Tsundoku
Bir blog açma hazırlığındayken, bana en uygun düşen, şu an içinde olduğum hali yansıtan bir isim arayışı zihnimi uzun uzun meşgul etmişti. Dönüp duran kelimeler hep aynı ana fikirden çıkıyordu: Kitap alma sürecine kapılmış bir insanı, raflarını sessizce dolduran yığınları tanımlayacak bir isim. Kitap istifi, kitap istifçisi, kitap istiflisi diye internette gezinip odamdaki rafları dolduran o sessiz yığınları anlatacak doğru karşılığı ararken karşıma Japonca bir kelime çıktı: Tsundoku.
Sürekli kitap alan ama bir türlü okuyamayan, o kitapların sayfalarını açmayan, kelimeler ve cümleler arasındaki o benzersiz sörften kendini mahrum ederek kitap yığınlarından oluşan kuleler içinde yaşamayı tasvir eden bir sözcük… Sözlük anlamı buydu; ne var ki bu kelimeyi ilk duyduğumda bunun sıradan bir dağınıklık olmadığını, insanın zamanla yaptığı sessiz bir pazarlık olduğunu sezdim. Merak edip dünyanın diğer dillerinde de bu hâlin bir karşılığı olup olmadığını araştırdım; o evini okumadığı kitaplarla doldurma tutkusunu bu kadar mahcup, bu kadar zarif anlatan başka bir coğrafyada, başka bir dilde tek bir kelime bulamadım.
Get kitapistifi’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Aslında bu durumun benim hayatımdaki kökleri epey eskiye uzanıyordu. Gençliğimin ilk baharında yaşadığım bir eylül bulantısı ile oluşan iç soğukluğunda, keskin bir viraj dönüp tüm kitaplarımı sahaflara sattığım o günün üzerinden bir ömür geçmişti; arayı iş, evlilik, hayatın o yorucu koşturmacası doldurmuştu. Emeklilik günlerime birkaç yıl kala zihnimde tekrar canlanmaya başlayan çocukluk hayalimin peşinden giderek yeniden kitap almaya, evimde o sessiz kuleleri kurup kendi tsundoku dünyamın içine adım atmaya başlamıştım.
Aldıklarımın çoğunu o kitap oburu olduğum yıllarda okumuştum, yenilerini de okumaya ömrümün vefa edip etmeyeceğini hesaba katmıyordum bile; bildiğim tek şey, o kitap kulelerinin rafları doldurduğunu görmek içime derin bir huzur veriyordu. O keskin virajda sahaflara sattığım kitapların bıraktığı derin boşluğu, o çocukluk hayalini şimdi odamın duvarını kaplayan kitaplığın içindeki sayfalarla doldurmaya çalışıyorum; kim bilir, belki de o yığınlar devrilmesin diye değil, hayatın o acımasız hızı karşısında yere sağlam basabileyim diye yükseliyor o kuleler.
Anladım ki tsundoku, tembelliğin ya da aşırılığın değil; insanın yarım kalmış hevesleriyle barışma, geleceğe hâlâ bir umut feneri asma biçimiydi. O kitaplar raflarda durdukça zamanın akışına karşı içimde açılan o küçük sığınağın, kurduğum bu sessiz kulelerle korunduğunu hissediyorum
