00.00

Gece yarısı, ekranın ışığı yüzüme vururken öylece durup ekrana bakıyorum. Hani bazen bir düşünce ipi yakalarsın da çektikçe arkasından koca bir yumak gelir ya, tam o noktadayım. Zihnimin içindeki beni görebiliyor olsaydınız muhtemelen şu an saçım başım dağınık, elimde soğumuş bir kahveyle boşluğa bakarken görürdünüz.

Şunu düşünüyorum: Neden bir şeyler var?

Yani, hiçbir şey olmayabilirdi. Saf bir hiçlik, sessizlik… Ama buradayız. Eğer bir yaratıcı varsa ve bize “Hey, buradayım!” demek için bir not, bir iz bırakmak isteseydi bu ne olurdu? Belki de o “ipucu” direkt olarak var olmanın kendisidir. Bir şeylerin, hiçbir şey olmamasına tercih edilmiş olması başlı başına tuhaf değil mi?

Sebep Aramak Bizim Lanetimiz mi?

Tabii hemen ardından o tanıdık ses devreye giriyor: “Neden bir sebep arıyorsun ki?” Belki de “sebep” dediğimiz şey, sadece bizim beynimizin hayatta kalmak için geliştirdiği bir işletim sistemi hatasıdır. Avcı-toplayıcıyken “çalı kıpırdadı (sebep) -> kaplan geliyor (sonuç)” diye düşünmek zorundaydık. Ama şimdi bu mekanizmayı alıp evrenin başlangıcına, varoluşun kökenine yansıtıyoruz.

Get Mirac’s stories in your inbox

Join Medium for free to get updates from this writer.

Remember me for faster sign in

Eğer beynimiz böyle evrimleşmeseydi, evrene bir ağaç gibi bakıyor olsaydık, “Neden?” diye sorar mıydık? Yoksa sadece rüzgarda sallanır mıydık? Bilmiyorum. Belki de gerçeği hiçbir zaman göremeyeceğiz çünkü dünyayı hep insan yapımı bir filtrenin, kendi zihnimizin içinden izliyoruz.

Herkesin Kendi Gerçeği mi, Yoksa Tek Bir Sahne mi?

Burada kafa karıştırıcı bir noktaya geliyorum. Eğer her şey bizim yorumumuzsa, o zaman “Tek bir gerçeklik” diye bir şey var mı?

• Bir ateist için evren sessiz ve sahipsiz; onun gerçeği bu.
• Bir inanan için her detayda bir imza var; onun gerçeği de bu.

Acaba evren, ona nasıl bakıyorsak bize o yüzünü mü gösteriyor? Tıpkı devasa bir aynanın karşısında durmak gibi. Herkes kendi yansımasını görüyor ve buna “mutlak gerçek” diyor. Ya da belki evren o kadar büyük ki, içinde her türlü zıtlığı aynı anda barındırabiliyor.

Ama sonra diyorum ki: “Hadi oradan, yine kendine hikayeler anlatıyorsun.” Zihnimiz kaosun içinde bir düzen görmeye programlı. Bulutlara bakıp ejderha görmemizle yıldızlara bakıp anlam çıkarmamız arasında bir fark var mı gerçekten?

Anlamsızlıkta Anlam Aramak

Beni en çok duraksatan şey ise şu: Eğer evren tamamen rastgele, mekanik ve anlamsız bir yerse; nasıl oluyor da onun içinde “anlam” diye bir kavramı arayan bir zihin var olabiliyor?

Anlamsız bir bütünün, anlam arayan bir parçası olmak… Bu çok absürt. Belki de bir benzerlik vardır aramızda. Hani bir çocuk annesine benzer ya, belki bizim zihnimizdeki bu anlam arayışı da evrenin (veya yaratıcının) bir kopyasıdır. Evreni anlayabiliyoruz çünkü evrenle aynı “kumaştan” yapılmışız.

Veya…

Veya sadece bir hamsterım ben. Kendi düşünce çarkımda dönüp duruyorum. Koşuyorum, yoruluyorum ama aslında bir milim bile ilerlemiyorum. Belki de hiçbir ipucu yok. Belki de sadece anlam aramaya programlanmış, biyolojik bir makineyim ve bu soruların cevabı olmadığı için bu kadar cazip geliyorlar.

Emin değilim. Gerçekten hiçbirinden emin değilim. Ama gece yarısı bu çarkın içinde dönmek de bir nevi var olduğumu hissettiriyor.