<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Abdullah Çiçekli on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Abdullah Çiçekli on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@abdullahcicekli?source=rss-e90a81e80550------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*N7c-hkJCaPM9P8uBm1mFKg.jpeg</url>
            <title>Stories by Abdullah Çiçekli on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@abdullahcicekli?source=rss-e90a81e80550------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 16:38:35 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@abdullahcicekli/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Çorapları Eşleştirmek İçin En Verimli Algoritma Nedir? ]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/%C3%A7oraplar%C4%B1-e%C5%9Fle%C5%9Ftirmek-i%CC%87%C3%A7in-en-verimli-algoritma-nedir-b044fe29da29?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b044fe29da29</guid>
            <category><![CDATA[sorting-algorithms]]></category>
            <category><![CDATA[stackoverflow]]></category>
            <category><![CDATA[data-structures]]></category>
            <category><![CDATA[hash-table]]></category>
            <category><![CDATA[algorithms]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Mar 2026 07:58:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-24T07:58:47.027Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gvt4MMGaSInOZzYMmPAo_Q.png" /></figure><p>Geçenlerde Stack Overflow’da çok ilginç bir soruyla karşılaştım. Bir yazılımcı, çamaşır makinesinden çıkan çorapları eşleştirirken “Acaba bunu daha verimli yapabilir miyim?” diye düşünmüş. 12 yıldır aktif olan bu soru 444.000&#39;den fazla görüntülenme ve 4200&#39;den fazla oy almış.</p><p>Bu yazıda, günlük hayattan bir problemi algoritma gözüyle inceleyeceğiz. Stack Overflow’daki cevapları derleyip, en ilginç yaklaşımları sizinle paylaşacağım. Keyifli okumalar! 😊</p><h3>Problem Tanımı</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SDtQ2oBwAxtqeb7i6_NrVw.png" /></figure><p>Stack Overflow kullanıcısı <a href="https://stackoverflow.com/users/572670/amit"><strong>amit</strong></a> kısaca şöyle bir soru sormuş:</p><blockquote>“Dün temiz çamaşırlardan çorapları eşleştiriyordum ve yaptığım işin pek verimli olmadığını fark ettim. Bir çorap alıp, eşini bulmak için tüm yığını tarıyordum. Bu çok yavaş”</blockquote><p><strong>Problem:</strong></p><ul><li>n çift çorap var (toplam 2n adet çorap)</li><li>Her çorabın tam olarak bir eşi var</li><li>En hızlı şekilde nasıl eşleştirebiliriz?</li></ul><p><strong>Kısıtlamalar:</strong></p><ul><li>Çorapları kopyalayamıyoruz.</li><li>Fazla alan kullanamıyoruz (yere sadece birkaç yığın koyabiliriz)</li></ul><p>Peki, bu probleme nasıl yaklaşabiliriz? Hadi cevaplara bakalım ve yöntemleri inceleyelim.</p><h3>Kısa Cevap</h3><p>Yazıyı uzun bulanlar için önce özet cevabı verelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1N2MW1nT2Id2eSvIdHwgnQ.png" /></figure><p>Yazının geri kalanını daha iyi anlamak için bikaç temel kavramı açıklayalım.</p><h4>Big O Notasyonu Nedir?</h4><p>Bilgisayar biliminde bir algoritmanın ne kadar hızlı veya yavaş olduğunu ifade etmek için <strong>Big O notasyonu</strong> kullanılır. Bu, “çorap sayısı arttıkça işlem süresi nasıl değişir?” sorusunun cevabıdır.</p><p>Basitçe açıklayalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4sjSsGsPxIpkcd6rdXL3PQ.png" /></figure><p><strong>Pratik örnek:</strong></p><ul><li>10 çorap için:<br>O(n) = 10 işlem | O(n²) = 100 işlem</li><li>100 çorap için:<br> O(n) = 100 işlem | O(n²) = 10.000 işlem</li></ul><p>Gördüğünüz gibi çorap sayısı arttıkça O(n²) felaket bir hal alıyor!</p><h4>Hash Nedir?</h4><p><strong>Hash</strong> (veya hash fonksiyonu), bir veriyi alıp onu belirli bir “kutuya” yerleştirmeye yarayan bir yöntemdir.</p><p>Çorap örneğinde düşünelim: Çorabın rengine bakıp “bu kırmızı, kırmızılar kutusuna git” demek bir hash fonksiyonudur. Böylece eşini ararken tüm çoraplara değil, sadece kırmızılar kutusuna bakarsınız.</p><h4>Radix Sort Nedir?</h4><p><strong>Radix Sort</strong>, elemanları karşılaştırmadan sıralayan bir algoritmadır. Elemanları özelliklerine göre “kovalara” ayırarak çalışır.</p><p>Çorap örneği: Önce renge göre ayır, sonra her renk grubunu boyuta göre ayır, sonra desene göre ayır. Sonunda her kovada çok az çorap kalır ve eşleştirmek kolay olur.</p><h4>SIMD Nedir?</h4><p><strong>SIMD</strong> (Single Instruction, Multiple Data), tek bir komutla birden fazla veriyi aynı anda işlemek demektir.</p><p>İnsan gözü bunu doğal olarak yapıyor. Bir masaya yayılmış çoraplara baktığınızda, tek tek bakmak yerine “bir bakışta” birçok çorabı aynı anda görüp eşleşenleri fark edebilirsiniz. Bilgisayarlar tek tek bakmak zorunda, ama biz paralel bakabiliyoruz.</p><h3>Çözüm Yaklaşımları</h3><h4>1. Renklere Göre Ayırma (Hash) Yaklaşımı</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gBxe-M8JxPY5rN3IU9jQXA.png" /></figure><p>Stack Overflow’da en çok oy alan cevap <a href="https://stackoverflow.com/users/122718/usr"><strong>usr</strong></a> kullanıcısından gelmiş:</p><blockquote>“Sıralama yapmak aslında gereğinden fazla iş. Bize sıra değil, sadece <strong>gruplar</strong> lazım. Bu yüzden renklere göre ayırmak yeterli (ve daha hızlı).”</blockquote><p><strong>Algoritma şu şekilde çalışıyor:</strong></p><ol><li>Her çorap rengi için bir yığın oluşturun (kırmızılar buraya, maviler şuraya…)</li><li>Tüm çorapları renk yığınlarına dağıtın</li><li>Her yığını başka bir özelliğe göre ayırın (desenli/desensiz gibi)</li><li>Yığınlar yeterince küçüldüğünde gözle eşleştirin</li></ol><p><strong>Neden bu kadar iyi?</strong></p><p>Diyelim 60 çorabınız ve 6 farklı renginiz var. Renklere ayırdığınızda her yığında ortalama 10 çorap kalır. 60 çorap arasında eş aramak yerine, 10 çorap arasında aramak çok daha hızlı!</p><p><strong>Peki birden fazla kişi yardım ederse?</strong></p><blockquote><em>“10 yığın üzerinde kavga eden 100 kişi düşünün — eller çarpışır, ‘pardon ben alacaktım’ muhabbetleri başlar ve verimlilik düşer”</em></blockquote><p>Bu arada, yazılımda buna <strong>senkronizasyon maliyeti</strong> deniyor. Birden fazla işlemci aynı veriye erişmeye çalışınca benzer sorunlar yaşanır.</p><h3>2. Göz ile Tarama (İnsan SIMD) Yaklaşımı</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NcdEKOBtA24Tw7WvGKPutg.png" /></figure><p><a href="https://stackoverflow.com/users/134409/dpc-pw"><strong>dpc.ucore.info</strong></a> kullanıcısı bambaşka bir perspektif sunmuş:</p><blockquote><em>“İnsan beyni bilgisayardan tamamen farklı çalışıyor. Bu sorunun pratik bir anlamı yok aslında.”</em></blockquote><p><strong>Algoritma:<br></strong>1. Tüm çorapları düz bir yüzeye yay<br>2. Eşleşen bir çift gör (insan gözü bunu tek bakışta yapabilir)<br>3. O çifti al ve kaldır<br>4. Çorap kalmayana kadar tekrarla</p><p><strong>Neden çalışıyor?<br></strong>İnsan gözü “paralel işleme” yapabiliyor. Masaya baktığınızda tek tek çorap görmüyorsunuz — bir bakışta hepsini görüp, eşleşenleri fark edebiliyorsunuz. Bilgisayar bunu yapamaz, tek tek kontrol etmek zorunda.</p><p><strong>Sınırlaması:<br></strong>Çorap sayısı çok artarsa bu yöntem zorlaşır. 1000 çorabı masaya yaymak ve göz ile taramak pek pratik değil. Ama 30–60 çorap için gayet iyi çalışıyor.</p><h3>3. Sıralama Yaklaşımı — 287 oy</h3><p><a href="https://stackoverflow.com/users/761330/terry-li"><strong>Terry Li</strong></a> kullanıcısı durumu üç kategoriye ayırmış:</p><h4><strong>Durum 1: Tüm çoraplar aynı</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DPUG99sbi1LgSOW71hOpyg.png" /></figure><blockquote><em>“Rastgele iki tane al, eşleştir. Bitti. </em><strong><em>Sabit zaman</em></strong><em> — yani O(1).”</em></blockquote><p>Bu en güzel senaryo. Hiç düşünmenize gerek yok.</p><h4><strong>Durum 2: Sınırlı sayıda çeşit var (3–4 renk gibi)</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LyjBwg-qywX0UzGktWCZFg.png" /></figure><blockquote><em>“Radix sort kullan. Renklere göre ayır, sonra her grubu kendi içinde eşleştir.”</em></blockquote><p>Bu <strong>O(n)</strong> — yani çorap sayısıyla doğru orantılı. Oldukça hızlı.</p><h4><strong>Durum 3: Çeşit sayısı bilinmiyor (genel durum)</strong></h4><blockquote><em>“O(n log n) karşılaştırma tabanlı sıralama algoritmalarından birini seç.”</em></blockquote><p>Bu durumda Quicksort, Mergesort, Heapsort gibi algoritmalar kullanılabilir. Sıralama algoritmalarının detaylı karşılaştırması için <a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/pop%C3%BCler-s%C4%B1ralama-algortimalar%C4%B1-java-kod-%C3%B6rnekleri-i%CC%87le-4c5d3ba94dd8">Popüler Sıralama Algoritmaları (Java Kod Örnekleri ile)</a> yazıma göz atabilirsiniz.</p><h3>4. Pratik “Algoritmik Olmayan” Çözüm — 168 oy</h3><p><a href="https://stackoverflow.com/users/1133413/guylhem"><strong>guylhem</strong></a> kullanıcısı iki farklı yaklaşım sunmuş:</p><p><strong>Algoritmik Olmayan Cevap:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RQaDVc1yoypkXEyqBAawHw.png" /></figure><blockquote><em>“Adım 1: Mevcut tüm çoraplarınızı atın. <br>Adım 2: Mağazaya gidin ve 10&#39;luk paketlerle alın — n paket beyaz ve m paket siyah. Günlük hayatta başka renklere gerek yok.”</em></blockquote><p>Problem çözüldü. Bazen en iyi algoritma, problemi ortadan kaldırmaktır.</p><p><strong>Algoritmik Cevap (Hafıza Optimizasyonu):</strong></p><p>İnsan beyni aynı anda 5–7 şeyi hatırlayabilir. Bunu kullanalım:</p><ol><li>Yığından rastgele <strong>5 çorap</strong> alın ve özelliklerini ezberleyin</li><li>Yığından bir çorap daha alın</li><li>Elinizdeki 5 çorapla eşleşiyor mu bakın</li><li>Eşleşiyorsa çifti ayırın, eşleşmiyorsa onu da ezberleyip devam edin</li></ol><p>Bu yöntemle genellikle 3–4 denemede eşleşme bulunuyor.</p><h3>Özet: Peki Hangisini Kullanmalıyız?</h3><p><strong>30 çift çorap için (ev kullanımı):<br></strong>Algoritma düşünmeyin. Çorapları masaya yayın, gözünüzle tarayın, eşleşenleri alın. İnsan beyni bu iş için zaten optimize edilmiş.</p><p><strong>Çok fazla çorap için (çamaşırhane işletiyorsanız):<br></strong>Renklere göre ayırma (hash/bucket) yaklaşımı en mantıklısı. Önce renge, sonra desene, sonra boyuta göre gruplandırın.</p><p><strong>Hayat boyu çözüm için:<br></strong>Tüm çoraplarınızı aynı tipten alın. Problem ortadan kalkar, O(1)’e yani sabit zamana inersiniz.</p><h3>Peki Bu Gerçek Hayatta Ne İşe Yarar?</h3><p>Aslında bu soru sadece eğlenceli bir düşünce egzersizi değil. Burada tartışılan kavramlar gerçek yazılım problemlerinde karşımıza çıkıyor:</p><p><strong>Hash ile Gruplama:</strong> Büyük veri işlerken (Spark, Hadoop gibi sistemlerde) veriyi önce gruplara ayırıp, her grubu ayrı bilgisayarlarda işliyoruz. Tam olarak çorapları renklere ayırmak gibi.</p><p><strong>Radix Sort:</strong> Veritabanlarında indexleme yaparken kullanılıyor. Karşılaştırma yapmadan sıralama yapabilmek büyük avantaj.</p><p><strong>Göz ile Tarama (Paralel İşleme):</strong> Kullanıcı arayüzü tasarlarken “bir bakışta anlaşılabilirlik” kavramı aslında insan beyninin bu paralel işleme kapasitesine dayanıyor.</p><p><strong>Lazy Evaluation (Tembel Değerlendirme):</strong> Programlama dillerinde (Haskell, Python, JavaScript) yaygın bir teknik. İşi son ana kadar erteleyip, sadece gerçekten gerektiğinde yapmak.</p><p>Yani evet, çorap eşleştirmek basit görünüyor ama arkasındaki algoritmik düşünce tarzı her yerde karşımıza çıkıyor. Bir dahaki sefere çamaşır katlarken, aslında dağıtık sistemler problemleri çözdüğünüzü bilin 🙂</p><p>Bu yazıda Stack Overflow’daki popüler bir soruyu Türkçe’ye çevirip, farklı yaklaşımları derlemeye çalıştım. Yazıda bahsi geçen bazı sıralama algoritmaları için aşağıda yer alan yazımı okuyabilirsiniz. Umarım sizin için faydalı olmuştur. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, hoşça kalın. 👋🏼</p><ul><li><a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/pop%C3%BCler-s%C4%B1ralama-algortimalar%C4%B1-java-kod-%C3%B6rnekleri-i%CC%87le-4c5d3ba94dd8">Popüler Sıralama Algoritmaları (Java Kod Örnekleri İle)</a></li><li><a href="https://medium.com/@abdullahcicekli">Abdullah Çiçekli - Medium</a></li></ul><h3>Referanslar</h3><p><a href="https://stackoverflow.com/questions/14415881/how-can-i-pair-socks-from-a-pile-efficiently">How can I pair socks from a pile efficiently?</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b044fe29da29" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/%C3%A7oraplar%C4%B1-e%C5%9Fle%C5%9Ftirmek-i%CC%87%C3%A7in-en-verimli-algoritma-nedir-b044fe29da29">Çorapları Eşleştirmek İçin En Verimli Algoritma Nedir? 🧦</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hono.js: Hafif ve Hızlı Web Framework’ü ile Tanışın ]]></title>
            <link>https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/hono-js-hafif-ve-h%C4%B1zl%C4%B1-web-framework%C3%BC-ile-tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1n-8fcfd7a99282?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8fcfd7a99282</guid>
            <category><![CDATA[cloudflare]]></category>
            <category><![CDATA[typescript]]></category>
            <category><![CDATA[backend]]></category>
            <category><![CDATA[webdev]]></category>
            <category><![CDATA[hono]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 22 Jan 2026 11:21:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-22T11:21:55.654Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FbbEL1-Fdq508sZ6vaE3rQ.png" /></figure><p>Bu yazımda, son zamanlarda çok sevdiğim ve projelerimde aktif olarak kullandığım <strong>Hono.js</strong> framework’ünden bahsedeceğim. Yeni bir backend framework arayan veya edge computing ile ilgilenen arkadaşlar için güzel bir rehber olacağını düşünüyorum.</p><p>Keyifli okumalar 😊</p><h3>Hono Nedir?</h3><p>Kısaca söylemek gerekirse, <strong>Hono, JavaScript/TypeScript tarafında backend servisleri yazmamızı sağlayan bir web framework’ü.</strong></p><p>Mesela bir kullanıcı kayıt/giriş sistemi düşünün: kullanıcı email ve şifresini giriyor, siz kontrol edip “giriş başarılı” ya da “şifre yanlış” dönüyorsunuz. İşte bu tarz backend işlemlerini Hono ile yazıyorsunuz.</p><p>İsmi Japonca’da “alev” anlamına geliyor (炎) 🔥 Ve gerçekten de çok hızlı. Web Standards üzerine inşa edilmiş, küçük ve basit bir framework.</p><p>Benim en çok hoşuma giden özelliği şu: <strong>aynı kodu Cloudflare Workers’da, Node.js’de, Deno’da, Bun’da… neredeyse her yerde çalıştırabiliyorsunuz.</strong> Yani bir kez yazıyorsunuz, istediğiniz platformda deploy ediyorsunuz.</p><p>Basit bir örnek vermek gerekirse:</p><pre>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br><br>const app = new Hono()<br>app.get(&#39;/hi&#39;, (c) =&gt; c.text(&#39;Merhaba Hono!&#39;))<br>export default app</pre><p>Evet, işte bu kadar. Sadece birkaç kodla “/hi” isteğini karşılayan ve çalışan bir API oluşturmuş olduk.</p><h3>Hono’nun Öne Çıkan Özellikleri</h3><h4>1. Çok Hızlı ve Hafif</h4><p>Hono’nun hono/tiny versiyonu sadece <strong>14KB</strong>. Sıfır harici bağımlılık var ve Web Standard API&#39;lerini kullanıyor. Serverless ortamlarda cold start süreleri için bu çok avantajlı.</p><h4>2. Her Yerde Çalışıyor</h4><p>Aynı kodu şu platformlarda çalıştırabilirsiniz:</p><ul><li>Cloudflare Workers &amp; Pages (bkz. <a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-1-workers-nedir-4cf135463023">Workers Nedir ?</a>)</li><li>Node.js (klasik JavaScript runtime)</li><li>Deno (Node.js’in modern alternatifi)</li><li>Bun (yeni nesil, süper hızlı runtime)</li><li>AWS Lambda (Amazon’un serverless servisi)</li><li>ve daha fazlası…</li></ul><h4>3. TypeScript Desteği</h4><p>Hono, TypeScript ile yazılmış ve tip güvenliğini ön planda tutuyor. Peki bu ne demek?</p><p>Diyelim ki bir endpoint’ten kullanıcı id’si alıyorsunuz. Bu id’nin string mi, number mı olduğunu bilmezseniz kodunuz beklenmedik hatalar verebilir. Hono’da TypeScript otomatik olarak bu tipi anlıyor ve size söylüyor. Yanlış bir şey yapmaya çalıştığınızda daha kodu çalıştırmadan editörünüzde hata görüyorsunuz.</p><pre>app.get(&#39;/users/:id&#39;, (c) =&gt; {<br>  const id = c.req.param(&#39;id&#39;) // TypeScript bunun string olduğunu biliyor<br>  return c.json({ userId: id })<br>})</pre><p>Yani runtime’da “undefined is not a function” gibi hatalarla uğraşmak yerine, daha yazarken hatayı yakalıyorsunuz. Bu da hem geliştirme sürecini hızlandırıyor hem de daha güvenli kod yazmanızı sağlıyor.</p><h4>4. Zengin Middleware Ekosistemi</h4><p>Middleware’ler, her request’ten önce veya sonra çalışan kod parçaları. Mesela “bu endpoint’e sadece giriş yapmış kullanıcılar erişebilsin” gibi kontrolleri middleware ile yapıyorsunuz.</p><p>Hono’da CORS, JWT, Basic Auth, Logger, Compression gibi yaygın ihtiyaçlar için hazır middleware’ler geliyor. Yani bu özellikleri sıfırdan yazmak yerine, bir satırda projenize ekliyorsunuz.</p><p>Aslında çoğu framework’te middleware desteği var. Ama Hono’nun farkı şu: bu middleware’ler hem çok hafif hem de tüm platformlarda aynı şekilde çalışıyor. Ekstra bir ayar yapmanıza gerek kalmıyor.</p><h3>Nezaman Hono Seçmeliyim ?</h3><ul><li><strong>Edge/Serverless</strong> ortamlarında çalışacaksanız</li><li><strong>Çoklu platform</strong> desteği gerekiyorsa (aynı kod Node, Deno, Bun, Cloudflare’de)</li><li><strong>TypeScript-first</strong> geliştirme yapıyorsanız</li><li><strong>Küçük bundle boyutu</strong> kritik önem taşıyorsa</li></ul><p>Tabii her framework’ün kendine göre güçlü yanları var. Projenizin ihtiyacına göre seçim yapmanız en doğrusu.</p><h3>Kurulum</h3><p>Öncelikle yeni bir proje oluşturalım. Terminal’i açıyoruz ve şu komutu yazıyoruz:</p><pre>npm create hono@latest my-app</pre><p>Karşımıza runtime seçenekleri çıkacak. Ben genellikle <strong>cloudflare-workers</strong> veya <strong>nodejs</strong> seçiyorum, siz projenize göre uygun olanı seçebilirsiniz.</p><p>Proje oluşturulduktan sonra klasöre girip bağımlılıkları yüklüyoruz:</p><pre>cd my-app<br>npm install</pre><p>Sonra geliştirme sunucusunu başlatıyoruz:</p><pre>npm run dev</pre><p>Tarayıcıda http://localhost:8787 adresine gittiğimizde &quot;Hello Hono!&quot; mesajını görmemiz gerekiyor. 🎉</p><h3>Temel Kullanım</h3><p>Şimdi biraz kod yazalım. Basit bir CRUD API oluşturacağız:</p><pre>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br><br>const app = new Hono()<br><br>// Ana sayfa<br>app.get(&#39;/&#39;, (c) =&gt; {<br>  return c.text(&#39;API çalışıyor!&#39;)<br>})<br><br>// Kullanıcıları listele<br>app.get(&#39;/users&#39;, (c) =&gt; {<br>  return c.json({ <br>    users: [<br>      { id: 1, name: &#39;Ali&#39; },<br>      { id: 2, name: &#39;Ayşe&#39; }<br>    ] <br>  })<br>})<br><br>// Tek kullanıcı getir<br>app.get(&#39;/users/:id&#39;, (c) =&gt; {<br>  const id = c.req.param(&#39;id&#39;)<br>  return c.json({ userId: id, name: &#39;Ali&#39; })<br>})<br><br>// Yeni kullanıcı oluştur<br>app.post(&#39;/users&#39;, async (c) =&gt; {<br>  const body = await c.req.json()<br>  return c.json({ message: &#39;Kullanıcı oluşturuldu&#39;, data: body }, 201)<br>})<br><br>export default app</pre><p>Örneği bir veritabanı olmadan mock datalar üzerinden gösterdim. Gördüğünüz gibi Express’e çok benziyor. req ve res yerine tek bir c (context) objesi kullanıyoruz. Bu obje üzerinden hem request hem response işlemlerini yapabiliyoruz.</p><p>Ayrıca eğer Cloudflare Workers kullanıyorsanız, her request ile birlikte Cloudflare size otomatik olarak kullanıcının ülke/şehir bilgisi, koordinatları, zaman dilimi, posta kodu, internet sağlayıcısı ve AB ülkesi olup olmadığı (GDPR için faydalı) gibi bilgileri sunuyor. Ekstra API anahtarı yok, ek ücret yok, karmaşık entegrasyon yok. Bu bilgilere de c objesi üzerinden erişebiliyorsunuz.</p><h3>Proje Yapısı Nasıl Olmalı?</h3><p>Küçük projeler için tek dosya yeterli olabilir. Ama proje büyüdükçe düzenli bir yapıya ihtiyacımız oluyor.</p><h4>Küçük Projeler</h4><pre>my-app/<br>├── src/<br>│   └── index.ts<br>├── package.json<br>└── tsconfig.json</pre><h4>Orta/Büyük Projeler</h4><p>Ben genellikle şöyle bir yapı kullanıyorum:</p><pre>my-app/<br>├── src/<br>│   ├── index.ts           # Entry point<br>│   ├── routes/<br>│   │   ├── users.ts       # User route&#39;ları<br>│   │   └── posts.ts       # Post route&#39;ları<br>│   ├── middleware/<br>│   │   └── auth.ts        # Auth middleware<br>│   └── utils/<br>│       └── helpers.ts<br>├── package.json<br>└── tsconfig.json</pre><h4>Route’ları Ayırmak</h4><p>Büyük projelerde route’ları ayrı dosyalara ayırmak çok önemli. Hono’da bunu app.route() ile yapıyoruz:</p><pre>// src/routes/users.ts<br>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br><br>const users = new Hono()<br><br>users.get(&#39;/&#39;, (c) =&gt; c.json({ users: [] }))<br>users.post(&#39;/&#39;, (c) =&gt; c.json({ message: &#39;Oluşturuldu&#39; }, 201))<br>users.get(&#39;/:id&#39;, (c) =&gt; c.json({ id: c.req.param(&#39;id&#39;) }))<br><br>export default users</pre><pre>// src/index.ts<br>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br>import users from &#39;./routes/users&#39;<br>import posts from &#39;./routes/posts&#39;<br><br>const app = new Hono()<br><br>app.route(&#39;/api/users&#39;, users)<br>app.route(&#39;/api/posts&#39;, posts)<br><br>export default app</pre><p>Bu şekilde her route dosyası kendi içinde bağımsız ve temiz kalıyor.</p><h3>Middleware Kullanımı</h3><p>Express’teki gibi Hono’da da middleware kullanabiliyoruz. Hatta built-in olarak birçok middleware geliyor:</p><pre>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br>import { cors } from &#39;hono/cors&#39;<br>import { logger } from &#39;hono/logger&#39;<br><br>const app = new Hono()<br><br>// Logger - tüm istekleri loglar<br>app.use(logger())<br><br>// CORS<br>app.use(&#39;/api/*&#39;, cors())<br>app.get(&#39;/&#39;, (c) =&gt; c.text(&#39;Merhaba!