«Προσιτή πολυτέλεια» τα ιδιωτικά αεροσκάφη;

Όχι, δεν είναι μόνο οι αστέρες του θεάματος, οι βασιλικές οικογένειες και οι ολιγάρχες που επιλέγουν την πολυτέλεια του ιδιωτικού τζετ για τις μετακινήσεις τους, παρακάμπτοντας την ορθοστασία και την ταλαιπωρία στα αεροδρόμια. Υπάρχουν περισσότερες επιλογές από ποτέ για να χρησιμοποιήσει ιδιωτικό αεροσκάφος ακόμη και κάποιος που δεν είναι αρχηγός κράτους ή διευθύνων σύμβουλος πολυεθνικού επιχειρηματικού ομίλου. Ήδη στην περίοδο της πανδημίας η ζήτηση για ιδιωτικά αεροσκάφη εμφάνισε σημαντική αύξηση.

Περισσότερες παραδόσεις ιδιωτικών τζετ

Σήμερα κυκλοφορούν περισσότερα από 23.500 ιδιωτικά αεροσκάφη σε όλον τον κόσμο, όπως εκτιμά o Ντενέζ Τιγιαγκαραγιάν, στέλεχος της εταιρείας συμβούλων αεροπλοΐας IBA Insight. Η Βόρεια Αμερική αντιπροσωπεύει περίπου το 60-70% του παγκόσμιου στόλου ενώ αυξάνονται συνεχώς οι παραγγελίες από τη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, ιδιαίτερα στην Ινδία. Το 2024 παραδόθηκαν 764 ιδιωτικά αεροσκάφη, έναντι 644 το 2020. Για το 2025 οι παραδόσεις αναμένεται να φτάσουν τις 820.

Για τα πιο περιζήτητα μοντέλα αεροσκαφών υπάρχουν λίστες αναμονής. Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων αεροπλοΐας JetNet, μέχρι το 2034 οι νέες παραδόσεις αεροσκαφών αναμένεται να φτάσουν τις 9.700.

Ο «χαρακτηριστικός» πελάτης

Τα περισσότερα αεροσκάφη είναι πλήρως ιδιόκτητα. Ωστόσο, όλο και πιο δημοφιλής επιλογή γίνεται η συνιδιοκτησία ή τμηματική συμμετοχή, που σημαίνει ότι έναντι μίας εφάπαξ πληρωμής ο πελάτης αποκτά μερίδιο στην ιδιοκτησία και δικαίωμα πρόσβασης για συγκεκριμένες ώρες πτήσης ανά έτος. «Στην τμηματική ιδιοκτησία βλέπουμε τη μεγαλύτερη ανάπτυξη τα τελευταία πέντε χρόνια», λέει στην Deutsche Welle ο Ντάνιελ Ρίφερ, στέλεχος της McKinsey στο Μόναχο και πρώην πιλότος.

Μία ακόμη ευέλικτη λύση είναι η ναύλωση μέσω συνδρομητικών προγραμμάτων. Ορισμένοι πάροχοι ιδιωτικών αεροσκαφών μπορεί να τα ναυλώνουν σε άλλους όταν δεν τα χρειάζονται οι ίδιοι, επισημαίνει ο Ντάνιελ Ρίφερ. Έτσι, όχι μόνο πωλούνται περισσότερα αεροσκάφη, αλλά πετούν και περισσότερο. Οι ώρες πτήσεις έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 120% σε σχέση με τα επίπεδα του 2019.     

Όπως σημειώνει ο Ντενέζ Τιγιαγκαραγιάν, αγοραστές ιδιωτικών αεροσκαφών είναι συνήθως οι «υπερ-πλούσιοι» (high networth individuals), οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες τσάρτερ όπως οι NetJets και FlexJets. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τους χρήστες ιδιωτικών αεροσκαφών. Η αγορά έχει διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και περιλαμβάνει «οικογένειες, επιχειρηματίες ή και πρωτοεμφανιζόμενους ταξιδιώτες που θέλουν ασφάλεια, ευελιξία, αξιοπιστία και μία αίσθηση πολυτέλειας».

Τι ακριβώς είναι το «ιδιωτικό τζετ»;

Ο Ντενές Τιγιαγκαραγιάν εξηγεί ότι τα ιδιωτικά ή επιχειρηματικά τζετ χωρίζονται σε επτά διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με το μέγεθος και την αυτονομία τους. Το μικρότερο μοντέλο είναι τετραθέσιο, με έναν πιλότο και μικρή εμβέλεια. Ακολουθούν τα μεσαίας εμβέλειας αεροσκάφη για 6 έως 10 επιβάτες. Τα πιο εξεζητημένα μοντέλα διαθέτουν χώρο για δεκάδες επιβάτες.

Στην κορυφή της κλίμακας βρίσκονται τα αεροσκάφη για πολυτελή ταξίδια μεγάλων αποστάσεων. Πρόσφατα η Boeing Business Jets ανακοίνωσε ένα επενδυτικό πρόγραμμα για τη μετατροπή εμπορικών αεροσκαφών τύπου Boeing 747 σε τέτοια αεροσκάφη. Για την αμερικανική εταιρεία, όπως και για την ευρωπαϊκή Airbus, πρόκειται απλώς για μία παράπλευρη δραστηριότητα. Άλλες εταιρείες- όπως οι αμερικανικές Gulfstream, Honda Aircraft και Textron, η καναδική Bombardier, η γαλλική Dassault και η ελβετική Pilatus- επικεντρώνονται αποκλειστικά στα ιδιωτικά αεροσκάφη.

Ένα ολοκαίνουριο ιδιωτικό τζετ μπορεί να στοιχίζει έως και 75 εκατομμύρια δολάρια, (όπως το Gulfstream G700) ή ακόμη και 78 εκατομμύρια (όπως το Bombardier Global 8000). Και αυτό είναι μόνο το κόστος αγοράς. Δαπανηρή υπόθεση είναι και όλα τα υπόλοιπα έξοδα (συντήρηση, ασφάλιση, τέλη στάθμευσης, μισθοδοσία πληρώματος, καύσιμα). Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε εκατομμύρια δολάρια ετησίως, ανάλογα βέβαια με το μέγεθος και τον τύπο του αεροσκάφους.

«Υπερβολή» η χρήση τους;

Τα ιδιωτικά τζετ εκπέμπουν περισσότερους ρύπους ανά επιβάτη από τα εμπορικά αεροσκάφη. Γι αυτό αποτελούν «κόκκινο πανί» για τις οικολογικές οργανώσεις, που θεωρούν τη χρήση τους υπερβολική, αν όχι και περιττή. Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες δεν πτοούν όσους θεωρούν ότι «ο χρόνος είναι η μεγαλύτερη πολυτέλεια».

Ο Ντενέζ Τιγιαγκαραγιάν εκτιμά ότι ο κλάδος θα αναπτυχθεί περαιτέρω στα επόμενα χρόνια. Και αυτό για πολλούς λόγους. Ο παγκόσμιος πλούτος αυξάνεται, οι εταιρικές χρήσεις πληθαίνουν ενώ τα ευέλικτα προγράμματα ναύλωσης ή συνιδιοκτησίας προσφέρουν όλο και πιο εύκολη πρόσβαση.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου