<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by 4 en 5 mei on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by 4 en 5 mei on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@4en5mei?source=rss-803f384155fb------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*WW0__lcgjuVR5RX5oQe8Jw.png</url>
            <title>Stories by 4 en 5 mei on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei?source=rss-803f384155fb------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 23:37:32 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@4en5mei/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[“We moeten nadenken over hoe we met elkaar omgaan”]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/we-moeten-nadenken-over-hoe-we-met-elkaar-omgaan-badf837842f9?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/badf837842f9</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 04 May 2016 19:55:46 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-05-04T19:57:31.153Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Voor Diana van der Starre (52) en haar kleindochter Evita (11) uit Lelystad zijn 4 en 5 mei belangrijke dagen. Ze zitten allebei bij de Scoutinggroep Ascanen, die betrokken is bij de plaatselijke Dodenherdenking. Diana vertelt: “Kinderen van de Scouting vormen dan een erehaag, en sommige Scouts mogen helpen met het leggen van kransen.”</h4><p>door Ferdinand Lankamp</p><p>Kort geleden ontdekte Diana iets bijzonders. ‘Mijn oma zei altijd: “Tijdens de oorlog deed ik wat ik moest doen!” En daarmee was het uit. Maar kort geleden bleek dat mijn opa en oma een belangrijke rol speelden bij het verzet in Amsterdam.’ Ze is echter niet heel anders tegen 4 en 5 mei gaan aankijken: ‘Ik ben meer met het heden bezig, en ik heb wel eens het idee: leren we dan niet van het verleden? Het belang van de herdenking is voor mij dat we goed nadenken over de manier waarop we met elkaar omgaan.’</p><p>Ook voor Evita hebben 4 en 5 mei veel betekenis. ‘We hoeven niet meer naar één iemand te luisteren, zoals dat tijdens de Tweede Wereldoorlog moest. Ja, misschien nog naar onze ouders.’</p><p>Diana is wel eens bang dat van vrijheid misbruik wordt gemaakt. ‘Er zijn mensen die vluchtelingen de schuld geven van allerlei problemen. Dat mogen ze roepen, ook als het niet klopt.’</p><p>Evita heeft wel een oplossing: ‘Die mensen moeten meer nadenken en eerst eens naar zichzelf kijken, voordat ze de schuld bij anderen leggen!’</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F1wY9ffnDF1Q%3Ffeature%3Doembed&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D1wY9ffnDF1Q&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F1wY9ffnDF1Q%2Fhqdefault.jpg&amp;key=d04bfffea46d4aeda930ec88cc64b87c&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/ab61e1376163c05d8eff00e760efde89/href">https://medium.com/media/ab61e1376163c05d8eff00e760efde89/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=badf837842f9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Ik wil een boodschap van optimisme meegeven” — Markus Stenz]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/ik-wil-een-boodschap-van-optimisme-meegeven-markus-stenz-ca7f44893576?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ca7f44893576</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 03 May 2016 14:01:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-05-03T14:01:42.193Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>Markus Stenz (1965) is chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest. Daarnaast is hij gastdirigent van het Baltimore Symphony Orchestra.</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1013/1*eSkseWQgO2MO9B5T3ifFrQ.jpeg" /><figcaption>Foto: Ilvy Njiokiktjien</figcaption></figure><p><strong>Hoe kijk jij tegen 5 mei aan?</strong></p><p>“Ik zie 5 mei als een juweel. De vrijheid wordt in stijl gevierd. Er wordt stilgestaan bij de terugkeer naar het vrije leven en we vieren dat we slechte tijden vol haat en angst achter ons hebben gelaten. Voor mij, als buitenlander, is het een grote eer om erbij te mogen zijn. In Duitsland hebben we zoiets niet. Misschien komt de <em>Tag der Einheit </em>een heel klein beetje in de buurt, maar dat gaat meer over de hereniging van Duitsland.”