Betonarme Planlar
Albert Camus'unun da dediği gibi “İnsan Hakları Beyannamesi'nde iki hak unutuldu: Kendi kendiyle çelişme ve başını alıp gitme hakkı.” İnsanlar artık alıp başını gidemiyor. Ailelerine, işlerine, arkadaşlarına, malvarlıklarına, ganimetlerine bağlılar. Sorumluluklarla, sorunlarla çevrilmiş durumdalar, içlerinde debelenmekten başka bir şey yapmıyorlar.
Açık denizdeyken yön tayin edebilmen, bunun için de aletlerin veya bilgin olması gerekir. Yoksa kıyıya gidiyorum derken sonsuzluğun ortasına gidersin. Kurtuluş için kürek çekmeye devam etmen gerekir ama bunun seni sonuna götürdüğünü bilmezsin. Anladığın anda iş işten geçmiştir zaten. İşte hayat da böyle, yönümüzü kaybetmemek için aletlere ihtiyaç duyuyoruz. Sürekli plan program içinde yaşıyoruz, çünkü planlarımız bozulduğu anda ne yapacağımızı bilemiyor, savruluyoruz.
O gün ne yapacağımızı bir iki gün önceden planlıyoruz. Hangi saatte, nerede, ne yapacağımızı. Önemli olayları günler öncesinden planlıyoruz ki aksama olmasın. Hayatımızı akışına koymak için uzun soluklu planlara girişiyoruz. Planlı saatler günlere, günler haftalara dönüşüyor. Haftalar aylara, aylar yıllara ve son... Bir gün bütün hayatımızı planlar dahilinde yaşadığımızı fark ediyoruz ki o gün düşünecek plansız, boş bir vaktimiz varsa.
Her gün işe gidiyor, eve dönüyoruz. Aynı saatte, aynı yollardan. Aynı saatte aynı yerden yemek yiyoruz. Aynı kişilerle görüşüp benzer şeyler söylüyoruz. Toplantılar, buluşmalar, telefon görüşmeleri... Birbirinden hiç farkı olmayan ve hiçbir farklılık yaratmayan birçok harcanan zaman. Her işin bir yetiştirme saati var, bulunmamız gereken her yerin bir saati. Saatler arasında mekanlar değiştiriyoruz. Her gün, her gün tekrardan. Ne kadar boğucu ve yorucu.
Tam olarak bütün hayatımız makine veya robot düzeninde geçiyor. Sonra da makineler veya robotlar dünyayı ele geçirecek diye paranoya yaratıyoruz. Aslında robot/makine biziz ve dünyayı da çoktan fethettik. Hatta yağmalayıp yok oluşun kıyısına getirdik.
Yine her şey para ve ölüme bağlanıyor. Rahat bir ölüm yaşamak için bütün bu düzen. Evimiz, arabamız, sigortamız, bankada paramız olsun diye hepsi. Rahat içinde yaşayıp rahat içinde ölmek için.
Peki bu kadar rahatlık ne veriyor? Tembellik, körlük, oburluk. Tembeliz çünkü rahatımız bozulmasın diye bağlı olduğumuz bu düzenden ayrılmıyoruz. Daha kolay geliyor bu yaşamı sürdürmek. Körüz, çünkü görmüyoruz, bakmıyoruz bile. Her gün geçtiğimiz yollardaki güzelliklerin farkında değiliz. Biri gösterse bile göremeyiz. Oburuz, çünkü doymak bilmiyoruz. Daha çok istiyor, hiçbir zaman yetinmiyoruz. Her şey bizim içinmiş ve her şeyi yapmaya hakkımız varmış gibi yaşıyoruz.
Get Uğurcan TOSUN’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Bu şekilde yaşamaya daha ne kadar devam edeceğiz? Plansız bir hayat yaşamaya ne zaman başlayacağız? Her şeyi oluruna bırakacak kadar dizginleri bırakmaktan ne zaman vazgeçeceğiz? Güvenli sandığımız beton kafeslerimizden ne zaman çıkacak, alıp başımızı gideceğiz?
