ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΖΑΜΠΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ

Σε κλίμα αμοιβαίας αγάπης και σεβασμού πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανάμεσα στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ζάμπιας κ. Ιωάννη και στον Αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδος Στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, στο γραφείο του κ. Αρχηγού στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, στις 14 Ιουλίου 2023. 

Εκτός από την ενημέρωση του Σεβασμιωτάτου προς τον κ. Αρχηγό για τη διήμερη ποιμαντική επίσκεψη που πραγματοποίησε ο Σεβασμιώτατος κατά το διάστημα από 3 έως 5 Ιουνίου 2023, υπό την ιδιότητά του ως Τοποτηρητή της Ιεράς Επισκοπής Μοζαμβίκης, στη βάση της Πολυεθνικής Στρατιωτικής Εκπαιδευτικής Αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Μοζαμβίκη (EUTM-Moz), στην οποία συμμετέχουν στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων από 10 χώρες (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) και την ανταλλαγή απόψεων για τη θρησκευτική κατάσταση στις δύο Χώρες, που εξυπηρετεί ποιμαντικά ο Σεβασμιώτατος, στη μητροπολιτική του έδρα στη Ζάμπια και στη Μοζαμβίκη, και τη γενικότερη θρησκευτική κατάσταση στην Ήπειρο της Αφρικής, η συζήτηση επικεντρώθηκε στη δυνατότητα εξασφάλισης σπουδών σε νέους μαθητές από τις δύο Χώρες στις παραγωγικές Σχολές των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και σε στρατιωτικές Σχολές εξέλιξης και σταδιοδρομίας. 

Η επίσκεψη του Σεβασμιωτάτου στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας ολοκληρώθηκε με συναντήσεις του με τον Διοικητή της Διεύθυνσης Ειδικού Πολέμου, Αντιστράτηγο Δημήτριο Χούπη, με τον Διευθυντή Β΄ Κλάδου ΓΕΕΘΑ, Υποναύαρχο Ιωάννη Πάττα, με τον Διοικητη της Διακλαδικής Διεύθυνσης Εικικών Επιχειρήσεων, Υποστράτηγο Κωνσταντίνο Αλεξάκη και τέλος με τον Διευθυντή του Σώματος των Στρατιωτικών Ιερέων Αρχιμανδρίτη Μελέτιο Κουράκλη.

Ι. Μητρόπολις Ζάμπιας 

ΒΙΒΛΙΟ - ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜ. ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΚΟΥΡΑΚΛΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ ΙΕΡΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ

Μόλις κυκλοφορήθηκε το βιβλίο του Αρχιμ. Μελέτιου Κουράκλη, Διευθυντού του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων, με τίτλο: "Στρατιωτικοί Ιερείς στα πεδία των μαχών των Βαλκανικών Πολέμων 1912-13" (σελ. 720, εκδόσεις: Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος). 

Ο συγγραφεύς, Δρ π. Μελέτιος Κουράκλης, όντας Διευθυντής του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων των Ενόπλων Δυνάμεων, είναι ο κατ' εξοχήν ειδικός επί του θέματος της συμμετοχής των στρατιωτικών ιερέων στις χρυσές σελίδες των απελευθερωτικών πολέμων του Ελληνικού Στρατού. Στο νέο επιστημονικό του πόνημα εξετάζει επί τη βάσει ανέκδοτων μέχρι σήμερον πηγών την συμμετοχή των ιερέων στο έπος των Βαλκανικών Πολέμων, την ποιμαντική διακονία τους προς το στράτευμα, αλλά και την ιερατική διακονία που ανέλαβαν στελεχὠνοντας έρημους Ναούς στις απελευθερωθείσες περιοχές. Το έργο προλογίζει ο Μακ. Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Κων. Φλώρος.   

Στον πρόλογο του βιβλίου διαβάζουμε, μεταξύ άλλων: 

"Οι διαθέτοντες γρηγορούσα ιστορική συνείδηση και οξυμμένο πνευματικό αισθητήριο είχαν επισημάνει ότι ένας από τους παράγοντες της τραγικής αποτυχίας του «ατυχούς» λεγόμενου Ελληνο-τουρκικού πολέμου του 1897 ήταν η αδιαφορία των κρατούντων της εποχής να έχουν προνοήσει για τη συγκρότηση επαρκώς στελεχωμένης Θρησκευτικής Υπηρεσίας Στρατού, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν καθόλου στρατιωτικοί ιερείς για να συνοδεύσουν στην πολεμική εκστρατεία του ελληνικό στράτευμα. Το γεγονός αυτό, ισχυρίζονταν, επέδρασε αρνητικά στο αξιόμαχο των ελληνικών δυνάμεων και συνέτεινε -μαζί με άλλους, οπωσδήποτε, παράγοντες- στην ταπεινωτική ήττα. 

Το πιο καταλυτικό επιχείρημα υπέρ της αιτιώδους αυτής συνδέσεως ανάμεσα στην παρουσία ιερέων στο στράτευμα αφενός και στο αξιόμαχο των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων αφετέρου -και τούτο ανεξάρτητα από το ποσοστό αλήθειας ή τον βαθμό υπερβολής της εν λόγω κρίσεως- δεν διατυπώθηκε τόσο από κάποιον επιφανή θεωρητικό ή φίλοπάτριδα εκκλησιαστικό παράγοντα ή ακόμα-ακόμα από κάποιον αρμόδιο εκπρόσωπο της Ελληνικής Πολιτείας όπως πράγματι αυτό συνέβη σε συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων∙ διατυπώθηκε, κυρίως από έναν απλό, ολιγογράμματο στρατιώτη των Βαλκανικών Πολέμων, ο οποίος στο προσωπικό του ημερολόγιο αποτύπωνε ένα ακαταμάχητο πρακτικό επιχείρημα ζωής. Συγκεκριμένα, όταν είχε μεταβεί ο ιερέας του συντάγματός του -ένας από τους σαράντα περίπου στρατιωτικούς ιερείς των Βαλκανικών Πολέμων- στα ταμπούρια, στην πρώτη γραμμή του μετώπου, να αγιάσει αυτόν και τους συμπολεμιστές του κατά την ημέρα της πρωτάγιασης, χάραζε τις ακόλουθες γραμμές στο προσωπικό του ημερολόγιο: 5 Ιανουαρίου 1913. Σήμερα ημέρα της πρωτάγιασης ήρθε ο παπάς μας και μας άγιασε στα ταμπούρια. Δόξα σοι ο Θεός! τώρα και να σκοτωθώ για την πατρίδα δεν με μέλλει, είμαι ευχαριστημένος δεν θα με φάνε τα κοράκια σαν το ‘97∙ ο παπάς θα με θάψει. Πολύ καλά έκανε ο Μητροπολίτης και έστειλε τους παπάδες στο στρατό...'. 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΙΕΡΕΙΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ 

- ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ & ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ Β’ 

- ΠΡΟΛΟΓΟΣ κ. Α/ΓΕΕΘΑ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΦΛΩΡΟΥ 

- ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ 

- ΠΙΝΑΚΑΣ Περιεχομένων, Αρκτικόλεξων - Βραχυγραφιών - Συντμήσεων. 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΜΕΛΕΤΗ 

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ 

1.- Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΥ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΣΤΟ ΚΑΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ 

1.1.- Η ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΛΗΡΟΥ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ 

1.2.- ΤΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑ 

2.- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ ΠΡΙΝ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣ ΤΩΝ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΜΑΧΩΝ 

2.1.- ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 

2.2.- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ ΠΡΙΝ ΤΗ ΜΑΧΗ

2.3.- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ 

2.4.- ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ 

2.5.- ΛΟΙΠΟ ΕΡΓΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ, ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

2.6.- ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΜΑΧΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ 

3.- Η ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΗ, ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

3.1.- ΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 

3.2.- ΔΙΑΚΟΝΟΣ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 

3.3.- ΙΕΡΑ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ 

3.4.- ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΟΡΤΩΝ 

3.5.- ΤΕΛΕΣΗ ΑΓΙΑΣΜΩΝ 

3.6.- Η ΤΕΛΕΣΗ ΑΛΛΩΝ ΑΓΙΑΣΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ 

4.- Η ΚΗΡΥΚΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

4.1.- ΚΗΡΥΓΜΑ: ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 

4.2.- ΚΗΡΥΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΗ ΜΑΧΗ 

4.3.- ΚΗΡΥΓΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ 

4.4.- ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ 

4.5.- ΠΟΙΚΙΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΗΡΥΓΜΑΤΩΝ 

4.6.- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ – ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 

4.7.- ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ «ΕΘΝΙΚΟΠΟΛΙΤΙΚΑ» 

5.- Ο ΘΥΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

5.1.- ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΔΥΣΧΕΡΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΣ 

5.2.- ΕΝΩΠΙΟΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ 

6.- ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

6.1.- ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΣΧΙΔΟΥΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

6.2.- ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΩΘΗΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΣΧΕΣΕΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

6.3.- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΙΣ ΨΥΧΕΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΩΝ 

6.4.- ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΑΞΙΟΜΑΧΟΥ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΟΣ 

6.5.- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΩΝ 

6.6.- ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ 

6.7.- ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΜΑΧΟΥΣ 

7.- ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

7.1.- Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΝΕΥΡΑΛΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΙΕΡΕΑ ΣΤΟ ΜΑΧΟΜΕΝΟ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑ 

7.2.- ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ 

7.3.- ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΩΣ ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ – ΑΝΑΦΟΡΕΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ, ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ Κ.Α. 

7.4.- ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ – ΕΠΑΙΝΟΙ – ΗΘΙΚΕΣ ΑΜΟΙΒΕΣ 

7.5.- ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΑΟ 

7.6.- ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ 

7.7.- ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΠΟ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥΣ 

8.- Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΜΑΧΗΤΗΣ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ ΙΕΡΕΙΣ 

8.1.- ΓΕΝΝΑΙΟΤΗΤΑ – ΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ 

8.2.- ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ: ΜΑΙΝΟΜΕΝΟΙ ΛΕΟΝΤΕΣ 

8.3.- ΚΑΡΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ ΑΝΤΙΞΟΟΤΗΤΕΣ 

8.4.- «ΨΗΛΑΦΗΣΗ» ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΔΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ 

8.5.- ΓΕΝΝΑΙΑ ΣΤΑΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΘΑΝΑΤΟ 

8.6.- ΕΥΣΕΒΕΙΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ 

8.7.- ΣΥΝΟΨΗ ΚΑΙ ΑΦΥΠΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 

9.- ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ – ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 

9.1.- Ο ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ 

9.2.- Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ 

9.3.- ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 

10.- ΟΙ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ «ΜΟΡΦΕΣ» ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΙΕΡΕΑ 

10.1.- Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΙΕΡΕΑΣ ΩΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ 

10.2.- ΩΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ 

10.3.- ΩΣ ΠΑΡΑΣΤΑΤΗΣ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ 

10.4.- ΩΣ «ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ» ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ 

10.5.- ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΑΡΡΟΥΣ ΚΑΙ ΑΥΤΑΠΑΡΝΗΣΕΩΣ
10.6.- ΩΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΤΟΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ 

10.7.- ΩΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ 

10.8.- ΩΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΤΩΝ ΜΥΧΙΩΝ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ 

10.9.- ΩΣ ΑΦΗΓΗΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΜΑΧΩΝ 

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ 

Ο ΚΛΗΡΟΣ ΕΝ ΤΩ ΠΟΛΕΜΩ 

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ 

Α’ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ – ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ 

Β’ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ – ΕΛΛΗΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟΣ 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΙΚΟΝΩΝ 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Α. ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΠΗΓΕΣ 

Β. ΕΚΔΙΔΟΜΕΝΕΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΣΕ ΠΗΓΕΣ 

Γ. ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ- ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ 

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ 

Α. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

Β. ΛΟΙΠΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

Με το θέμα αυτό, το οποίο μας παραδίδει πλέον σε ολοκληρωμένη μορφή, έχει ασχοληθεί εδώ και καιρό ο π. Μελέτιος Κουράκλης, πραγματοποιώντας διαλέξεις- και με στοιχεία που είχαν τοπικό ενδιαφέρον κάθε φορά - στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τα Γιάννενα, τα Γιαννιτσά, το Ηράκλειο και αλλού. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο μιας σχετικής, προ δεκαετίας, διάλεξής του στην Παλαιά Βουλή στην Αθήνα.  

ΣΤΟ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Ökumenische Information»

Π.Α. Ανδριόπουλος 

Κείμενα του ιστολογίου μας Φως Φαναρίου παρουσιάζονται και σχολιάζονται κατά καιρούς στα τεύχη της γερμανικής εβδομαδιαίας έκδοσης «Οικουμενική Πληροφορία» («Ökumenische Information»). 

Το περιοδικό αυτό εκδίδει το «Καθολικό Πρακτορείο Ειδήσεων» („Katholische Nachrichten-Agentur“) σε σύνδεση με το Ινστιτούτο Johann-Adam-Möhler, το οποίο αποτελεί μία από τις κυριότερες γερμανόφωνες δημοσιογραφικές πηγές πληροφόρησης για ζητήματα οικουμενικής κίνησης και διαθρησκειακού διαλόγου. Έμπειροι δημοσιογράφοι καταγράφουν, μεταξύ άλλων, συστηματικά τις εξελίξεις στο χώρο της Ορθοδοξίας. 

Χαιρόμαστε, λοιπόν, για την προσοχή που δίνουν στα κείμενά μας οι υπεύθυνοι του «Ökumenische Information». 

Στο πρόσφατο τεύχος (26-1-2021) γίνεται αναφορά στο κείμενό μας «Ο ένοπλος αγώνας κληρικών το 1821 δεν μπορεί να είναι η σημαία της Εκκλησίας», (το δημοσιεύσαμε και εδώ στην Ιδιωτική Οδό) με ειδική μνεία στα όσα παραπέμψαμε για το θέμα, στο βιβλίο Χριστιανισμός και Πόλεμος, του αειμνήστου Πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Καλλινίκου, απόφοιτου της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. 

Με αφορμή αυτή την αναφορά του γερμανικού περιοδικού, παραπέμπουμε σε μία καίρια επισήμανση του Αρχιμανδρίτου Μελετίου Κουράκλη, Διευθυντού της Θρησκευτικής Υπηρεσίας του ΓΕΕΘΑ, που βρίσκουμε στο σημαντικό έργο του Θρησκευτικοί Λειτουργοί στο Στράτευμα δια μέσου των αιώνων, Αθήνα 2010, σ. 741-742. 

Ο Αρχιμ. Μελέτιος Κουράκλης, μας πληροφορεί για την αναγνώριση και κατοχύρωση του αμιγώς εκκλησιαστικού χαρακτήρα της Θρησκευτικής Υπηρεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στη Γερμανία. 

Ιδού το σχετικό απόσπασμα:

ΑΡΧΙΜ ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΛΗΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΚΟΥΡΑΚΛΗΣ ΝΕΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΓΕΕΘΑ

Νέος Διευθυντής της Θρησκευτικής Υπηρεσίας του ΓΕΕΘΑ ή, όπως λέγεται σήμερα,  του Σώματος των Στρατιωτικών Ιερέων, αναλαμβάνει ο Αρχιμανδρίτης Μελέτιος Κουράκλης. 

Για τον νέο Διευθυντή και την συγγραφική του δραστηριότητα έχουμε γράψει ήδη από το 2010, με αφορμή το πολύτιμο και ογκώδες σύγγραμμα του, που μόλις κυκλοφορήθηκε τότε με τίτλο: “Θρησκευτικοί λειτουργοί στο στράτευμα διά μέσου των αιώνων”. Δείτε την σχετική ανάρτηση εδώ. 
Αλλά το βιβλίο αυτό είχε παρουσιάσει και ο καθηγητής Δημήτριος Γόνης, αναδεικνύοντας την ιδιαίτερη σημασία του. Δείτε την σχετική ανάρτησή μας εδώ. 
Ο Αρχιμανδρίτης Μελέτιος Κουράκλης έχει ασχοληθεί σε επιστημονικό επίπεδο με το θέμα η παρουσία της Εκκλησίας στο στράτευμα. Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα για επιμέρους πτυχές του ζητήματος αυτού – παντελώς άγνωστου στους πολλούς – και το 2007 μας χάρισε την μετάφραση ενός εξαιρετικά σημαντικά πονήματος του μεγάλου γερμανού θεολόγου Adolf Von Harnack “Η χριστιανική θρησκεία και το στράτευμα κατά τους τρεις πρώτους αιώνες” (Tubingen 1905). 
Έχει πραγματοποιήσει, επίσης, πολλές διαλέξεις, φωτίζοντας όψεις της διακονίας της Εκκλησίας στις Ένοπλες Δυνάμεις., όπως αυτή που παραθέτουμε στη συνέχεια, με θέμα: «190 έτη ιστορίας Στρατιωτικών Ιερέων σε 12 Στιγμιότυπα». 

Η ανάληψη της πολυεύθυνης θέσης του Διευθυντού Θρησκευτικού του ΓΕΕΘΑ από τον π. Μελέτιο Κουράκλη, συμπίπτει με την κυκλοφορία του δίτομου έργου του, με τίτλο: "Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΟΘΩΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ, με βάση ανέκδοτο αρχειακό υλικό" (Αθήνα 2019-2020), το οποίο αποτελεί και την διδακτορική του διατριβή. 

Το σημαντικό αυτό έργο προλογίζουν: 

ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμος Β΄, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νικόλαος Παναγιωτόπουλος και ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας Πτέραρχος Χρήστος Χριστοδούλου. 

Με το έργο αυτό του Αρχιμ. Μελετίου Κουράκλη έρχονται στο φως για πρώτη φορά σημαντικές πηγές για την διακονία των στρατιωτικών ιερέων, ιδίως κατά την καθοριστική εκείνη περίοδο της ιδρύσεως του νέου ελληνικού κράτους και της Οθωνικής περιόδου που ακολούθησε. Υπάρχουν, όμως, και πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας εκείνη την εποχή. 

