Toen ik om 6:30 wakker werd, durfde ik niet meteen op mijn telefoon te kijken. Ik draaide me nog eens om; wat niet weet, wat niet deert. Maar toen ik een kwartier later naar de WC moest, griste ik de telefoon toch mee. De Amerika-kenners op televisie hadden me gisterenavond nog op het hart gedrukt dat ik niet moest rekenen op een snelle, definitieve uitslag; één ding was zeker en dat was dat het heel spannend zou worden.

Het raam van mijn mini-badkamertje met WC en douche stond open, de stenen vloer was koud, zoals die met koud weer altijd, nou ja, koud is. Ik heb het nooit erg gevonden, ik woon al achttien jaar in hetzelfde tochtige, maar goedkope huurhuis. Ik heb nooit behoefte aan luxe gehad; laatst werd ik gewezen op een schimmel in de vloer, op de plek waar de ovenschaal met water voor de katten staat. Ik kon het moeilijk opbrengen om ook maar te doen alsof zoiets me interesseert; logisch, denk ik dan alleen maar, want die katten morsen nogal veel water tijdens het drinken en dan wordt de vloer natuurlijk nat.

Met mijn warme voeten op de koude badkamervloer opende ik de NOS-app en het was helemaal geen nek-aan-nek-race geworden. Het was juist heel duidelijk: Donald Trump had gewonnen. Het was nog niet helemaal definitief, dacht ik eerst, maar toen ik de groepsapp opende met mannen-die-meer-van Amerikaanse-politiek-weten-dan-ik, kon er geen twijfel meer over bestaan. Natuurlijk schrok ik, voelde ik afschuw, vond ik het erg, maar het voelde anders dan toen de PVV in Nederland de grootste werd, of toen Trump in 2016 won.

De vorige keren was ik strijdbaar, ik wilde aan de slag.

Toen duidelijk werd dat Trump in 2016 had gewonnen, haastte ik me terug naar de redactie van de Volkskrant, zonder ook maar een minuut te hebben geslapen. We waren uitgegaan van winst voor Hillary Clinton, plan-B moest in werking worden gezet.

Vorig jaar, toen de PVV won, moest ik een uur later op het podium van Tivoli iets voordragen tijdens een feestje dat ongetwijfeld leuk was geweest als de verkiezingsuitslag anders was. Op het podium schoot ik even vol toen ik over mijn eigen zieke vader sprak, die woedend was op een stel neonazies die een voorleesmiddag van dragqueens in Nijmegen hadden aangevallen. Hij had het plan gehad om de volgende keer zelf voor die bibliotheek te gaan staan, want zoiets hoorde niet, vond hij, niet in zijn stad. Mijn toespraak was gefilmd en de organisatie vroeg of ze het online mochten publiceren. Liever niet, had ik gezegd, ik had geen zin om online beschimpt te worden omdat ik ‘huilde om de verkiezingsuitslag’, ook al was het toch vooral ontroering om mijn vader.

Deze ochtend hoefde ik niet meteen aan de slag, ik voelde me ook niet strijdbaar. Ik dacht niet na over mijn rol in de strijd tegen extreemrechts. In plaats daarvan dacht ik aan het nieuwbouwappartement dat ik een tijdje terug met mijn vriendin heb gekocht. Op de vierde verdieping, met een balkon, met vloerverwarming en waarschijnlijk helemaal zonder schimmel. Dat leek me opeens heel fijn.

Ook dacht ik aan mijn nieuwe hardloopschoenen, die eigenlijk gisteren al bezorgd zouden moeten zijn. Laat ik me helemaal op die halve marathon van volgend jaar richten, dacht ik. Lekker fit worden. Heel mooi gespierd misschien wel, zelfs? Dat ik over een jaar lekker tevreden naar mezelf kan kijken. De wereld ligt in puin, maar ik kan mijn buikspieren zien zonder ze te hoeven aanspannen. En commercieel werk, moet ik dat niet weer oppakken? Lekker veel geld verdienen om mooie spullen van te kopen. Me lekker op mezelf richten.

