Norm tegen norm…
Normvervaging betekent niets, aangezien de norm in se geen principe is. De norm kon gisteren en kan morgen iets heel anders betekenen dan waar ze vandaag voor staat, en toch blijft men het de norm noemen : ook voor de nazi’s was normvervaging immers een kwaal.
De norm is simpelweg de uitdrukking van een informele machtsverhouding op een bepaald tijdstip, en iemand formeel van normvervaging beschuldigen is weggelegd voor machtshouders…
Vaak speelt de meerderheid in de uitstippeling van de norm een beslissende rol, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn : in de V.S. bijvoorbeeld eist al jaren een overgrote volksmeerderheid in peiling na peiling de legalisering van wiet op federaal vlak; niettemin bleef cannabis (met al zijn bestanddelen, en niet enkel THC !) tot voor kort nog als een “schedule-I drug” gerangschikt, die gevaarlijker dan cocaïne zou zijn, desondanks het feit dat enkel deze laatste tot een overdosis kan leiden.
Al kan de norm rationeel zijn, dit is namelijk geen absolute vereiste. Evenmin bieden de waarden waarop ze beweerdelijk berust noodzakelijkerwijze enig moreel kompas.
Omwille hiervan dient men de norm nooit met de deugd te verwarren : wanneer de norm corruptie is vereist de deugd dat men zich tegen de norm keert. En corruptie kan talloze vormen aannemen : getuigt de absurde bewering dat de war on drugs, die intussen al bijna een eeuw woedt, ervoor zorgt dat de zware criminaliteit wordt tegengewerkt niet van een vorm van intellectuele corruptie ? Zoals al het geval was met betrekking tot alcohol tijdens de prohibition-jaren heeft het verbod er integendeel voor gezorgd dat er een criminele onderwereld is kunnen ontstaan, welke heden ten dage — zoals toen — floreert. Onder meer in Boardwalk Empire is bovendien te zien hoezeer diezelfde zogenoemde elite die mee aan de basis van een verbod ligt er zich zelf nooit aan houdt…
Get Yannick Baele’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
De norm, al kan ze ertoe leiden, is evenmin met de wet te verwarren; vaak is het een onuitgesproken regel waaraan (enkel) bepaalde bevolkingsgroepen impliciet verzocht worden zich te houden : ten opzichte van een sodomiet die tot de aristocratie behoorde kon de kerk weleer zich begripvoller tonen dan tegenover volks uitschot dat dezelfde neiging vertoonde; niet voor niets bestond er zoiets als pauselijke aflaten, die enkel voor wie ze zich kon veroorloven te koop stonden…
De norm is met andere woorden een hol cultureel begrip waarmee sommige mensen andere mensen in toom proberen te houden, meestal om hun eigen gezag te vrijwaren, soms informeel, en soms ook uit pure onwetendheid, waardoor ze steeds de beste bondgenoot van de heerser(s) is gebleken.
“Je dient, wat instelling betreft, in staat te zijn om zo nodig op de tegenoverliggende eigenschap over te schakelen”, schreef een helderdenkende cynicus. Vervang het vierde woord uit zijn citaat, en je zou de vluchtigheid van de norm niet beter kunnen omschrijven…
_____________________________
Dit artikel is oorspronkelijk (door mezelf) gepubliceerd op 6 juli 2020 op https://yannickbaele.wordpress.com, mijn voornaamste blog van 31 mei 2012 t.e.m. 26 februari 2026 (ca. 3,000 artikels), door Wordpress overnacht gecensureerd, zonder enige uitleg !
De tweede paragraaf is lichtjes aangepast, aangezien cannabis in de V.S. niet langer als een “schedule-I drug” wordt beschouwd.
De derde link is geactualiseerd.