Η όλη εργασία είναι δομημένη, λεπτομερής, ακριβής και χωρίς συναισθηματισμούς ή περιττές εθνικές εξάρσεις. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια τον πρόλογο του Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου στην έκδοση και το πλούσιο βιογραφικό του νέου Διευθυντή του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων Αρχιμ. Μελέτιου Κουράκλη. 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΚΟΥΡΑΚΛΗ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜ. ΜΕΛΕΤΙΟΥ ΚΟΥΡΑΚΛΗ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Με εξαιρετική επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου, στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού στο Ηράκλειο, διάλεξη από τον Διευθυντή των Στρατιωτικών Ιερέων του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Αρχιμανδρίτη Μελέτιο Κουράκλη, με θέμα: «Με Όπλο τον Σταυρό στα Πεδία των Μαχών, Η Παρουσία και το Έργο των Στρατιωτικών Ιερέων στους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913». 

Το περιεχόμενο της εισηγήσεως αποτελεί καρπό πολυετούς επιστημονικής έρευνας του π. Μελετίου. Ο ομιλητής παρουσίασε την αγωνιστικότητα και τη δράση των στρατιωτικών ιερέων, ενώ αναφέρθηκε σε πρόσωπα που προερχόταν από την Κρήτη. Η ομιλία συνοδευόταν παράλληλα από πρωτότυπο ιστορικό φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό από την δράση των στρατιωτικών ιερέων κατά την εποποιία των Βαλκανικών Πολέμων. 

Τον Πανοσιολογιώτατο π. Μελέτιο καλωσόρισε ο Ταξίαρχος της ΣΕΑΠ κ. Ζαμπετάκης. Την εκδήλωση προλόγισε ο Στρατιωτικός Ιερεύς της ΣΕΑΠ Πρωτ. Νεκτάριος Μαρκάκης και χαιρέτησε ο εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης, Αρχιμ. Μακάριος Γρινιεζάκης. 

Την εκδήλωση παρακολούθησαν, ο Διοικητής της 126 ΣΜ Σμήναρχος κ. Καλόγηρος, οι μαθητές της ΣΕΑΠ και στελέχη από όλες τις Μονάδες της περιοχής.

Αξίζει να σημειωθεί πως την ερευνητική αυτή εργασία ο Αρχιμ. Μελέτιος Κουράκλης την έχει παρουσιάσει με τη μορφή διαλέξεων - και με στοιχεία που έχουν τοπικό ενδιαφέρον κάθε φορά - στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τα Γιάννενα και τα Γιαννιτσά και τώρα στο Ηράκλειο. 

ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ - ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΦΩΣΤΙΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

ΜΕ ΟΠΛΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΣΤΑ ΠΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΧΩΝ 

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ 

ΣΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ 1912-1913 

Του Αρχιμ. Μελετίου Κουράκλη

Στρατιωτικού Ιεροκήρυκος

Σκοπός της παρούσης διαλέξεως είναι η δειγματοληπτική παρουσίαση μικρού μόνον μέρους στοιχείων από το εν πολλοίς άγνωστο αλλά και ανέκδοτο πρωτογενές αρχειακό υλικό περί το θέμα της παρουσίας και του έργου των Στρατιωτικών Ιερέων στους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913.

«Ἡ πάντοτε παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ ἔθνους ἀγωνιζομένη Ἐκκλησία», αναφέρει ευθύς στην αρχή των ανεκδότων απομνημονευμάτων του ο τότε στρατιωτικός ιερέας, Διονύσιος Παπανικολόπουλος, «καὶ προσφέρουσα, ὅτε μὲν τὰ πνευματικὰ αὐτῆς φῶτα ὑπὲρ τῶν σωτηρίων ἀρχῶν τῆς Χριστιανικῆς Θρησκείας καὶ τὰς εὐγενεῖς ἰδέας τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅτε δὲ τὸ αἷμα τῶν λειτουργῶν αὐτῆς ἀπὸ τῶν εὐκλεστάτων Πατριαρχῶν μέχρι τοῦ τελευταίου ἀγραμμάτου και ῥακενδύτου μοναχοῦ, καὶ κατὰ τὴν μεγάλην ταύτην καὶ ἔνδοξον διὰ τὸ Ἔθνος ἡμῶν στιγμὴν (σ.Σ.: της ενάρξεως των Βαλκανικών Πολέμων) δὲν ὑστέρησε». 

…………………………………… 

Η Ιερά Σύνοδος έλαβε το αποφασιστικό και ρηξικέλευθο μέτρο της επιστρατεύσεως όλων των ιεροκηρύκων της Εκκλησίας, τους οποίους έθεσε στη διάθεση του Υπουργείου των Στρατιωτικών, «γνωρίζουσα» όπως αναφέρει ο Διονύσιος Παπανικολόπουλος «ὁποία μεγίστη ἠθικὴ δύναμις ἀποβαίνει ἡ παρουσία τοῦ Λειτουργοῦ αὐτῆς παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ ἀγωνιζομένου στρατιώτου. …………………………………… 

Ως επιτομή του όλου έργου, της θυσιαστικής προσφοράς, και της κενωτικής διακονίας των στρατιωτικών ιερέων υπέρ του αγωνιζομένου Έθνους στα πεδία των μαχών των δύο Βαλκανικών πολέμων, αξίζει να παραθέσουμε τη μνημειώδη ανέκδοτη επιστολή του τότε στρατιωτικού ιερέα, Αρχιμανδρίτη Παντελεήμονος Φωστίνη στον τότε Μητροπολίτη Αθηνών Θεόκλητο. 

«Βουνά Μανωλιάσσης τῇ 4 Φεβρ. 1913 

Πανιερώτατε! 