Extreemrechts speelt de underdog, maar verdedigt toch vooral gevestigde belangen. Daarom gaan partijen als de VVD er ook zonder al te veel morren mee in zee. Mijn vader zou het georganiseerd egoïsme noemen. Vanochtend wilde ik opeens zo iemand zijn met gevestigde belangen. Iemand die hoog en droog zit als de dijken doorbreken, iemand die zich niet druk maakt om anderen en überhaupt niet gelooft in iets als ‘het publieke belang’, iemand die het nieuws niet meer volgt, die zich alleen nog richt op zaken waar hij wél invloed op heeft; zijn eigen gezondheid en zijn eigen bankrekening en zijn eigen badkamervloer. Vraag het me over een paar weken nog eens, maar ik denk dat het zo voelt om af te haken.

Mijn moeder heet dus Corrie pic.twitter.com/lsxQc8O7i2

Thomas Hogeling on Twitter: "Goed nieuws voor al die zzp'ers in de cultuursector pic.twitter.com/i7yKYU10sb / Twitter"

Goed nieuws voor al die zzp'ers in de cultuursector pic.twitter.com/i7yKYU10sb

Thomas Hogeling on Twitter: "Open sollicitatie voor de functie van radio-dj pic.twitter.com/O1GyNwZ4jp / Twitter"

Open sollicitatie voor de functie van radio-dj pic.twitter.com/O1GyNwZ4jp

Thomas Hogeling on Twitter: "Waarom ik mezelf film pic.twitter.com/JKY1t87AWz / Twitter"

Waarom ik mezelf film pic.twitter.com/JKY1t87AWz

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/UO8sfSdlqe / Twitter"

pic.twitter.com/UO8sfSdlqe

Thomas Hogeling on Twitter: "Iedereen wil altijd maar hetzelfde pic.twitter.com/qyZe2WJcpL / Twitter"

Iedereen wil altijd maar hetzelfde pic.twitter.com/qyZe2WJcpL

Thomas Hogeling on Twitter: "Dank, dank, dank aan die toppers op mijn tijdlijn. pic.twitter.com/xKz6JtH8oT / Twitter"

Dank, dank, dank aan die toppers op mijn tijdlijn. pic.twitter.com/xKz6JtH8oT

Thomas Hogeling on Twitter: "Ik kwam een vriendin tegen van de middelbare school in Nijmegen nog! pic.twitter.com/jkBHQPRR1o / Twitter"

Ik kwam een vriendin tegen van de middelbare school in Nijmegen nog! pic.twitter.com/jkBHQPRR1o

Thomas Hogeling on Twitter: "Even een observatie tussendoor pic.twitter.com/QtHajHHzer / Twitter"

Even een observatie tussendoor pic.twitter.com/QtHajHHzer

Thomas Hogeling on Twitter: "Over de stuitende hypocrisie van Forum voor Democratie pic.twitter.com/MhLPTEU8D2 / Twitter"

Over de stuitende hypocrisie van Forum voor Democratie pic.twitter.com/MhLPTEU8D2

Thomas Hogeling on Twitter: "Freek Vonk zit tegenwoordig helemaal in de haaien pic.twitter.com/avvW9kbllF / Twitter"

Freek Vonk zit tegenwoordig helemaal in de haaien pic.twitter.com/avvW9kbllF

Thomas Hogeling on Twitter: "Ongehoord Nederland pic.twitter.com/HY0i5geRIb / Twitter"

Ongehoord Nederland pic.twitter.com/HY0i5geRIb

Thomas Hogeling on Twitter: "Ongehoord Nederland pic.twitter.com/HY0i5geRIb / Twitter"

Ongehoord Nederland pic.twitter.com/HY0i5geRIb

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/qfGgKzCBQY / Twitter"

pic.twitter.com/qfGgKzCBQY

Thomas Hogeling on Twitter: "Deepfake pic.twitter.com/WmoV2n5WMo / Twitter"

Deepfake pic.twitter.com/WmoV2n5WMo

Thomas Hogeling on Twitter: "Eerst viel heel extreemrechts over me heen, nu is het weer extreemlinks dat het allemaal niet vindt kunnen wat ik zeg... pic.twitter.com/Std96m2qom / Twitter"

Eerst viel heel extreemrechts over me heen, nu is het weer extreemlinks dat het allemaal niet vindt kunnen wat ik zeg... pic.twitter.com/Std96m2qom

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/FPsGSHEH2N / Twitter"

pic.twitter.com/FPsGSHEH2N

Thomas Hogeling on Twitter: "Over het geheim achter mijn succes: de ochtendroutine pic.twitter.com/1de5yvR1xK / Twitter"

Over het geheim achter mijn succes: de ochtendroutine pic.twitter.com/1de5yvR1xK

Thomas Hogeling on Twitter: "Nieuwe bestuurscultuur my ass! pic.twitter.com/PLXMOja8Pe / Twitter"

Nieuwe bestuurscultuur my ass! pic.twitter.com/PLXMOja8Pe

Thomas Hogeling on Twitter: "Sywert heeft ons niet opgelicht voor 9 miljoen euro pic.twitter.com/Rj79jM4EVn / Twitter"

Sywert heeft ons niet opgelicht voor 9 miljoen euro pic.twitter.com/Rj79jM4EVn

Thomas Hogeling on Twitter: "WTF? pic.twitter.com/w7JpQYjNq8 / Twitter"

WTF? pic.twitter.com/w7JpQYjNq8

Thomas Hogeling on Twitter: "Eerst begreep ik die mensen in Zandvoort niet zo goed pic.twitter.com/ynYfLRw7Lo / Twitter"

Eerst begreep ik die mensen in Zandvoort niet zo goed pic.twitter.com/ynYfLRw7Lo

Thomas Hogeling on Twitter: "Mark, wil je een makkelijke of een moeilijke vraag? pic.twitter.com/DuW9JdbSld / Twitter"

Mark, wil je een makkelijke of een moeilijke vraag? pic.twitter.com/DuW9JdbSld

Thomas Hogeling on Twitter: "Corruptie, corruptie... pic.twitter.com/Y4PO6i29Dn / Twitter"

Corruptie, corruptie... pic.twitter.com/Y4PO6i29Dn

Thomas Hogeling on Twitter: "Naar Lapland om geld op te halen voor daklozen in Amsterdam pic.twitter.com/tOdpZWdYOx / Twitter"

Naar Lapland om geld op te halen voor daklozen in Amsterdam pic.twitter.com/tOdpZWdYOx

Thomas Hogeling on Twitter: "Over het fanatisme van de anti-Sywert-kliek pic.twitter.com/4jbfy6SWdn / Twitter"

Over het fanatisme van de anti-Sywert-kliek pic.twitter.com/4jbfy6SWdn

Thomas Hogeling on Twitter: "Voordringen bij de kaasboer pic.twitter.com/96hZ98mtfC / Twitter"

Voordringen bij de kaasboer pic.twitter.com/96hZ98mtfC

Thomas Hogeling on Twitter: "Waarom ik juist nu een mondkapje draag in de supermarkt pic.twitter.com/0vaIDOxt0M / Twitter"

Waarom ik juist nu een mondkapje draag in de supermarkt pic.twitter.com/0vaIDOxt0M

Thomas Hogeling on Twitter: "Wat een week: pic.twitter.com/eSm8GiSSTv / Twitter"

Wat een week: pic.twitter.com/eSm8GiSSTv

Thomas Hogeling on Twitter: "De Nederlandse ophef vanuit Berlijns perspectief pic.twitter.com/fEdU9rGw8A / Twitter"

De Nederlandse ophef vanuit Berlijns perspectief pic.twitter.com/fEdU9rGw8A

Thomas Hogeling on Twitter: "Dit is de mening van superieure mensen over corona in juli 2021 pic.twitter.com/6W1fcmaKNV / Twitter"

Dit is de mening van superieure mensen over corona in juli 2021 pic.twitter.com/6W1fcmaKNV

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/uaibpmcXIQ / Twitter"

pic.twitter.com/uaibpmcXIQ

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/foU6KBShMA / Twitter"

pic.twitter.com/foU6KBShMA

Thomas Hogeling on Twitter: "Over de opstelling pic.twitter.com/l8PcN5sUKp / Twitter"

Over de opstelling pic.twitter.com/l8PcN5sUKp

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/c147uwQ6Jb / Twitter"

pic.twitter.com/c147uwQ6Jb

Thomas Hogeling on Twitter: "De hosanastemming is begrijpelijk, maar pas op: pic.twitter.com/HQxr56QDFG / Twitter"