</p><p><strong>Hoe breng je een concept als vrijheid over op je kinderen?</strong></p><p>“Als geboren Rijnlander ben ik me altijd heel bewust geweest van de oorlog. Ook omdat we zo dicht bij Nederland en Frankrijk woonden, je groeit daarom op met de vreselijke gruweldaden uit de oorlog. In Duitsland zijn we het absoluut niet vergeten. Dus voor mijn kinderen is dat ook automatisch een gegeven. Mijn zoon van zestien is er nu heel erg mee bezig. We hebben het ook dan vaak over vrijheid en het Europa van nu.”</p><p><strong>Hoe kijk je tegen het concept van vrijheid aan?</strong></p><p>“Ik was voor langere tijd in China, dus ik kreeg weinig mee van wat er in Duitsland gebeurde. Maar opeens was mijn woonplaats Keulen constant op CNN. Ik wist niet wat ik zag. Het stemde mij tot nadenken: wat is vrijheid? Wat zijn onze normen en waarden? En hoe gaan we daar als maatschappij mee om?”</p><p><strong>Wat wil je het publiek meegeven op 5 mei?</strong></p><p>“Ik wil graag een boodschap van optimisme meegeven. Dat we vertrouwen moeten hebben in de toekomst. Angst is altijd de grote spelbreker geweest. Het 5 mei-concert moet vooral de vrije toekomst vieren.”</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ca7f44893576" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Die oorlog gaat gewoon door”]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/die-oorlog-gaat-gewoon-door-bbbe01b256bf?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/bbbe01b256bf</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 03 May 2016 11:17:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-05-03T20:48:46.543Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>De 4 mei-voordracht wordt dit jaar gehouden door schrijfster en kunstenares Hella de Jonge. Als dochter van Holocaust overlevenden die beschadigd de oorlog uitkwamen, raakte ook Hella beschadigd. “Ik ben met ontzettend weinig vertrouwen opgegroeid.”</h4><p>door Natascha van Weezel</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AfflT9zkBx75x5WpiVDA9A.jpeg" /><figcaption>Foto: Chris van Houts</figcaption></figure><p>Hella de Jonge zit in het atelier tussen zelfgemaakte beelden en schilderijen. De schrijfster, kunstenares en documentairemaakster vertelt over de strekking van de lezing die ze op 4 mei 2016 zal geven in De Nieuwe Kerk.</p><p>Hoewel ze zin heeft in de lezing en het belangrijk acht om juist bij deze gelegenheid de link tussen heden en verleden te trekken, vindt ze het een zware opdracht. Als dochter van twee Holocaustoverlevenden associeert ze “die dramadag” met een opstapeling van spanningen. “Mijn ouders konden de stress niet aan. Thuis werd er tijdens de eerste meidagen veel geschreeuwd. Om acht uur hielden we twee minuten stilte, symbolisch belangrijk maar in wezen flauwekul. De herinneringen waren er op ieder moment, er was geen specifiek tijdstip nodig om daaraan te hoeven denken.”</p><p>“Drie jaar geleden organiseerde schrijfster en filosofe Désanne van Brederode het Syrious Ball in het Amsterdamse debatcentrum De Balie, een benefietavond voor Syrische vluchtelingen. Een van de sprekers liet op een wit scherm een afbeelding zien van een grote kuil met allemaal opgestapelde dode mensen erin, die in het zand gegooid waren. De man huilde en zei in het Engels: ‘Wij hebben de doden nooit kunnen begraven.’ Zelf hield ik het ook niet droog, hij verwoordde precies de zin die ik mijn leven lang heb gehoord. Op dat moment besefte ik: die oorlog gaat gewoon door.”</p><p><em>We hebben de doden nooit kunnen begraven </em>is dan ook de titel van de 4 mei-lezing van Hella de Jonge geworden.