Americana

Το Americana έρχεται με όλο το πακέτο: αίμα, "παράξενους" χαρακτήρες, μη γραμμική αφήγηση και μια Σίντνεϊ Σουίνι στο απόγειο της δημοφιλίας της. Το πρόβλημα; Όλα αυτά μοιάζουν περισσότερο με checklist παρά με ταινία.

Αν υπάρχει ένα πράγμα που το Americana κάνει ξεκάθαρο από τα πρώτα του λεπτά, είναι ότι θέλει να είναι «κάτι». Κάτι μεταξύ Ταραντίνο και αδελφών Κοέν, με μια δόση indie cool και αρκετή βία για να κρατήσει το ενδιαφέρον. Το θέμα είναι ότι το να θέλεις δεν σημαίνει και ότι μπορείς.

Η υπόθεση περιστρέφεται γύρω από ένα Ghost Shirt – ένα αντικείμενο με τεράστια ηθική σημασία για κάποιους και τεράστια χρηματική αξία για όλους τους υπόλοιπους. Από εκεί και πέρα, η ταινία γεμίζει με χαρακτήρες που το κυνηγούν για τους δικούς τους λόγους: εγκληματίες, ονειροπόλους, απελπισμένους. Και κάπου εκεί αρχίζει το γνώριμο χάος.

Ο Τόνι Τοστ σπάει την ιστορία σε κεφάλαια, πετάει τη χρονολογία από το παράθυρο και ελπίζει ότι το αποτέλεσμα θα μοιάζει «έξυπνο». Σε κάποιο βαθμό, λειτουργεί – αλλά μόνο επιφανειακά. Γιατί όσο προχωράει η ταινία, γίνεται όλο και πιο εμφανές ότι οι ανατροπές δεν είναι πραγματικές ανατροπές αλλά μηχανισμοί για να κρατήσουν την πλοκή σε κίνηση.

Η Σίντνεϊ Σουίνι, στον ρόλο της Πένι Τζο (σερβιτόρα με τραύλισμα και όνειρα καντρι σταρ), είναι ακριβώς αυτό που περιμένεις: χαρισματική, ελαφρώς quirky, και με έντονη παρουσία για να κρατήσει το ενδιαφέρον. Μαζί της, ο Πολ Γουόλτερ Χάουζερ προσφέρει μερικές από τις πιο αυθεντικές στιγμές της ταινίας – ειδικά στις πρώτες σκηνές τους, όπου η χημεία τους μοιάζει σχεδόν φυσική. Κρίμα που η ταινία αποφασίζει να μην επενδύσει σε αυτό. 

Το Americana δεν καταφέρνει να λύσει ένα βασικό πρόβλημα: έχει πολλά πράγματα να πει και κανένα ξεκάθαρο τρόπο να το κάνει. Η βία είναι εκεί, αλλά δεν έχει βάρος. Οι χαρακτήρες είναι εκεί, αλλά δεν έχουν εξέλιξη. Οι ιδέες είναι εκεί, αλλά δεν έχουν επεξεργασία. Το τελικό αιματοκύλισμα, που υποτίθεται ότι θα λειτουργούσε ως μεγάλη κορύφωση, μοιάζει περισσότερο με αναμενόμενη υποχρέωση. Ναι, υπάρχει ένταση. Ναι, υπάρχει δράση. Αλλά μέχρι να φτάσεις εκεί, έχεις ήδη αρχίσει να αποσυνδέεσαι.

Οπτικά, πάντως, το Americana είναι προσεγμένο. Καλοφωτισμένο, στιβαρό, με μια αισθητική που θυμίζει «σοβαρό» σινεμά. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Γιατί κάτω από την επιφάνεια, το φιλμ θέλει να σε πείσει ότι είναι πιο έξυπνο, πιο αιχμηρό και πιο «cool» από ό,τι πραγματικά είναι.

Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, είναι η αποτυχία του φιλμ να διαχειριστεί το ίδιο του το υλικό. Η ιστορία των ιθαγενών, η έννοια της πολιτισμικής κλοπής, η βία της αγοράς – όλα αυτά παραμένουν σε ένα επίπεδο επιφανειακής αναφοράς. Το Americana φαίνεται να γνωρίζει τη σημασία τους, αλλά δεν κατορθώνει να τα ενσωματώσει σε μια ουσιαστική κινηματογραφική πρόταση. Έτσι, το φιλμ καταλήγει να λειτουργεί ως ένα είδος φετιχοποιημένου αντικειμένου: όμορφο, επιμελημένο, αλλά τελικά κενό. Μια αναπαράσταση της Αμερικής που δεν επιθυμεί να την κατανοήσει, αλλά να την αναπαράγει ως εικόνα