ΗΠΑ: Η Δικαιοσύνη ακυρώνει περικοπές στη Voice of America

Τον Μάρτιο του 2025 ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με έκτακτο διάταγμα, είχε επιβάλει δραστικές περικοπές που σχεδόν ισοδυναμούσαν με «λουκέτο» στον κρατικό φορέα United States Agency for Global Media (USAGM), που εποπτεύει τη «Φωνή της Αμερικής» (VOA).

Επί του πρακτέου, τις αποφάσεις ανακοίνωσε και υλοποίησε η νέα διευθύνουσα σύμβουλος της VOA, Κάριν Λέικ, την οποία διόρισε ο ίδιος ο Τραμπ, μόλις παραιτήθηκε η προηγούμενη επικεφαλής του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού Αμάντα Μπένετ. Από τους 1.147 μόνιμους συνεργάτες οι 1.042 τέθηκαν σε αναγκαστική άδεια, με υπογραφή Λέικ, ενώ 600 ελεύθεροι συνεργάτες ενημερώθηκαν ότι τερματίζεται η συνεργασία μαζί τους.

Πλήρης ανατροπή την Τρίτη: Αμερικανικό δικαστήριο έκρινε άκυρες τις περικοπές, ζητώντας την επανεκκίνηση του προγράμματος και την επιστροφή όλων των μονίμων συνεργατών ως τις 23 Μαρτίου (ωστόσο η συγκεκριμένη απόφαση δεν αφορά τους ελεύθερους συνεργάτες). Ο αρμόδιος δικαστής Ρόις Λάμπερθ επισημαίνει ότι στις ΗΠΑ ο νόμος θεσπίζει συγκεκριμένες προδιαγραφές για τη χρηματοδότηση και λειτουργία της Voice of America, οι οποίες δεν εκπληρώνονται μετά την κυβερνητική απόφαση για περικοπές.

Το Κογκρέσο θέτει τις προδιαγραφές

Πιο συγκεκριμένα, ο δικαστής Λάμπερθ τονίζει ότι το Κογκρέσο έχει προσδιορίσει ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο για τις αρμοδιότητες και τη χρηματοδότηση του κρατικού φορέα USAGM. Σύμφωνα με αυτό το πλαίσιο, η VOA οφείλει να παρέχει «αντικειμενική και αξιόπιστη» πληροφόρηση «για κάθε σημαντική περιοχή του κόσμου».

Τόσο η νέα επικεφαλής της VOA Κάρι Λέικ, όσο και άλλα ανώτερα στελέχη του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού, «είχαν αρνηθεί ανοιχτά» επί έναν χρόνο να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, εκτιμά το δικαστήριο.

Σημειωτέον ότι σε προηγούμενη ετυμηγορία του το ίδιο δικαστήριο είχε κρίνει παράνομο τον διορισμό της Λέικ στο «τιμόνι» της VOA, με το σκεπτικό ότι δεν είχε εφαρμοστεί η προβλεπόμενη διαδικασία. 

Η ιστορία της VOA

H Voice of America ιδρύθηκε το 1942. Αρχική αποστολή της ήταν να αντικρούσει την προπαγάνδα της ναζιστικής Γερμανίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, παρέχοντας έγκυρη ενημέρωση. Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου η προτεραιότητά της ήταν να αντιμετωπίσει την κομμουνιστική προπαγάνδα, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ανατολική Ευρώπη αλλά και σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής.

Πριν αναλάβει καθήκοντα ο Ντόναλντ Τραμπ, η VOA διατηρούσε εκπομπές σε 49 γλώσσες, ενώ το κοινό ξεπερνούσε τα 360 εκατομμύρια ανά τον κόσμο. To 2025, όταν ανακοινώθηκαν οι περικοπές, η Νάνσι Μπούκερ, καθηγήτρια Δημοσιογραφίας και Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Ναϊρόμπι, είχε επισημάνει στην Deutsche Welle ότι «βιώνουμε μία εποχή αβεβαιότητας» και ότι η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα για αυταρχικούς κυβερνήτες, που επιθυμούν να καθυποτάξουν τα ανεξάρτητα ΜΜΕ.

«Οι ΗΠΑ αποτελούν πρότυπο σε πολλά και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση της χώρας» ανέφερε η Νάνσυ Μπούκερ. «Ορισμένοι από τους δικούς μας πολιτικούς θα μπορούσαν τώρα να σκεφτούν ότι αυτός είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς τα ΜΜΕ και τη Δημοσιογραφία».  

Πηγές: DW, dpa