Παράδοσις: Ἐμπειρία ἐναρέτου ζωῆς

Παράδοσις: Ἐμπειρία ἐναρέτου ζωῆς

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση

Ἡ ἀναφορὰ στὸ παρελθὸν καὶ τὴν παράδοση εἶναι ἀναγκαία στὸν ἄνθρωπο καὶ ἰδιαίτερα στὸν πιστό. Παίρνει διδάγματα, τιμᾶ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ προσέφεραν ἔργο καὶ πολλὲς φορὲς ἔχουν δώσει καὶ τὴ ζωή τους, ὑπερασπιζόμενοι ἀξίες, ἀρχὲς καὶ ἰδανικά. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἀγωνίζεται «γιὰ τὶς ἐκκλησίες ποὺ ἔχουν γονατίσει ἀπὸ τοὺς διωγμούς, γιὰ λαοὺς ποὺ ἔχουν διασπαρεῖ, γιὰ κληρικοὺς ποὺ πολεμοῦνται, γιὰ ἐπισκόπους ποὺ ἔχουν ἐξορισθεῖ, γιὰ παραδοσιακοὺς θεσμοὺς ποὺ ἔχουν ἀθετηθεῖ», ὅπως τονίζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος.

Τὸ παρελθὸν δίνει νόημα στὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον. Τὰ κατορθώματα τῶν ἁγίων, οἱ ἀγῶνες τῶν ὁσίων, τὸ δυσεξαρίθμητο πλῆθος τῶν μαρτύρων, τὰ ποικίλα δεινὰ τῶν ἀποστόλων κλπ. ἀποτελοῦν τὸ καθοδηγητικὸ φῶς τῶν σύγχρονων ἀνθρώπων. Γι’ αὐτὸ ἀπαιτεῖται σεβασμὸς στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὅταν ἀκόμα δὲν μποροῦμε νὰ τὴν κατανοήσουμε στὸ βαθμὸ ποὺ πρέπει ἢ δὲν γνωρίζουμε τὴν πνευματική της ἀξία.

Παράδοση ἀποτελοῦν καὶ τὰ ὅσα καθημερινὰ προσφέρει ὁ Θεὸς στοὺς ἀνθρώπους. Ὅταν τὰ στοχάζεται ὁ πιστός, αὐξάνει τὸ σεβασμό του στὴν πρόνοια καὶ φροντίδα τοῦ Θεοῦ καὶ βρίσκεται σὲ διαρκῆ δοξολογία. Θεωρεῖ τὴ δική του ζωὴ συνέχεια τῆς παράδοσης τοῦ παρελθόντος. Τὴν ἐμπειρία του αὐτὴ πρέπει νὰ τὴ διηγεῖται «γιὰ νὰ γίνεται αἰτία μεγάλης εὐσέβειας καὶ στοὺς μεταγενέστερους καὶ ἀφορμὴ ἀκριβέστατης θεογνωσίας καὶ ἐπιμέλειας τῆς ἀρετῆς». Ὁ συνειδητὸς χριστιανὸς πρέπει νὰ εἶναι προσεκτικὸς δάσκαλος τῶν ἀπογόνων.

Καὶ στὴ Μητρόπολη Ἀλεξανδρουπόλεως προσβάλλεται ἡ ἱερότητα τῆς Θείας Λειτουργίας

Άρθρο του Ελευθέριου Ν. Κοσμίδη

Όταν οι Επίσκοποι πεισμώνουν για να καθιερώσουν μια ασεβή καινοτομία…, δεν τους σταματάει τίποτα; 

Η είδηση

Το πρωί της Τετάρτης 28 Ιανουαρίου 2026, στον Ιερό Ναό της Παναγίας της Στρατήγισσας στην Αλεξανδρούπολη, τελέσθηκε εκπαιδευτική Θεία Λειτουργία με την συμμετοχή των μαθητών και των μαθητριών του Μουσικού Σχολείου της πόλεως.

Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος, ο οποίος ανέγνωσε τις ευχές από την μετάφραση που έχει συντάξει ο ίδιος (!!), ενώ και η απόδοση του αναγνώσματος του Αποστόλου έγινε επίσης από μετάφραση στα νέα ελληνικά.

Η τέλεση του Ιερού Μυστηρίου πραγματοποιήθηκε με τους μαθητές να έχουν οπτική επαφή με τα τελούμενα, αφού η Αγία Τράπεζα μεταφέρθηκε στον σολέα.

Έτσι δόθηκε η ευκαιρία στα παιδιά να παρακολουθήσουν πιο άνετα και να κατανοήσουν καλύτερα τις λέξεις και τα νοήματα της Θείας Λειτουργίας.

Το πρόβλημα

Όσο ο κόσμος απομακρύνεται από το πατροπαράδοτο σέβας της πίστεως και το Ορθόδοξο βίωμα, τόσο θα βρίσκουν χώρο, βλάσφημες καινοτομίες που μετατρέπουν το Ιερό Μυστήριο σε μια παράσταση.

Το δαιμονικό πνεύμα της εκκοσμίκευσης οδηγεί σε αντορθόδους νεωτερισμούς.

Έτσι κούρεψαν τα μαλλιά και τα γένια οι κληρικοί, μεταμόρφωσαν το μαύρο ράσο, αλλάζουν την γλώσσα της Θείας Λατρείας στη Δημοτική, αφαιρούν τον Εσταυρωμένο όπισθεν της Αγίας Τραπέζης, τελούν συναυλίες με μουσικά όργανα εντός των Ιερών Ναών, εισάγουν γυναίκες στα αναλογία των ψαλτών, εισάγουν κορίτσια «παπαδάκια» και χειροτονούν διακόνισσες με ξένα προς την Ιερή μας Παράδοση λειτουργικά καθήκοντα, τελούνται γάμοι τα Σάββατα και μνημόσυνα τις Κυριακές, η νηστεία εκπίπτει σε δίαιτα και μέθοδος αδυνατίσματος, ο εκκλησιασμός αραιώνει και το ορθόδοξο βίωμα γίνεται άγνωστη λέξη.

