anlam verdiğin kadar
Bir memur çocuğu olarak Türkiye’nin Orta Doğu’sunda büyüdüm. Kendime, Tuz Gölü’ne bakan penceremden görünürde uçsuz bucaksız duran bu çöl dışında bir hayat olduğuna inandırmaya çalıştım.
Hayatım, bir market zincirinde tel sepetlerin içinde 1 TL’ye satılan kapitalizm romantiği kitaplarla doluydu. Kendimle o kadar çok tek başıma kalıyordum ki birinin benimle konuşmasına ihtiyaç duyuyordum. Kitaplar ve 2000'ler romantik komedileri hayatımın başrolüydü. Filmleri izlerken ben gibi hissetmiyordum; başroldeki muhteşem görünen kadın gibi olmam gerekiyordu. Ama o başkalarının dünyasıydı. Benim gerçekliğim bambaşkaydı. Okumak ise benim kendi yarattığım bir dünyaydı, kafamın içinde. Üstelik okumanın en sevdiğim yanı, karşımdakine cevap veremiyor olmaktı. Pasif bir dinleyici konumundaydım. En az benim kadar rezil hisseden baş karakterlerle empati kurabiliyordum.
Bir şeylere inanma ihtiyacı hisseden bir çocuktum; etrafımda tanrıya bulanmış bir sürü insan vardı ama hiçbiri gerçekten inandıklarını söyledikleri tanrıya inanmıyordu. Ben ise yaşama devam edebilmek için bir şeylere bağlanma ihtiyacı hissediyordum. Umutlu kalabilmek ve hayal edebilmek adına. Sonra 14 yaşındayken okulun kütüphanesinden bir kitap çaldım. Prada elbiselerden ya da Jimmy Choo sandaletlerden bahsetmeyen bir kitap. Kapitalizmin bana pembe olmayı dikte ettiği şeylerden uzaktı. Bu yüzden okumam uzun sürdü ama daha başından biliyordum; kendi kutsal kitabımı bulmuştum. Simyacı 20’lerim başına kadar benim Kur’an’ım, Tevrat’ım ya da İncil’im oldu. Hayat sonuçtan değil, yolda olmaktan ibaret. Hayat senle konuşmayacak ama sana bir sürü işaret gönderecek… Bu işaretleri iyi okuman gerek. Senin değer verdiğin, anlam yüklediğin kadar her şey.
Get Eylül Şimal Toptaş’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Bunları bu kitap yüzünden çok erken öğrensem de hayatıma entegre etmem yıllarımı aldı. Her şey gibi, kendin deneyimlemedikçe birinin sana söylemesiyle öğrenmiyor insan.
Ben 7 yaşındayken bana bir günlük aldılar. O günden beri yazıyorum. Bu güne dek bir sürü defter geçti elimden ama okumayı en sevdiklerim başkalarının defterleri oldu. (Umarım sizin okumayı en sevdiğiniz defter benimki olur bir gün.) Paul Auster kendi kırmızı defterine küçük tesadüfleri, bir anlığına anlam kazanan rastlantıları yazmış. Çok benden hissettiğim bir anısını paylaşacağım;
L. ile 1974 yılında evlendim. Oğlumuz 1977'de doğdu ama bir yıl sonra evliliğimiz sona erdi. Bütün bunların şimdi bir önemi yok, ancak 1980 ilkbaharında yaşadığım bir olayın temelini oluşturduğu için anlatıyorum. O sıralarda ikimiz de Brooklyn’de oturuyorduk, evlerimiz birbirinden üç dört sokak uzaktaydı, oğlumuz zamanını bu iki ev arasında bölüştürüyordu. Bir sabah Daniel’i alıp anaokuluna götürmek üzere L.’nin evine uğradım. Apartmana girdim mi yoksa Daniel mi merdivenlerden indi, şimdi tam olarak anımsayamıyorum; ancak Daniel’le birlikte oradan uzaklaşmak üzereyken L.’nin üçüncü kattaki evinin penceresini açıp bana bir on sentlik attığı net olarak aklımda. Bunu neden yaptığını da unutmuşum. Belki arabasının parkometre süresini uzatmam içindi, belki de benden bir iş istiyordu, bilemiyorum. Aklımda kalan tek şey, açık pencere ve havada uçan on sentliğin görüntüsü. Bu sahneyi öyle berrak anımsıyorum ki sanki o ânın fotoğraflarını incelemişim, sanki o sahne o günden beri sürekli görmekte olduğum bir düşün bir bölümü. Ama on sentlik bir ağacın dalına çarptı ve kavis çizerek elime doğru gelişi kesintiye uğradı. Ağaçtan yere sıçradı, yakınlarda bir yere sessizce düştü ve gözden kayboldu. Yere eğilip kaldırımda aradığımı anımsıyorum; ağacın dibindeki yaprakların ve dalların arasını karıştırdığımı da, ama para görünürde yoktu. İlkbahar başlarındaki bu olayı net olarak anımsıyorum; çünkü aynı gün daha geç bir saatte Shea Stadyumu’nda bir beyzbol maçına gittim, sezonun ilk maçıydı. Bir arkadaşıma bilet verilmiş, o da beni birlikte gitmek için davet etmişti. Daha önce hiç açılış maçına gitmemiştim, bu yüzden o günü çok net anımsıyorum. Stadyuma erken gittik (biletleri belli bir gişeden almamız gerekiyordu); arkadaşım bilet işini halletmeye gittiğinde ben onu stadyumun giriş kapılarından birinin önünde bekledim. Ortalıkta hiç kimse yoktu. Bir sigara yakmak için ufak bir girintinin içine sığındım (o gün hava çok rüzgârlıydı); ayağımın 5–6 santim ötesinde yerde bir on sentlik duruyordu. Eğildim, parayı alıp cebime koydum. Kulağa gülünç gelebilir ama o on sentliğin, o sabah Brooklyn’de kaybettiğim on sentlik olduğuna emindim.