&#39;))<br><br>export default app</pre><h3>Kendi Middleware’imizi Yazalım</h3><p>Örneğin basit bir auth middleware:</p><pre>import { HTTPException } from &#39;hono/http-exception&#39;<br><br>const authMiddleware = async (c, next) =&gt; {<br>  const token = c.req.header(&#39;Authorization&#39;)<br>  <br>  if (!token) {<br>    throw new HTTPException(401, { message: &#39;Token gerekli!&#39; })<br>  }<br>  <br>  // Token doğrulama işlemleri...<br>  <br>  await next()<br>}<br>// Kullanımı<br>app.use(&#39;/api/protected/*&#39;, authMiddleware)</pre><p>Bu kod ne yapıyor? /api/protected/ ile başlayan tüm endpoint&#39;lere gelen isteklerde önce bu middleware çalışıyor. Request header&#39;ında Authorization token&#39;ı var mı diye bakıyor. Yoksa 401 hatası fırlatıp &quot;Token gerekli!&quot; diyor. Varsa next() ile asıl endpoint&#39;e devam ediyor. Böylece tek bir yerde yazdığınız kontrol, o path altındaki tüm endpoint&#39;leri korumuş oluyor.</p><h3>Validation: Zod ile Beraber Kullanım</h3><p>Benim en sevdiğim özelliklerden biri bu. Zod ile birlikte kullandığınızda hem validation hem de TypeScript tipleri otomatik oluyor.</p><p>Önce gerekli paketi yüklüyoruz:</p><pre>npm install zod @hono/zod-validator</pre><p>Sonra şöyle kullanıyoruz:</p><pre>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br>import { z } from &#39;zod&#39;<br>import { zValidator } from &#39;@hono/zod-validator&#39;<br><br>const app = new Hono()<br><br>// Schema tanımlıyoruz<br>const createUserSchema = z.object({<br>  name: z.string().min(2, &#39;İsim en az 2 karakter olmalı&#39;),<br>  email: z.string().email(&#39;Geçerli bir email girin&#39;),<br>  age: z.number().min(18).optional(),<br>})<br><br>// Route&#39;a ekliyoruz<br>app.post(<br>  &#39;/users&#39;,<br>  zValidator(&#39;json&#39;, createUserSchema),<br>  (c) =&gt; {<br>    const data = c.req.valid(&#39;json&#39;)<br>    return c.json({ message: &#39;Kullanıcı oluşturuldu&#39;, user: data })<br>  }<br>)</pre><p>Yanlış bir request geldiğinde otomatik olarak hata dönüyor. Aslında Java Spring gibi olgun backend framework’lerinde bu tarz validation işlemleri annotation’larla (@NotEmpty, @Email gibi) çok daha kolay ve yerleşik şekilde çözülüyor. Ama JavaScript/TypeScript dünyasında bu iş uzun süre biraz dağınıktı. Zod, bu boşluğu dolduran ve TypeScript ile mükemmel uyum sağlayan bir kütüphane. Hem tip güvenliği hem de runtime validation’ı tek bir yerde tanımlıyorsunuz. Hono ile birlikte kullanınca da oldukça pratik bir çözüm oluyor.</p><h3>Hata Yönetimi</h3><p>Hataları yönetmek için HTTPException ve app.onError kullanıyoruz:</p><pre>import { HTTPException } from &#39;hono/http-exception&#39;<br><br>// Hata fırlatmak<br>app.get(&#39;/users/:id&#39;, async (c) =&gt; {<br>  const user = await findUser(c.req.param(&#39;id&#39;))<br>  <br>  if (!user) {<br>    throw new HTTPException(404, { message: &#39;Kullanıcı bulunamadı&#39; })<br>  }<br>  <br>  return c.json(user)<br>})<br><br>// Global hata yakalayıcı<br>app.onError((err, c) =&gt; {<br>  console.error(&#39;Hata:&#39;, err)<br>  <br>  if (err instanceof HTTPException) {<br>    return c.json({ error: err.message }, err.status)<br>  }<br>  <br>  return c.json({ error: &#39;Sunucu hatası&#39; }, 500)<br>})<br><br>// 404 handler<br>app.notFound((c) =&gt; {<br>  return c.json({ error: &#39;Sayfa bulunamadı&#39; }, 404)<br>})</pre><p>Bu kodda üç farklı hata yönetimi yaklaşımı var:</p><p><strong>HTTPException</strong>: Endpoint içinde bir sorun olduğunda (kullanıcı bulunamadı, yetki yok, geçersiz istek gibi) bu exception&#39;ı fırlatıyoruz. İlk parametre HTTP status kodu (404, 401, 400 gibi), ikinci parametre ise hata mesajı.</p><p><strong>app.onError</strong>: Uygulamanın herhangi bir yerinde fırlatılan hataları yakalayan global bir handler. Tüm hataların tek bir noktadan geçmesini sağlıyor. Böylece her endpoint&#39;te ayrı ayrı try-catch yazmak zorunda kalmıyorsunuz. Burada hatanın tipine göre farklı response&#39;lar dönebiliyorsunuz.</p><p><strong>app.notFound</strong>: Tanımlı olmayan bir endpoint&#39;e istek geldiğinde çalışıyor. Mesela /api/asdfgh gibi var olmayan bir route&#39;a istek atıldığında bu handler devreye giriyor ve düzgün bir 404 mesajı dönüyor.</p><h3>RPC: Frontend ile Tip Paylaşımı</h3><p>Bu özellik gerçekten çok güçlü ve bence Hono’nun en öne çıkan özelliklerinden biri.</p><p>Şöyle düşünün: normalde backend ve frontend ayrı projeler. Backend’de bir API endpoint’i yazıyorsunuz, frontend’de de o API’yi çağırıyorsunuz. Peki backend’de bir field ismini değiştirdiğinizde ne oluyor? Mesela userName&#39;i username yaptınız. Frontend bunu bilmiyor, hala eski isimle çağırıyor ve runtime&#39;da patlıyor. Kullanıcı şikayet edene kadar farkedemeyebilirsiniz bile.</p><p>Java Spring + React yazdığınızda da durum aynı. Backend ve frontend arasında bir “sözleşme” yok. Swagger/OpenAPI gibi araçlarla dokümantasyon oluşturabilirsiniz ama bu da manuel bir süreç ve güncel tutmak ayrı bir iş.</p><p>Hono’nun RPC özelliği bu sorunu köküten çözüyor. Backend’deki tipleri frontend’e otomatik olarak aktarıyorsunuz. API’nizde bir şey değiştirdiğinizde, frontend tarafında daha kodu çalıştırmadan, editörünüzde kırmızı hata görüyorsunuz. “Bu field artık yok” veya “bu parametre zorunlu oldu” gibi uyarıları anında alıyorsunuz.</p><p><strong>Ama bir şart var:</strong> Backend ve frontend’in aynı repo’da (<strong>monorepo</strong>) olması gerekiyor. Çünkü frontend, backend’deki tipleri import ediyor. Ayrı repo’lardaysa bu özellik çalışmaz.</p><h4>Backend Tarafı</h4><pre>// server.ts<br>import { Hono } from &#39;hono&#39;<br>import { zValidator } from &#39;@hono/zod-validator&#39;<br>import { z } from &#39;zod&#39;<br><br>const app = new Hono()<br>const route = app<br>  .get(&#39;/users&#39;, (c) =&gt; {<br>    return c.json({ users: [{ id: 1, name: &#39;Ali&#39; }] })<br>  })<br>  .post(<br>    &#39;/users&#39;,<br>    zValidator(&#39;json&#39;, z.object({<br>      name: z.string(),<br>      email: z.string().email(),<br>    })),<br>    (c) =&gt; {<br>      const data = c.req.valid(&#39;json&#39;)<br>      return c.json({ message: &#39;Oluşturuldu&#39;, user: data }, 201)<br>    }<br>  )<br>// Bu tipi export ediyoruz<br>export type AppType = typeof route<br>export default app</pre><h4>Frontend Tarafı</h4><pre>// client.ts<br>import { hc } from &#39;hono/client&#39;<br>import type { AppType } from &#39;./server&#39;<br><br>const client = hc&lt;AppType&gt;(&#39;http://localhost:3000&#39;)<br>// Artık tüm endpoint&#39;ler tip-güvenli.<br>const res = await client.users.$get()<br>const { users } = await res.json()<br>// users tipi otomatik olarak { id: number, name: string }[]<br>// POST isteği<br>await client.users.$post({<br>  json: {<br>    name: &#39;Ayşe&#39;,<br>    email: &#39;ayse@example.com&#39;,<br>  }<br>})</pre><p>Yanlış bir parametre göndermeye çalıştığınızda TypeScript anında hata veriyor. Aslında full stack bir type safety sağlanmış oluyor.</p><h3>Sonuç</h3><p>Bu yazıda Hono.js’in temel özelliklerini ve kullanımını anlattım. Özetlemek gerekirse:</p><ul><li>Express’e benzer syntax, kolay geçiş</li><li>Çok hızlı ve hafif</li><li>Mükemmel TypeScript desteği</li><li>Her platformda çalışıyor</li><li>RPC ile frontend-backend tip paylaşımı</li><li>Zengin middleware ekosistemi</li></ul><p>Eğer yeni bir proje başlıyorsanız veya Express’ten geçiş düşünüyorsanız, Hono’yu kesinlikle denemenizi öneririm.</p><p>Okuduğunuz için teşekkür ederim 🖐🏼😊</p><h3>Faydalı Linkler</h3><ul><li><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-1-workers-nedir-4cf135463023">Cloudflare Fundamentals [1]- Workers Nedir?</a></li><li><a href="https://hono.dev/docs/">Hono - Web framework built on Web Standards</a></li><li><a href="https://github.com/honojs/hono">GitHub - honojs/hono: Web framework built on Web Standards</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/workers/">Overview · Cloudflare Workers docs</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8fcfd7a99282" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/hono-js-hafif-ve-h%C4%B1zl%C4%B1-web-framework%C3%BC-ile-tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1n-8fcfd7a99282">Hono.js: Hafif ve Hızlı Web Framework’ü ile Tanışın 🔥</a> was originally published in <a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1">Yazılımcı Buluşmaları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cloudflare Fundamentals [4] — D1 Database]]></title>
            <link>https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-4-d1-database-1f593b17551d?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1f593b17551d</guid>
            <category><![CDATA[cloudflare]]></category>
            <category><![CDATA[sqlite]]></category>
            <category><![CDATA[1d]]></category>
            <category><![CDATA[serverless]]></category>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 20 Jan 2026 22:07:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-20T22:07:22.122Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Cloudflare Fundamentals [4] — D1 Database</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*aL8byUqKYHV7SWndOYYU6A.png" /></figure><p>Merhabalar, Cloudflare Fundamentals serisinin dördüncü yazısıyla karşınızdayım. Bu yazımda, Cloudflare’in sunduğu serverless SQL veritabanı çözümü olan D1&#39;i detaylıca inceleyeceğiz. Keyifli okumalar. 🙂</p><h3>D1 Nedir?</h3><p>D1, Cloudflare’in sunduğu serverless, yönetilen bir SQL veritabanıdır. SQLite’ın SQL semantiklerini kullanır ve Workers ile doğrudan entegre çalışır. Farklı sağlayıcılara geçiş yapmanıza gerek kalmadan, tüm altyapınızı Cloudflare ekosisteminde tutabilirsiniz.</p><p>D1&#39;in en önemli özelliklerinden biri “<strong>scale-to-zero</strong>” yaklaşımıdır. Yani veritabanınıza sorgu göndermediğiniz sürece herhangi bir ücret ödemezsiniz. Bu özellik, side project’ler ve küçük-orta ölçekli uygulamalar için oldukça cazip bir seçenek haline getiriyor.</p><h3>D1 Fiyatlandırması</h3><p>D1&#39;in fiyatlandırma modeli oldukça cömert:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VtdfUjOBcbZC6FqFh0YcjA.png" /></figure><p>Workers Paid planında dahil edilen limitler aşıldığında, okunan satır başına $0.001/milyon ve yazılan satır başına $1.00/milyon ücret ödenir.</p><h3>D1&#39;in Temel Özellikleri</h3><h4>Time Travel (Zaman Yolculuğu)</h4><p>D1&#39;in en güçlü özelliklerinden biri Time Travel’dır. Bu özellik sayesinde veritabanınızı son 30 gün içindeki herhangi bir dakikaya geri yükleyebilirsiniz. Manuel yedekleme almanıza gerek yok, Time Travel her zaman aktiftir.</p><pre># Belirli bir zaman damgasına geri yükleme<br>wrangler d1 time-travel restore YOUR_DATABASE --timestamp=UNIX_TIMESTAMP<br><br># Mevcut bookmark&#39;u görüntüleme<br>wrangler d1 time-travel info YOUR_DATABASE</pre><p>Time Travel’ın güzel yanı, başarısız bir migration, yanlış bir DELETE veya UPDATE sorgusu sonrasında veritabanınızı kolayca eski haline getirebilmenizdir.</p><h4>Global Read Replication (Beta)</h4><p>D1, okuma replikasyonu desteği sunuyor. Bu özellik sayesinde veritabanınızın okuma kopyaları global olarak dağıtılabilir ve kullanıcılarınıza daha düşük gecikme süreleri sunabilirsiniz.