Ἀπό τάς χιονοσκεπεῖς καί αἱματοβαφεῖς κορυφάς τῶν ὑψωμάτων Μανωλιάσσης γράφω τήν παροῦσάν μου ἐπιστολήν πρός Ὑμᾶς τόν πνευματικόν μου Πατέρα καί εὐεργέτην καί ἐκφράζω ἐκ βάθους ψυχῆς μου τήν ἄκραν εὐγνωμοσύνην μου, διότι διά τοῦ θαυμασίου μέτρου, ὅπερ ἐλάβετε, νά τοποθετηθῶσιν εἰς τάς τάξεις τοῦ ἐνδόξου Ἑλλ. στρατοῦ, οἱ ἱεροκήρυκες Ἑλλάδος, συνετελέσθῃ ἔργον θαυμάσιον, εὐεργατῆσαν ἀφ’ ἑνός τόν ἑλληνικόν στρατόν ἐν τοῖς πεδίοις τῶν μαχῶν, ἀφ’ ἑτέρου δέ ἀνυψῶσαν ἐν τῇ συνειδήσει πάντων εἰς ὕψος ἀνυπέρβλητον τό γόητρον τῆς Ἐκκλησίας μας. Σᾶς βεβαιῶ, Πανιερώτατε, ὅτι τό γόητρον τῆς Ἐκκλησίας ἀνεστηλώθη τελείως, πάντων μετ’ εὐγνωμοσύνης βαθείας ἀναγνωριζόντων καί διαλαλούντων τάς μεγάλας ὑπηρεσίας, τάς ὁποίας οἱ ἱεροκήρυκες παρέσχον εἰς τόν στρατόν. Αὐτό καί μόνον ὑπῆρξε τό ἐλατήριον τό ὁποῖον μοί ἐνέβαλε τόν ἐνθουσιασμόν νά ἐργασθῶ μετά θυσίας καί αὐταπαρνήσεως εἰς τό ἔργον μου ἐκτιθέμενος εἰς μεγάλους κινδύνους, τοῦθ’ ὅπερ πιστεύω ὅτι καί πάντες οἱ συνάδελφοί μου θά ἐπετέλεσαν· ὅλα ταῦτα θά μένουν βαθύτατα ἐγκεχαραγμένα ἐν τῇ ψυχῇ μου μέχρις ὅτου ἀποθάνω. Ἰδίᾳ δέ ἡ παραμονή τῶν Θεοφανείων, ὅτε περιῆλθον ὁλόκληρον τό σύνταγμά μου ὅν ἐν προφυλακαῖς μάχης ὑπὸ βροχῆς καί ψῦχος παγερόν εἰς τά ἀπόκρημνα ταῦτα μέρη, καί προέτεινα εἰς ἀσπασμόν τόν τίμιον Σταυρόν πρός τούς στρατιώτας ῥαντίσας αὐτούς διά τοῦ μεγάλου ἁγιασμοῦ. Ἧτο ἄκρως συγκινητική ἡ σκηνή αὕτη, καθ’ ἥν οἱ στρατιῶται βλέποντες τήν στοργήν τῆς Ἐκκλησίας ἐδάκρυον ἐκ συγκινήσεως καί προήρχοντο μετά παλμῶν καρδίας, ἵνα ἀσπασθῶσι τόν Τίμιον Σταυρόν. Κατά τήν ἡμέραν ταύτην πολλάκις ἐπυροβολήθην ὑπό τῶν ἀπέναντι ἐν προφυλακαῖς Τούρκων στατιωτῶν, ἀλλά ὁ Κύριος μέ διεφύλαξεν ἔως σήμερον ὑγιᾶ. Παρακολουθῶν με ὁ στρατός μετ’ εὐγνωμοσύνης ἀπ’ ἀρχῆς καί βλέπων πάντα ταῦτα ἀπῂτησεν διά τοῦ Συνταγματάρχου μας κ. Ἀντ. Καμπάνη καί τοῦ Μεράρχου κ. Μοσχοπούλου Ὑποστρατήγου παρά τοῦ Σ. Μητροπολίτου Βεῤῥοίας τήν εἰς Πρεσβύτερον χειροτονίαν μου. Τοῦτο δεχθείς ὁ Σ. Βεῤῥοίας καί καλέσας με παρ’ ἑαυτῷ μοί ἀνεκοίνωσεν τήν ἀπόφασίν του, τήν ὁποίαν βεβαίως ἐδέχθην τότε, ὅτι μοί εἶπεν «ἐγώ ἀναλαμβάνω τήν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Ἱ. Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, διότι ἰδίοις ὄμμασιν ἀντελήφθην τί ἀγαθά εἰς τόν στρατόν θά προξενήσῃ ἡ χειροτονία σου, καί ἐπειδή γνωρίζω καλῶς ὅτι οἱ Ἕλληνες Ἱεράρχαι εἶνε ἄνδρες φιλοπάτριδες». Μετά τοιούτους λόγους δέν ἧτο δυνατόν νά ἀρνηθῶ τήν χειροτονίαν μου ἔστω καί ἀντικανονικήν, ἀφοῦ ἡ πατρίς τό ἤθελε καί ἐζήτει τά ὑπηρεσίας μου. 

Σεβασμιώτατε, ἐργάζομαι ὅσον δύναμαι καί ἴσως ὑπέρ τάς δυνάμεις μου ὑποβαλλόμενος εἰς μεγίστας θυσίας καί ἐκτιθέμενος εἰς προφανεστάτους κινδύνους ἀναγνωρίζω τό ἀντικανονικόν τῆς χειροτονίας μου. Ἡ Ἐκκλησία πιστεύω ὅτι θέλει ἀναγνωρίσει καί ἐπικυρώσει τήν χειροτονίαν μου ταύτην λαμβάνουσαν ὑπ’ ὄψιν τάς ἐθνικάς ἀνάγκας καί περιστάσεις. Ὑπέβαλον περί τούτου ἀναφοράν διά τοῦ Συντάγματος πρός τήν Ἱ. Σύνοδον ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου, διότι ἐπί τῶν βουνῶν τούτων ἦτο ἀδύνατον νά εὕρω χαρτόσημον. 

Ἐάν ἡ Ἐκκλησία νομίσῃ ὅτι πρέπει νά τιμωρηθῇ ἡ ἀντικανονικότης τῆς χειροτονίας μου, εἶμαι ἕτοιμος κατά πάντα νά ὑπομείνω μετά χαρᾶς τήν ἀπόφασιν τῆς Ἱ. Συνόδου πρός χάριν τῆς Πατρίδος.

Διατελῶ μετά σεβασμοῦ καί εὐγνωμοσύνης τῆς ὑμετέρας θεοτιμήτου Πανιερότητος τέκνον ἐν Χριστῷ εὐπειθέστατον 

Ἀρχιμ. Παντελεήμων Β. Φωστίνης 

Ἱεροκήρυξ 8ου Συντάγματος 4ης Μεραρχίας». 

