Persoonlijke waarden om je leven vorm te geven
Laten we het vandaag eens hebben over waarden . Iedereen is het over eens dat waarden en normen een belangrijk onderdeel van ons leven vormen. Vandaar dat we ook allemaal beweren te leven volgens onze waarden. De grote vraag is nu: is dat eigenlijk wel zo? Liegen we onszelf op dat vlak niet allemaal voor. Moeten we niet wat vaker stil staan bij onze waarden en of deze wel nog steeds in lijn zijn met ons huidig levenspad.
We gaan eerst samen op pad door de wondere wereld van de waarden. Wat zijn ze, hoe leven ze, hoe zien ze eruit, krijg ik er nachtmerries van?
Definitie: Een waarde is iets wat een persoon of samenleving nastrevenswaardig vindt. Een waarde geeft aan wat men wenselijk vindt, zoals bijvoorbeeld goed gedrag.
Laten we nu even op pad gaan met enkele waarden die ik belangrijk vind. Laat deze dan een inspiratie vormen voor jezelf om er ook mee op pad te gaan. Het is belangrijk om eveneens bij jezelf na te gaan hoe deze waarden een probleem kunnen vormen in relaties, morele discussies, het leiden van een betekenisvol leven.
Zie je waarden als een leidraad voor het leven. Immers veel beslissingen en gedragingen zullen (onbewust) afgestemd zijn op deze waarden (en de normering die je er aan geeft).
Dit is trouwens geen zuivere opsomming van alle waarden die op deze planeet bestaan maar van waarden die voor mij belangrijk genoeg waren om te vermelden. Dit zijn waarden die een persoonlijke betekenis hebben voor mij en waarden waardoor ik mezelf soms in conflictsituaties heb bevonden. Dit is mijn top 10. Jij kan ook je top 10 maken. Doe even een snelle research op het wonderlijke (of vreselijke) google en je kan daar sterk uitgebreide lijsten vinden. Mijn werk wordt blijkbaar nutteloos…
Familie/gezin:
Dit lijkt de logische keuze. Strategisch gezien is deze dan ook op nummer 1 geplaatst. Ik vind de waardering van mijn familie één van de belangrijkste zaken in mijn leven. Ik wordt gestuurd door keuzes die zo min mogelijk negatieve invloed op deze waarde uitoefenen. Maar toch kan je ook niet altijd goed doen. Wat als “hard werken” en “prestige verwerven” ook één van je waarden zijn. Hoe verenig je die twee dan goed met elkaar. (Of helemaal niet, insert referentie naar een familielid van mij)
Persoonlijk vind ik het moeilijker om mijn projecten, drang naar persoonlijke groei te balanceren met een leven waarin familie nog steeds een centrale rol inneemt. Maar houd er rekening mee dat als familie ook bij jou een plekje in de top 10 verdient, je deze niet mag verwaarlozen. Je moet immers zo trouw mogelijk blijven aan je waarden om een authentiek leven te kunnen leiden.
Persoonlijke groei:
Aangezien ik in al mijn geschreven teksten zoveel (té veel) het woord “persoonlijk gebruik, hoort deze dus ook zeker in het lijstje. Deze is duidelijk één van mijn pijnpunten. Door mijn natuurlijk aangeboren angstig temperament en verlegenheid, heb ik het zeer lastig om steeds in de richting van persoonlijke groei uit te gaan. Maar toch plaats ik deze waarde, niet onbewust, op nummer 2. Hoe kan je bepaalde barrières doorbreken om toch ook aan die complexere waarden te voldoen? Die waarden, die heel veel inspanning en moed vereisen maar wel je leven net dat tikkeltje meer tevredenheid opleveren. Hoe werk jij eraan? En hoeveel tijd spendeer je er per dag aan?
