Genel Orkide Bakımı
Hoş geldiniz. Bu hafta sizlere önceki blog’umda bahsettiğim yeni alınan orkide bakımının devamı olarak, genel orkide bakımı nasıl yapılması gerektiğini anlatacağım.
Konuya orkideleriniz eğer çiçekliyse, yeni gelişen dalı varsa veya tomurcukluysa saksı veya toprak değişimi yapmamanız gerektiği ile başlayalım. Daha öncede bahsettiğim gibi, orkideleriniz satıldıktan sonra 2–3 yıl boyunca sorunsuz yetişecek şekilde ağaç kabuğu, yosun ve torf karışımına ekilerek satışa çıkarılıyor. Saksı boyutları ise tür ve yaşa göre değişen genellikle 7cm, 9cm, 12cm veya 15cm pot (saksılarda) satılıyorlar. 15'lik pot bir orkidenin içinde olması gereken en büyük saksı boyutudur. Eğer orkidenizin kökleri saksıyı kıracak kadar yoğunsa bir boy büyük saksıya geçirmelisiniz, bu durum söz konusu değilse torfunu orkideyi satın aldıktan 2–3 yıl sonra yenileyebilirsiniz. Bitkinizi yeni saksıya veya torfa geçirirken köklerinin saksı yanlarında gözükmesine önem verin. Çünkü orkideler ağaca sarılı bir şekilde büyüdükleri için hem yapraktan hemde köklerden fotosentez yaparlar. Köklerinin saksıda gözükmesi hem size sulama yapmanız gereken zamanı gösterecek hem de kökler bol ışık alarak daha güçlü gelişecektir.
Ayrıca orkidelerin kökleri aktifleştiği zaman ekimini yapmanızı bitkinin ortama daha çabuk adapte olmasını sağladığı için tavsiye ederim.
Köklerin aktifleşip, aktifleşmediğini kök uçlarına bakarak ve gövdeden kök vermeye başlayıp başlamadığına bakarak öğrenebilirsiniz.
Yukarıdaki orkidem 2021’in yaz sonunda kök mantarı olmuştu, buruşuk ve kuru köklerden görüldüğü gibi çoğu köklerinin %98'ini kaybetmişti. Mantar tedavisini saksısını, torfunu ellemeden yaptım. Sonuç olarak 12 tane yeni kökü oldu ve bitki ölümden döndü. Eğer saksı ve toprak değişimi yapsaydım, hem hastalık hemde ortam stresi yüzünden kaybedecektim.
Çoğu bitki saksı değişimini sevmez, lütfen zorunda olmadıkça değiştirmeyin.
Marketlerde satılan Mika ve Vanda isimli “orkide saksısı” diye satılan saksılar orkidelerin köklerini yakar, nefessiz bırakır ve öldürür. Çok az orkide bu saksılara uyum sağlar. Orijinal orkide saksılarını İnstagram veya Facebooktaki seralardan temin edebilirsiniz.
Gübreler, Hormonlar ve Çiçeklendirme
Orkideye verilen en etkili iki ana gübre çeşidi vardır. Bunlar:
NPK 20–20–20 ve NPK 10–52–10 gübreleridir.
NPK’nın açılımını yapacak olursak:
N = Nitrat. Yaprak geliştirir.
P = Fosfor. Kök, çiçek ve meyve üretimini sağlar.
K = Potasyum. Bitkiyi büyümeye teşvik eder.
Get Flowermanic’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
NPK’nın yanında yazılar sayılar ise sırasıyla Nitrat, Fosfor ve Potasyum oranlarını gösterir.
Orkideye sadece çiçeklenme dönemi bitince gübre vermeye başlıyoruz. 2–3 ay boyunca 2 haftada 1 kere dengeli bir gübre olan NPK 20–20–20 verilirse bitki kendini bir sonraki çiçeklenme dönemine hazırlayacak ve çiçekleri daha bol ve dayanıklı olacaktır. Bu 2–3 aylık dönem sonrası ise aynı aralıklarla NPK 10–52–10 (Çiçek dalı verdiren gübre) verildiğinde ise bitki çiçek dalı atacaktır.
Gübre içeriklerini paket arkasına bakarak öğrenebilirsiniz.
Çiçeklendirmek için ille gübre vermenize gerek yok. Bir süre boyunca sabah- akşam arası 8°C’lik ısı farkı oluşutursanız bitki çiçeklenme dönemine girecektir.
Orkideler için Keiki (yavru orkide) Macunu denen bir hormon bulunuyor. Bitkinin dal boğumuna sürüldüğünde ya çiçek yada yavru orkide veriyor. Eğer çiçek dalının ucuna sürersenizde dal ucundan çiçeklenmeye teşvik ediyor. Kullanım kılavuzuna göre kullanıldığında gayet yararlı bir ürün.
Çiçek Dalı Ne Zaman ve Nasıl Budanmalı?
Eğer bu blog’a denk gelmeden önce orkide bakımını araştırdıysanız, orkidelerin çiçekleri geçer geçmez dallarının dipten ya da alttan 3. boğumdan kesilmesi gerektiğini yazanlara %100 denk gelmişsinizdir. Ancak bunu yapmak aslında hiç doğru değil. Orkideler dal ucundan ve dal boğumlarından senelerce çiçek açabilirler. Dalını en alttan keserek yeni dal verene kadar -yani yaklaşık 1 sene boyunca- orkidenizin çiçeklenmesini durdurmuş oluyorsunuz.
Bu yüzden çiçek dalını sadece uçtan sararmaya başladığında, ilk çiçeğini açtığı yerden budamalıyız ki orkide gücünü hem yan boğumlara hemde çıkması muhtemel olan dallara versin.
Orkide dalı, steril edilmiş bir makas/bıçak yardımyla boğum ile ilk çiçek yerinin ortasından bundanmalıdır.
Daha sonra budadığınız yere bir antiseptik olan tarçın tozu dökülüp, dalın hava almaması için mum damlatılmalı veya sakız yapıştılmalıdır.
Böylelikle dal eğer aktifse boğuma kadar kuruyacak ve yakın zamanda orkide o boğumdan tekrar çiçeklenecektir.
Buraya kadar gelebildiyseniz artık bir orkide nasıl seçeceğinizi, satın aldıktan sonra ne yapmanız ve nasıl bakmanız gerektiğini artık biliyorsunuz. Bu adımları uyguladığınız sürece alacağınız hiçbir orkidenin ölmeyeceğine emin olabilirsiniz.
Eğer konu hakkında sorularınız varsa lütfen sormaktan çekinmeyin!
Hepinize çiçekler kadar güzel günler diliyorum.