</p><h4>Geen slachtoffer</h4><p>In haar boeken <em>Los van de wereld </em>en <em>Spring </em>én in de documentaire <em>Verlies niet de moed </em>beschrijft De Jonge niet alleen hoe haar ouders werden beschadigd door de Tweede Wereldoorlog, maar ook hoe die beschadigingen haarzelf weer beïnvloedden. “Ik ben tweede generatie, al noem ik mezelf geen slachtoffer. Toch sta je anders in het leven dan iemand die niet zo’n beladen achtergrond heeft. Mijn ouders ontkwamen ternauwernood aan de nazi’s. Hun bestaansrecht werd afgenomen en dat hebben ze volledig in mij gestopt. Alles en iedereen werd gewantrouwd. Ik ben dus met ontzettend weinig vertrouwen opgegroeid. Je staat daardoor onzeker in het leven. Er zit geen basis, er is geen balans. Alleen maar onrust. Ik heb er ontzettend lang over gedaan om mijn zelfvertrouwen terug te winnen. Mijn vader, programmamaker en tekstschrijver Eli Asser, ging helemaal op in zijn komedies. Mijn moeder was voornamelijk boos. Ze zat voortdurend in haar kamertje dingen voor zichzelf te naaien. Het ene pakje na het andere. Toen mijn tweede kind, Jork, als baby overleed, werd ik volledig op mezelf teruggeworpen. Mijn moeder wilde niets voor me doen. Ze zei letterlijk: ‘Eén dode baby staat niet in vergelijking tot alle mensen die wij verloren hebben’.”</p><p>In 2002, op de dag dat haar moeder overleed, begon De Jonge met schrijven. “Het was iets dat ik al lang wilde, maar er werd altijd gezegd dat mijn vader de enige echte schrijver in huis was. In eerste instantie was het niet bedoeld voor publicatie, de verhalen moesten gewoon uit mij. Dat veranderde zodra ik hoorde dat minister Verdonk van Vreemdelingenzaken het Kosovaarse meisje Tadïa Pasic, een leerlinge uit 6 vwo, terug wilde sturen naar het land van afkomst. Ik dacht: dit is precies hetzelfde als wat er indertijd tegen mijn vader gezegd werd: jij bent een Jood, dus jij kan geen eindexamen doen.”</p><h4>Proces van aanvaarding</h4><p>Pas een aantal jaar geleden begon De Jonge aan een concrete zoektocht naar haar familieverleden. De aanleiding was de vondst van een doos vol foto’s en documenten uit de Tweede Wereldoorlog. Haar vader wilde deze persoonlijke bewijsstukken weggooien. Hella bracht ze in veiligheid. Voor die tijd wilde ze niet veel over de oorlog weten. Het was te confronterend. “Via via kwam ik mijn achterneef David Asser op het spoor. Hij is historicus. Door hem leerde ik de emotie te temperen. Voor het eerst begon ik heel sec te kijken naar wat er nou eigenlijk was gebeurd met oma Lientje, met tante Ro, met tante Rebecca en al die anderen. Een bevrijding en bovenal een proces van aanvaarding.”</p><p>De vader van Hella is inmiddels 93 jaar. Nog steeds kan hij zijn dochter geen liefde geven. “Als ik bedenk dat ik die liefde niet bij hem kan halen, hoef ik het ook niet te hebben. Die acceptatie is iets waarvan ik vind dat het moet. Ik wil dat hij sterft in vrede, dan heb ik mijn best gedaan.”</p><p>De Jonge zwijgt even. Haar roze panty en rode jurk lijken nog kleurrijker door de straal zon die op haar schijnt. Nu ze sinds een tijd niet langer wordt overweldigd door emoties, is ze er klaar voor om de 4 mei-lezing te geven. “Juist omdat de geschiedenis zich nu herhaalt met de Syriërs, moet de geschiedenis van toen verteld worden.” Ze straalt. “Daarom kan ik het. Daarom durf ik het te doen.”</p><h4><strong>Hella de Jonge in ’t kort</strong></h4><p>Geboren op 21 april 1949 als dochter van Eli Asser en Eva Asser-Croiset, in een gezin met drie kinderen.<br> Volgde haar kunstopleiding aan de gerrit rietveld academie in Amsterdam.<br> Beeldhouwster, schrijfster en documentairemaakster.<br> Is getrouwd met cabaretier Freek de Jonge met wie ze drie kinderen kreeg.<br> Publiceerde de boeken los van de wereld (2006) en Spring (2012).<br> Maakte de film: Verlies niet de moed (2014).</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=bbbe01b256bf" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Onvrijheid is minder ver weg dan je denkt”]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/onvrijheid-is-minder-ver-weg-dan-je-denkt-8f58166be9d0?