Ὁμολογία ἢ αἵρεση; Ἡ στάση τοῦ Μητροπολίτη Πάφου Τυχικοῦ ὑπό το φῶς τῆς Ὀρθόδοξης Παράδοσης

Ομολογία ή αίρεση;

Η στάση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού υπό το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης

Σε περιόδους εκκλησιαστικής σύγχυσης, η Ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας διδάσκει ότι η αλήθεια δεν αποκαλύπτεται πάντοτε μέσα από θορυβώδεις δηλώσεις, αλλά συχνά μέσα από τη σιωπηλή ομολογία, την υπομονή και τη σταθερότητα στην Παράδοση. Σήμερα, η περίπτωση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο ένα παλαιό, αλλά πάντοτε επίκαιρο ερώτημα:

είναι αιρετικός εκείνος που αντιστέκεται στον οικουμενισμό και αρνείται τις συμπροσευχές με αιρετικούς ή μήπως αιρετική είναι η αλλοίωση της εκκλησιολογικής συνείδησης;

…………………………………..


Η εύκολη χρήση του όρου «αίρεση»

Στον σύγχρονο εκκλησιαστικό λόγο παρατηρείται ένα επικίνδυνο φαινόμενο: ο όρος «αίρεση» να χρησιμοποιείται όχι ως δογματικός χαρακτηρισμός, αλλά ως μέσο εκφοβισμού ή φίμωσης. Όμως η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι απολύτως σαφής:

Καινοφανὴς κακοδοξία ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ Ἐσταυρωμένου.

Η απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από το Ιερό Βήμα.

Η Παρουσία του Εσταυρωμένου Κυρίου ημών Ιησού Χριστού πίσω από την Αγία Τράπεζα αποτελεί παράδοση της Εκκλησίας μας. Ο μεγάλος ξύλινος Σταυρός με τον Εσταυρωμένο κατά την Μεγάλη Πέμπτη (ημέρα του Σταυρικού Πάθους του Κυρίου μας) βγαίνει έξω από το Ιερό Βήμα προς προσκύνηση και τιμή από το πλήρωμα της Εκκλησίας σύμφωνα με την παράδοση.

Την παράδοση αυτή, την επικύρωσε η Εκκλησία της Ελλάδος με σχετική απόφαση το 2025, ενώ αδιαμφισβήτητα ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί το έχουμε παραλάβει από τους σεβαστούς πατέρες μας και μεγαλώσαμε με την όψη του Εσταυρωμένου εντός του Ιερού Βήματος.

Τι σημαίνει ο Εσταυρωμένος για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς;

Ο Εσταυρωμένος είναι το σύμβολο της Ορθοδοξίας! Ο Απόστολος Παύλος διδάσκει ότι “έμεις κυρύσσομεν Χριστόν Εσταυρωμένον” (Α’Κορ. 1,23). Ο Άγιος Κύριλλός Ιεροσολύμων (+387) μας προειδοποιεί “να μην αρνηθούμε τον Εσταυρωμένο, γιατί θα έχουμε πολλούς να μας ελέγξουν γι’ αυτό” και ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (+390) μας δίνει αυστηρή προειδοποίηση ότι “όποιος δεν προσκυνεί τον Εσταυρωμένο, ανάθεμα είναι και κατατάσσεται μεταξύ των θεοκτόνων” (PG 37,180).

Ἡ πολιτικοποίηση τῶν ἐγκωμίων ὡς θεολογικὴ ὕβρις καὶ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴν Παράδοση

Η πολιτικοποίηση των εγκωμίων ως θεολογική ύβρις και εκτροπή από την Παράδοση

Νικόλαος Γεωργίου

Η σκέψη – και πολύ περισσότερο η απόφαση – να εισαχθούν αναφορές στο Κυπριακό πρόβλημα μέσα στα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής δεν αποτελεί απλώς ένα λειτουργικό ατόπημα ή μια κακή ποιητική επιλογή. Συνιστά βαθιά θεολογική εκτροπή, που αποκαλύπτει σύγχυση ως προς τη φύση της λατρείας, τη σημασία της Παράδοσης και το όριο ανάμεσα στον κόσμο και το μυστήριο της Εκκλησίας.

Τα εγκώμια ανήκουν στον πυρήνα της λειτουργικής ζωής της Ορθοδοξίας. Δεν είναι αυθαίρετα ποιήματα, ούτε ευσεβή λογοτεχνήματα που επιδέχονται προσαρμογές ανάλογα με την επικαιρότητα. Αποτελούν καρπό αιώνων εκκλησιαστικής εμπειρίας, θεολογικής ζύμωσης και πνευματικής διάκρισης. Μέσα από αυτά, η Εκκλησία ομολογεί το μυστήριο της εκούσιας ταπείνωσης του Θεού, τον θάνατο του Ζωοδότη και την προσδοκία της Αναστάσεως. Η θεολογία τους είναι δογματική, όχι συναισθηματική· σωτηριολογική, όχι πολιτική.

Μὴ χάσουμε τὸ «τζιβαερικό» μας!

Μὴ χάσουμε τὸ «τζιβαερικό» μας!