Gezondheid:
Als dokter voelde ik me een beetje verplicht om deze waarde op te geven. Het blijft een essentiële waarde die zo goed als 90 procent van de mensen zal vermelden als belangrijke waarde. Echter te gefocust zijn op wat gezond is en wat niet en hoe je jouw gezondheid het best onder controle houdt om nooit ziek te worden, is ook niet gezond. Ik heb uit ervaring geleerd dat mentale gezondheid momenteel mijn fysieke gezondheid primeert. Ik mag namelijk zo gezond zijn als een “dikke zeehond” (flauwe woordspeling), als ik me mentaal slecht voel, ben ik daarmee niets. En uiteraard is fysieke gezondheid ook belangrijk. Maar door een proces van vallen en opstaan, heb ik geleerd hoe weinig invloed je daar vaak op hebt. Mentale gezondheid zou mijn nummer 1 moeten zijn. Maar het staat daar niet en het zal in mijn gedachten daar ook nooit staan. En dat komt omdat ik er nog steeds te weinig aandacht aan hecht. Hierdoor kom ik er vaak mee in de knoop en voel ik me er zeer schuldig over. Hoe moeilijk kan het immers zijn om mentaal gezond te zijn?
Hoe verhouden bij jou mentale en fysieke gezondheid zich? Sta je bij één van de twee ooit wel eens stil? En ga je er dan ook mee aan de slag door slechte gewoonten aan te pakken?
Creativiteit:
Ondanks mijn gebrek aan talent in dit domein, is dit wel een waarde waar ik meer tijd aan zou moeten besteden. Creativiteit zit echter in verschillende zaken verborgen. Het is een ware schoonheid die je moet zien te ontdekken in jezelf. Deze tekst is ook in zekere zin creatief. (Toch een beetje?) Door te creëren en te fantaseren, hebben we het gevoel wat bij te dragen aan deze wereld. Creativiteit stelt ons in staat om in connectie te komen met anderen en een beter begrip te vormen over de wereld om ons heen.
Hoe ben jij creatief?
In welke creatieve projecten zou je meer tijd moeten besteden?
Hoe hoog staat creativiteit op deze ranking en hoe hoog in je leven?
Dankbaarheid:
Heel stiekem ben ik over dankbaarheid aan het schrijven in een boek dat wellicht door mijn faalangst en uitstelgedrag nooit zal gepubliceerd worden.
Get Sarah Thooft’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Dankbaarheid is echter zo belangrijk. Als je nooit stilstaat bij wat je allemaal al hebt en steeds meer wilt, hoe kan je dan eigenlijk gelukkig zijn. Het is aangetoond dat materialisme en dankbaarheid niet met elkaar samengaan. Dankbaarheid en geluk passen volgens wetenschappelijk onderzoek echter wel bij elkaar.
Ik zeg helemaal niet dat je geen materiële zaken mag hebben en daar dankbaar voor mag zijn. Maar ik zeg wel dat je dankbaarheid moet leren uiten tegenover de kleine zaken des levens. Dankbaarheid kan zowel gezien worden als een emotie en een gemoedstoestand. Sommigen onder ons zullen makkelijker in een dankbare toestand verkeren. Maar ik geloof sterk dat iedereen de emotie kan aanwakkeren. Door te reflecteren over je leven, random acts of kindness uit te voeren, dankbaarheid briefjes te versturen, dankbare affirmaties uit te spreken. Je kan het zo gek niet bedenken maar als het jou helpt om die emotie te voelen, dan raad ik je aan om zo veel mogelijk uit te proberen.
Dankbaarheid is een prosociale emotie die je in staat stelt om te connecteren en samen te werken met anderen. En vaak hebben de ontvangers ook de neiging om anderen te helpen.
Dus zoals je merkt, heeft ook deze veel belang voor mij.
Empathie
Het woordje empathie brengt bij mij verschillende gevoelens boven. Als zorgverlener vind ik het ten eerste ontzettend belangrijk om mij empathisch op te stellen tegenover patiënten. Maar ik denk dat we empathie niet alleen moeten toepassen tijdens ons werkleven. We moeten ook bij het vormen van relaties, bij dagelijkse gesprekken en bij het ondersteunen van mensen, ons empathisch durven op te stellen. Empathie is niet eenvoudig en het vraagt werk en geduld om het goed onder de knie te krijgen. Maar het is een essentiële, eveneens prosociale emotie die ons leven mogelijks kan verrijken.
Hoe empathisch denk jij te zijn? En hoe helpt deze vaardigheid in enkele domeinen in je leven?