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8f58166be9d0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 01 May 2016 18:37:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-05-01T18:37:17.509Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Nienke Majoor werkt sinds 2004 bij het Nationaal Comité 4 en 5 mei en is nu hoofd van de afdeling Herdenken en Vieren. Ze maakte niet alleen mee hoe de Dodenherdenking veranderde, maar leerde zelf ook heel veel. “Ik ben me veel meer bewust geworden van vrijheid.”</h4><p>door Ferdinand Lankamp</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3WGNAzBZzuTQe6cTqcyLkw.jpeg" /><figcaption>Foto: Mascha Jansen</figcaption></figure><p><strong>Hoe is de herdenking in de afgelopen jaren veranderd?</strong></p><p>“Toen ik begon bij het Nationaal Comité was de herdenking meer afstandelijk.. In de afgelopen paar jaar hebben we geprobeerd de nadruk veel meer op het persoonlijke verhaal te leggen tijdens de herdenking. Overlevenden of hun familieleden vertellen hun verhaal, om mensen het belang van de herdenking te laten inzien. Uiteindelijk is het de bedoeling dat iedereen precies weet waarom juist die persoon de krans legt.”</p><p><strong>Wat zijn een paar hoogte- en dieptepunten van de afgelopen jaren?</strong></p><p>“Het absolute dieptepunt was natuurlijk de Damschreeuwer in 2010. Mensen reageerden toen heel heftig. In de jaren daarvoor hoorde je wel vaker mensen geluiden maken tijdens de twee minuten stilte, zonder dat het publiek reageerde. Deze schreeuw was natuurlijk heel hard, en daarnaast hadden mensen de aanslag in Apeldoorn op Koninginnedag 2009 nog vers in het geheugen. Toch had de Damschreeuwer ook een positief gevolg: er ontstond in de jaren daarna op de Dam veel meer saamhorigheid. We begonnen stickers met fakkels uit te delen aan het publiek, zodat mensen aan elkaar konden zien dat ze samen waren gekomen om te herdenken.</p><p>Een van de hoogtepunten was de toespraak van voormalig commandant der strijdkrachten Peter van Uhm op de Dam tijdens de dodenherdenking in 2013. Het publiek reageerde met een spontaan en groot applaus. Ik heb ook meegemaakt dat overlevenden van de oorlog na een kranslegging tegen me zeiden dat de cirkel eindelijk rond was. Dat zijn de fijnste momenten van mijn werk.”</p><p><strong>Ben je door je werk anders tegen de Tweede Wereldoorlog gaan aankijken?</strong></p><p>“Je leert elke dag wel weer iets nieuws. Ik ben zelf opgegroeid met de oorlogsverhalen van mijn opa. De oorlog heeft hij met het hele gezin meegemaakt in Harderwijk. Na de oorlog is hij als militair naar Nederlands-Indië gegaan. Ik hoor nu vooral ontzettend veel persoonlijke verhalen, waarin de oorlog telkens op een andere manier wordt belicht. Niet alleen rond 4 en 5 mei, maar ook rond de andere herdenkingen waarbij ik betrokken ben: de Holocaustherdenking en de Indiëherdenking.”</p><p><strong>Ben je anders tegen vrijheid gaan aankijken?</strong></p><p>“Ik werk veel samen met Defensie en met veteranenorganisaties. Daar spreek ik mensen van verschillende generaties, die in verschillende landen oorlogen hebben meegemaakt. Door hun verhalen ben ik me veel meer bewust geworden van vrijheid.</p><p>In Nederland is vrijheid bijna een gegeven, maar dat is lang niet overal zo. Onvrijheid is minder ver weg dan je denkt. Tegenwoordig is er de dreiging van aanslagen, zoals die in Parijs en Brussel. In het recente verleden woedde er in Joegoslavië jarenlang een bloederige burgeroorlog. Dat is helemaal niet zo ver weg. Je rijdt er in twee dagen naartoe.</p><p>Het is in Nederland vanzelfsprekend dat kinderen naar school kunnen en dat het veilig is op straat, maar die vanzelfsprekendheid is juist een belangrijk deel van vrijheid. Jonge kinderen kunnen zich van onvrijheid bijna geen voorstelling maken. Dat is eigenlijk heel mooi.”</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8f58166be9d0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Theater Na de Dam — Een nieuwe theatertraditie]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/theater-na-de-dam-een-nieuwe-theatertraditie-c54155a0b631?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c54155a0b631</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 28 Apr 2016 11:25:05 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-28T11:52:52.818Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Dit jaar vindt voor de zevende keer <em>Theater Na de Dam </em>plaats. In heel Nederland zijn er na de Nationale Herdenking op 4 mei meer dan zeventig theatervoorstellingen te zien die stilstaan bij de Tweede Wereldoorlog.</h4><p>Door Ricci Scheldwacht</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1003/1*wopiyndiHLo5Nk-h8pR4iQ.png" /></figure><p>Wat begon als een klein initiatief is uitgegroeid tot een nieuwe theatertraditie. In 2002 maakte theatermaker en filosoof Jaïr Stranders, toen nog vierdejaars student aan de Theaterschool, een voorstelling over de Tweede Wereldoorlog. Zijn docent Loek Zonneveld spoorde hem aan de voorstelling op 4 mei te spelen. In de daarop volgende jaren werd er elk jaar op 4 mei een bijeenkomst georganiseerd waarin een theatertekst over de oorlog werd gelezen.</p><p>In 2008 nodigde schrijver Eymert van Manen, in opdracht van de toenmalige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen, een aantal mensen uit om mee te denken hoe de herdenking op 4 mei in de toekomst vorm te geven. De Tweede Wereldoorlog kwam steeds verder af te staan van de jongere generaties, die de oorlog niet zelf hadden meegemaakt. “Vanuit de bedoeling om die herdenking zo toegankelijk mogelijk te maken, was besloten om het dan maar niet te veel over de Tweede Wereldoorlog te hebben en wat daar gebeurd was,” aldus Jaïr Stranders. Hijzelf en collega Bo Tarenskeen hielden een pleidooi om de Tweede Wereldoorlog juist wel weer centraal te stellen. En daarvoor theater als middel in te zetten.</p><h4>Verbonden</h4><p>In 2010 vond in zes theaters rond de Dam in Amsterdam de eerste editie plaats van wat inmiddels is uitgegroeid tot een landelijke theatermanifestatie. Steeds meer theatergezelschappen en artiesten meldden zich aan met een eigen productie. “Het unieke van <em>Theater Na de Dam </em>is dat door het hele land mensen met elkaar verbonden zijn,” zegt Jaïr Stranders. “Dat gebeurt in grootschalige en kleinschalige producties.”</p><p>Zo stonden vorig jaar rapper Typhoon en Wende (Snijders) in een uitverkocht Carré, terwijl op hetzelfde moment het publiek in een eveneens uitverkochte Koninklijke Schouwburg in Den Haag ademloos toekeek hoe acteurs van het Nationale Toneel de oorlogservaringen vertelden van oudere Hagenaars. Bijzonder was dat de betrokkenen naast de acteurs op het podium zaten.</p><p>“<em>Theater Na de Dam </em>voegt een nieuwe dimensie toe aan de herdenking,” zegt Jan van Kooten, directeur van Nationaal Comité 4 en 5 mei, over het succes van Theater na de Dam. “De initiatiefnemers hebben een vernieuwende vorm en toon gevonden. Ze hebben goed aangevoeld dat mensen meer willen na de herdenking. Deze vorm voorziet in een behoefte. Daarnaast is er de bereidheid van de culturele sector om zich te verbinden aan 4 en 5 mei. Dat hebben ze zo weten te mobiliseren dat het ook goed wordt georganiseerd.”</p><p>“Wij doen voor het vierde jaar mee,” zegt Cees Debets, directeur van Theater aan het Spui in Den Haag. “De ligging van ons theater, midden in de voormalige Joodse wijk, geeft een bijzondere dimensie aan de avond. Om acht uur herdenken wij met ons publiek op het Rabbijn Maarsenplein bij het Joods kindermonument, dat is opgericht voor de 2061 Haagse kinderen, die niet meer teruggekeerden uit de kampen. Vervolgens gaan we naar de foyer, waar we samen op een groot scherm kijken naar een deel van de kranslegging op de Dam. Om half negen tonen middelbare scholieren hun theatrale vertelling over de kinderen. Aansluitend gaan we naar de zaal voor de presentatie van een nieuwe tekst van Judith Herzberg en De Theatertroep.” Wie een eerdere editie van Theater Na de Dam heeft bijgewoond, weet hoe indrukwekkend de bijeenkomsten zijn. Het besef dat het gebeurt in aanwezigheid van de laatste generatie die de Tweede Wereldoorlog nog heeft meegemaakt, maakt het extra bijzonder. Jaïr Stranders. “Het is een hier en nu beleving, hoe meer je dat als gemeenschap ervaart, hoe beter.”</p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — -</p><p><strong>Welke steden doen mee?