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

Ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης, καλοί μου φίλοι, στὰ ἀπομνημονεύματά του μιλάει γιὰ τὸ «τζιβαερικό». Ἆραγε τί εἶναι αὐτὸ τὸ «τζιβαερικὸ» ἀκριβῶς;

Εἶναι τὸ πολύτιμο, τὸ ἀγαπημένο, τὸ πιὸ ἀκριβὸ καὶ ἱερὸ καὶ τὸ πιὸ σημαντικὸ πρᾶγμα τοῦ βίου μας. Προέρχεται ἀπ’ τὴ λέξη «τζιβαέρι», ποὺ ἔλεγαν τὸν καιρὸ τῆς Τουρκοκρατίας καὶ χαρακτήριζαν τὰ χρυσαφικὰ καὶ τὰ πολύτιμα κοσμήματα καὶ γενικὰ κάθε πολύτιμο στὴ ζωή. Στὴν ἀνώτατη ἔννοιά του, εἶναι τὸ ἀντίστοιχο τῆς φράσης «τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια».

Μὲ ἄλλα λόγια εἶναι αὐτὸ ποὺ ἁπλὰ ἔλεγε ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός: «Ψυχὴ καὶ Χριστὸς σᾶς χρειάζεται. Αὐτὰ τὰ δυὸ ὁ κόσμος ὅλος νὰ πέσει πάνω σας δὲν μπορεῖ νὰ σᾶς τὰ πάρει, ἐκτὸς κι ἂν τὰ δώσετε μὲ τὸ θέλημά σας. Αὐτὰ τὰ δυὸ νὰ τὰ φυλάγετε, νὰ μὴ τὰ χάσετε».

* * *

Ἡ «διεθνὴς τῶν πονηρῶν», χρόνια τώρα, αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπιχειρεῖ. Νὰ μᾶς ἀφαιρέσει μὲ κάθε τρόπο τὸ «τζιβαερικό» μας, αὐτὸ τοῦτο τὸν θησαυρό μας, τὸ ὁποῖο δὲν ἔχει μόνο τὴν ὄντως μοναδικὴ ἀξία τοῦ κειμηλίου, ἀλλ’ εἶναι τελικὰ ἡ ἴδια μας ἡ ζωή.

Αὐτὸ τὸ «τζιβαερικὸ» ἦταν τὸ μυστικὸ τῆς νίκης τοῦ γένους μας στοὺς αἰῶνες, αὐτὸ κατατρόπωσε ὅλους μας τοὺς ἐχθρούς, αὐτὸ μᾶς διαφύλαξε ἄτρωτους στὴν πορεία τοῦ χρόνου, αὐτὸ μᾶς ἐνέπνευσε, αὐτὸ καὶ μᾶς δίνει ζωή. Αὐτὸ εἶναι ἡ ψυχὴ τῆς ψυχῆς μας. Ναί, αὐτὸ τὸ ἅγιο «τζιβαερικό»!

Ὀρθοδοξία ἔξω ἀπό τήν ἡσυχαστική παράδοση εἶναι ἀδιανόητη καί ἀνύπαρκτη. (π. Γεώργιος Μεταλληνός)

Ὁ Ἡσυχασμός συνιστᾶ τήν πεμπτουσία τῆς ρωμαίικης (ὀρθοδόξου) παραδόσεως. Ὀρθοδοξία ἔξω ἀπό τήν ἡσυχαστική παράδοση εἶναι ἀδιανόητη καί ἀνύπαρκτη.

Πρέπει δέ νά ἀποσαφηνιστεῖ, ὅτι ὁ Ἡσυχασμός νοεῖται κυρίως ὡς πορεία πρός τή θέωση καί ἐμπειρία θεώσεως καί δευτερυόντως ὡς (θεολογική) καταγραφή αὐτῆς τῆς μεθόδου ἐμπειρίας. Οἱ «διάδοχοι» τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ δέν βρίσκονται στήν ἀκαδημαϊκή θεολογία, ἀλλά στήν ἀσκητική συνέχειά του.

Ἁπόλυτο κέντρο τῆς Ρωμηοσύνης παρέμεινε ὁ θεούμενος, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νά φθάσει στή θέωση «εἰς ὁποιανδήποτε ἐποχήν ἤ κατάστασιν, κρατικήν ἤ πολιτικήν» (π.Ἰ. Ρωμανίδης).

Ἡ Ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντὴς τοῦ Κυρίου, ἡμέρα ‘’γιορτῆς τῆς μάνας’’ διὰ τοὺς Ὀρθοδόξους.

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου

Εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, από τον Ορθόδοξο λαό καλείται και Εορτή της Παναγίας. Τα παλιά χρόνια την ημέρα της Υπαπαντής του Χριστού, στις 2 Φεβρουαρίου γιόρταζαν τη γιορτή της μάνας.

Τούτο εγίνετο και επίσημα στα σχολεία. Μάλιστα ορίσθηκε από το Υπουργείο Παιδείας στην Ελλάδα το έτος 1929 να γιορτάζεται η γιορτή της μάνας στις 2 Φεβρουαρίου, την εορτή της Υπαπαντής.

Δυστυχώς κατά τη δεκαετία του 1960 άρχισε να γιορτάζεται η γιορτή της μάνας, τη δεύτερη Κυριακή του Μαίου, σύμφωνα με τα παιχνιδίσματα του δυτικότροπου συναισθηματισμού. Όλα τούτα άρχισαν από της ΗΠΑ, όπως πολλά άλλα ‘’έθιμα’’ τα οποία δεν συνάδουν με την Ορθόδοξη παράδοσή μας και τα οποία παρεισφρύουν και την καταργούν.

Αυτή την εόρτιο μέρα της Υπαπαντής του Κυρίου, που κατά τον Άγιο Ανδρέα Κρήτης «η Ιερά Μήτηρ, και του Ιερού υψηλοτέρα, επί το Ιερόν παραγέγονεν, εμφανίζουσα τω κόσμω, τον του κόσμου Ποιητήν», ο Ορθόδοξος λαός συνήθιζε να γιορτάζει και τη γιορτή της μάνας, τιμώντας την του Θεού Μητέρα, που κατ’ εξοχή έχει ως πρότυπο μητέρας.

