζόταν πολύ. Καί στήν συνέχεια ὁ καλός Θεός τοῦ ἔφερε σάν σύντροφο καί ὁδηγό τόν γέροντα Ἀρσένιο, πού ἦταν κι ἐκεῖνος νέος τότε.