</strong></p><p><strong>Amsterdam, Arnhem, Den Bosch, Den Haag, Groningen, Haarlem, Haarlem, Leeuwarden, Leiden, Maastricht, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Zwolle, Leerdam, Dordrecht, Drachten, Enschede, Sittard, Heerlen, Laren, Vlissingen, Weesp.</strong></p><p><strong>Voor meer informatie en kaartverkoop: </strong><a href="http://www.theaternadedam.nl/"><strong>www.theaternadedam.nl</strong></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c54155a0b631" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Illegale pers]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/illegale-pers-79ffc8082e00?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/79ffc8082e00</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 28 Apr 2016 10:35:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-28T10:35:30.080Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>In 2016 is de media overal. Via pers, radio, televisie en natuurlijk via internet kunnen we makkelijk onze mening uiten. In de oorlog waren vooral pers en radio belangrijk. De pers werd streng gecensureerd en vanaf 1943 moesten Nederlanders hun radio’s inleveren.</h4><p>door Ferdinand Lankamp</p><p>Toch was het voor Nederlandse burgers mogelijk om aan ongecensureerd nieuws te komen. Met zelfgebouwde radio’s luisterden ze naar Radio Oranje. Koningin Wilhelmina en andere naar Londen uitgeweken Nederlanders spraken via Radio Oranje regelmatig mensen in bezet Nederland toe.</p><p>Op het maken en verspreiden van illegale kranten stond de doodstraf. Toch gebeurde het. Onder andere het blad Vrij Nederland en de kranten Het Parool en Trouw waren van oorsprong illegaal. Het was moeilijk om aan voldoende papier en goede drukpersen te komen. Daarom was het de bedoeling dat exemplaren na lezing werden doorgegeven. Sommige illegale kranten verschenen zelfs als kettingbrief, die mensen met de hand moesten overschrijven.</p><p>Tegen de makers van illegale kranten traden de Duitsers heel hard op. In het voorjaar van 1944 werd een aantal medewerkers van Trouw opgepakt. Via-via kreeg de hoofdredactie te horen dat ze zouden worden vrijgelaten, als Trouw niet meer zou verschijnen. De nummers bleven echter komen. In augustus van 1944 werden 23 medewerkers doodgeschoten.</p><p>De meeste Nederlanders bleven legale kranten lezen, zoals De Telegraaf, waarin het nieuws was gecensureerd. Dat wisten de mensen wel, maar in legale kranten stonden vaak belangrijke mededelingen over, bijvoorbeeld, voedseldistributie. Daarnaast was het simpelweg veel makkelijker om aan legale kranten te komen.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=79ffc8082e00" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Theater gaat over empathie”]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/theater-gaat-over-empathie-b3d72ac82f48?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b3d72ac82f48</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 28 Apr 2016 09:56:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-28T09:56:36.929Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>De uit Duitsland afkomstige Ulrike Bürger-Bruijs is creatief producent en bedenker van de musical <em>De Tweeling</em>. Een deel van de cast zal optreden op het 5 mei-concert aan de Amstel.</h4><p>door Ricci Scheldwacht</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*G9nL0kB2DHLM_G8OT3vCig.jpeg" /><figcaption>foto Roy Beusker</figcaption></figure><p>Ulrike Bürger-Bruijs (43): “Toen ik in 2001 in Nederland kwam wonen, vroegen mensen mij: ‘Wo ist mein Fahrrad?’ Ook jongeren. Dat vond ik con- fronterend. Ieder kind in Duitsland groeit op met het schuldgevoel van de Tweede Wereldoorlog. Dat krijgen we mee bij de geschiedenisles op school.<br>Toen ik de verfilming van <em>De Tweeling </em>zag, was ik ontroerd. Voor het eerst zag ik een verhaal waarin Duitsers als mensen gezien worden die niet alleen slecht zijn. Wat mij raakte was hoe twee zusjes, Anne en Lotte, uit dezelfde familie door het lot van elkaar gescheiden worden en door de cultuur waarin ze opgroeien uiteindelijk totaal verschillende levens leiden en keuzes maken. Wat in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd, mag nooit meer ge- beuren. <em>De Tweeling </em>moest een genuanceerd beeld geven van keuzes, schuld en begrip. Daarom hebben Joop van den Ende en ik de voorstelling in samenwerking gemaakt met de Joodse regisseur Ruut Weissman, en verder nog met een heel Nederlands creatief team. Het zit blijkbaar in ons dat we zoiets kunnen toelaten. Onder bepaalde omstandigheden zijn mensen tot zulke gruweldaden in staat.</p><p>Schrijver Abel Herzberg schreef: ‘In ons allen leeft een heiden’. Het gaat erom die heiden te herkennen en ons ervan bewust te zijn wanneer die tevoorschijn komt. Als een land onder druk komt te staan, door armoede, werkloosheid of angst, gaan mensen tot zelfbescherming over. Dat zie je nu weer aan de reacties op de komst van vluchtelingen.</p><p>Het begint met pesten op het schoolplein. Met anderen uitsluiten omdat ze anders zijn of omdat ze een bepaalde religie hebben. Door propaganda.<br> Theater gaat over empathie. Het laat je meevoelen. Het is een misvatting om te denken dat musicals per definitie oppervlakkig zijn. Een musical is bij uitstek geschikt om ons op een eigentijdse manier de wezenlijke verhalen te vertellen die ons allemaal aan- gaan. <em>De Tweeling </em>is daarvan het bewijs.”</p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —</p><p>- <em>De Tweeling </em>is een roman van Tessa de Loo uit 1993. — Het boek werd verfilmd in 2002 door Ben Sombogaart en kreeg een Gouden Kalf voor beste Nederlandse film en een Oscarnominatie voor beste buitenlandse speelfilm.</p><p>- De musical <em>De Tweeling </em>ging op 11 oktober 2015 in première en is een samenwerking van Stichting Theateralliantie en Stage Entertainment.<br> — Script: Frank Ketelaar, Kees Prins.</p><p>Muziek: Ilse DeLange, JB Meijers, won in januari 2016 de Musical Award voor beste muziek/arrangementen. — Liedteksten: Daniël Lohues, Ilse DeLange, JB Meijers. — Regie: Ruut Weissman.</p><p>Voor meer informatie: <a href="http://www.tweeling.nl./">www.tweeling.nl.</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b3d72ac82f48" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nederland als oorlogseconomie]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/nederland-als-oorlogseconomie-385d3d5d242c?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/385d3d5d242c</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 28 Apr 2016 09:38:06 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-28T09:38:06.601Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>In mei 1940 gaf het Nederlandse leger zich over. Veel bedrijven werkten daarna samen met de Duitsers, ook om spullen te leveren die ze voor de oorlog konden gebruiken. Indirect werkten veel Nederlanders zo voor de Duitsers. Wat zou jij hebben gedaan?</h4><p>De Nederlandse economie bloeide in de eerste oorlogsjaren op. In de jaren ’30 had Nazi-Duitsland geprobeerd buitenlandse producten te weren. Voor Nederland waren de gevolgen rampzalig geweest. Duitsland was van oudsher een belangrijke handelspartner.</p><p>Vanaf 1940 konden Nederlandse bedrijven weer makkelijk spullen verkopen aan Duitsland. De werkeloosheid daalde sterk, de economie begon eindelijk uit het dal van de depressie te klimmen. Veel Nederlanders dachten dat Duitsland de oorlog zou winnen. In de zomer van 1940 vocht alleen het Verenigd Koninkrijk nog door.</p><p>Pas na een paar jaar begon de Nederlandse economie schade te lijden. Geallieerde bombardementen op wegen en bruggen zorgden ervoor dat transport moeilijker werd, en de Duitsers zelf begonnen, toen hun kansen keerden, steeds zwaardere eisen aan de Nederlandse economie te stellen. Jonge Nederlandse mannen werden in Duitsland te werk gesteld, steeds meer spullen werden door de Duitsers mee geroofd. In 1945, vlak voor de Duitse capitulatie, bliezen Duitse troepen bruggen en havens op om de geallieerde opmars richting Duitsland te stoppen. Nederland kwam verwoest uit de oorlog.