</p><h4>SQLite Uyumluluğu</h4><p>D1, SQLite’ın SQL syntax’ını kullanır. Bu sayede SQLite ile aşina olduğunuz tüm sorgu yapılarını kullanabilirsiniz:</p><pre>-- Tablo oluşturma<br>CREATE TABLE IF NOT EXISTS users (<br>    id INTEGER PRIMARY KEY,<br>    name TEXT NOT NULL,<br>    email TEXT UNIQUE,<br>    created_at TEXT DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP<br>);<br><br>-- Index oluşturma<br>CREATE INDEX idx_users_email ON users(email);<br>-- Veri ekleme<br>INSERT INTO users (name, email) VALUES (&#39;Abdullah&#39;, &#39;abdullah@ahtapot.me&#39;);</pre><h3>D1 Kurulumu ve Yapılandırma</h3><p>D1 veritabanı oluşturmanın iki yolu var: Cloudflare Dashboard üzerinden veya Wrangler CLI kullanarak.</p><h4>Dashboard ile Kurulum</h4><p>Arayüzde kurulum yapmak oldukça kolay. Create Database butonuna basarak ve db isimi girerek veritabanınızı bikaç sanyede oluşturabilirsiniz. Ardından config dosyasına ekleyerek kullanabilirsiniz. Config kısmı aşağıda yer almaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7FyZy_KiUsRfFBXieeCE1Q.png" /></figure><h4>Wrangler CLI ile Kurulum</h4><p>Öncelikle bir veritabanı oluşturalım:</p><pre># Yeni bir D1 veritabanı oluştur<br>npx wrangler d1 create sealify-db<br><br># Çıktı şöyle olacak:<br># ✅ Successfully created DB &#39;sealify-db&#39;<br># {<br>#   &quot;d1_databases&quot;: [<br>#     {<br>#       &quot;binding&quot;: &quot;sealify-db&quot;,<br>#       &quot;database_name&quot;: &quot;sealify-db&quot;,<br>#       &quot;database_id&quot;: &quot;&lt;unique-ID&gt;&quot;<br>#     }<br>#   ]<br># }</pre><h4>Wrangler Yapılandırması</h4><p>Veritabanını Worker’ınıza bağlamak için wrangler.jsonc veya wrangler.toml dosyasını düzenlemeniz gerekiyor:</p><pre>// wrangler.jsonc<br>{<br>  &quot;name&quot;: &quot;my-project&quot;,<br>  &quot;main&quot;: &quot;src/index.ts&quot;,<br>  &quot;compatibility_date&quot;: &quot;2024-09-26&quot;,<br>  &quot;d1_databases&quot;: [<br>    {<br>      &quot;binding&quot;: &quot;DB&quot;,<br>      &quot;database_name&quot;: &quot;sealify-db&quot;,<br>      &quot;database_id&quot;: &quot;&lt;your-database-id&gt;&quot;<br>    }<br>  ]<br>}</pre><h4>Temel Sorgu Örneği</h4><p>Worker içinden D1 veritabanına erişim oldukça basit:</p><pre>export interface Env {<br>  DB: D1Database;<br>}<br><br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    const { pathname } = new URL(request.url);<br>    if (pathname === &quot;/api/users&quot;) {<br>      const { results } = await env.DB<br>        .prepare(&quot;SELECT * FROM users WHERE active = ?&quot;)<br>        .bind(true)<br>        .all();<br>      return Response.json(results);<br>    }<br>    return new Response(&quot;Not found&quot;, { status: 404 });<br>  },<br>};</pre><h4>Local Development</h4><p>D1 ile local geliştirme yapmak için --local flag&#39;ini kullanabilirsiniz:</p><pre># Şema dosyasını local&#39;de çalıştır<br>npx wrangler d1 execute my-database --local --file=./schema.sql<br><br># Local veritabanını sorgula<br>npx wrangler d1 execute my-database --local --command=&quot;SELECT * FROM users&quot;<br># Geliştirme sunucusunu başlat<br>npx wrangler dev</pre><p>Production’a deploy etmeden önce --remote flag&#39;i ile uzak veritabanında da şemanızı oluşturmanız gerekiyor:</p><pre>npx wrangler d1 execute my-database --remote --file=./schema.sql</pre><h3>Ne Zaman D1 Kullanmalı, Ne Zaman Kullanmamalı?</h3><h4>D1 İçin Uygun Senaryolar</h4><p>D1, aşağıdaki durumlar için mükemmel bir seçim:</p><p><strong>Side Project’ler ve MVP’ler</strong>: Ücretsiz planı oldukça cömert. Günde 5 milyon okuma, 100.000 yazma işlemi yapabilirsiniz.</p><p><strong>Küçük-Orta Ölçekli Uygulamalar</strong>: 10 GB’a kadar veri depolamak yeterli olduğunda D1 gayet iyi çalışır.</p><p><strong>Edge Computing Gerektiren Projeler</strong>: Workers ile entegre çalıştığı için global dağıtım kolay.</p><p><strong>Hızlı Prototipleme</strong>: Cloudflare ekosisteminden çıkmadan hızlıca bir şeyler deneyebilirsiniz.</p><h3>D1&#39;in Sınırları ve 10 GB Limiti</h3><p>D1&#39;in en önemli sınırlamalarından biri veritabanı boyutu. Bu konuyu biraz açalım:</p><p><strong>10 GB Limiti Ne Anlama Geliyor?</strong></p><ul><li>Her bir D1 veritabanı instance’ı maksimum 10 GB veri tutabilir</li><li>Bu limit <strong>tek bir veritabanı</strong> için geçerli, hesap geneli değil</li><li>Workers Paid planında hesap başına toplam 1 TB’a kadar depolama yapabilirsiniz</li><li>Yani teorik olarak 100 adet 10 GB’lık veritabanı oluşturabilirsiniz</li><li>Ancak tek bir veritabanının 10 GB’ı aşması mümkün değil ve bu limit artırılamıyor</li></ul><p><strong>Multi-Tenant Yaklaşımı ve Zorlukları</strong></p><p>Bazı geliştiriciler bu 10 GB limitini aşmak için “her kullanıcıya ayrı veritabanı” stratejisi öneriyorlar. Torso gibi şirketler bu yaklaşımı enterprise seviyede uyguluyor. Ancak Cloudflare Workers ekosisteminde bu yapı oldukça karmaşık:</p><pre>// wrangler.jsonc - Her veritabanı burada tanımlanmalı<br>{<br>  &quot;d1_databases&quot;: [<br>    {<br>      &quot;binding&quot;: &quot;DB_USER_1&quot;,<br>      &quot;database_name&quot;: &quot;user-1-db&quot;,<br>      &quot;database_id&quot;: &quot;xxx&quot;<br>    },<br>    {<br>      &quot;binding&quot;: &quot;DB_USER_2&quot;, <br>      &quot;database_name&quot;: &quot;user-2-db&quot;,<br>      &quot;database_id&quot;: &quot;yyy&quot;<br>    }<br>    // Yeni kullanıcı = yeni binding = yeniden deploy<br>  ]<br>}</pre><p>Her yeni veritabanı için Wrangler config’i güncellemeniz ve Worker’ı yeniden deploy etmeniz gerekiyor. Bu da dinamik kullanıcı eklemeyi zorlaştırıyor.</p><p>Cloudflare bu soruna <strong>Workers for Platforms</strong> ile çözüm sunuyor. $25/ay baz fiyatla dinamik resource oluşturma ve binding yapabiliyorsunuz. Ama bu daha ileri seviye bir konu.</p><p><strong>Diğer Sınırlamalar</strong></p><ul><li><strong>Yüksek Eşzamanlılık</strong>: D1 tek thread’li çalışır. Çok yoğun trafik alan uygulamalarda darboğaz olabilir</li><li><strong>Sorgu Süresi</strong>: Maksimum 30 saniye ile sınırlı</li><li><strong>Satır Boyutu</strong>: Tek bir satır maksimum 2 MB olabilir</li></ul><h4>Kapasite ve Performans</h4><p>D1&#39;in performansı sorgu süresine bağlı:</p><ul><li>Ortalama sorgunuz 1ms sürüyorsa, saniyede yaklaşık 1.000 sorgu çalıştırabilirsiniz</li><li>Ortalama sorgunuz 100ms sürüyorsa, saniyede sadece 10 sorgu çalıştırabilirsiniz</li></ul><p>Index kullanımı bu noktada kritik önem taşıyor. Filtreleme yaptığınız sütunlarda index oluşturmak, performansı dramatik şekilde artırır:</p><pre>-- Sık filtrelenen sütunlar için index<br>CREATE INDEX idx_users_email ON users(email);<br>CREATE INDEX idx_posts_author ON posts(author_id);<br>CREATE INDEX idx_posts_created ON posts(created_at);</pre><h3>Sonuç</h3><p>Bu yazıda Cloudflare D1&#39;in ne olduğunu, nasıl kurulduğunu ve hangi senaryolarda kullanılması gerektiğini inceledik.</p><p>D1, side project’ler ve küçük-orta ölçekli uygulamalar için mükemmel bir seçenek. Cloudflare ekosisteminin geri kalanıyla (Workers, KV, R2) uyumlu çalışması, tek bir platform üzerinde tam bir uygulama geliştirmenizi sağlıyor. Time Travel özelliği sayesinde yedekleme konusunda endişelenmenize gerek kalmıyor ve 10 GB veritabanı limiti çoğu proje için fazlasıyla yeterli.</p><p>Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, hoşça kalın.</p><h4>Önceki Yazı</h4><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-3-workers-kv-14c9da904ad7">Cloudflare Fundamentals [3] — Workers KV</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://developers.cloudflare.com/d1/">Overview · Cloudflare D1 docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/d1/platform/pricing/">Pricing · Cloudflare D1 docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/d1/platform/limits/">Limits · Cloudflare D1 docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/d1/reference/time-travel/">Time Travel and backups · Cloudflare D1 docs</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1f593b17551d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cloudflare Fundamentals [3] — Workers KV]]></title>
            <link>https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-3-workers-kv-14c9da904ad7?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/14c9da904ad7</guid>
            <category><![CDATA[cloudflare-workers]]></category>
            <category><![CDATA[caching]]></category>
            <category><![CDATA[serverless]]></category>
            <category><![CDATA[cloudflare]]></category>
            <category><![CDATA[workers-kv]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 18 Jan 2026 04:08:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-20T22:08:25.694Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Cloudflare Fundamentals [3] — Workers KV</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yuZRVYa6p3SwzJBQV9GKpg.png" /></figure><p>Merhabalar, Cloudflare Fundamentals serisinin üçüncü yazısıyla karşınızdayım. Bu yazımda, Cloudflare’in en güçlü storage çözümlerinden biri olan Workers KV’yi detaylıca inceleyeceğiz. Global ölçekte, düşük gecikmeyle çalışan bir key-value store’a ihtiyacınız olduğunda geleneksel yaklaşımla Redis kurar, sunucu yönetir, replikasyon ayarları yapar ve bunların maliyetini hesaplarsınız. Peki ya tek satır kodla, ücretsiz olarak, 330+ lokasyonda çalışan bir cache sistemi kurabilseydiniz? İşte Workers KV tam olarak bunu sunuyor. Keyifli okumalar! 🙂</p><p>Eğer detaylı açıklamaya zamanınız yoksa, işte özet:</p><p><strong>Workers KV</strong>, Cloudflare’in global edge network’ü üzerinde çalışan, düşük gecikmeli bir key-value veri deposudur. Verilerinizi merkezi data center’larda saklar ve erişim sonrası Cloudflare’in 330+ lokasyonundaki edge cache’lerinde önbelleğe alır.</p><p>Temel özellikler:</p><ul><li><strong>Global dağıtım</strong>: 330+ edge lokasyonunda otomatik cache</li><li><strong>Düşük gecikme</strong>: Hot read’lerde 5ms’nin altında yanıt süresi</li><li><strong>Eventually consistent</strong>: Yazma işlemleri ~60 saniye içinde global olarak görünür</li><li><strong>Read-heavy workload’lar için optimize</strong>: Yüksek okuma hacmi, düşük yazma frekansı</li><li><strong>Ücretsiz başlangıç</strong>: Günlük 100.000 okuma, 1.000 yazma işlemi ücretsiz</li></ul><h3>Workers KV Nedir?</h3><p>Workers KV, Cloudflare Workers platformu için tasarlanmış, serverless bir key-value store’dur. Adından da anlaşılacağı gibi, veriyi basit key-value çiftleri olarak saklar. Ancak onu özel kılan şey, Cloudflare’in devasa global ağı üzerinde çalışması ve CDN altyapısıyla entegre olmasıdır.</p><p>Geleneksel bir Redis veya Memcached kurulumunda, sunucularınızı belirli bir bölgede konumlandırırsınız. Kullanıcılarınız dünyanın farklı yerlerinden bu sunuculara bağlandığında, fiziksel mesafeden kaynaklanan gecikme yaşarlar. Workers KV ise bu problemi tamamen ortadan kaldırır: verileriniz kullanıcıya en yakın edge lokasyonunda cache’lenir.