Ο απλός Ορθόδοξος λαός την Εορτή της Υπαπαντής, την καλεί και γιορτή της Παναγίας. Το Θεομητορικό πρόσωπο της Παναγίας, αποτελεί πρότυπο για παραδειγματισμό για κάθε Χριστιανή μητέρα, που θέλει να αγαπά σωστά τα παιδιά της, υπερβαίνοντας την κατά φύσιν αγάπη. Όπως επισημαίνει ο Άγιος Βασίλειος, η κατά φύσιν αγάπη μήτε επαινετή είναι, μήτε κατακριτέα. Η υπέρ φύσιν αγάπη είναι επαινετή.

Έχοντας λοιπόν ως πρότυπο μητέρας την Παναγία μας, τη μάνα των ορφανών, των πονεμένων, των αδικημένων, είναι δυνατό η κάθε Χριστιανή μητέρα να υπερβεί την κατά φύσιν αγάπη, μια αγάπη που δοκιμάζεται μόλις το παιδί της δρασκελίσει το κατώφλι του σπιτιού της για να παίξει με τα γειτονόπουλα.

Πρότυπο έχει την αγάπη εκείνη που έχει την ευωδία μια άλλης αρχοντιάς. Τότε λοιπόν η Χριστιανή μητέρα θα υποδεικνύει στα παιδιά της, όπως και ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος το «Εκείνον δει αυξάνειν, εμέ δε ελαττούσθαι» (Ιω. 3,30). Το παράδειγμα εκείνης της υπέρ φύσιν αγάπης, που δεν περιορίζεται στους «αγαπώντας ημάς», είναι επαινετό.

Ὁἱ χειροτονίες γυναικῶν εἶναι ἔξω ἀπό τήν ἱερά παράδοσης τῆς Ἐκκλησίας, Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου

Γέροντας Γρηγόριος:" Ὅπου καὶ νὰ βρίσκωμαι, τὴν ἡμέρα τῶν Θεοφανείων νὰ τὴν τιμῶ ὅπως τὴν Κυριακή τοῦ Πάσχα!"

Μακαριστοῦ Γέροντος Γρηγορίου,

Ἡγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Δοχειαρίου † 2018

 

Αὐτὴ ἡ γιαγιὰ μὲ ἐδίδαξε μὲ τὴν ζωή της καὶ τὸν λόγο της τὸ πατρῶον σέβας. «Ἡ νηστεία εἶναι, παιδί μου, ἡ βάσις κάθε σωματικῆς ἀσκήσεως.» Ὅλες τὶς Σαρακοστὲς ἄλαδο ἡ γιαγιὰ καὶ ὁλόκληρο τὸ σπίτι. Μ΄ ἔμαθε ν΄ ἀνάβω τὸ καντήλι, νὰ θυμιάζω, νὰ ἀνάπτω κερὶ μπροστὰ στὰ εἰκονίσματα καὶ νὰ προσεύχωμαι στὸν ὄρθρο καὶ στὸ δείλι. Μοῦ ὑπέδειξε τὶς μετάνοιες σὰν προσευχὴ ποὺ τὴν δέχεται ὁ Θεός. Μὲ δίδαξε ὅτι ἂν τρεῖς Κυριακὲς δὲν ἀκούσουμε τὸν ἑξάψαλμο, σταματᾶμε νὰ εἴμαστε χριστιανοί. «Σήκω, παιδί μου, ὁ παπὰς πέρασε, ἀνέβηκε στὴν Παναγία· μὴ ξεχνᾶς ὅτι καὶ τὴν προηγούμενη Κυριακὴ τὸν χάσαμε τὸν ἑξάψαλμο.» Μ΄ ἔμαθε νὰ τὸν ἀκούω ὄρθιος καὶ σεβίζων, ὑποκλινόμενος. Τὴν ὥρα ποὺ διαβαζότανε...τὸ Εὐαγγέλιο ἔβαζε κερὶ στὸ μανάλι, γιατί πίστευε ὅτι τὸ Εὐαγγέλιο εἶναι ἡ διαθήκη ποὺ ἄφησε ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο, καὶ στὴν σύνταξη καὶ ἀνάγνωση τῶν διαθηκῶν, ποὺ γινότανε πάντοτε τὸ ἑσπέρας, ὅλοι βαστοῦσαν κερί, γιὰ νὰ βλέπη ὁ συντάκτης. Μ΄ ἔμαθε πὼς τὸ «Δόξα Πατρὶ» εἶναι ἡ μεγαλύτερη δοξολογία καὶ ἱστάμενος ὄρθιος νὰ σταυροσημειοῦμαι. Μ΄ ἔμαθε τὴν Μεγάλη Σαρακοστή, εἰσερχόμενος στὸν ναό, νὰ κάνω τρεῖς μετάνοιες, γιὰ τὸν προηγιασμένο Ἄρτο ποὺ βρίσκεται στὴν ἁγία Τράπεζα.

Ὁ Ἅγ. Νικόλαος καί ὁ Ἅγ. Σπυρίδων ὑπῆρξαν πρόμαχοι τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐν ζωῇ καί ὑπέρμαχοι τῆς Ὀρθοδοξίας μετά θάνατον!…

Ὁ Ἅγ. Νικόλαος καί ὁ Ἅγ. Σπυρίδων ὑπῆρξαν πρόμαχοι τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐν ζωῇ καί ὑπέρμαχοι τῆς Ὀρθοδοξίας μετά θάνατον!…

