ΕΕ: Μάχη για έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό

Ανταπόκριση από τις Βρυξέλλες

Ψηλά τον πήχη για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034) έθεσε το Ευρωκοινοβούλιο, εγκρίνοντας χθες, με ευρεία πλειοψηφία, τη διαπραγματευτική του θέση και σηματοδοτώντας την έναρξη μιας ιδιαίτερα σκληρής θεσμικής αναμέτρησης με τα κράτη μέλη. Με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, οι ευρωβουλευτές ζητούν προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 2 τρισ. ευρώ και αντιστοιχεί στο 1,38% του ΑΕΠ της Ε.Ε., έναντι του 1,26% που προτείνει η Κομισιόν.

Στον «πυρήνα» της θέσης των ευρωβουλευτών βρίσκεται η ανάγκη για ισχυρότερο, πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό που θα λειτουργεί ως επενδυτικό εργαλείο. Οι ευρωβουλευτές ζητούν πρόσθετες δαπάνες σχεδόν 200 δισ. ευρώ για στήριξη της γεωργίας, των περιφερειών και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, καθώς και ενισχυμένη χρηματοδότηση για την καινοτομία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την άμυνα και την εκπαίδευση.

Παράλληλα, απορρίπτουν το μοντέλο «ένα σχέδιο ανά κράτος μέλος» που προωθεί η Κομισιόν, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια προσέγγιση θα υπονόμευε τη συνοχή, και επιμένουν στη διατήρηση διακριτών κονδυλίων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τη συνοχή και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Σε αναζήτηση νέων πόρων για χρηματοδότηση του προϋπολογισμού

Το διακύβευμα είναι μεγάλο, καθώς η Ε.Ε. καλείται να χρηματοδοτήσει νέες προτεραιότητες, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια, και να συνεχίσει τις παραδοσιακές πολιτικές συνοχής. Από την άλλη, από το 2028 ξεκινά η αποπληρωμή του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης NextGenerationEU, την οποία το Κοινοβούλιο θέλει εκτός των ανώτατων ορίων δαπανών, αυξάνοντας περαιτέρω τις δημοσιονομικές ανάγκες.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωβουλευτές ζητούν νέους ίδιους πόρους για την Ε.Ε., μεταξύ άλλων από ψηφιακές υπηρεσίες και μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, ώστε να χρηματοδοτηθεί ο προϋπολογισμός χωρίς υπερβολική επιβάρυνση των εθνικών εισφορών.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένονται ιδιαίτερα δύσκολες, καθώς η τελική απόφαση απαιτεί ομοφωνία στο Συμβούλιο, όπου χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία τάσσονται υπέρ ενός πιο περιορισμένου προϋπολογισμού και δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Νέες και παλιές προτεραιότητες, χρέη και εθνικές συνεισφορές στην εξίσωση

Απαντώντας στις «πιέσεις», η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε σήμερα στο Ευρωκοινοβούλιο ότι η «εξίσωση» του επόμενου προϋπολογισμού είναι αναπόφευκτα δύσκολη: περισσότερες επενδύσεις σε νέες και παλαιές προτεραιότητες, αποπληρωμή χρέους και, ταυτόχρονα, συγκράτηση των εθνικών συνεισφορών. Σύμφωνα με την ίδια, η μόνη ρεαλιστική λύση είναι η εισαγωγή νέων ιδίων πόρων. «Χωρίς αυτούς», προειδοποίησε, «η επιλογή είναι σαφής: είτε υψηλότερες εθνικές εισφορές είτε μικρότερη δημοσιονομική ικανότητα, δηλαδή λιγότερη Ευρώπη τη στιγμή που χρειάζεται περισσότερη».

Η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. αναμένεται να παρουσιάσει τον Ιούνιο ένα πρώτο διαπραγματευτικό πλαίσιο (negobox) με ενδεικτικά μεγέθη και αριθμούς. Επισήμως, στόχος είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, αν και αρκετοί Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούν το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά αισιόδοξο.