Ιρανοί κατάσκοποι στη Γερμανία: Πόσο επικίνδυνοι είναι;

Οι εξόριστοι Ιρανοί βρίσκονται, όπως είναι άλλωστε αναμενόμενο, στο στόχαστρο των μυστικών υπηρεσιών ενός καθεστώτος που, από την έναρξη των μαζικών διαδηλώσεων στο Ιράν, φέρεται να ευθύνεται για χιλιάδες νεκρούς.

Ενώ η κυβέρνηση στο Ιράν επιχειρεί να καταστείλει με ακραία βία τις μαζικές διαδηλώσεις, Ιρανοί εξόριστοι σε όλο τον κόσμο αγωνιούν για την τύχη των συγγενών και των φίλων τους. Μόνο στη Γερμανία ζουν, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας από το 2024, περίπου 295.000 άνθρωποι με ιρανικές ρίζες. Σχεδόν οι μισοί από αυτούς είχαν το 2021 γερμανικό διαβατήριο.

Στο στόχαστρο άνθρωποι της πολιτικής και των ΜΜΕ

Πολλοί από αυτούς, πέρα από την ανησυχία για τους συγγενείς τους πίσω στην πατρίδα, πρέπει ωστόσο να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη και τη δική τους ασφάλεια. Ιδίως σε περίπτωση που δραστηριοποιούνται στην πολιτική ή εργάζονται στη δημοσιογραφία. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να βρεθούν γρήγορα στο στόχαστρο των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γερμανικών υπηρεσιών, είναι ιδιαίτερα ενεργές στη Γερμανία – και επικίνδυνες.

«Η καταπολέμηση οργανώσεων και μεμονωμένων ατόμων της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό και το εξωτερικό αποτελεί βασικό άξονα των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών» – μια τυπική διατύπωση στην ετήσια εκθεση της γερμανικής Υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος. Η έκθεση συνεχίζει: «Για την κυβέρνηση του Ιράν, τέτοιες ομάδες θεωρούνται απειλή για τη διατήρηση της εξουσίας τους. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα και από την επανειλημμένη και βίαιη καταστολή διαδηλώσεων από το καθεστώς».

Πρόκειται για μία διατύπωση τρομακτικά επίκαιρη, λαμβάνοντας υπόψη την κλιμακούμενη βία του ιρανικού καθεστώτος. Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι φέρεται να έχουν ήδη σκοτωθεί. Ωστόσο, οι πληροφορίες για συλλήψεις και θύματα δεν μπορούν να επαληθευτούν από ανεξάρτητες πηγές.

Το κατά πόσον οι ιρανικές μυστικές υπηρεσίες σκοπεύουν τώρα να εντείνουν τη δραστηριότητά τους και στη Γερμανία είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, ισχύει αυτό που παρατηρεί εδώ και πολλά χρόνια η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος: «Οι κατασκοπευτικές δραστηριότητες των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών συχνά εξυπηρετούν την προετοιμασία τρομοκρατικών ενεργειών, μεταξύ των οποίων απαγωγές ή ακόμα και δολοφονίες».

Απαγωγές και εκτελέσεις από το ιρανικό καθεστώς

Η γερμανική Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος προειδοποιεί ότι και άτομα που ζουν στη Γερμανία ενδέχεται να πέσουν θύματα τέτοιων επιχειρήσεων. Παραπέμπει μάλιστα στην υπόθεση ενός άνδρα με διπλή υπηκοότητα, ιρανική και γερμανική. Ο Τζαμσίντ Σαρμαχάντ απήχθη το 2020 κατά τη διάρκεια ταξιδιού του σε γειτονική χώρα του Ιράν. Τέσσερα χρόνια αργότερα εκτελέστηκε – αυτή ήταν τουλάχιστον η αρχική ανακοίνωση.

Αργότερα γνωστοποιήθηκε ότι πέθανε λίγο πριν από την προγραμματισμένη εκτέλεση. Στον θάνατο του Γερμανοϊρανού αντέδρασε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση το 2024, κλείνοντας τα τρία ιρανικά γενικά προξενεία – στην Φρανκφούρτη, στο Μόναχο και το Αμβούργο. Μέρος του διπλωματικού προσωπικού αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γερμανία. Έκτοτε, το Ιράν διαθέτει επί γερμανικού εδάφους μόνο την πρεσβεία του στο Βερολίνο.

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου