‘Yahudi’ler neden İsrail’i sevmez
İsrail’in Gazze’ye düzenlediği son operasyonların ardından medyada dönen İsrail karşıtı Yahudilerin fotoğrafları kafasında Yahudileri düşman bellemiş ve bu yolda Hitler’e bile methiyeler düzecek kadar düşmüş pek çok kişiyi şaşırttı. Bayrağı Davut Yıldızı olan ve nüfusunun dörtte üçünden fazlasının kendini Yahudi olarak gördüğü bir devletin bu dinin yılmaz uygulayıcıları tarafından sertçe eleştirilmesinin arkasında yatan nedenleri anlamak ise esasen hiç de zor değil, tek yapılması gereken bir adım geriye çekilmek..
Yahudiler kimdir
Türkiye’deki en yaygın yanlış algı din ile kültürün ayrımını yapamamakta yatmaktadır. Aynen Alevilik gibi Yahudilik de dini ve kültürel öğeleri keskin bir şekilde iç içe geçmiş olmasına karşın birine ya da diğerine indirgenemeyecek bir genişliğe sahiptir. Tarihsel olarak belirli bir soy(veya kavim) temelli olmasından ötürü de etnik etmenleri güçlü bir olgudur. Binlerce yıllık tarihlerinde yaşanan trajediler ise bu etnik bağları gerçekten güçlü kılmıştır, yine de ne Yahudilik ne de Yahudiler yaygın kanının aksine tek bir din veya tek bir kültürel değerler bütünü ile tanımlanamazlar.
Dünya üzerindeki Yahudilerin yarısına yakını İsrail Devleti sınırları içerisinde yaşamaktadır. Buna karşın İsrail nüfusunun büyük çoğunluğu kendisini seküler(laik) Yahudi olarak tanımlar. Öncelikli aidiyetleri Yahudi olmaya değil İsrail Devleti vatandaşı olmaya yöneliktir. İsrail’deki uzun zorunlu askerlik(veya toplumsal hizmet) yasaları nedeniyle devlet ile olan bağları güçlüdür.
Muhafazakar Yahudiler ise kendi kültürlerine daha bağlı, onun getirdiği(dini arka plan da dahil olmak üzere) toplumsal değerler bütününü yaşatmaya, sürdürmeye ve yeniden üretmeye özen gösteren bir kesimdir. Öncelikleri İsrail Devleti değil Yahudi kültürüdür ve kültürün devamlılığı Devlet’in devamlılığından daha büyük bir öneme sahiptir.
Ortodoks Yahudiler ise Yahudilik olgusunun dini temellerini esas alır ve ellerinden geldiğince Tevrat’ın buyruklarına uygun yaşamaya çalışırlar. Mevcut kültürün dini değerlerden kopuk kısımlarını ‘bozulma’ ve ‘sapma’ olarak alıp bunları tekrar orijinal hallerine döndürme gayesi güderler. Siyonizm’e olmasa dahi İsrail Devleti’nin izlediği laik ve milliyetçi politikalara karşıdırlar. Bir Yahudi Devleti olgusunu savunurken İsrail’in bu yoldan sapıp modern bir ulus devlet projesi haline geldiğini iddia ederler.
Get Zeki Seskir’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Bu üçlü temel ayrımın ötesinde coğrafi, dilsel ve tarihsel olarak da Yahudiler içerisinde pek çok kırılma mevcuttur ancak yaygın olarak Yahudilerin Amerika ve İsrail’de yaşadıkları (dünyadaki toplam Yahudi nüfusunun %80’inden fazlası) düşünülürse bu üçlü ayrım yaygın tutumları açıklamakta yeterli sayılabilir.
İsrail-Filistin Meselesi
Batı medyasından sürekli olarak servis edilen Hamas’ın roket saldırıları ve terörist eylemleri ile İsrail’in Gazze’de yaşattığı zulüm ve hakkaniyetsizlikler “eşit iki gücün savaşı” olarak lanse edilmeye çalışılıyor. Ancak tam olarak da ana-akım medyanın güvenilirliğini artık hızla kaybetmekte olduğu mevcut koşullarda insanların olayları bireysel gazetecilik ve hikaye anlatıcılığı aracılığıyla takip etmeye başladıkları günlerde yaşıyoruz. Ana-akım medyanın isimsiz ve cisimsiz, sadece sayıları ve Filistinli olmaları üzerinden tanımladıkları kişilerin acıları yolunu(zor da olsa) bir şekilde Batı’nın insanlarının vicdanlarına düşürebilmekte.
Bu durum ise, özellikle de İsrail Devleti’ne karşı hali hazırda karşı bir duruşa sahip olan, Ortodoks Yahudilerde bir tepki yaratmakta. Seküler Yahudilerin ve onların nüfuz ettiği medya kurumlarının yaymaya çalıştığı “iki ulus devletin mücadelesi” hikayesi gittikçe etkisini kaybetmekte. İsrail Devletinin modern bir ulus devlet olarak kendi varlığını güçlendirmesi ve toprak bütünlüğünü sağlaması amacı ile yürüttüğü politikaların dünya genelinde bir Yahudi-Müslüman çatışması olarak kendini var etmeye evrilmesi ise Ortodoks Yahudilerin en büyük korkularından birisi haline gelmekte. Durumun basit bir uluslar mücadelesine indirgenemeyecek halde olduğu ve bu açıdan bakılmasının yanlış olduğu algısı ise gittikçe dünya kamuoyunun zihninde yer etmekte.
Sonuç
Tarih içerisinde sürekli olarak ötekileştirmeye ve zulme maruz kalmış bir kavim olarak İkinci Dünya Savaşı sonrası güvenliklerini İsrail’de bir devlet ve Amerika genelinde nüfuz etkisi edinmeye yöneltmiş olan Yahudi toplumu kendi içerisinde ikilemlere doğru sürüklenmeye yaklaşmakta. Ulus Devlet olgusunun artık neredeyse hiçbir değer teşkil etmediği Batı medeniyetini içselleştirmiş Yahudiler kültürel çoğulculuğun ve kardeşçe yaşamanın önemini vurgulamaktalar. İsrail Devleti’nin varlığını ve bütünlüğünü öncül değer olarak alan Yahudiler ise durumu bölge devletleri ile aralarında olan bir çekişmenin ürünü olarak görmekteler. Bir kesim için kültürel bir baskı, zulüm ve hak ihlali olarak kendisini gösteren olgu diğer kesim için ulus bütünlüğüne karşı yapılan terör temelli bir saldırı olarak kendini var ediyor. Bu durum da trajikomik bir şekilde duruma hali hazırda karşı bir duruş sergileyen İsrail karşıtı Yahudilerin İslam coğrafyası insanları tarafından düşman olarak görülmesine neden oluyor. Ancak bu saçmalığın en temiz çıkış yolu ise yine İsrail Devleti’ni etkilemekte toplumsal bir güç olarak en büyük şansa sahip olan bu Yahudilerde bitiyor…
duzensiz.org yayın tarihi: 14 Temmuz 2014
Düzensiz Dergi olarak yeni içeriklerden haberdar olabileceğiniz bir e-posta bültenimiz var: Üye Olmak İçin Tıklayınız