</p><pre>Geleneksel Yaklaşım:<br>Kullanıcı (Tokyo) → Internet → Redis (US-East) → Response<br>Gecikme: ~150-200ms</pre><pre>Workers KV Yaklaşım:<br>Kullanıcı (Tokyo) → Cloudflare Edge (Tokyo) → Response<br>Gecikme: ~5ms (hot read)</pre><h3>Nasıl Çalışır?</h3><p>Workers KV’nin mimarisini anlamak, onu doğru senaryolarda kullanmak için kritik öneme sahiptir.</p><h3>Eventually Consistent Model</h3><p>Workers KV, <strong>CAP</strong> teoreminde <strong>Availability</strong> ve <strong>Partition Tolerance</strong>’ı seçer (AP). Bu, “eventual consistency” olarak bilinen modeli benimsediği anlamına gelir. Peki bu pratikte ne anlama geliyor?</p><p>Dağıtık sistemlerde üç garanti vardır: Consistency (tutarlılık), Availability (erişilebilirlik) ve Partition Tolerance (bölünme toleransı). CAP teoremi, bu üçünden aynı anda sadece ikisini garanti edebileceğinizi söyler. Workers KV, tutarlılık yerine erişilebilirliği tercih eder.</p><p>Bir örnek üzerinden açıklayalım: Diyelim ki İstanbul’daki bir Worker, bir key’e yeni değer yazıyor. Bu yazma işlemi hemen merkezi data store’lara gönderilir. Ancak Tokyo’daki edge cache’inde eski değer hâlâ mevcut olabilir. Tokyo’daki kullanıcı bu key’i okuduğunda, cache süresi dolana kadar (varsayılan 60 saniye) eski değeri görebilir.</p><pre>// İstanbul&#39;daki Worker<br>await env.KV.put(&quot;user:123:preferences&quot;, JSON.stringify({ theme: &quot;dark&quot; }));<br>// Bu değişiklik hemen İstanbul&#39;da görünür<br><br>// Tokyo&#39;daki kullanıcı (aynı anda)<br>const prefs = await env.KV.get(&quot;user:123:preferences&quot;);<br>// Eski değeri görebilir (örn: { theme: &quot;light&quot; })<br>// ~60 saniye sonra<br>// Tokyo&#39;daki cache yenilenir, artık yeni değer görünür</pre><p>Bu durum bazı uygulamalar için sorun teşkil edebilir (örneğin banka bakiyesi), ancak birçok senaryo için tamamen kabul edilebilir (örneğin kullanıcı tercihleri, feature flags).</p><h3>Hot Read vs Cold Read</h3><p>Workers KV’nin performansını anlamak için “hot read” ve “cold read” kavramlarını bilmek gerekir:</p><p><strong>Cold Read</strong>: Bir key’e ilk kez veya uzun süre sonra erişildiğinde, veri edge cache’inde bulunmaz. İstek önce regional tier’a, sonra central data store’lara gider. Bu işlem daha yavaştır (50–100ms+).</p><p><strong>Hot Read</strong>: Sık erişilen key’ler edge cache’inde tutulur. Sonraki okumalar doğrudan cache’den gelir ve son derece hızlıdır (5ms’nin altında).</p><pre>Cold Read Akışı:<br>Edge Cache (miss) → Regional Tier (miss) → Central Store → Response</pre><pre>Hot Read Akışı:<br>Edge Cache (hit) → Response</pre><p>Workers KV, arka planda proaktif olarak cache’i yeniler. Sık erişilen veriler, cache süresi dolmadan önce güncellenir. Bu sayede kullanıcılar her zaman hızlı yanıt alır.</p><p><strong>Pro Tip</strong>: cacheTtl parametresini artırarak (varsayılan 60 saniye) cache hit oranınızı yükseltebilirsiniz:</p><pre>// Cache süresini 5 dakikaya çıkar<br>const value = await env.KV.get(&quot;config:settings&quot;, { cacheTtl: 300 });</pre><h3>Ne Zaman Kullanmalıyız?</h3><p>Workers KV her senaryo için uygun değildir. Güçlü ve zayıf yönlerini anlamak, doğru mimari kararlar vermenizi sağlar.</p><h3>İdeal Kullanım Senaryoları</h3><p><strong>1. Configuration &amp; Feature Flags</strong> Uygulama konfigürasyonları nadiren değişir ama sürekli okunur. Workers KV bu pattern için idealdir.</p><pre>// Feature flag kontrolü<br>const features = await env.KV.get(&quot;features:v2&quot;, { type: &quot;json&quot; });<br>if (features.darkMode) {<br>  // Dark mode aktif<br>}</pre><p><strong>2. Session Token Storage</strong> Authentication token’larını edge’de doğrulamak, her isteği origin’e göndermekten çok daha hızlıdır.</p><pre>// Session doğrulama<br>const session = await env.KV.get(`session:${token}`);<br>if (!session) {<br>  return new Response(&quot;Unauthorized&quot;, { status: 401 });<br>}</pre><p><strong>3. API Response Caching</strong> Harici API’lerden gelen yanıtları cache’leyerek hem hız kazanır hem de rate limit’lere takılmaktan kaçınırsınız.</p><pre>// Önce cache&#39;e bak<br>let data = await env.KV.get(&quot;api:weather:istanbul&quot;, { type: &quot;json&quot; });<br><br>if (!data) {<br>  // Cache&#39;de yoksa API&#39;yi çağır<br>  const response = await fetch(&quot;https://api.weather.com/istanbul&quot;);<br>  data = await response.json();<br>  <br>  // 1 saat cache&#39;le<br>  await env.KV.put(&quot;api:weather:istanbul&quot;, JSON.stringify(data), {<br>    expirationTtl: 3600<br>  });<br>}</pre><p><strong>4. Static Asset Metadata</strong> Büyük dosyaları R2&#39;de saklarken, metadata’yı KV’de tutabilirsiniz.</p><p><strong>5. Rate Limiting (basit senaryolar)</strong> IP bazlı basit rate limiting için kullanılabilir, ancak yoğun yazma gerektiren senaryolarda <a href="https://www.cloudflare.com/developer-platform/products/durable-objects/">Durable Objects</a> daha uygundur.</p><h3>Uygun Olmayan Senaryolar</h3><p><strong>1. Sık Yazma Gerektiren İşlemler</strong> Aynı key’e saniyede onlarca kez yazıyorsanız, Workers KV uygun değildir. Son yazan kazanır (last-write-wins) ve tutarsızlıklar oluşabilir.</p><pre>// Sayaç için KV kullanmak<br>let count = parseInt(await env.KV.get(&quot;visitors&quot;)) || 0;<br>await env.KV.put(&quot;visitors&quot;, String(count + 1));<br>// Race condition! Concurrent yazmalarda veri kaybı olur</pre><p><strong>2. Transactional İşlemler</strong> Birden fazla değerin atomik olarak güncellenmesi gerekiyorsa, Workers KV’nin sunduğu eventual consistency yeterli değildir.</p><p><strong>3. Strong Consistency Gerektiren Durumlar</strong> Finansal işlemler, envanter yönetimi gibi anlık tutarlılık gerektiren senaryolarda Durable Objects veya D1 kullanın.</p><p><strong>4. Gerçek Zamanlı Senkronizasyon</strong> Chat uygulamaları, multiplayer oyunlar gibi real-time senaryolar için Durable Objects ile WebSocket kullanımı daha uygundur.</p><h3>Pratikte Kullanım</h3><p>Şimdi Workers KV’yi nasıl kullanacağımıza bakalım. Hem Wrangler CLI hem de Dashboard üzerinden yapılandırmayı göstereceğim.</p><h3>KV Namespace Oluşturma</h3><p>KV Namespace, key-value çiftlerinizi grupladığınız bir container’dır. Her namespace izole bir ortam sağlar.</p><p><strong>Wrangler CLI ile:</strong></p><pre># Namespace oluştur<br>npx wrangler kv namespace create &quot;CACHE&quot;</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Hz6E5D2fJZLOjdJUO0btCA.png" /></figure><p>Yukarıda görüldüğü gibi terminal üzerinden namespace oluşturduk. İşlem sonucunda bizi bir authantication sayfasına atabilir. “Allow” diyerek namespace’i oluşturmuş oluruz. Ve artık projemizde kullanabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*g4sO3QlzjS75j6H4qRlMXg.png" /></figure><p><strong>Dashboard üzerinden:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*i0Q9S5jyr-O1dy3SuiW5lg.png" /></figure><ol><li>Cloudflare Dashboard → Workers &amp; Pages → KV</li><li>“Create a namespace” butonuna tıklayın</li><li>Namespace adını girin (örn: “CACHE”)</li></ol><p>Aşağıda görüldüğü gibi ben seri boyunca devam edeceğim sealify isimli uygulama için <strong>SEALIFY_CACHE</strong> isimli bir namespace name girdim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PeNl1sTf3vFfTjxtzrDeUg.png" /></figure><p>Sonuç olarak iki yöntemlede çok hızlı şekilde key-value namespace’i oluşturabiliriz. wranger ile oluşturduğumuz zaman configler otomatik olarak uygulanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2HKOiM4nhE99FWLATfPfoA.png" /></figure><h3>Worker’a Binding</h3><p>Namespace’i oluşturduktan sonra, Worker’ınıza bağlamanız gerekir. Bu bağlama, Worker kodunuz içinde namespace’e erişmenizi sağlar.</p><p><strong>wrangler.toml (veya wrangler.jsonc):</strong></p><pre>name = &quot;my-worker&quot;<br>main = &quot;src/index.ts&quot;<br>compatibility_date = &quot;2024-01-01&quot;<br><br>[[kv_namespaces]]<br>binding = &quot;CACHE&quot;  # Kod içinde kullanacağınız değişken adı<br>id = &quot;abc123def456...&quot;  # Namespace ID</pre><p><strong>TypeScript tipleri için:</strong></p><pre># Type tanımlarını otomatik oluştur<br>npx wrangler types</pre><p>Bu komut, worker-configuration.d.ts dosyasını oluşturur ve env.CACHE değişkeninin tipini tanımlar.</p><h3>CRUD Operasyonları</h3><p>Workers KV dört temel operasyon sunar: get, put, delete ve list.</p><p><strong>PUT (Yazma):</strong></p><pre>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    // Basit string değer<br>    await env.CACHE.put(&quot;greeting&quot;, &quot;Merhaba Dünya!&quot;);<br>    <br>    // JSON veri (string&#39;e çevirerek)<br>    const user = { name: &quot;Ahmet&quot;, age: 28 };<br>    await env.CACHE.put(&quot;user:123&quot;, JSON.stringify(user));<br>    <br>    // TTL ile (saniye cinsinden)<br>    await env.CACHE.put(&quot;temp-token&quot;, &quot;xyz789&quot;, {<br>      expirationTtl: 3600  // 1 saat sonra otomatik silinir<br>    });<br>    <br>    // Unix timestamp ile<br>    await env.CACHE.put(&quot;promo-code&quot;, &quot;YENI2024&quot;, {<br>      expiration: Math.floor(Date.now() / 1000) + 86400  // Yarın bu saatte sona erer<br>    });<br>    <br>    // Metadata ile<br>    await env.CACHE.put(&quot;document:456&quot;, documentContent, {<br>      metadata: { <br>        contentType: &quot;application/pdf&quot;,<br>        uploadedBy: &quot;user:123&quot;,<br>        version: 2<br>      }<br>    });<br>    <br>    return new Response(&quot;Veriler kaydedildi!&quot;);<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><p><strong>GET (Okuma):</strong></p><pre>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    // String olarak oku (varsayılan)<br>    const greeting = await env.CACHE.get(&quot;greeting&quot;);<br>    // greeting: &quot;Merhaba Dünya!&quot; | null<br>    <br>    // JSON olarak oku<br>    const user = await env.CACHE.get(&quot;user:123&quot;, { type: &quot;json&quot; });<br>    // user: { name: &quot;Ahmet&quot;, age: 28 } | null<br>    <br>    // ArrayBuffer olarak oku (binary data için)<br>    const image = await env.CACHE.get(&quot;image:header&quot;, { type: &quot;arrayBuffer&quot; });<br>    <br>    // Stream olarak oku (büyük dosyalar için)<br>    const largeFile = await env.CACHE.get(&quot;video:intro&quot;, { type: &quot;stream&quot; });<br>    <br>    // Metadata ile birlikte oku<br>    const { value, metadata } = await env.CACHE.getWithMetadata(&quot;document:456&quot;);<br>    console.log(metadata?.contentType); // &quot;application/pdf&quot;<br>    <br>    // cacheTtl özelleştirme<br>    const config = await env.CACHE.get(&quot;config:main&quot;, { <br>      type: &quot;json&quot;,<br>      cacheTtl: 300  // 5 dakika edge&#39;de cache&#39;le<br>    });<br>    <br>    return new Response(JSON.stringify({ greeting, user }));<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><p><strong>DELETE (Silme):</strong></p><pre>// Tek key silme<br>await env.CACHE.delete(&quot;temp-token&quot;);<br><br>// Key yoksa hata vermez, sessizce geçer<br>await env.CACHE.delete(&quot;nonexistent-key&quot;);</pre><p><strong>LIST (Listeleme):</strong></p><pre>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    // Tüm key&#39;leri listele<br>    const allKeys = await env.CACHE.list();<br>    // { keys: [{ name: &quot;greeting&quot; }, { name: &quot;user:123&quot; }, ...], list_complete: true }<br>    <br>    // Prefix ile filtrele<br>    const userKeys = await env.CACHE.list({ prefix: &quot;user:&quot; });<br>    // Sadece &quot;user:&quot; ile başlayan key&#39;ler<br>    <br>    // Pagination<br>    const page1 = await env.CACHE.list({ limit: 100 });<br>    if (!page1.list_complete) {<br>      const page2 = await env.CACHE.list({ <br>        limit: 100, <br>        cursor: page1.cursor <br>      });<br>    }<br>    <br>    return new Response(JSON.stringify(allKeys));<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><h3>Gerçek Dünya Örnekleri</h3><p>Teorik bilgileri pratiğe dökelim. İşte Workers KV’nin yaygın kullanım senaryoları ve örnek implementasyonlar.