De hosanastemming is begrijpelijk, maar pas op: pic.twitter.com/HQxr56QDFG

Thomas Hogeling on Twitter: "Toch even over al die analyses. pic.twitter.com/pSnbrQZwGq / Twitter"

Toch even over al die analyses. pic.twitter.com/pSnbrQZwGq

Thomas Hogeling on Twitter: "Even over de J*mbo. pic.twitter.com/Tj1Tx6MsQv / Twitter"

Even over de J*mbo. pic.twitter.com/Tj1Tx6MsQv

Thomas Hogeling on Twitter: "Mededeling. pic.twitter.com/pjyhHD4crE / Twitter"

Mededeling. pic.twitter.com/pjyhHD4crE

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/3ijVUmk1wS / Twitter"

pic.twitter.com/3ijVUmk1wS

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/M8LM9vax1o / Twitter"

pic.twitter.com/M8LM9vax1o

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/3WMTmdTipo / Twitter"

pic.twitter.com/3WMTmdTipo

Thomas Hogeling on Twitter: "Speciaal voor de democratie kom ik even uit mijn Twitter-quarantaine om een vooral voor de jongeren enthousiasmerende oproep te doen pic.twitter.com/B8gjADMzcq / Twitter"

Speciaal voor de democratie kom ik even uit mijn Twitter-quarantaine om een vooral voor de jongeren enthousiasmerende oproep te doen pic.twitter.com/B8gjADMzcq

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/wVUyq8rZYq / Twitter"

pic.twitter.com/wVUyq8rZYq

Thomas Hogeling on Twitter: "Aan alle relschoppers: pic.twitter.com/GIMWbDxILw / Twitter"

Aan alle relschoppers: pic.twitter.com/GIMWbDxILw

Thomas Hogeling on Twitter: "pic.twitter.com/OeIB2ZuB3B / Twitter"

pic.twitter.com/OeIB2ZuB3B

Thomas Hogeling on Twitter: "Ook ik zwijg niet langer: pic.twitter.com/qDfbj7R7Tc / Twitter"

Ook ik zwijg niet langer: pic.twitter.com/qDfbj7R7Tc

De uitzending is hieronder terug te zien, het eerste uur is mijn cultuuruurtje.

Goed nieuws voor wie van witte mannen houdt, want het was witte mannen voor en witte mannen na in mijn uur en dít zijn hun tips:

Laurens Collée: Wind of Change

Wind of Change is een podcast met één centrale vraag: Werd de rock ballad Wind of Change van de Duitse rockband The Scorpions geschreven door de CIA, om westerse waarden te promoten achter het ijzeren gordijn? Met andere woorden: is een van de grootste Europese rockhits aller tijden stiekem propaganda? Het is een spectaculaire zoektocht over spionage, propaganda, de Berlijnse Muur en kitscherige rockmuziek in de jaren 80.

De podcast moet met een enorm budget zijn gemaakt, maar tegelijkertijd is het ook een verhaal dat twijfel van de maker toelaat: ben ik wel op het goede pad? Is dit het verhaal wat ik moet vertellen? Doe ik het wel goed? Laurens vond de podcast zo goed, dat hij er emotioneel van werd. Zelf was ik ook erg onder de indruk, maar niet zo onder de indruk als die keer dat ik Tegen de Keer streamde op Spotify.

Sjoerd Hoogstins: Suikerbastaard (en Say Nothing)

Sjoerd Hoogstins is medewerker van Boekhandel Hoogstins, wat of een bizar toeval is, of betekent dat hij of zijn familie iets te maken heeft gehad met de oprichting van de boekhandel. Hoe dan ook: boekhandelaar zijnde raadde Sjoerd een boek aan: Suikerbastaard van Jaap Scholten.
In de jaren 50 en 60 werden Nederlandse jonge mannen naar wat nu Ethiopië heet gestuurd, om daar suikerfabrieken te bouwen. Die jongens hebben zich naar verluidt niet altijd helemaal volgens de huwelijkse afspraken gedragen, wat voor Nederlanders in deze tijd weer betekent dat ze zomaar familie kunnen hebben in Ethiopië. Dit boek is een zoektocht naar die familiegeschiedenis, tegelijkertijd leer je veel over de geschiedenis van Ethiopië in de afgelopen halve eeuw. ‘Een heerlijk boek om in deze tijd te lezen’, vindt Sjoerd. ‘Een boek dat je mee op reis neemt in een tijd dat reizen even niet kan.’
Sjoerd zou het helemaal mooi vinden als je het boek bij hem aanschaft, dat kan via deze link, of ga bij hem langs op de Kinkerstraat in Amsterdam.