Στην επιστολή αυτή αποτυπώνεται το μέτρο της αγάπης και της θυσίας υπέρ της πατρίδας των ελλήνων ορθοδόξων κληρικών, που υπηρέτησαν πριν από 100 χρόνια ως στρατιωτικοί ιερείς στους Βαλκανικούς Πολέμους. 

[Απόσπασμα από την διάλεξη του Στρατιωτικού Ιεροκήρυκος Αρχιμ. Μελετίου Κουράκλη, στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής, την Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2013].

Για την διάλεξη δείτε σχετική ανάρτηση της Ιδιωτικής Οδού.

Παρακολουθείστε ολόκληρη την διάλεξη στο διαδικτυακό κανάλι intv. 

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ 1912-1913

Με λαμπρότητα τιμήθηκε το σπουδαίο και υψίστης εθνικής σημασίας έργο των Στρατιωτικών Ιερέων, κατά τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913, σε εκδήλωση που οργάνωσε η Διεύθυνση Στρατιωτικών Ιερέων ΓΕΕΘΑ υπό τον αιδεσιμολογιώτατο Διευθυντή αυτής π. Νικόλαο Γουρδούπη, υπό την αιγίδα του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου και τη σεπτή ευλογία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ.κ Ιερωνύμου Β’. 

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Αρχιμανδρίτης Μελέτιος Κουράκλης, Στρατιωτικός Ιεροκήρυκας, ο οποίος ομίλησε στην κατάμεστη κεντρική αίθουσα του Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής την Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2013, με θέμα: «Με όπλο τον Σταυρό, στα πεδία των Μαχών: η Παρουσία και το ‘Έργο των Στρατιωτικών Ιερέων στους Βαλκανικούς Πολέμους, 1912-1913». 

Ο ομιλητής βάσει ανέκδοτου και αγνώστου αρχειακού και φωτογραφικού υλικού, φώτισε τη πολύπλευρη διάσταση του έργου των ηρωικών ιερέων και κατέστησε σαφή και αδιαμφισβήτητη την πολύτιμη αρωγή τους στο ελληνικό στράτευμα.

Σε αντίστοιχο συμπέρασμα κατέληξε στο σύντομο χαιρετισμό του ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος, όπως επίσης και ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Αθανάσιος Δαβάκης, ο οποίος κόσμησε με τη παρουσία του την εκδήλωση. Ο κ. Υφυπουργός, μεταξύ άλλων, τόνισε τη διαχρονική αξία της παρουσίας του Κλήρου στις Ένοπλες Δυνάμεις της Χώρας μας. 

Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, εκπροσωπήθηκε από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Θαυμακού κ. Ιάκωβο, ενώ παρόντες ήσαν επίσης οι Μητροπολίτες: Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ, Σύνδεσμος της Ιεράς Συνόδου με τις Ένοπλες Δυνάμεις, Θηβών κ. Γεώργιος και Βελεστίνου κ. Δαμασκηνός. Μεταξύ άλλων παρέστησαν: ο Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Τομέα Αττικής Κώστας Μανιάτης, ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής π. Αδαμάντιος Αυγουστίδης και ο συγγραφέας Σαράντος Καργάκος. 

Αξιοσημείωτη, τέλος, ήταν η παρουσία ολόκληρου του Σώματος των Στρατιωτικών Ιερέων από όλα τα μέρη της Ελληνικής Επικράτειας ως επίσης και μαθητών των Παραγωγικών Σχολών των Ενόπλων Δυνάμεων και πλήθος κόσμου. 

Την εκδήλωση προλόγισε με τρόπο ουσιαστικό ο στρατιωτικός ιερέας Νεκτάριος Μαρκάκης Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου. 

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί η πρωτοτυπία του θέματος της εκδήλωσης, καθώς αποτέλεσε την πρώτη συστηματική μνεία αναφορικά με το πολυδιάστατο έργο των ιερέων αυτών, στο τρέχον έτος 2013 κατά το οποίο συμπληρώνονται 100 έτη από τη λήξη του Πολέμου.

Στον καταληκτικό χαιρετισμό του ο Αρχηγός ΓΓΕΘΑ ευχαρίστησε για την παρουσία τους, τον εκπρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Επίσκοπο Θαυμακού κ. Ιάκωβο, τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς, τους Ελλογιμοτάτους καθηγητές, και όλους τους εκλεκτούς προσκεκλημένους.  

Και ο Αρχηγός είπε στη συνέχεια: 

"Ιδιαιτέρως ευχαριστώ τον Διευθυντή του Σώματος των Στρατιωτικών Ιερέων Αιδεσιμολογιώτατο Πρωτοπρεσβύτερο π. Νικόλαο Γουρδούπη μαζί με το εκλεκτό Επιτελείο του για την επιτυχή διοργάνωση της σημερινής ξεχωριστής εκδηλώσεως. Ευχαριστίες και έπαινο οφείλω κυρίως στον ομιλητή Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη, Στρατιωτικό Ιεροκήρυκα, π. Μελέτιο Κουράκλη, ο οποίος με συστηματικό και γλαφυρό τρόπο μας παρουσίασε μέρος από σημαντικό, όπως διαπιστώσαμε, άγνωστο πρωτογενές υλικό γύρω από το τόσο σπουδαίο θέμα, τόσο από εκκλησιαστικής όσο και από εθνικής πλευράς. 

Με τη σημερινή διάλεξη είχαμε την ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε με αδιάψευστο τρόπο, πως η παρουσία των στρατιωτικών ιερέων στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων ήταν πολύτιμη και καταλυτική. Γεγονός που αποδεικνύει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, την σκοπιμότητα και την σπουδαιότητα της παρουσίας κληρικών στο στράτευμα. Γι’ αυτό πάντοτε τόσον η Πολιτεία όσον και το Στράτευμα περιέβαλαν και περιβάλλουν πάντοτε με ιδιαίτερη αγάπη και εκτίμηση τους στρατιωτικούς ιερείς, για το σπουδαίο έργο και την πολύτιμη προσφορά τους, τόσο σε περιόδους πολέμου, όσο και κυρίως σε περιόδους ειρήνης". 
Μετά τον Αρχηγό μίλησε και ο Υφυπουργός Αθανάσιος Δαβάκης, συγχαίροντας θερμά τον ομιλητή και την Διεύθυνση του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων για την όλη διοργάνωση.
Ολόκληρη την εκδήλωση κάλυψε ο διαδικτυακός τηλεοπτικός σταθμός intv.gr και μπορείτε να την παρακολουθήσετε εδώ.