Γράφει ὁ κ. Νικόλαος Ζαχαριάδης, Καθηγητὴς Θεολόγος – συγγραφεύς & Πρωτοψάλτης

Ὁσοιδήποτε ὕμνοι καὶ ἂν ἀφιερωθοῦν πρὸς τοὺς δύο αὐτοὺς μεγάλους Ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας μας, τὸν Ἅγιο Νικόλαο Ἐπίσκοπο Μύρων τῆς Λυκίας καὶ τὸν Κύπριο Ἅγιο Σπυρίδωνα Ἐπίσκοπο Τριμυθοῦντος τῆς Κύπρου, δὲν θὰ ἦσαν ἱκανοὶ, γιὰ νὰ ὑμνήσουν τὶς μεγάλες αὐτὲς Ἐκκλησιαστικὲς προσωπικότητες, ποὺ γιορτάζονται στὶς 6 καὶ 12 Δεκεμβρίου κάθε χρόνο. Ἂν καὶ ἀγράμματοι ἐδογμάτισαν θεοπρεπῶς καὶ ἐθεολόγησαν ἁλιευτικῶς, ὅπως οἱ Ἀπόστολοι, γιατί ἐδέχθησαν τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γνήσιοι ἐκφραστὲς τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως, ὑπῆρξαν καὶ μετὰ θάνατο, μὲ τὰ ἄφθαρτα καὶ θαυματουργὰ σκηνώματά τους. «Γι’ αὐτὸ καὶ τὰ ἅγια λείψανα εἶναι τὸ ἀνεκτίμητο θησαυροφυλάκιο τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας καὶ ἡ αἰώνια δόξα της». (μοναχὸς Νικόδημος Μπιλάλης).

Ἔζησαν σὲ μία ἐποχὴ ποὺ τάραζε τὴν Ἐκκλησία ἡ φοβερὴ αἵρεση τοῦ Ἀρειανισμοῦ, ποὺ σήμερα τὰ ἐγγόνια καὶ δισέγγονα τοῦ Ἀρείου εἶναι οἱ μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ ἢ χιλιαστές. Καταπολέμησαν τὶς αἱρέσεις, ἀγωνίστηκαν, ἐβίωσαν τὴν Θεολογία καὶ ἀνεδείχθησαν πρότυπα Ἱεραρχῶν μὲ πίστη, θάρρος καὶ παρρησία, ὁμολόγησαν τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος «ἐστὶν ἡ κεφαλὴ» (Κολασ. 1,18) τῆς Ἐκκλησίας μας.

Θαυματούργησαν ἐν ζωῇ, ἀλλὰ καὶ μετὰ θάνατο. Τὰ σεπτά τους σκηνώματα ἀποτελοῦν τὸ πιὸ εὔγλωττο σύμβολο πνευματικῆς οἰκοδομῆς γιὰ κάθε Ὀρθόδοξο Χριστιανό.

Συγκρητισμός : Ὁ μεγαλύτερος δαιμονικὸς πειρασμὸς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας

Πρωτ. Στέφανος Στεφόπουλος

Συγκρητισμός :

Ο μεγαλύτερος δαιμονικός πειρασμός της Ορθοδόξου Εκκλησίας

Τελικά, φαίνεται πως είναι πολλοί αυτοί που είτε δεν γνωρίζουν, είτε γνωρίζουν και ύποπτα σιωπούν όταν η συζήτηση έρχεται στο θέμα του συγκρητισμού και μάλιστα του διαχριστιανικού.

Τι ακριβώς είναι ο συγκρητισμός όμως;

Είναι η προσπάθεια να τονίζονται τα κοινά σημεία μεταξύ των Χριστιανικών Ομολογιών και να παραθεωρούνται οι διαφορές.

Στην εποχή μας, επισημαίνει εύστοχα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ.κ. Ιερόθεος, “υπάρχει ο λεγόμενος διαχριστιανικός συγκρητισμός, σύμφωνα με τον οποίο θεωρείται ότι όλες οι χριστιανικές ομολογίες πιστεύουν στο ίδιο Ιησού Χριστό. Όμως αν μελετήσουμε καλά την παπική θεολογία, θα διαπιστώσουμε ότι έχει εσφαλμένη και πεπλανημένη Τριαδολογία αφού εισήγαγε μέσα στο Θεό την δυαρχία, επίσης έχει και εσφαλμένη Χριστολογία. Το ίδιο παρατηρούμε και στις άλλες χριστιανικές προτεσταντικές θεολογίες, οι οποίες φθάνουν στο σημείο να αρνηθούν ακόμα και την ανάσταση του Χριστού. Επομένως, όταν κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ Ορθοδοξίας και άλλων Χριστιανικών Ομολογιών, γιά να μη υποπέσουμε στον πειρασμό του συγκρητισμού, δεν πρέπει να εξετάζουμε τα κοινά τους σημεία, αλλά τις διαφορές τους. ΓΙΑΤΙ ΣΤΟΝ ΤΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ Η ΠΛΗΡΟΤΗΤΑ (“Εκκλησιαστική Παρέμβαση”, 12/2022)

Ἱερὰ Μητρόπολη Πάφου: Περὶ ἐπιτάφιου θρήνου καὶ ἐγκωμίων τῆς Παναγίας. Εἶναι στὴν Παράδοσή μας;

Περί επιτάφιου θρήνου και εγκωμίων της Παναγίας. Είναι στην Παράδοσή μας;

Εν Πάφω την 8η Αυγούστου 2024

του αγίου Αιμιλιανού του ομολογητού, επισκόπου Κυζίκου

Γραφείο κατά των αιρέσεων

“Η Μ.Εκκλησία κατακρίνουσα πᾶν ὅ,τι καινοφανὲς καὶ κακόζηλον,

ἔστω καὶ γινόμενον πρὸς τιμὴν τῆς Θεοτόκου,

ἀποδοκιμάζει ταῦτα ἐπισήμως καὶ ἀπαγορεύει μάλιστα αυστηρῶς”

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί σε κατά τόπους ενορίες μία ανάρμοστη προσθήκη στο τυπικό της Εκκλησίας μας “προς πλείοντα τάχα δόξαν”1 και τιμή της Υπεραγίας ημών Θεοτόκου. Η αντικανονική αυτή αλλαγή έγκειται στο γεγονός της τέλεσης “επιταφίου θρήνου της Παναγίας” προς μίμηση της ακολουθίας του επιταφίου του Μ.Σαββάτου.