Bu beton ormanını kurduk. Doğal ortamımız olan yeşil ormanlardan koptuk. Onları yok ettik, yağmaladık, yaktık. Kafamızı kadırdığımızda tek gördüğümüz binalar. Hava ve ışık kirliliğinden yıldızlar gözükmüyor bile. Hepsi bizden çok uzağa gitmiş. Bir ormanın içine gitsek göreceğiz ki hepsi oraya saklanmış aslında. Aslında gitmesek daha iyi. Çünkü gidince çöpten başka bir şey bırakmıyoruz arkamızda.
Ormanları, denizleri çöpe çevirdik. Oksijen kaynaklarımızı yok ettik. Hayvanların evlerini yok ettik ki geride yaşayacak hayvan bile bırakmayacağız. Doğayı, gezegeni istila ettik, yağmaladık, yıktık. Ama geri döndürmek için hiçbir şey yapmadık. Kendi evini yok eder mi insan, ediyormuş.
Doğayla iç içe yaşarken nasıl koptuk bu kadar? Avcı toplayıcılar doğa içindeki yerlerini bilirdi. Her hayvanı, her ağacı, her bitkiyi tanırdı. Kendi varlığının onlara bağlı olduğunu bilirdi. Onu yok ederse kendisinin de yok olacağını... Gereğinden fazlasını almaz, aldıklarını geri verir, yıktıklarını onarırdı.
Şimdi ise kazı makineleri ile giriliyor ormanlara. Ağaçlar kesiliyor, doğa yok ediliyor. Maden aranıyor, baraj yapılıyor, yol geçiyor, bina dikiliyor. Ağaçlar yakılıyor, kağıt oluyor. Ve kağıtların üzerine doğayı yıkım planları çiziliyor.
Bu kadar uzun geçmeyecektim bu bölümü. Sadece insanların doğadan koptuğunu, beton kafeslere hapsettiklerini hayatlarını anlatacaktım. Bütün hayatlarının planlarla geçtiğini, yeni hiçbir renge hayatlarında yer olmadığını söyleyecektim. Rahat içinde yaşayıp rahat içinde ölmekten başka bir dertleri olmadığını.
Aslında hayatın temel amacı ölürken huzurlu olmak. Bu kadar yaşadım ve bu bana yeter diyebilmek. Yaşadığı hayattan memnuniyet duyabilmek. Pişmanlık olmaması değil, pişmanlıklarla barış içinde olabilmek. Keşke şunu yapsaydımın içine oturmaması, yapsaydım daha iyi olurdu ama yine de o kadar da koymuyor demek.
Hayat bir defa başımıza gelen bir şey. Bir daha tekrarı olmayacak. Yaşayarak öğreniyoruz her şeyi. Daha önce yapılsa bile hepsi bizim için ilk. Bu kadar planlı programlı yaşarken hepsini nasıl görebiliriz? Hepsini görecek kadar uzun değil zaten. Ki o kadar uzun olsa değeri de olmazdı. Yine de yeni bir şey görmeden, her günümüz aynı seyrederken hayatı nasıl hakkıyla yaşayabiliriz?
Tolstoy "Başkalarının hayatından ders alın. İnsan bütün hataları kendi yapacak kadar uzun yaşamıyor." demiş. Hayat konusunda deneyimimiz yok. Hiçbir bilgi verilmedi bize daha önce. Gökten düşer gibi geldik. Öylesine çıplak, öylesine saf, öylesine bomboş. Yaşadık, gördük, öğrendik. Yazdık, yazdık, doldurduk sayfaları. Hata da yaptık, mutlu da olduk. Ama hepsini yaşadık, derinlemesine yaşadık. Yaşadık ve yaşayacağız, nihai sona kadar. Peki daha ne kadarını plan program içinde heba edeceğiz? Nerede planlamaktan vazgeçip yaşamaya geçeceğiz? Beton kafeslerimizden çıkıp kendimizi yeşilin, doğanın koynuna ne zaman atacağız?