</p><h3>API Response Caching</h3><p>Harici API çağrılarını cache’leyerek hem performans kazanın hem de API rate limit’lerine takılmaktan kaçının.</p><pre>interface WeatherData {<br>  temperature: number;<br>  condition: string;<br>  humidity: number;<br>}<br><br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    const url = new URL(request.url);<br>    const city = url.searchParams.get(&quot;city&quot;) || &quot;istanbul&quot;;<br>    const cacheKey = `weather:${city.toLowerCase()}`;<br>    <br>    // 1. Önce cache&#39;e bak<br>    let weather = await env.CACHE.get&lt;WeatherData&gt;(cacheKey, { type: &quot;json&quot; });<br>    <br>    if (weather) {<br>      return new Response(JSON.stringify({<br>        ...weather,<br>        cached: true<br>      }), {<br>        headers: { &quot;Content-Type&quot;: &quot;application/json&quot; }<br>      });<br>    }<br>    <br>    // 2. Cache&#39;de yoksa harici API&#39;yi çağır<br>    try {<br>      const apiResponse = await fetch(<br>        `https://api.weatherapi.com/v1/current.json?key=${env.WEATHER_API_KEY}&amp;q=${city}`<br>      );<br>      <br>      if (!apiResponse.ok) {<br>        throw new Error(`API error: ${apiResponse.status}`);<br>      }<br>      <br>      const apiData = await apiResponse.json();<br>      <br>      weather = {<br>        temperature: apiData.current.temp_c,<br>        condition: apiData.current.condition.text,<br>        humidity: apiData.current.humidity<br>      };<br>      <br>      // 3. Sonucu cache&#39;e kaydet (15 dakika TTL)<br>      await env.CACHE.put(cacheKey, JSON.stringify(weather), {<br>        expirationTtl: 900<br>      });<br>      <br>      return new Response(JSON.stringify({<br>        ...weather,<br>        cached: false<br>      }), {<br>        headers: { &quot;Content-Type&quot;: &quot;application/json&quot; }<br>      });<br>      <br>    } catch (error) {<br>      return new Response(JSON.stringify({ error: &quot;Hava durumu alınamadı&quot; }), {<br>        status: 500,<br>        headers: { &quot;Content-Type&quot;: &quot;application/json&quot; }<br>      });<br>    }<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><h3>Session Management</h3><p>Kullanıcı oturumlarını edge’de yönetmek, authentication’ı hızlandırır.</p><pre>interface Session {<br>  userId: string;<br>  email: string;<br>  role: &quot;admin&quot; | &quot;user&quot;;<br>  createdAt: number;<br>}<br><br>// Session oluşturma<br>async function createSession(env: Env, user: { id: string; email: string; role: string }): Promise&lt;string&gt; {<br>  const sessionId = crypto.randomUUID();<br>  <br>  const session: Session = {<br>    userId: user.id,<br>    email: user.email,<br>    role: user.role as &quot;admin&quot; | &quot;user&quot;,<br>    createdAt: Date.now()<br>  };<br>  <br>  // 24 saat geçerli session<br>  await env.SESSIONS.put(`session:${sessionId}`, JSON.stringify(session), {<br>    expirationTtl: 86400<br>  });<br>  <br>  return sessionId;<br>}<br>// Session doğrulama (her istekte)<br>async function validateSession(env: Env, request: Request): Promise&lt;Session | null&gt; {<br>  const authHeader = request.headers.get(&quot;Authorization&quot;);<br>  if (!authHeader?.startsWith(&quot;Bearer &quot;)) {<br>    return null;<br>  }<br>  <br>  const sessionId = authHeader.slice(7);<br>  const session = await env.SESSIONS.get&lt;Session&gt;(`session:${sessionId}`, { type: &quot;json&quot; });<br>  <br>  return session;<br>}<br>// Middleware pattern<br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    const session = await validateSession(env, request);<br>    <br>    if (!session) {<br>      return new Response(&quot;Unauthorized&quot;, { status: 401 });<br>    }<br>    <br>    // Protected route&#39;lar<br>    const url = new URL(request.url);<br>    <br>    if (url.pathname.startsWith(&quot;/admin&quot;) &amp;&amp; session.role !== &quot;admin&quot;) {<br>      return new Response(&quot;Forbidden&quot;, { status: 403 });<br>    }<br>    <br>    return new Response(`Hoşgeldin, ${session.email}!`);<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><h3>Feature Flags &amp; A/B Testing</h3><p>Feature flag’leri KV’de tutarak, deployment yapmadan özellikleri açıp kapatabilirsiniz.</p><pre>interface FeatureFlags {<br>  darkMode: boolean;<br>  newCheckout: boolean;<br>  betaFeatures: boolean;<br>  maintenanceMode: boolean;<br>  abTestVariant: &quot;A&quot; | &quot;B&quot; | &quot;control&quot;;<br>}<br><br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    // Feature flags&#39;i al (uzun cache süresi - nadiren değişir)<br>    const flags = await env.CONFIG.get&lt;FeatureFlags&gt;(&quot;features:global&quot;, { <br>      type: &quot;json&quot;,<br>      cacheTtl: 300  // 5 dakika<br>    });<br>    <br>    if (!flags) {<br>      // Varsayılan değerler<br>      return new Response(JSON.stringify({<br>        darkMode: false,<br>        newCheckout: false,<br>        betaFeatures: false,<br>        maintenanceMode: false,<br>        abTestVariant: &quot;control&quot;<br>      }));<br>    }<br>    <br>    // Maintenance mode kontrolü<br>    if (flags.maintenanceMode) {<br>      return new Response(&quot;Bakım çalışması devam ediyor&quot;, { status: 503 });<br>    }<br>    <br>    // A/B test için kullanıcıya özel variant<br>    const userId = request.headers.get(&quot;X-User-ID&quot;);<br>    if (userId) {<br>      const userVariant = await env.CONFIG.get(`ab:user:${userId}`);<br>      if (userVariant) {<br>        flags.abTestVariant = userVariant as &quot;A&quot; | &quot;B&quot; | &quot;control&quot;;<br>      }<br>    }<br>    <br>    return new Response(JSON.stringify(flags), {<br>      headers: { &quot;Content-Type&quot;: &quot;application/json&quot; }<br>    });<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;<br>// Feature flag güncelleme (admin endpoint)<br>async function updateFeatureFlag(env: Env, flag: string, value: boolean): Promise&lt;void&gt; {<br>  const flags = await env.CONFIG.get&lt;FeatureFlags&gt;(&quot;features:global&quot;, { type: &quot;json&quot; }) || {};<br>  flags[flag] = value;<br>  await env.CONFIG.put(&quot;features:global&quot;, JSON.stringify(flags));<br>}</pre><h3>Rate Limiting</h3><p>Basit IP bazlı rate limiting implementasyonu. Not: Yoğun trafik için Durable Objects daha uygundur.</p><pre>interface RateLimitEntry {<br>  count: number;<br>  windowStart: number;<br>}<br><br>const RATE_LIMIT = 100;  // 100 istek<br>const WINDOW_SIZE = 60;  // 60 saniye pencere<br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env): Promise&lt;Response&gt; {<br>    const clientIP = request.headers.get(&quot;CF-Connecting-IP&quot;) || &quot;unknown&quot;;<br>    const rateLimitKey = `ratelimit:${clientIP}`;<br>    <br>    const now = Math.floor(Date.now() / 1000);<br>    let entry = await env.RATELIMIT.get&lt;RateLimitEntry&gt;(rateLimitKey, { type: &quot;json&quot; });<br>    <br>    // Yeni pencere veya pencere süresi dolmuş<br>    if (!entry || (now - entry.windowStart) &gt;= WINDOW_SIZE) {<br>      entry = { count: 1, windowStart: now };<br>    } else {<br>      entry.count++;<br>    }<br>    <br>    // Limit aşıldı mı?<br>    if (entry.count &gt; RATE_LIMIT) {<br>      return new Response(&quot;Rate limit exceeded&quot;, {<br>        status: 429,<br>        headers: {<br>          &quot;Retry-After&quot;: String(WINDOW_SIZE - (now - entry.windowStart)),<br>          &quot;X-RateLimit-Limit&quot;: String(RATE_LIMIT),<br>          &quot;X-RateLimit-Remaining&quot;: &quot;0&quot;<br>        }<br>      });<br>    }<br>    <br>    // Entry&#39;yi güncelle<br>    await env.RATELIMIT.put(rateLimitKey, JSON.stringify(entry), {<br>      expirationTtl: WINDOW_SIZE * 2  // Pencere süresinin 2 katı<br>    });<br>    <br>    // Normal response<br>    return new Response(&quot;OK&quot;, {<br>      headers: {<br>        &quot;X-RateLimit-Limit&quot;: String(RATE_LIMIT),<br>        &quot;X-RateLimit-Remaining&quot;: String(RATE_LIMIT - entry.count)<br>      }<br>    });<br>  }<br>} satisfies ExportedHandler&lt;Env&gt;;</pre><h3>💰 Pricing ve Limitler</h3><p>Workers KV, hem Free hem de Paid plan’larda kullanılabilir. İşte detaylı fiyatlandırma:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8gBccjSxSYkduFyFzpbTsQ.png" /></figure><p><strong>Önemli Notlar:</strong></p><ul><li>Free plan limitleri günlük olarak UTC 00:00&#39;da sıfırlanır</li><li>Egress (data transfer) ücreti <strong>yoktur</strong> — bu büyük bir avantaj!</li><li>Bulk write işlemlerinde her key ayrı yazma olarak sayılır</li></ul><p><strong>Maliyet Hesaplama Örneği:</strong> Diyelim ki günde 1 milyon okuma, 10.000 yazma yapan bir uygulamanız var:</p><ul><li>Okuma: 30M/ay → 10M ücretsiz + 20M × $0.50 = $10</li><li>Yazma: 300K/ay → 1M dahil = $0</li><li><strong>Toplam: ~$15/ay</strong> (Workers $5 + KV $10)</li></ul><p>Karşılaştırma için, benzer bir Redis kurulumu AWS’de ayda $50–100+ tutabilir.</p><h3>Sonuç</h3><p>Workers KV, doğru senaryo için son derece güçlü bir araçtır. Özellikle:</p><ul><li><strong>Read-heavy workload’lar</strong> için idealdir</li><li><strong>Global dağıtım</strong> otomatik olarak sağlanır</li><li><strong>Minimal yapılandırma</strong> ile kullanıma hazırdır</li><li><strong>Maliyet etkin</strong> bir çözümdür</li></ul><p>Ancak unutmayın: Workers KV eventually consistent bir sistemdir. Strong consistency gerektiren senaryolarda Durable Objects veya D1 tercih edilmelidir.</p><p>Bu yazıda Cloudflare Workers KV’nin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve gerçek dünya senaryolarında nasıl kullanabileceğimizi detaylıca inceledik. Eventually consistent yapısı, hot/cold read kavramları ve pratik kullanım örnekleriyle KV’nin gücünü keşfettik. Umarım keyif aldığınız ve yeni bir şeyler öğrendiğiniz bir yazı olmuştur. Serinin sonraki yazılarında görüşmek üzere, hoşça kalın! 👋🏼</p><h4>Önceki Yazı</h4><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-2-workers-proje-olu%C5%9Fturma-ve-deploy-869d4dd98366">Cloudflare Fundamentals [2] - Workers: Proje Oluşturma ve Deploy</a></p><h4>Sonraki Yazı</h4><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-4-d1-database-1f593b17551d?postPublishedType=initial">Cloudflare Fundamentals [4] - D1 Database</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://developers.cloudflare.com/kv/">Cloudflare Workers KV · Cloudflare Workers KV docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/kv/concepts/how-kv-works/">How KV works · Cloudflare Workers KV docs</a></li><li><a href="https://blog.cloudflare.com/faster-workers-kv/">We made Workers KV up to 3x faster - here&#39;s the data</a></li><li><a href="https://blog.cloudflare.com/building-with-workers-kv/">Building With Workers KV, a Fast Distributed Key-Value Store</a></li><li><a href="https://blog.cloudflare.com/workers-kv-free-tier/">Workers KV - free to try, with increased limits!</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/workers/platform/storage-options/">Choosing a data or storage product. · Cloudflare Workers docs</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=14c9da904ad7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cloudflare Fundamentals [2] - Workers: Proje Oluşturma ve Deploy]]></title>