 Ο στρατιωτικός ιερέας Νεκτάριος Μαρκάκης που προλόγισε την εκδήλωση

Ο π. Νικόλαος Γουρδούπης με τον Υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ
Αντιναύαρχο Θεοδοσίου Αλέξανδρο ΠΝ

Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ προσέρχεται στην εκδήλωση

Ο π. Νικόλαος Γουρδούπης υποδέχεται τον Υφυπουργό
Εθνικής Άμυνας Αθανάσιο Δαβάκη

 Στην εκδήλωση προσήλθε και ο Πρόεδρος του Παντείου
Πανεπιστημίου Γεώργιος Κούρτης

Ο π. Νικόλαος Γουρδούπης με τον π. Αδαμάντιο Αυγουστίδη

Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΘΛΙΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ ΤΟΥ ΓΕΕΘΑ

Με Αρχιερατική Θ. Λειτουργία, προεξάρχοντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Μοζαμβίκης Ιωάννη, και με λιτάνευση της ιεράς εικόνος, γιορτάστηκε σήμερα το Γενέθλιο της Θεοτόκου στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Παντάνασσας στο ΓΕΕΘΑ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμύνης).  

Με τον Επίσκοπο Μοζαμβίκης συλλειτούργησαν ο Διευθυντής του Σώματος των Στρατιωτικών Ιερέων Πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Γουρδούπης και άλλοι στρατιωτικοί ιερείς. 

Παρέστησαν ο αρχηγός του ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος, ο Αρχηγός του ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Ευάγγελος Τουρνάς, άλλοι ανώτατοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και πλήθος κόσμου.

φωτογραφίες: Σπήλιος Μ. 

Ο ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ ΤΟΥ ΓΕΕΘΑ ΧΟΡΟΣΤΑΤΟΥΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΟΖΑΜΒΙΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗ

Με λαμπρότητα τελέστηκε απόψε ο Μέγας Εσπερινός της εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Παντάνασσας στο ΓΕΕΘΑ. 

Στην Ακολουθία χοροστάτησε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μοζαμβίκης Ιωάννης. 

Παρέστησαν ο αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Αθανάσιος Τσέλιος, ο Επιτελάρχης ΓΕΕΘΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Γεώργιος Πέτκος, ο Υπαρχηγός ΓΕΑ Γεώργιος Δριτσάκος, ο Στρατοπεδάρχης του ΓΕΕΘΑ Ταξίαρχος Απόστολος Περβολαράκης και άλλοι ανώτατοι αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων καθώς και πλήθος κόσμου. 

Στο τέλος του Εσπερινού τον Επίσκοπο Μοζαμβίκης Ιωάννη προσφώνησε ο Διευθυντής του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Γουρδούπης, ως εξής: 

Κύριε Αρχηγέ, 

Αγαπητοί μου, 

Επιτρέψτε μου να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μας στον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη, ο οποίος προεξάρχει της πανηγύρεως. Παρεπιδημών εν Αθήναις για λόγους υγείας, και δεχόμενος την φροντίδα στρατιωτικού ιατρού Μιχαήλ Λυγερού (διευθυντού της Οφθαλμολογικής Κλινικής 401 ΓΣΝΑ), ηθέλησε να ανταποδώσει αγαπητικώς και έτσι απόψε και αύριο μας μεταφέρει την ευλογία του εμπερίστατου λόγω των τρεχουσών εξελίξων παλαιφάτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, στο οποίο διακονεί όλα τα χρόνια του ως κληρικός. 

Ο Επίσκοπος Μοζαμβίκης επιτελεί ένα αθόρυβο μα ουσιαστικό έργο σ' αυτή την φιλειρηνική αφρικανική χώρα, αγωνιζόμενος μόνος, αλλά έχοντας την υποστήριξη των φίλων της ιεραποστολής και παντός ανθρώπου καλής θελήσεως. Το μήνυμα που μεταφέρει στους αφρικανούς ο Επίσκοπος Μοζαμβίκης είναι το μήνυμα του ευαγγελίου της αγάπης, της καταλλαγής και της συγγνώμης, της απλότητας και της ταπεινότητας. Τον ευχαριστούμε από καρδιάς για την παρουσία του και του ευχόμεθα η Παναγία η Παντάνασσα να τον στηρίζει στο δύσκολο έργο του. 

Επιστρέφοντας στη Μοζαμβίκη θα συνεχίσει με αυταπάρνηση την διακονία του, χωρίς να φείδεται κόπων και μόχθων, δίνοντάς μας το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι ακόμα κι ένας άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, και μάλιστα εισάγοντας τον Χριστό στη ζωή του κόσμου. Ψάλλουμε σήμερα στην Παντάνασσα: "μόνη και μόνον εισάγουσα Χριστόν εις την οικουμένην". Κι εμείς ας μιμηθούμε την Θεοτόκο και ας εισάγουμε τον Χριστό στη ζωή μας και κατ' επέκταση στη ζωής της οικουμένης. Αμήν. 

Στην αντιφώνησή του ο Επίσκοπος Μοζαμβίκης Ιωάννης ευχαρίστησε τον π. Νικόλαο για την πρόσκληση να προεξάρχει των πανηγυρικών ακολουθιών και εξέφρασε την σκέψη πως η Παναγία ως πλατυτέρα των ουρανών, ως Παντάνασσα, έχει ανοιχτά τα χέρια της προσκαλώντας μας «να καταθέσουμε τα σκουπίδια της ψυχής μας». 

φωτογραφίες: Σπήλιος Μ.

Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΑΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ

Με λαμπρότητα ο Εσπερινός της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο ΚΑΑΥ του Αγίου Ανδρέα στην Αττική. 