Oh ja, Sjoerd had ook de tip van Laurens gehoord en gaf de tip: als je Wind of Change nou mooi vond, kun je van diezelfde maker ook een mooi boek lezen: Say Nothing van Patrick Radden Keefe dus. Over Ierland. Of Noord-Ierland. Laten we het op de Ierse Kwestie houden. Het gaat over een moord. Kun je ook kopen bij Sjoerd.

Caspar Stalenhoef: Funny Weather, Art in Emergency

Caspar is maker van museale podcasts, zoals deze podcast voor het Kranenburgh in Bergen (als eigenaar van een kleine caravan in Bergen kan ik dat museum persoonlijk aanbevelen).

Caspar raadt een essaybundel van Olivia Laing aan: Funny Weather, Art In Emergency. Verhalen over kunst, maar vooral ook over kunstenaars. Kunstenaar voor wie een plek in de samenleving niet vanzelfsprekend is.Er staan geen plaatjes in het boek, maar dat is niet erg. De verhalen hebben Caspar geïnspireerd anders naar kunst te kijken als hij in een museum loopt. ‘Het laat je nadenken over de kunstenaar achter het werk wat getoond wordt, maar nog meer over de kunstenaar die niet wordt getoond, voor wie het minder vanzelfsprekend is kunstenaar te zijn, maar daardoor misschien wel oprechtere kunst maken.’

Dook van Dijck: The Poncho Must Go On
Dook is in het dagelijks leven musicalster, maar nu even niet want dit jaar doen we dus niet aan musicals. Na wat roerige, stressvolle eerste coronaweken, vond hij uiteindelijk de rust en de tijd om te gaan lezen en hij las onder anderen The Poncho Must Go On van Tosca Niterink, onder andere bekend als de helft van het duo Theo & Thea. Hieronder leest Tosca zelf een stukje voor:

Het boek gaat over wandelen, een hobby die zelfs Dook heeft opgepakt in Tijden Van Corona. Het is, om met de woorden van Dook te spreken ‘in ieder geval een heel grappig boek.’

Gisbert van Baalen: Stilte van het Licht
Gisbert is ook podcastmaker, je kunt ‘m kennen van ‘Dat kan m’n kleine nichtje ook’, over kunst, met instapniveau nul.

Gisbert raadt het boek Stilte van het Licht van Joost Zwagerman aan. Zwagerman verbindt moeiteloos het Joodse Bruidje van Rembrandt met de stippen van Van Gogh om te eindigen bij de grote kleurvlakken van Rothko, of verbindt Johann Wolfgang von Goethe met Amy Winehouse. ‘300 bladzijdes, lekker veel plaatjes, ook wel relaxt. Je hoeft totaal geen kunstkenner te zijn om hiervan te genieten. En als je over zo’n kunstwerk leest, krijg je enorm zin om er zelf heen te gaan.’

Christian van Eijkelenburg: April Fool 2020.

Christian is de ene helft van het cabaretduo de Fransse Eijkel, samen met Anne Franssen.

Christian las de Volkskrant en was onder de indruk van de fotoserie van Erwin Olaf, zelfportretten in crisistijd. Je kunt het hier bekijken: https://www.volkskrant.nl/foto/wezenloos-loopt-erwin-olaf-rond-bang-voor-een-vijand-die-hij-niet-kan-zien~b9c95547/

Erwin Olaf fotografeert zichzelf in een wereld met een onzichtbare vijand. Het is een surrealistische wereld. ‘De wereld is een kaartenhuis dat in elkaar is gestort en wij zijn de joker’, is de verklaring van Christian waarom Erwin Olaf zichzelf heeft afgebeeld als een soort joker.

Dat heeft Christian niet zelf bedacht, dat heeft Erwin Olaf er zelf bijgeschreven in het artikel. De foto’s beelden voor Christian het gevoel uit wat hij tijdens deze coronacrisis had. Er zijn series zelfportretten waarmee je dat niet voor elkaar krijgt, zeg ik altijd maar.

Goed, dat was ‘m! Rest mij de redacteur van vandaag te bedanken: Caroline van den Boomgaard, dankjewel! Mocht je nou op zoek zijn naar iemand die no-time een leuke uitzending kan samenstellen, benader haar eens, je zult er geen spijt van krijgen.

[Dit is een stuk uit 2016. Walk-on girls bestaan niet meer en tegenwoordig doen er minimaal twee vrouwen mee aan het WK, desalniettemin: veel plezier met lezen]

Nederlandse dartsliefhebbers kennen het vrouwendarts vooral uit de tijd dat Raymond van Barneveld de dienst uitmaakte bij de BDO. Het WK voor vrouwen werd tegelijkertijd georganiseerd met het WK voor mannen. Namen als Francis Hoenselaar, Karin Krappe en Mieke ‘Bambi’ de Boer doen ongetwijfeld een belletje rinkelen. Ze legden het altijd af tegen ‘Golden Girl’ Trina Gulliver, die alle WK’s tussen 2001 en 2007 won. Francis Hoenselaar werd in die tijd maar liefst vijf keer tweede en in 2009 werd ze dan toch wereldkampioen.

Toegegeven, de meeste mensen die zich de wedstrijden van Hoenselaar nog herinneren, zaten in die tijd vooral te wachten op wedstrijden van Van Barneveld, Stompé en Klaassen. Maar er keken toch maar mooi honderdduizenden mensen. Slechts één keer organiseerde de bond een WK voor vrouwen. De Amerikaanse Stacy Bromberg won in Blackpool en is daarom een unieke wereldkampioen.

Met de toenemende populariteit van de PDC is de aandacht voor het vrouwendarts flink verminderd. Nu de BBC heeft besloten het wereldkampioenschap van de BDO niet langer uit te zenden, verdwijnt het vrouwendarts voor de Nederlandse kijker van de kabel.

Nederland nog steeds in de wereldtop
Dat is jammer, want Nederland heeft een wereldtopper in huis. De 26-jarige Aileen de Graaf staat derde op de wereldranglijst van de BDO en is de nummer 1 bij de World Darts Federation. Met een gemiddelde van rond de 80 zal ze het niet winnen van Michael van Gerwen, maar er zijn genoeg mannelijke WK-deelnemers die een zware dobber aan haar zullen hebben. Hoewel darts haar enige inkomstenbron is, vindt De Graaf zichzelf geen echte professional: ‘Het prijzengeld is onvergelijkbaar. Als ik in Engeland moet spelen, kost het me 400 euro aan reis- en verblijfkosten. Vaak krijgt alleen de winnaar een geldprijs, dat is dan meestal 800 of 1000 euro.’

Als we De Graaf vragen waarom vrouwen niet gewoon met de mannen meedoen, verbetert ze ons: ‘Als er geen vrouwenschema is bij een toernooi, dan mogen we gewoon bij de mannen meedoen. De meeste toppers bij de vrouwen hebben dat wel gedaan.’ En ja, vrouwen winnen regelmatig een rondje bij die toernooien, maar tot titels komt het niet: ‘Het is gewoon niet zo dat we vol kunnen meedraaien in het mannencircuit, dat is waar.’

Multitasken
Hoe komt dat toch? Darts is geen krachtsport, vrouwen zouden daar toch even veel talent voor moeten hebben? ‘Het is heel apart’, vindt ook De Graaf. ‘Mensen zeggen wel eens dat vrouwen beter zijn in multitasken. Misschien is dat wel een nadeel bij darts. Je moet je kunnen afsluiten.’ Ook dat heeft De Graaf moeten leren: ‘Vroeger kon ik dat niet. Dan zat ik tijdens een partij gewoon te bedenken wat ik vanavond zou gaan eten. Daar ga je niet beter van gooien.’

Dat soort hersenspinsels heeft ze niet meer, maar darts zal voor haar nooit op nummer één staan: ‘Mijn gezin staat voorop. Als ik daardoor niet kan trainen, dan is dat maar zo.’ De Graaf is voor haar carrière afhankelijk van sponsoren: ‘En van mijn man. Hij heeft een goede baan en zorgt voor het vaste inkomen. Ik zorg voor de extraatjes, vakanties bijvoorbeeld.’ Zonder die steun zou De Graaf niet de beste van de wereld zijn, dat weet ze zeker: ‘Als het welzijn van mijn kinderen afhangt van de pijl die ik in mijn hand heb, wordt het niks. Dan sta ik te shaken.’

Glazen plafond
Als een vrouw het glazen plafond in het darts doorbreekt, dan zou het zomaar de 12-jarige Beau Graves kunnen zijn. De Britse speelde onlangs tegen Michael van Gerwen, die daar naar eigen zeggen meer moeite mee had dan met zijn wedstrijd tegen Jamy Caven eerder dat weekend. Graves versloeg ook al eens Trina Gulliver. Het gemiddelde van jonge darts-sensatie ligt nog wel lager dan bij de wereldtoppers bij de jongens, maar dat hoeft volgens De Graaf niet per se een obstakel te zijn: ‘Het verschil tussen de meisjes en de vrouwen is veel groter dan tussen de jongens en de mannen.’ Graves kan dus nog een flinke sprong maken.

Graves speelt nu nog meestal tegen jongens, misschien ligt daar ook wel de belangrijkste reden van het ontbreken van vrouwen aan de top. Er beginnen gewoon veel minder meisjes met darts. ‘Als er 80 dames meedoen bij een toernooi, dan doen er zeker 400 mannen mee. Misschien is er wel heel veel verborgen talent.’

De Graaf kan in ieder geval alle meisjes aanraden te gaan darten: ‘Het is gewoon een geweldig spelletje, ik blijf zolang doorspelen als ik kan.’

Misschien dat ze Graves dus over een jaar of tien wel treft op wat nu nog het WK voor mannen bekendstaat. Met walk-on boys, uiteraard.

“Het is oorspronkelijk een hersenspinsel van dartscommentator Jacques Nieuwlaat”, vertelt Stompé, “wij moeten er net zo hard om lachen als jullie, dat kan ik je verzekeren.”

Best begrijpelijk hoor, die hilariteit. Darts is gewoon goed mikken en in het goede vak smijten. Wat nou aanvallen? Tactiek, dat doe je maar bij andere sporten. De meest voor de hand liggende op deze kwestie is dan ook simpel: Nieuwlaat moet honderden uren met commentaar vullen, op een gegeven moment ga je dan een beetje raaskallen, kun je ‘m moeilijk kwalijk nemen.

Maar dat is veel te makkelijk. Er zitten genoeg elementen in darts die je aanvallend of verdedigend kunt noemen.

Aanvallende houding
Het eerste wat aanvallend kan zijn, is je houding. Wie Michael van Gerwen ziet spelen, ziet een dominante speler. De gebalde vuist na een 180, het ‘c’mon!’ als hij met zijn laatste pijl toch nog een triple weet te vinden: hij viert successen uitbundiger dan dat hij missers betreurt. Als het een bokswedstrijd zou zijn, is het duidelijk wie de klappen uitdeelt. “En dat begint al in de oefenruimte”, grinnikt Stompé, “daar heeft hij een grote bek hoor, dan vertelt hij alvast aan zijn tegenstander dat hij echt geen schijn van kans maakt.”

Van Gerwen is niet de enige met zo’n agressieve houding, de Belg Kim Huybrechts maakt het nog bonter, soms tot irritatie van zijn tegenstanders: mission accomplished.

Uitgaan van eigen kracht in plaats van hopen op fouten van je tegenstander. Het is niet iedereen gegeven: we zagen Raymond van Barneveld vorig jaar tijdens de Grand Slam of Darts extreem vertragen toen hij flink op achterstand stond tegen James Wade. Wade kon er niet mee omgaan en Van Barneveld sleepte de partij alsnog binnen. Wade weigerde een hand te geven en Van Barneveld ontkende alles, maar iedereen wist wat er was gebeurd: Barney won niet op eigen kracht, maar door zijn tegenstander uit zijn spel te halen. Hij verdedigde.

