Πριν από 21 χρόνια με το ντοκιμαντέρ «Santa Barbara: Φαντάσματα στην Κερύνεια» (2007) έφερα στην επιφάνεια το μυστήριο που έκρυβε η ταινία Ghost in the Noonday Sun που γυρίστηκε στην Κύπρο το 1973.
Αργότερα, αυτή η αποκάλυψη εντάχθηκε στο πόρισμα της Κυπριακής Βουλής για τον «Φάκελο της Κύπρου», καθώς η ταινία με τον Πήτερ Σέλλερς «φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως κάλυψη για δραστηριότητες των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών πριν την εισβολή του 1974».
Σήμερα το Sigmalive θυμίζει αυτή την παλιά ιστορία. Για την ιστορία να πούμε ότι το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου της εποχής με άθλια προσχήματα αρνήθηκε να ενισχύσει οικονομικά το ντοκιμαντέρ «Santa Barbara: Φαντάσματα στην Κερύνεια».
Το άρθρο στο sigmalive
Ο Πήτερ Σέλλερς στην Κερύνεια το 1973-Σενάρια τουρκικής κατασκοπείας (ΒΙΝΤΕΟ)
Ενώ γυρίζουν την κωμωδία πειρατών Ghost in the Noonday Sun υπό τον σκηνοθέτη Πήτερ Μέντακ, οι δύο θρυλικοί Goons, ο Πήτρερ Σέλλερς και ο Σπάικ Μίλιγκαν, βρίσκουν λίγο χρόνο (και λίγη τρέλα) για μια διαφήμιση που θα γίνει κλασική.
Στο γραφικό λιμανάκι της Κυρήνειας, λίγο πριν την τουρκική εισβολή, οι δύο κωμικοί μαζί με τον James Villiers «εισβάλλουν» σε τελωνειακό γραφείο. Βάρκα που ταλαντεύεται, στολές εξερευνητών, κιάλια, στοίβες από χρυσά πακέτα τσιγάρων, πόρτες που ανοίγουν με μυστήριο και μια δόση από το πιο παράλογο βρετανικό χιούμορ της εποχής. Το σενάριο; Απλό και σουρεαλιστικό: «Κλέβουμε» τα περίφημα Benson & Hedges από το ίδιο το τελωνείο.
Η διαφήμιση, που κράτησε μόλις 75 δευτερόλεπτα, γυρίστηκε μία Κυριακή ανάμεσα στα γυρίσματα. Ο Μίλιγκαν, φανατικός αντι-καπνιστής, δέχτηκε μόνο και μόνο για να βοηθήσει οικονομικά την προβληματική παραγωγή της ταινίας. Ο Sellers, όπως πάντα, έπεισε τον παλιό του φίλο με ένα χαμόγελο και μια ιδέα.
Σενάρια τουρκικής κατασκοπείας
H ταινία Ghost in the Noonday Sun που γυρίστηκε στην Κύπρο το 1973, με πρωταγωνιστή τον Πίτερ Σέλερς «κρύβει» και ένα άλλο μυστικό. Σύμφωνα με το πόρισμα της Βουλής για τον «Φάκελο της Κύπρου», η ταινεία φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως κάλυψη για δραστηριότητες των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών πριν την εισβολή του 1974.
Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι στο πλαίσιο των γυρισμάτων έγιναν κινηματογραφήσεις ακτών της Κερύνειας, βυθοσκοπήσεις και παρακολούθηση στρατιωτικών θέσεων, σε περιοχές που αργότερα αποτέλεσαν κρίσιμα σημεία της τουρκικής απόβασης. Η ταινία, παρά το υψηλό κόστος παραγωγής και τη συμμετοχή διεθνούς συνεργείου, δεν προβλήθηκε ποτέ κανονικά στις αίθουσες, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες για τον πραγματικό της ρόλο.
«…Το καλοκαίρι του 1973 με το πρόσχημα το γύρισμα κινηματογραφικής ταινίας με πρωταγωνιστή τον αμερικανό (Βρετανός ήταν) ηθοποιό Πήτερ Σέλερ, οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες είχαν προβεί στην…κινηματογράφηση ακτών τόσο ανατολικά, όσο και δυτικά της πόλης της Κερύνειας. Ακόμη είχαν προβεί σε βυθοσκοπήσεις της θαλάσσιας περιοχής και έλεγχο των ναυτικών δυνάμεων που στάθμευαν στο Κάστρο της Κερύνειας. Η συγκεκριμένη ταινία παρά το μεγάλο ποσό που δαπανήθηκε ποτέ δεν προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες…»., αναφέρεται συγκεκριμένα.
Την ίδια εποχή πρόεκυψε και ένα άλλο σημαντικό ζήτημα, η διακίνηση ναρκωτικών. Ο Έλληνας διευθυντής παραγωγής Δημήτρης Δημητριάδης, συνειδητοποίησε πως υπήρχε μεγάλο ζήτημα χρήσης ναρκωτικών ανάμεσα στα μέλη του κινηματογραφικού συνεργείου. Ωστόσο, όταν το ανέφερε ανήσυχος στον Έλληνα Πρέσβη στη Λευκωσία Ευστάθιο Λαγάκο τον καθησύχασε λέγοντας του ότι έχουν ανθρώπους των μυστικών υπηρεσιών (της ΚΥΠ) που παρακολουθούσαν από κοντά τα γυρίσματα της ταινίας.
Η υπόθεση επανήλθε στο προσκήνιο μέσα από την έρευνα του σκηνοθέτη Νίκου Θεοδοσίου και το ντοκιμαντέρ του «Santa Barbara: Φαντάσματα στην Κερύνεια» (2007), το οποίο επιχειρεί να συνδέσει την κινηματογραφική παραγωγή με το ευρύτερο γεωπολιτικό και στρατιωτικό πλαίσιο της εποχής, λίγο πριν το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή.
https://www.youtube.com/embed/0VbI-uBp-so
ΝΙΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ 