Ξηλώνεται (κι άλλο) το πουλόβερ στην ΕΕ

Νέα προεκλογικά ήθη επικρατούν στην Ευρώπη, όπως παρατηρήσαμε προ ημερών στη Βουδαπέστη. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς παραβρέθηκε στην τελευταία μεγάλη φιέστα του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν πριν από τις κάλπες της 12ης Απριλίου και, αφού κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ότι παρεμβαίνουν στις εκλογές, αμέσως μετά παρενέβη ο ίδιος στις εκλογές, δίνοντας το σύνθημα για την επανεκλογή του Όρμπαν.

Μία τόσο απροκάλυπτη παρέμβαση αποτελεί σπάνια, αν όχι πρωτοφανή περίπτωση τις τελευταίες δεκαετίες. Ακόμη και πριν το περιβόητο δημοψήφισμα του 2015 στην Ελλάδα, από το οποίο θα κρινόταν το μέλλον του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και οι Αμερικανοί ιθύνοντες της εποχής κρατήθηκαν με νύχια και με δόντια για να μην εκφράσουν άποψη σε κορυφαίο επίπεδο- αν και βέβαια όλοι γνωρίζαμε ποια ήταν η άποψή τους.

Γενικότερη τάση παρέμβασης

Προφανώς η σημερινή αμερικανική διοίκηση δεν βλέπει κάτι κακό στην ανοιχτή προεκλογική στήριξη ενός ευρω-σκεπτικιστή πολιτικού. Αναμενόμενο είναι βέβαια και αυτό ως επιχείρημα a majori ad minus, από τη στιγμή που δεν βλέπει κάτι κακό ούτε καν σε μία αλλαγή καθεστώτος με ένοπλη δράση εκτός πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.

(Σημειώνεται, ειρήσθω εν παρόδω, ότι στη Γερμανία ο καθηγητής Ρόμαν Σμιντ Ράντεφελντ, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου που έκρινε ότι η πολεμική επιχείρηση στο Ιράν δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο, έγραφε λίγο αργότερα στο έγκυρο νομικό περιοδικό Neue Juristische Wochenschrift ότι, κατά την άποψή του, ούτε καν το παραδοσιακό Δίκαιο του Πολέμου- jus in bello- δεν θα δικαιολογούσε μία ανατροπή καθεστώτος με έξωθεν παρέμβαση).

Δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ή τον Εμανουέλ Μακρόν να ανταποδίδουν τη «φιλοφρόνηση» Βανς και να εμφανίζονται σε προεκλογική συγκέντρωση των Δημοκρατικών ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Και μάλλον θα ήταν καλύτερα, πράγματι, να μην το πράξουν. Ωστόσο, τίθεται ένα ερώτημα για την ενδεδειγμένη απάντηση των Ευρωπαίων στη διάβρωση των προεκλογικών και κοινοβουλευτικών ηθών.

Συμπεριφορές, οι οποίες πριν από λίγα χρόνια θα προκαλούσαν κύμα αντιδράσεων, σήμερα απλώς καταγράφονται ως περίπου φυσιολογικές. Εάν διαιωνιστούν, θα γίνουν βούτυρο στο ψωμί των ευρω-σκεπτικιστών.

Φυγόκεντρες και «αντι-συστημικές» δυνάμεις

Οι οποίοι εδώ που τα λέμε δεν σχεδιάζουν και καμία μεγαλειώδη συνομωσία για να καταρρεύσει η «Ευρώπη των 27». Απλώς ποντάρουν στη διάλυση της Ευρώπης σε εύθετο χρόνο, καθώς φαντάζει όλο και πιο δύσκολο να απομακρυνθεί η άμμος που οι ίδιοι σκορπίζουν στα γρανάζια της, να περιοριστούν οι φυγόκεντρες δυνάμεις, να μην «ξηλώνεται άλλο το πουλόβερ».

Το έχει πει και ο ίδιος ο Βίκτορ Όρμπαν: «Η Ουγγαρία δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την ΕΕ, η ΕΕ θα διαλυθεί από μόνη της». Μέχρι να συμβεί αυτό, εάν συμβεί, ο κάθε Όρμπαν θα εξεγείρεται ενάντια στο σύστημα, ενώ παράλληλα θα επωφελείται από τα καλά του συστήματος και ιδιαίτερα από τις χρηματοδοτήσεις του, αλλά και τις θεσμικές ευκαιρίες για προβολή και αυτοπροβολή. Αλήθεια, εάν η Ουγγαρία δεν συμμετείχε στην ΕΕ και ήταν περίπου στη θέση που βρίσκεται σήμερα η Μολδαβία ή το Μαυροβούνιο, πιστεύει κανείς ότι ο αντιπρόεδρος Βανς θα έμπαινε στον κόπο να επισκεφθεί την προεκλογική Βουδαπέστη;