            <link>https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-2-workers-proje-olu%C5%9Fturma-ve-deploy-869d4dd98366?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/869d4dd98366</guid>
            <category><![CDATA[cloudflare]]></category>
            <category><![CDATA[cloudflare-pages]]></category>
            <category><![CDATA[vitejs]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <category><![CDATA[cloudflare-workers]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Jan 2026 12:53:21 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-18T04:09:26.593Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8-a2wIQLfaF4yOs9mF-7zQ.png" /></figure><p>Merhabalar, Cloudflare Fundamentals serisinin ikinci yazısıyla karşınızdayım. Bu yazımda, Cloudflare Workers projesi oluşturmanın iki farklı yolunu ele alacağım: sıfırdan yeni bir proje oluşturma ve mevcut bir projeyi Cloudflare’a deploy etme. Her iki yöntemi de adım adım, ekran görüntüleriyle destekleyerek anlatacağım. Keyifli okumalar! 🙂</p><h3>Bölüm 1: Create Cloudflare ile Sıfırdan Proje Oluşturma</h3><p>Cloudflare, yeni projeler için create-cloudflare (kısaca C3) adında bir CLI aracı sunmaktadır. Bu araç, popüler framework’lerle hazır şablonlar oluşturmanızı ve tek komutla deploy etmenizi sağlar.</p><h3>Projeyi Başlatma</h3><p>Terminal’i açın ve şu komutu çalıştırın:</p><pre>npm create cloudflare@latest</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mIWs6odO2o3usjN9LHHLFQ.png" /><figcaption>npm create cloudflare@latest</figcaption></figure><p>Bu komutu çalıştırdığınızda karşınıza interaktif bir kurulum sihirbazı çıkacaktır. Sihirbaz size birkaç soru soracak ve cevaplarınıza göre projenizi yapılandıracaktır.</p><h3>Adım 1: Proje Dizini</h3><p>İlk olarak projenizin hangi klasörde oluşturulacağı sorulur:</p><pre>├ In which directory do you want to create your application?<br>│ dir ./damp-pond-6cda</pre><p>Cloudflare, rastgele bir isim önerir (örneğin damp-pond-6cda). İsterseniz kendi proje adınızı yazabilirsiniz. Ben bu örnekte varsayılan isimle devam ettim.</p><h3>Adım 2: Başlangıç Tipi</h3><p>Projenize nasıl başlamak istediğiniz sorulur:</p><pre>├ What would you like to start with?<br>│ category Framework Starter</pre><p>Burada dört seçenek vardır:</p><ul><li><strong>Hello World example</strong>: En basit Worker örneğidir. Sadece bir HTTP isteğine “Hello World!” yanıtı döndüren minimal bir kod içerir. Cloudflare Workers’ın nasıl çalıştığını anlamak ve hızlıca test etmek isteyenler için idealdir. Herhangi bir framework veya ek bağımlılık içermez, saf JavaScript/TypeScript ile çalışır.</li><li><strong>Framework Starter</strong>: React, Vue, Next.js, Astro, Svelte gibi popüler full-stack web framework’leriyle proje başlatmanızı sağlar. Bu seçenek, modern frontend araçlarıyla (Vite, webpack vb.) entegre çalışan, production-ready bir proje iskeleti oluşturur. Hem statik dosyaları hem de server-side rendering özelliklerini Cloudflare Workers üzerinde çalıştırabilirsiniz.</li><li><strong>Application Starter</strong>: Önceden hazırlanmış uygulama şablonları sunar. Bunlar genellikle belirli kullanım senaryolarına yönelik hazır kodlar içerir: API gateway, scheduled task (cron job), queue consumer, WebSocket handler gibi. Sıfırdan yazmak yerine hazır bir yapı üzerinde geliştirme yapmak isteyenler için uygundur.</li><li><strong>Template from a GitHub repo</strong>: Kendi GitHub reponuzdaki veya başka birinin paylaştığı bir şablonu kullanarak proje oluşturmanızı sağlar. Şirket içi standart şablonlarınız varsa veya topluluk tarafından paylaşılan özel bir Worker şablonu kullanmak istiyorsanız bu seçenek idealdir. Repo URL’sini girerek doğrudan o şablondan proje başlatabilirsiniz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*znCUZ9v_hUbuTn4AxKO6gw.png" /></figure><p>Ben React ile bir proje oluşturacağım için “Framework Starter” seçeneğini seçtim.</p><h3>Adım 3: Framework Seçimi</h3><p>Hangi framework’ü kullanmak istediğiniz sorulur:</p><pre>├ Which development framework do you want to use?<br>│ framework React</pre><p>Cloudflare, birçok popüler framework’ü destekler: React, Vue, Svelte, Next.js, Astro, Hono ve daha fazlası. Ben bu örnekte React seçtim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FeKRmleVSGdt006grTVUAw.png" /></figure><h3>Adım 4: Platform Seçimi</h3><p>Deployment platformunu seçmeniz istenir:</p><pre>├ Select your deployment platform<br>│ platform Workers with Assets</pre><p><strong>Workers with Assets</strong> seçeneği, hem statik dosyalarınızı (HTML, CSS, JS) hem de backend kodunuzu aynı Worker üzerinde çalıştırmanızı sağlar. Full-stack uygulamalar için ideal bir seçenektir.</p><h3>Adım 5: Variant Seçimi</h3><p>TypeScript veya JavaScript tercihini belirlersiniz:</p><pre>├ Select a variant:<br>│ variant TypeScript</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*k4rmWBUSBMnAia2o2ihHlA.png" /></figure><p>TypeScript, tip güvenliği sağladığı ve hataları derleme aşamasında yakaladığı için önerilir. Ancak JavaScript ile de devam edebilirsiniz.</p><h3>Adım 6: Bağımlılıkların Kurulumu</h3><p>Bu aşamada Vite ve diğer bağımlılıklar otomatik olarak kurulur:</p><pre>├ Copying template files<br>│ files copied to project directory<br>│<br>├ Installing dependencies<br>│ installed via `npm install`<br>│<br>╰ Application created</pre><h3>Adım 7: Cloudflare Yapılandırması</h3><p>Proje oluşturulduktan sonra Cloudflare’a özgü yapılandırmalar yapılır:</p><pre>├ Installing wrangler A command line tool for building Cloudflare Workers<br>│ installed via `npm install wrangler --save-dev`<br>│<br>├ Installing the Cloudflare Vite plugin<br>│ installed @cloudflare/vite-plugin<br>│<br>├ Updating `package.json` scripts<br>│ updated `package.json`</pre><p>Bu aşamada Wrangler ve Cloudflare Vite plugin’i projenize eklenir.</p><h3>Adım 8: Git Version Kontrolü</h3><p>Git kullanmak isteyip istemediğiniz sorulur:</p><pre>├ Do you want to use git for version control?<br>│ no git</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_aCNxn34RnKo6yDCkfBalw.png" /></figure><p><strong>Not</strong>: Ben bu örnekte “no” seçtim çünkü sadece medium yazısı için demo amaçlı bir proje oluşturuyorum. Ancak gerçek bir proje geliştiriyorsanız, mutlaka “yes” seçeneğini işaretleyin. Git, kodunuzu versiyonlamanızı, değişiklikleri takip etmenizi ve gerektiğinde geri almanızı sağlar. Profesyonel yazılım geliştirmede version kontrolü vazgeçilmezdir.</p><h3>Adım 9: Deploy</h3><p>Son olarak projenizi hemen deploy etmek isteyip istemediğiniz sorulur:</p><pre>├ Do you want to deploy your application?<br>│ yes deploy via `npm run deploy`</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WXNIDadxDg4kUq6OdU7zcA.png" /></figure><p>“Yes” seçerseniz, proje otomatik olarak build edilir ve Cloudflare’a deploy edilir.</p><h3>Build ve Deploy Süreci</h3><p>Deploy seçeneğini onayladığınızda şu işlemler gerçekleşir:</p><pre>&gt; damp-pond-6cda@0.0.0 build<br>&gt; tsc -b &amp;&amp; vite build</pre><pre>vite v7.3.1 building client environment for production...<br>✓ 33 modules transformed.<br>dist/client/index.html                   0.46 kB │ gzip:  0.30 kB<br>dist/client/assets/index-Btn3ryTb.js   198.11 kB │ gzip: 62.81 kB<br>✓ built in 291ms</pre><p>Önce TypeScript kodu derlenir, ardından Vite production build oluşturur. Build tamamlandıktan sonra dosyalar Cloudflare’a yüklenir:</p><pre>🌀 Building list of assets...<br>✨ Read 6 files from the assets directory<br>🌀 Found 5 new or modified static assets to upload. Proceeding with upload...<br>+ /index.html<br>+ /assets/react-CHdo91hT.svg<br>+ /assets/index-BLG9opd_.css<br>+ /assets/index-Btn3ryTb.js<br>+ /vite.svg<br>Uploaded 5 of 5 assets<br>✨ Success! Uploaded 5 files (2.60 sec)</pre><h3>Deploy Sonucu</h3><p>Deploy tamamlandığında projenizin URL’i görüntülenir:</p><pre>Deployed damp-pond-6cda triggers (5.44 sec)<br>  https://damp-pond-6cda.abdulahcicekli.workers.dev<br>Current Version ID: e843cff7-da75-4c22-b94d-e32fbe548a30</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x4V84uoxNL4rKov133i1kA.png" /></figure><p>Bu URL’e gittiğinizde React uygulamanızın canlı olarak çalıştığını göreceksiniz. Artık react projemiz cloudflare worker’da canlı şekilde ziyaret edilebilir hale gelmiş oldu.</p><p><a href="https://damp-pond-6cda.abdulahcicekli.workers.dev/">https://damp-pond-6cda.abdulahcicekli.workers.dev/</a> adresinden erişilebilir. (Tıkladığınızda sayfa açılmıyorsa workerlar arasından silmiş olabilirim 😊)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jkync5IhytqzaN8HSIjGag.png" /></figure><h3>Dashboard</h3><p>Cloudflare dashboard’unda Workers &amp; Pages menüsüne giderek deploymentın gerçekleştiğini ve workors’larda çalıştığını doğrulayabilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YYZNBw9LdTWOEIFLajhf1g.png" /></figure><h3>Bölüm 2: Mevcut Projeyi Cloudflare’a Deploy Etme</h3><p>Elinizde zaten bir proje var ve bunu Cloudflare Workers’a deploy etmek istiyorsunuz. Bu bölümde mevcut bir projeyi nasıl yapılandıracağınızı ve deploy edeceğinizi anlatacağım.</p><h3>Wrangler’ı Projeye Ekleme</h3><p>Öncelikle Wrangler’ı projenize dev dependency olarak ekleyin:</p><pre>npm install wrangler --save-dev</pre><h3>Wrangler Yapılandırma Dosyası Oluşturma</h3><p>Proje kök dizininde wrangler.toml veya wrangler.jsonc dosyası oluşturun:</p><pre>name = &quot;my-existing-project&quot;<br>main = &quot;src/index.ts&quot;<br>compatibility_date = &quot;2024-01-01&quot;</pre><p>Veya JSON formatında:</p><pre>{<br>  &quot;name&quot;: &quot;my-existing-project&quot;,<br>  &quot;main&quot;: &quot;src/index.ts&quot;,<br>  &quot;compatibility_date&quot;: &quot;2024-01-01&quot;<br>}</pre><h3>Entry Point Dosyası</h3><p>Projenizde bir Worker entry point dosyası oluşturun. Bu dosya, gelen HTTP isteklerini karşılayacak olan ana dosyadır:</p><pre>// src/index.ts<br>export default {<br>  async fetch(request: Request, env: Env, ctx: ExecutionContext): Promise&lt;Response&gt; {<br>    return new Response(&quot;Merhaba, Cloudflare Workers!