</p><p>Na de oorlog besloot de Nederlandse regering dat het nauwelijks zin had om bedrijven te straffen die met de Duitsers hadden samengewerkt. Het waren er veel te veel.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vnI9zAYjfwOFoKAuQsgVSQ.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=385d3d5d242c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Voorwerpen met een verhaal]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/voorwerpen-met-een-verhaal-7af353238f6?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7af353238f6</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Apr 2016 19:06:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-25T19:06:01.763Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Achter alledaagse voorwerpen als brillen, tassen, dozen en koffertjes gaan soms de meest boeiende oorlogsverhalen schuil. Ken jij een voorwerp met een bijzonder oorlogsverleden?</h4><p>Met dit paar bergschoenen (foto) stak de joodse Eleonore Hertzberger in 1943 de Pyreneeën over. Via Spanje kwam ze uiteindelijk, samen met haar man Eddie, in Engeland terecht. Eleonore en Eddie waren twee van de 9000 Nederlanders die tijdens de oorlog Engeland wisten te bereiken.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TS0_nt5EDh_MJfjhmOOu3g.jpeg" /><figcaption>Bron: Verzetsmuseum</figcaption></figure><p><strong>Heb jij een voorwerp uit de Tweede Wereldoorlog met een bijzonder verhaal? Deel het #geefvrijheiddoor</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7af353238f6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Avondklok en verduistering]]></title>
            <link>https://medium.com/@4en5mei/avondklok-en-verduistering-3057eeae2dc5?source=rss-803f384155fb------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3057eeae2dc5</guid>
            <dc:creator><![CDATA[4 en 5 mei]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Apr 2016 18:34:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2016-04-25T18:57:11.951Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Tijdens de Tweede Wereldoorlog namen de Duitsers maatregelen die een grote impact hadden op het dagelijks leven. Ze stelden perscensuur en een avondklok in, en tussen zonsondergang en zonsopgang moesten alle lichten uit, zowel op straat als binnenshuis. Hoe zouden zulke maatregelen er in 2016 uitzien?</h4><p>door Ferdinand Lankamp</p><p>Stel je voor: na zonsondergang is er totale duisternis. Van reclameborden tot lantaarnpalen tot verkeerslichten, alles moet uit. Waarom? Om te voorkomen dat vijandelijke vliegtuigen kunnen navigeren aan de hand van lichten op de grond.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/503/1*MJaKb611OlXdLXufGfvC2g.jpeg" /></figure><p>Burgers krijgen te horen dat er geen licht meer door hun ramen naar buiten mag schijnen. En alsof dat nog niet genoeg is mogen ze ’s nachts alleen de straat op met een speciale vergunning, om het verzetsgroepen moeilijk te maken. De straat opgaan is door de duisternis levensgevaarlijk: auto’s en fietsen vliegen uit de bocht, onoplettende wandelaars kunnen zomaar te water raken. Mensen kalken met witte verf hun huisnummer op de voordeur, zodat dat nog zichtbaar is.</p><p>Er ontstaat veel ergernis onder de bevolking. De media lijkt niet naar ze te luisteren: in kranten en op radio en televisie is er geen kwaad woord over de regering. Journalisten die kritiek willen leveren verliezen hun baan en krijgen in sommige gevallen zware straffen opgelegd. Mensen zoeken contact met elkaar via internet. Daar wisselen ze nieuws uit en uiten ze kritiek. Maar de overheid kijkt mee. Opeens worden sites van sociale media onbereikbaar: eerst Twitter, dan Facebook, dan Instagram, enzovoorts. Via zoekmachines zijn geen websites meer te vinden waar kritiek wordt geleverd op de overheid. En wie er toch in slaagt om iets kritisch op het internet te zetten, kan rekenen op een bezoekje van de politie.</p><p>In Nederland een fictie. In andere landen niet!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3057eeae2dc5" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>