Αν και μπορεί να φαίνεται ότι με τα εγκώμια, δίνουμε μεγαλύτερη τιμή στην Παναγία μας, οφείλουμε να έχουμε την ταπείνωση να ακολουθούμε την Παράδοση και τη λειτουργική τάξη της Εκκλησίας μας, όπως ακριβώς την παραλάβαμε, εφόσον πιστεύουμε ότι οι θείοι Πατέρες “τα πάντα καλώς διαταξάμενοι”2. Τα εγκώμια, μας έχουν παραδοθεί μόνο προς τιμή του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Άλλωστε, ο “επιτάφιος θρήνος” με τα “εγκώμια της Παναγίας” δεν βρίσκονται σε κανένα επίσημο λειτουργικό βιβλίο που χρησιμοποιούμε στις εκκλησίες μας. Η τάξη της ακολουθίας είναι καθορισμένη όπως αυτή φαίνεται στο Μηναίο του Αυγούστου και στο βιβλίο “Τάξις ιερών ακολουθιών”3 της Εκκλησίας Κύπρου, όπου κανένα από τα δύο δεν περιέχει “επιτάφιο θρήνο”.

Ὅτι τo χαμηλὸ Τέμπλο κυρίως, καὶ ἡ ἀνοιχτὴ Ὡραία Πύλη, ἐμποδίζουν τoν πιστὸ Λαὸ νὰ προσευχηθεῖ, καὶ πόσο κακὸ κάνει στοὺς Ἱερεῖς Γράφτηκε ἀπό: Ππαπαδημητρίου

Ὅτι τό χαμηλό Τέμπλο κυρίως, καὶ ἡ ἀνοιχτή Ὡραία Πύλη, ἐμποδίζουν τόν πιστόν Λαόν νὰ προσευχηθεῖ, καὶ πόσο κακὸ κάνει στοὺς Ἱερεῖς

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, αʹ ἔκδοσις (v.1.1), 31-30/5/2024

(γιά καλύτερη ἀνάγνωση, γιά τίς παραπομπές, τίς εἰκόνες, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε τό PDF στό τέλος)

Ἡ Ἐκκλησία στὴν ἰστορία της δὲν εἶχε χαμηλό Τέμπλο. Ἡ Ἐκκλησία, εἶχε χαμηλὸ φράγμα ὄχι στὸ Βῆμα, ἀλλὰ στὸ ὅριο δυτικοῦ Πρεσβυτερίου (Σολέα) – κυρίως Ναοῦ, γιὰ τὸν σκοπὸν τῆς περιφράξεως τοῦ Πρεσβυτερίου - Σολέα (ὅπως καὶ σήμερα), ἰδίως προτοῦ «μονιμοποιηθεῖ», «ἀσφαλιστεῖ» τὸ Καταπέτασμα. Πάντοτε ὅμως ἡ Ἐκκλησία εἶχε ὑψηλὸ φράγμα στὸ ὅριο Βήματος – Σολέα, εἴτε μὲ τὴν μορφὴ Καταπετάσματος στὴν ἀρχαιότητα, εἶτε μὲ τὴν μορφὴ ὑψηλοῦ Φράγματος ἤδη ἀπὸ τόν 4ον αἰῶνα. Βλ. τὸ βιβλίο, Τὸ ἀθέατον τῆς Ἁγίας Τράπεζας, στὴν Κωνσταντινούπολη, στὴν Ἑλλάδα, ... , καὶ ἐπίσης βλ. τὶς εἰκόνες στὸ Παράρτημα αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου στὸ τέλος.

«πρεσβυτέροις δέ φημι, πεπίστευται τὸ θυσιαστήριον, καὶ τὰ ἔσω τοῦ καταπετάσματος», Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας (370-444 μ.Χ.), [PG 68,848] 1

Οἱ Δυτικοὶ μετὰ τὴν (ἀντι) Μεταρρύθμιση (16ος αἰ.),2 βανδαλίσανε, γκρεμίσανε τὰ περισσότερα Τέμπλα των3 (τὰ δικά τους Τέμπλα μὲ τὸν Σταυρόν, Rood Screen, εὑρίσκονται στὸ ὅριον Σολέα καὶ κυρίως Ναοῦ) καὶ ἀπογυμνώσανε τὶς Τράπεζες των. Γιὰ αὐτὸ οἱ Ἐκκλησίες τῶν Δυτικῶν σήμερα ἔχουν συνήθως ἕνα εἶδος χαμηλοῦ φράγματος ἢ καὶ καθόλου (φυσικὰ δὲν βάζουν πλέον Τέμπλα στὶς νέες Ἐκκλησίες τους, λόγῳ τῆς πλανεμένης ἰδεολογίας των). Λέει ὁ M. Klaus Gamber: «Ἡ χρῆσις τῶν Καταπετασμάτων [Κιβώρια, Τετράβηλον, Βῆλα], τὰ ὁποῖα ἦταν πάντα μέρος τοῦ Ἱεροῦ, καὶ τοῦ Ἄμβωνος / χώρου τῶν Ψαλτῶν, τελικὰ καταργήθηκε κατὰ τὴν περίοδο τοῦ Μπαρόκ (Baroque period)»4 (σὲ ἄλλο σημεῖο ὁ Gamber μᾶς λέει ὅτι στὴν Γερμανία ἀφαιρέθηκαν ὑπὸ τὶς διαταγὲς τῶν κοσμικῶν ἀρχῶν, τὴν περίοδο τοῦ «Διαφωτισμοῦ»)5 [17ος-18ος αἰ.]. Καὶ στὴν Γαλλία ὅμως, τον 17ον αἰ., πρὶν τὴν Ἐπανάσταση, βανδαλίστηκαν, κατεδαφίστηκαν κατὰ κόρον τὰ Τέμπλα μὲ τὸν Σταυρό (Rood Screen), ὅπως καὶ οἱ Ἄμβωνες6 καὶ μάλιστα πρωτοστάτες ἦσαν οἱ ἴδιοι οἱ Ἐπίσκοποι.7

