Hidrolik Sistemlerde Kavitasyon
Merhaba, ben Nurefşan. Havacılık ve Uzay Mühendisliği son sınıf öğrencisiyim. Geçen yazımda 5000 psi sistemlerin uçakları nasıl hafiflettiğinden bahsetmiştim. Bugün ise bu yüksek basıncı üreten pompaların en büyük sorunlarından birini, yani kavitasyon olayını öğrendiğim kadarıyla anlatmak istiyorum.
Kavitasyon Nedir?
Kavitasyon, hidrolik sıvısının içinde aniden buhar kabarcıklarının oluşması ve bu kabarcıkların çok şiddetli şekilde patlamasıdır.
Araştırmalarıma göre bu durum genellikle pompanın girişinde, yani basıncın çok düştüğü bölgelerde meydana gelir. Sıvı içinde küçük boşluklar,kabarcıklar oluşur. Bu kabarcıklar pompanın yüksek basınçlı bölgelerine ulaştığında basıncın etkisiyle çok kısa sürede ani şekilde çöker ve metal yüzeylerde mikro düzeyde çok güçlü şok dalgaları oluşturur.
Neden İstenmeyen Bir Durum?
Kabarcıklar patladığında metal yüzeylerde mikro düzeyde çok yüksek basınçlar oluşur. Bu patlamalar da yüzeyde kopma yaratır. Zamanla bu kopmalar birleşerek metalin üzerinde delikler ve pürüzler oluşturur.
Havacılıkta Kavitasyonu Nasıl Önleriz?
Uçaklarda kavitasyonu önlemek için hidrolik depolar yani “reservoirs” özel olarak basınçlandırılır. Deponun içine basınçlı hava basılarak sıvının pompanın girişine her zaman yüksek bir basınçla gitmesi sağlanır. Böylece basınç, sıvının buharlaşma noktasının altına düşmez ve kabarcık oluşumu engellenir.
Get Nurefşan Adsız’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Kavitasyon bana hidrolik sistem tasarımında ne kadar titiz olunması gerektiğini gösteren gerçekten çok iyi bir örnek oldu. Bir hidrolik pompanın yıllarca sorunsuz çalışabilmesi için, bu patlamaların henüz tasarım aşamasındayken hesaplanması ve önlenmesi gerekiyor. Araştırdığım kadarıyla da, özellikle 5000 psi gibi yüksek basınçlı sistemlerde akış hızı çok yüksek olduğu için kavitasyon riski daha da artıyor. Bu durum, sızdırmazlık elemanlarının ve pompa iç parçalarının malzeme seçiminde neden bu kadar hassas davranıldığını daha iyi anlamamı sağladı.
Araştırmalarıma devam ettikçe teknik notlarımı paylaşmaya devam edeceğim.
Nurefşan Adsız