Het is ook maar weinigen gegeven om zomaar de knop om te zetten en puur te vertrouwen op eigen kracht. Wat dat betreft heeft Van Gerwen het ’t makkelijkst, hij is de enige die zeker weet dat er niemand is die hem kan verslaan als hij zijn eigen niveau haalt. Toch lekker voor je zelfvertrouwen.

Aanvallend kiezen
Ook in de keuze voor welk vak je kiest, kan aanvallend of verdedigend zijn. Hoe ga je bijvoorbeeld om met een oneven dubbel?

Je hebt 10 over en nog één pijl in de hand. Je kunt dan een verdedigende keuze maken, vindt Stompé: “Als de tegenstander niet op een dubbel staat, kiezen sommige spelers dan voor een enkele 2. Dan hebben ze de volgende beurt drie pijlen voor dubbel 4 en lopen ze niet het gevaar een enkele 5 te gooien en dus geen dubbel over te laten.” Zelf kiest Stompé altijd voor de aanvallende optie: “Als je tegenstander al op een finish staat, moet je er sowieso voor gaan, maar anders ook. Als ik dan een enkele 5 gooi, heb ik de volgende beurt toch alsnog twee pijlen? Dan heb net zo goed drie kansen op een dubbel gehad. Gewoon voor die dubbel 5 gaan, dat is ook mooier voor het publiek.”

Aanvallend bluffen
De groten der aarde kiezen bij oneven dubbels eigenlijk altijd voor de aanvallende optie, behalve bij de hoogste dubbel: bullseye. Als de tegenstander dan nog ver weg is, kiezen ook Taylor en Van Gerwen voor de verdediging; wegzetten op een dubbel. Dat is een ander verhaal, vindt Stompé: “De bullseye is kleiner en dus moeilijker. Op een dubbel wegzetten betekent drie kansen op een groter vlak, voor bullseye gaan betekent ook drie kansen, maar de eerste poging is op een kleiner vlak.”

Als de tegenstander wél op een finish staat, ligt dat anders. Wegzetten is alleen zinnig als je terug mag komen naar het bord. Phil Taylor toont op dat punt regelmatig een andere filosofie. Ook al staat zijn tegenstander op een finish, dan nog kiest hij regelmatig niet voor de bullseye en houdt hij een dubbel over. “Daarmee zegt hij eigenlijk tegen zijn tegenstander dat hij niet goed genoeg is om hem uit te gooien”, verklaart Stompé. Bluf dus. Of we dit gedrag onder aanvallend of verdedigend spel moeten scharen, is lastig, maar laten we de grootste darter allertijden het voordeel van de twijfel geven: passief agressief is ook agressief, dus aanvallend.

Aanvallend richten
Ten slotte bestaat er nog zoiets als aanvallend of verdedigend richten. Elke amateurdarter zal bekend zijn met het gevoel: drie pijlen in de hand en 2 over. De enkele 1 betekent einde beurt. Dus je wil in ieder geval niet te láág richten. Waar dat bij amateurs regelmatig resulteert in gaten in de muur boven het bord, zou je denken dat profs zich niets van dat soort angsten aantrekken. Maar dat doen ze wel, verklapt Stompé: “Zeker bij dubbel 1 zijn er genoeg spelers die de eerste pijl iets te hoog gooien, zodat hij als marker kan dienen voor de volgende.” Een slecht idee: “Dat is allemaal twijfel, als je ‘m tegen het ijzer aan de bovenkant kan gooien, kun je hem ook middenin de dubbel gooien.”

Het gelijk van Nieuwlaat
Aanvallend darts bestaat dus echt. Maar als Nieuwlaat en uw analisten het over aanvallen hebben, bedoelen ze eigenlijk iets veel eenvoudigers. Aanvallen betekent kansen creëren, de tegenstander onder druk zetten, scoren. Als er weer een commentator het weer eens over een speler heeft die ‘moet gaan aanvallen’, bedoelt hij eigenlijk gewoon dat hij beter moet gaan spelen. En daarvoor kunnen ze dan weer bovenstaande tips gebruiken: vier je successen, hou je niet te veel bezig met je tegenstander, ga vol voor de kansen die je krijgt en mik niet half op een dubbel, maar smijt ‘m er gewoon middenin.