«Μετὰ τὴν τοποθέτηση τῶν λειψάνων, ὁ κλῆρος θὰ ἀρχίσει τὴν λιτανεία ἔξω ἀπὸ τὸ Καταπέτασμα ποὺ χωρίζει τὸ Ἱερὸ ἀπὸ τὸν κυρίως Ναό, Drogo Sacramentary (826-855)8

Ἕνα κάθετο χώρισμα διακοσμημένο μὲ ζωγραφισμένες εἰκόνες, καὶ σκεπαζόμενο μὲ ὑφάσματα [προφανῶς καταπετάσματα στὰ ἀνοίγματά του], ποὺ ἐκτείνεται στὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὸν ἕνα τοῖχο στὸν ἄλλον, καὶ ἔχει δύο εἰσόδους στὰ ἄκρα του, Cogitosus (650 μ.Χ., ἀρχαῖοι Κέλτες) ἀναφερόμενος περίπου στό 500 μ.Χ.9

Παραπάνω ἀναφερθήκαμε ἐπιγραμματικά στὴν ἰστορία τοῦ Καταπετάσματος / Τέμπλου σὲ Ἀνατολὴ καὶ Δύση. Γιὰ περισσότερες λεπτομέρειες καὶ ἀναφορές, βλ. τὸ βιβλίο μας, Τὸ ἀθέατον τῆς Ἁγίας Τράπεζας, στὴν Κωνσταντινούπολη, στὴν Ἑλλάδα, ... , καὶ ἐπίσης στὸ Παράρτημα στὸ τέλους αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, ὅπου ἔχουμε σὲ εἰκόνες μιὰ αʹ ἐκδοχή-προσέγγιση τῆς ἐξελίξεως τοῦ Καταπετάσματος.

Ὡς πρὸς τὸ πρῶτο σκέλος τοῦ τίτλου, εἶναι λογικὸ νὰ ρωτήσει κάποιος, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ χαμηλὸν Τέμπλον10 νὰ ἐμποδίζει; Ἀφοῦ εἶναι χαμηλόν! Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ ἀνοιχτή, καὶ νεοφανῶς πλατύτερη καὶ εὐρύχωρος Ὡραία Πύλη11 νὰ ἐμποδίζει; Ἀφοῦ εἶναι ἀνοιχτή, πλατεῖα!

«Πραγματοποιεῖται ἀλλοίωση - παραχάραξη τῆς Ἱερᾶς Ὀρθόδοξης Παράδοσής μας». Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

«Πραγματοποιεῖται ἀλλοίωση - παραχάραξη

τῆς Ἱερᾶς Ὀρθόδοξης Παράδοσής μας»

Ὁμιλία Ἀρχ. Σάββα Ἁγιορείτου στίς 12-05-2024

Σήμερα σκέφτηκα νά σᾶς πῶ κάτι γιά τήν Παράδοση, γιά τήν Ἱερά Παράδοση, ἡ ὁποία εἶναι ὄχι μόνο ἡ Ἁγία Γραφή, ἀλλά καί ὅλα ὅσα μᾶς διδάσκουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες καί ὅσα προφορικά μᾶς ἄφησαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι καί ὅσα ὑπάρχουνε καταγεγραμμένα ὡς Ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν καί τῶν Τοπικῶν Συνόδων, καί ὅσα ἀκόμα ἔχουμε μέσα εἰς τήν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας, τά τυπικά τῆς λατρείας μας∙ καί ἀκόμα ὅλα αὐτά πού ἔχουμε ὡς ὑμνολογία τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλα αὐτά εἶναι μέσα στήν Ἱερά Παράδοση. Οἱ αἱρετικοί, οἱ προτεστάντες κατεξοχήν, ἀπέρριψαν τελείως τήν Ἱερά Παράδοση καί διακηρύσσουν «μόνο τήν Ἁγία Γραφή, Sola Scriptura.. τίποτε ἄλλο δέν ἐμπιστευόμαστε!». Ἀλλά καί τήν Ἁγία Γραφή καί αὐτή τήν ἀλλοιώνουν καί τήν ἑρμηνεύουν ὅπως αὐτοί θέλουν! Γιατί ἡ Ἁγία Γραφή ἑρμηνεύεται μέ τήν Ἱερά Παράδοση καί εἶναι μέρος τῆς Ἱερᾶς Παράδοσης. Συμπεριλαμβάνεται στήν Ἱερά Παράδοση ἡ Ἁγία Γραφή.

Ἐκεῖνο πού ἔχω νά πῶ εἶναι ὅτι σήμερα πολεμεῖται πάρα πολύ ἡ Ἱερά Παράδοσή μας. Μέ ποικίλους τρόπους δυστυχῶς, καί κατεξοχήν ἀπό τούς ἐπισκόπους καί ἀπό τούς ἱερεῖς οἱ ὁποῖοι καινοτομοῦν καί οἰκουμενίζουν καί θέλουν τήν ἕνωση μέ τόν παπισμό πολλοί ἀπ’ αὐτούς, ἴσως καί ὅλοι, αὐτοί οἱ νεωτεριστές.. καί βλέπουμε νά ἀφαιροῦνε τούς Ἐσταυρωμένους πού εἶναι πίσω ἀπό τήν Ἁγία Τράπεζα, βλέπουμε νά κάνουνε κονσέρτα καί συναυλίες μέσα σέ ἐκκλησίες.. Ἐνῶ ὁ Κύριός μας ἔβγαλε ἔξω ἀπό τόν ναό ὅλους αὐτούς πού ἔκαναν ὁτιδήποτε ἄλλο ἐκτός ἀπό προσευχή∙ καί εἶπε «ὁ οἶκος τοῦ πάτρος μου εἶναι οἶκος προσευχῆς καί δέν εἶναι οἶκος ἐμπορίου» .