Προεξάρχων της πανηγύρεως ο Επίσκοπος Μοζαμβίκης Ιωάννης, πλαισιωμένος από τον Διευθυντή του Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων του ΓΕΕΘΑ πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Γουρδούπη και τον εφημέριο του στρατιωτικού θερέτρου Αρχιμ. Μελέτιο Κουράκλη. 

Πλήθος πιστών τίμησε την Παναγία στον Εσπερινό, στο τέλος του οποίου έγινε και η περιφορά της εικόνος. Επίσημα προσκεκλημένος ήταν ο Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος, ενώ παρόντες ήσαν ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί. 

Δείτε εδώ παλαιότερη σχετική ανάρτηση.

ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΙΕΡΕΩΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Προσκυνηματικό ταξίδι στην Αθήνα από τις 19 έως τις 22 Ιουλίου πραγματοποίησε αντιπροσωπεία της Διεύθυνσης Στρατιωτικών Ιερέων των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, με αφορμή τους εορτασμούς των 1025 ετών από τον εκχριστιανισμό του λαού τους. 

Η στρατιωτική προσκυνηματική ομάδα αποτελούνταν από τους: 

Αρχιεπίσκοπος Τσερκόβ Αυγουστίνος (Markevych), επικεφαλής της αντιπροσωπείας 

Αρχιμανδρίτης Λουκάς (VYNARCHUK) 

Πρωθιερεύς Βίκτωρ IATSENKO 

ANDRUSHCHENKO OLEKSANDR, Αναγνώστης - φωτογράφος 

STEPANENKO VOLODYMYR, Ταξίαρχος 

BOCHKAROV MYKOLA, Συνταγματάρχης 

VALIGURSKIY YURII, Συνταγματάρχης 

PECHENEGSKIY VOLODYMYR, Συνταγματάρχης 

Η Διεύθυνση Στρατιωτικών Ιερέων του ΓΕΕΘΑ μετά από εντολή του ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου, προγραμμάτισε για την επίσκεψη αυτή τα ακόλουθα: 

Στις 20 Ιουλίου το πρωί τελέσθηκε Θεία Λειτουργία στην Πάχη Μεγάρων, στο 2ο ΣΥΑΣ - όπου βρίσκεται η βάση των ελικοπτέρων του Στρατού - στον ναό του Προφήτη Ηλία που πανηγύριζε, προστάτη της Αεροπορίας Στρατού. Την Θεία Λειτουργία τέλεσε ο Ουκρανός Αρχιεπίσκοπος Αυγουστίνος με τους δύο συνοδούς ιερείς, αρχιμανδρίτη Λουκά και πρωθιερέα Βίκτωρα, τον Διευθυντή Στρατιωτικών Ιερέων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, πρωτοπρεσβύτερο Νικόλαο Γουρδούπη, τον Στρατιωτικό Ιεροκήρυκα π. Μελέτιο Κουράκλη, ο οποίος ομίλησε επικαίρως και τον π. Αλέξανδρο, κληρικό της Ι. Μητροπόλεως Μεγάρων. 

Στη Θ. Λειτουργία παρευρέθηκε ο Συνταγματάρχης Χρήστος Ηλιόπουλος, διοικητής του 2ου ΣΥΑΣ και ο Αντισυνταγματάρχης Γεώργιος Σαμαράς, διοικητής του 2ου ΤΥΑΔ, πλήθος αξιωματικών, υπαξιωματικών, οπλιτών και πολιτών. Μετά το πέρας της Θ. Λειτουργίας έγινε ενημέρωση από τον διοικητή του 2ου ΣΥΑΣ στην αντιπροσωπεία και στη συνέχεια η αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Ι. Μονή Αγίου Ιωάννου Μακρινού στα Μέγαρα. 

Την επόμενη ημέρα, Κυριακή 21 Ιουλίου, τελέσθηκε Θ. Λειτουργία στο ΚΑΑΥ Αγίου Ανδρέα από τον Ουκρανό Αρχιεπίσκοπο Αυγουστίνο, τον π. Λουκά, τον π. Βίκτωρα, τον π. Μελέτιο και τον π. Νικόλαο, ο οποίος παρουσίασε εκ μέρους της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων την αντιπροσωπεία, στο πολυπληθές εκκλησίασμα. 

Ο Διευθυντής της Διευθύνσεως των Στρατιωτικών Ιερέων του ΓΕΕΘΑ, τόνισε τους πνευματικούς δεσμούς των δύο λαών, των ελλήνων και των ουκρανών, που τους συνδέει η κοινή πίστη και η κοινή πνευματική κληρονομιά των Θεσσαλονικέων Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, οι οποίοι υπήρξαν οι φωτιστές των Σλαβικών λαών. Συνεχάρη τον Αρχιεπίσκοπο και τη συνοδεία του γι’ αυτή τους την πρωτοβουλία, που φέρνει πιο κοντά τους δύο λαούς και ευχήθηκε ευόδωση του προσκυνηματικού οδοιπορικού τους. Το απόγευμα έγινε επίσκεψη στο Μουσείο της Ακρόπολης. 

Τη Δευτέρα το πρωί, 22 Ιουλίου, η Ουκρανική αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Ακρόπολη, ενώ το μεσημέρι επισκέφθηκε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, όπου τα μέλη της υποδέχτηκε ο Επιτελάρχης του ΓΕΕΘΑ, Αντιπτέραρχος (Ι) Γεώργιος Πέτκος, ο οποίος προσέφερε στους Ουκρανούς μια εικόνα της «Αμπέλου», συμβολικά της προσκυνηματικής επίσκεψής τους στην Ελλάδα. Στη συνέχεια παρατέθηκε γεύμα στη Λέσχη Αξιωματικών του ΓΕΣ και μετά το φαγητό ακολούθησε δέηση στον ιερό ναό της Παντάνασσας του ΓΕΕΘΑ. 

Το απόγευμα η αντιπροσωπεία αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη, όπου την επόμενη μέρα έγινε δεκτή από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, για να συνεχίσει, κατόπιν, το οδοιπορικό της διαμέσου της Μαύρης Θάλασσας προς Ουκρανία και Κίεβο, εις ανάμνηση των 1025 ετών από τον εκχριστιανισμό των Ρώσων.