Welbevinden
Ik twijfel eerlijk gezegd of ik dit als een waarde mag beschouwen. Maar het is iets wat ik en velen anderen toch lijken na te streven.
Het moeilijkste bij de integratie van welbevinden als een waarde is het creëren van een balans. Een balans tussen genot en werken. Een balans tussen dingen doen voor jezelf en voor anderen. Maar ik geloof dat het ene uiterste vaak tot het andere leidt. Zoals Mark Manson in zijn laatste artikel uitlegde, leven we allemaal continu in een staat van homeostase. Dus sommigen dagen zullen we genot prioritiseren en heimelijk verlangen naar betekenisvol werk. Andere dagen zullen we gaan werken en verlangen naar verre vakanties waarbij we niets doen behalve mojito’s drinken. Maar door het hebben van die twee uitersten, leer je ze allebei te appreciëren. Probeer ze te balanceren en je kan volgens mij de weg naar welbevinden bereiken.
Zinvolheid
De zin van het leven is één van de meest gestelde filosofische vragen. Ik denk dat, zelfs nadat je honderden boeken hebt gelezen, je daar geen duidelijk antwoord op zal vinden.
Zinvolheid tracht ik voor mezelf in te vullen door me af te vragen wat ik voor anderen kan betekenen op deze korte tijd dat ik leef. En hoe kan ik dit op micro-niveau doen? Dus ik probeer het niet te groots en te diepzinnig te bekijken. Maar eerder door te kijken naar kleine fragmenten uit mijn leven waarin ik wat betekent heb voor een ander. En dat is wat mij een soort van zinvolheid heeft. Daarbij zoek ik dus voor mezelf een balans tussen het consumeren en creëren. Als je altijd consumeert, lever je namelijk niets van bijdrage aan deze wereld. Als je aan de andere kant alleen maar creëert, zal je nooit iets bijleren over de wereld en je nooit verrijken.
Hoe geef jij zin aan je leven?
Liefde/ warmte
Als we als geen baby’s geen liefde of warmte krijgen, sterven we letterlijk. We hebben allemaal liefde nodig in ons leven. Zowel liefde voor onszelf en voor anderen. En ik besef dat dit voor velen nogal zweverig zal overkomen. Maar als je er bij stilstaat, zijn we toch allemaal op zoek naar genegenheid.
De vragen die ik mij daar bij stel: Hoe stellen we ons minder afhankelijk op tegenover de ander om liefde te ontvangen? Kunnen we liefde geven aan anderen zonder van onszelf te houden? Hoe behouden we de balans tussen liefde voor onszelf en voor anderen?
Ik heb hier niet direct de juiste antwoorden op. En mijn antwoorden zouden ook niet overeenstemmen met jouw antwoorden. Ik denk dat je zelf die grenzen van liefde moet verkennen. Liefde is goed en nodig. Maar het kan toxisch zijn als je je er te afhankelijk tegenover opstelt.
Levenslang leren/ Wijsheid
Als mensen zijn we in staat om heel veel en tegelijkertijd heel weinig te bereiken. We kunnen onszelf voorliegen en denken dat we veel weten. Anderzijds kunnen we ook heel goed voor dom spelen en denken dat “slim zijn” niets voor ons is. In bepaalde domeinen van het leven zal je inderdaad nooit uitblinken. Maar dat wil niet zeggen dat je er niets mag over leren. Ik vond mezelf nooit echt technologisch, computer-minded onderlegd. Maar nu leer ik webontwikkeling. Ik heb nooit complementen ontvangen voor mijn schrijfkunsten, maar nu probeer ik toch ontzettend matige verhalen te schrijven. Zolang je open staat voor nieuwe ervaringen en steeds wil bijleren, maakt het niet uit hoe hoog je capaciteiten zijn. Je kan het steeds opgeven als iets niet voor jou blijkt te zijn.
Btw: Opgeven is niet altijd slecht. Als je een gegronde reden hebt en klaar bent om iets anders te proberen, moet je moedig genoeg zijn om dat toe te kunnen geven. Geef je echter op gewoon omdat iets moeilijk is en veel tijd vraagt. Dan ben je pas een echte loser!