Πραγματοποιεῖται ἀλλοίωση (παραχάραξη) τῆς Ἱερᾶς Ὀρθόδοξης Παράδοσης μας, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Πραγματοποιεῖται ἀλλοίωση (παραχάραξη) τῆς Ἱερᾶς Ὀρθόδοξης Παράδοσης μας, 12-5-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

 Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης

 http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἡ ἀλλοίωση τῆς Ὀρθόδοξης Παράδοσης, Ἁγ. Παϊσίου- Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο,12-5-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

Ἡ ἀλλοίωση τῆς Ὀρθόδοξης Παράδοσης, Ἁγ. Παϊσίου- Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο,12-5-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορειτου 

Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου 

Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης 

http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση- Ὁ Κ. Η. Ι. Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτός, Ἀγ. Παϊσίου- Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση- Ὁ Κ. Η. Ι. Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτός, Ἀγ. Παϊσίου- Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο, 7-5-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου Ἱ.Μ. Ἁγίας Τριάδος Ἐδέσσης http://hristospanagia3.blogspot.com

 

Σεβ. Περιστερίου, Ἀποδομητής τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως

Περιστέρι 11/3/2024

Πρὸς τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Περιστερίου κ. Γρηγόριο

Σεβασμιώτατε,

Παρῆλθε χρόνος πολὺς ἀπὸ τότε ποὺ ἀναστατώσατε καὶ σκανδαλίσατε τοὺς πιστούς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας μὲ τὴν ἀπόφασή σας νὰ ἀφαιρέσετε τὸν Ἐσταυρωμένο ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα τῶν Ἱερῶν Ναῶν τοῦ Περιστερίου.

Καὶ παρ’ ὅλον ὅτι καὶ ἐπιστολὲς λάβατε ἀπὸ τὸν πιστὸ λαὸ τοῦ Περιστερίου, μὲ σεβασμὸ στὴν ἱερωσύνη σας καὶ πολλὴ εὐγένεια, μὲ τὴν παράκληση νὰ ἀνακαλέσετε τὴν ἀπόφασή σας αὐτὴ καὶ πολλὲς ὑπῆρξαν οἱ δημοσιεύσεις στὸν Ὀρθόδοξο Τύπο ἀπὸ Θεολόγους, ποὺ τοποθετήθηκαν κατὰ τῆς ἐνέργειάς σας αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ δύο συνεπισκόπους σας (ἐφησυχάζοντας), ἐσεῖς ἐπιμένετε στὴν ἀπόφασή σας αὐτὴ -χωρὶς νὰ φαίνεται διάθεση νὰ κάνετε ἕνα βῆμα πίσω- μὲ πεῖσμα (ἀποφεύγουμε νὰ ἀναφερθοῦμε στὸν βαρὺ χαρακτηρισμὸ ποὺ ἔχει δοθεῖ στὸ πεῖσμα σας αὐτό).

Μὴ ὑποτιμᾶτε τὴ νοημοσύνη μας!

Ἔχουμε καταλάβει ποῦ τὸ πάτε…

Ἔχετε ἀναλάβει (ἴσως ἐργολαβικὰ) νὰ δοκιμαστεῖ ἡ ἀντοχὴ (στὴν πίστη) τοῦ πιστοῦ λαοῦ στὴν πόλη μας μὲ τὴν ἀπομάκρυνση , κατ’ ἀρχήν, τοῦ Ἐσταυρωμένου ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα καὶ στὴ συνέχεια, ἂν πάει καλὰ τὸ πρῶτο ἐγχείρημα μὲ χλιαρὲς ἢ καὶ καθόλου ἀντιδράσεις τῶν πιστῶν, νὰ προχωρήσετε καὶ στὸ δεύτερο, δηλαδὴ τὸ ξήλωμα τῶν τέμπλων, ποὺ ἤδη τὸ ἔχετε προαναγγείλει!!)

«Γιατί; Γιατί ὅλα αὐτά;» ρωτάει ὁ ἁπλὸς πιστὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ.

«Γιατί ὁ ἐπίσκοπός μας (ὅπως ἐγράφη καὶ τὸ πεῖσμα του μᾶς πείθει πὼς εἶναι ἀληθὲς) προσπαθεῖ νὰ ὑλοποιήσει τὶς ἐπιταγὲς τῆς ΝΕΑΣ ΤΑΞΗΣ καὶ τῶν στοῶν ποὺ τὸν διαφεντεύουν. .. Προσπαθεῖ νὰ προσαρμόσει τὴν Ὀρθοδοξία μας στὰ παπικὰ μέτρα».

-Δὲν ἔχουν ἐκεῖνοι τὸν Ἐσταυρωμένο στὴν Ἁγία Τράπεζα;

• Νὰ τὸν ἀφαιρέσουμε ἐμεῖς!

-Δὲν ἔχουν ἐκεῖνοι τὰ τέμπλα μὲ τὶς εἰκόνες (τοῦ Χριστοῦ μας καὶ τῆς Παναγίας μας καὶ τῶν Ἁγίων μας) ποὺ ἔχουν οἱ δικές μας ἐκκλησίες;

• Νὰ τὰ ξηλώσουμε ἐμεῖς!

Οἱ αἱρέσεις καὶ ἡ παράδοση, Ἁγ. Παϊσίου, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου

Οἱ αἱρέσεις καὶ ἡ παράδοση, Ἁγ. Παϊσίου, 24-3-2024, Ἀρχιμ. Σάββα Ἁγιορείτου