&quot;);<br>  }<br>};</pre><h3>Statik Site Deploy Etme</h3><p>Eğer bir React, Vue veya başka bir frontend projesi deploy edecekseniz, wrangler.toml dosyanıza assets yapılandırması eklemeniz gerekir:</p><pre>name = &quot;my-static-site&quot;<br>compatibility_date = &quot;2024-01-01&quot;</pre><pre>[assets]<br>directory = &quot;./dist&quot;</pre><p>Bu yapılandırma, dist klasöründeki dosyaları statik asset olarak serve edecektir.</p><h3>Build Script’i Ayarlama</h3><p>package.json dosyanıza <strong>deploy</strong> script&#39;i ekleyin:</p><pre>{<br>  &quot;scripts&quot;: {<br>    &quot;build&quot;: &quot;vite build&quot;,<br>    &quot;deploy&quot;: &quot;npm run build &amp;&amp; wrangler deploy&quot;,<br>    &quot;dev&quot;: &quot;wrangler dev&quot;<br>  }<br>}</pre><h3>Cloudflare Hesabına Giriş</h3><p>Deploy etmeden önce Cloudflare hesabınıza giriş yapın:</p><pre>npx wrangler login</pre><p>Bu komut tarayıcınızda bir yetkilendirme sayfası açacaktır. “Allow” butonuna tıklayarak Wrangler’a erişim izni verin. Daha önce girdiyseniz otomatik olarak geçecektir.</p><h3>Deploy Etme</h3><p>Artık projenizi deploy etmeye hazırsınız:</p><pre>npm run deploy</pre><p>Veya doğrudan:</p><pre>npx wrangler deploy</pre><h3>Yerel Geliştirme</h3><p>Deploy etmeden önce projenizi yerel ortamda test etmek için:</p><pre>npx wrangler dev</pre><p>Bu komut, http://localhost:8787 adresinde bir geliştirme sunucusu başlatır. Kodunuzda değişiklik yaptığınızda otomatik olarak yenilenir.</p><h3>İki Yöntemin Karşılaştırması</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xgQQF5Pgg9jd3wsmZjqwQg.png" /></figure><h3>Sonuç</h3><p>Bu yazıda Cloudflare Workers projesi oluşturmanın iki farklı yolunu inceledik. Umarım keyif aldığınız ve yeni bir şeyler öğrendiğiniz bir yazı olmuştur. Serinin sonraki yazılarında görüşmek üzere, hoşça kalın! 👋🏼</p><h4>Önceki Yazı</h4><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-1-workers-nedir-4cf135463023">Cloudflare Fundamentals [1]- Workers Nedir?</a></p><h4>Sonraki Yazı</h4><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-3-workers-kv-14c9da904ad7?postPublishedType=initial">Cloudflare Fundamentals [3] - Workers KV</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://developers.cloudflare.com/pages/get-started/c3/">Create projects with C3 CLI · Cloudflare Pages docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/workers/wrangler/commands/">Commands - Wrangler · Cloudflare Workers docs</a></li><li><a href="https://developers.cloudflare.com/workers/static-assets/">Static Assets · Cloudflare Workers docs</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=869d4dd98366" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cloudflare Fundamentals [1]- Workers Nedir?]]></title>
            <link>https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-1-workers-nedir-4cf135463023?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4cf135463023</guid>
            <category><![CDATA[workers]]></category>
            <category><![CDATA[serverless]]></category>
            <category><![CDATA[deployment]]></category>
            <category><![CDATA[cloudflare]]></category>
            <category><![CDATA[cloudflare-workers]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Jan 2026 01:56:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-17T12:54:45.434Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZgIOmmHnKr7Rfh5StJWviQ.png" /></figure><p>Merhabalar,</p><p>Daha önce <a href="https://abdullahcicekli.medium.com/github-pages-cloudflare-entegrasyonu-github-io-6806ea7d521d">Cloudflare DNS entegrasyonunu</a> anlattığım bir yazım olmuştu. Şimdi ise Cloudflare’ı daha kapsamlı ele aldığım yeni bir seriye başlıyorum. Serinin bu ilk yazısında, modern web geliştirmede giderek popülerleşen Cloudflare Workers’ı inceleyeceğim. Serverless mimarinin ne olduğunu, Cloudflare Workers’ın nasıl çalıştığını ve hangi senaryolarda kullanılması gerektiğini ele alacağım.</p><p>Keyifli okumalar! 🙂</p><h3>Serverless Nedir?</h3><p>Serverless (sunucusuz) mimari, geliştiricilerin sunucu yönetimi ile uğraşmadan kod yazıp dağıtabildiği bir yaklaşımdır. “Sunucusuz” ifadesi yanıltıcı olabilir çünkü aslında sunucular hâlâ mevcut; ancak bunların yönetimi tamamen bulut sağlayıcısına bırakılmıştır.</p><p>Geleneksel yöntemde bir web uygulaması deploy etmek istediğinizde:</p><ul><li>Sunucu satın almanız veya kiralamanız,</li><li>İşletim sistemi kurmanız,</li><li>Güvenlik yamalarını takip etmeniz,</li><li>Ölçeklendirme stratejileri belirlemeniz gerekir.</li></ul><p>Serverless mimaride ise sadece kodunuzu yazarsınız ve gerisini platform halleder.</p><h3>Cloudflare Workers Nedir?</h3><p>Cloudflare Workers, Cloudflare’ın global ağı üzerinde JavaScript, TypeScript, Python veya Rust ile uygulama geliştirmenizi sağlayan bir serverless platformdur. Diğer serverless çözümlerden (AWS Lambda, Azure Functions gibi) farklı olarak, kodunuz merkezi bir veri merkezinde değil, dünya genelindeki 300&#39;den fazla lokasyonda çalışır.</p><p>Bu yaklaşımın en büyük avantajı <strong>düşük gecikme süresi (latency)</strong>’dir. Kullanıcınız İstanbul’daysa, kodunuz İstanbul’a en yakın Cloudflare sunucusunda çalışır.</p><h3>Workers’ın Temel Özellikleri</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OG5fIg4zHTuBT-PfS4Rjtw.png" /><figcaption>Cloudflare Workers Özellikleri</figcaption></figure><h3>Workers’ın Kullanım Senaryoları</h3><p>Cloudflare Workers’ı hangi durumlarda tercih etmeliyiz? <br>İşte bazı yaygın kullanım senaryoları:</p><h4><strong>1. API Gateway ve Routing</strong></h4><p>API Gateway, uygulamanıza gelen tüm isteklerin geçtiği merkezi bir kapı gibidir. Workers bu kapıda durarak gelen istekleri analiz eder ve doğru backend servisine yönlendirir. Örneğin, /api/users isteği kullanıcı servisine, /api/orders isteği sipariş servisine gidebilir. Bunun yanı sıra authentication (kimlik doğrulama) işlemini de burada yapabilirsiniz; yani kullanıcı giriş yapmamışsa isteği backend&#39;e hiç göndermeden reddedebilirsiniz. Rate limiting ile belirli bir IP&#39;den çok fazla istek geliyorsa bunu engelleyebilirsiniz. Tüm bu işlemler kullanıcıya en yakın sunucuda (edge) gerçekleştiği için hem hızlı hem de güvenli bir yapı elde edersiniz.</p><h4><strong>2. Statik Site Hosting</strong></h4><p>Statik siteler, sunucu tarafında işlem gerektirmeyen HTML, CSS ve JavaScript dosyalarından oluşur. React, Vue veya Next.js ile geliştirdiğiniz uygulamayı build ettiğinizde ortaya çıkan dosyalar statik dosyalardır. Workers’ın Static Assets özelliği bu dosyaları Cloudflare’ın dünya genelindeki 300+ sunucusuna dağıtır. Böylece İstanbul’daki bir kullanıcı İstanbul’a yakın sunucudan, New York’taki bir kullanıcı ise New York’a yakın sunucudan içeriği alır. Sonuç olarak siteniz her yerden hızlı açılır ve herhangi bir sunucu yönetimi yapmanıza gerek kalmaz.</p><h4><strong>3. A/B Testing ve Feature Flags</strong></h4><p>A/B testing, aynı sayfanın iki farklı versiyonunu farklı kullanıcılara göstererek hangisinin daha iyi performans gösterdiğini ölçme yöntemidir. Örneğin, “Satın Al” butonunun yeşil mi yoksa mavi mi olduğunda daha çok tıklandığını test edebilirsiniz. Feature flags ise yeni bir özelliği tüm kullanıcılara açmadan önce sadece belirli bir gruba açmanızı sağlar. Workers bu işlemleri edge’de yaptığı için kullanıcı isteği backend’e ulaşmadan önce hangi versiyonu göreceğine karar verilir. Bu sayede ekstra gecikme olmadan testlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.</p><h4><strong>4. Image Optimization</strong></h4><p>Web sitelerinde en çok bant genişliği tüketen içerikler genellikle görsellerdir. Cloudflare Images entegrasyonu ile Workers, görselleri kullanıcının cihazına göre otomatik olarak optimize edebilir. Örneğin, masaüstü kullanıcısına 1920px genişliğinde bir görsel gönderirken, mobil kullanıcısına aynı görselin 480px versiyonunu gönderebilirsiniz. Ayrıca WebP veya AVIF gibi modern formatlara otomatik dönüşüm yaparak dosya boyutunu küçültebilirsiniz. Tüm bunlar orijinal görseli değiştirmeden, istek anında (on-the-fly) gerçekleşir.</p><h4><strong>5. Webhook Handler</strong></h4><p>Webhook, bir servisin başka bir servise “bir şey oldu” demesinin yoludur. Örneğin, Stripe’ta bir ödeme gerçekleştiğinde, GitHub’da bir commit yapıldığında veya Slack’te bir mesaj gönderildiğinde bu servisler sizin belirlediğiniz URL’ye bir HTTP isteği gönderir. Workers bu istekleri karşılamak için mükemmel bir çözümdür çünkü her zaman ayakta ve hazırdır; geleneksel sunucular gibi uyandırılmayı beklemez. Gelen webhook’u alıp veritabanına yazabilir, başka bir servise iletebilir veya bir bildirim gönderebilirsiniz. Üstelik Cloudflare’ın global ağı sayesinde webhook’lar her yerden hızlıca işlenir.</p><h3>Entegrasyon Seçenekleri</h3><p>Cloudflare Workers, çeşitli depolama ve işlem servisleri ile entegre çalışır:</p><h3>Depolama Servisleri</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8gyTnPPOWQM4FiKCTKkLZg.png" /></figure><h3>İşlem Servisleri</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*iRVZW9jpNa5fV3SvzmnPaQ.png" /></figure><h3>Framework Desteği</h3><p>Cloudflare Workers, popüler web framework’leri ile uyumlu çalışır:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JNDeyQzbI2oLTk5HLXQt2w.png" /></figure><p>Bu framework’leri kullanarak, alışık olduğunuz geliştirme deneyimini Cloudflare’ın global ağında çalıştırabilirsiniz.</p><h3>Fiyatlandırma</h3><p>Cloudflare Workers’ın fiyatlandırması oldukça rekabetçidir:</p><p><strong>Ücretsiz Plan:</strong></p><ul><li>Günlük 100.000 istek</li><li>10ms CPU zamanı/istek</li></ul><p><strong>Paid Plan ($5/ay):</strong></p><ul><li>10 milyon istek dahil</li><li>Sonraki her milyon istek için $0.50</li><li>30ms CPU zamanı/istek</li></ul><p>Bu fiyatlandırma modeli, özellikle küçük ve orta ölçekli projeler için oldukça uygun maliyetlidir.</p><h3>Workers vs Diğer Serverless Platformlar</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RTWJFI3lX_F-jNeUfkSNQw.png" /></figure><p>Workers’ın en büyük avantajı, neredeyse sıfır cold start süresi ve otomatik global dağıtımdır.</p><h3>Sonuç</h3><p>Cloudflare Workers, modern web uygulamaları geliştirmek için güçlü ve esnek bir platform sunmaktadır. Global dağıtım, düşük gecikme süresi ve zengin entegrasyon seçenekleri ile hem basit API’ler hem de karmaşık full-stack uygulamalar için ideal bir çözümdür.</p><p>Özellikle şu durumlarda Workers’ı değerlendirmenizi öneririm:</p><ul><li>Düşük gecikme süresi kritik önem taşıyorsa,</li><li>Global kullanıcı kitleniz varsa,</li><li>Serverless mimariye geçmek istiyorsanız,</li><li>Maliyet optimizasyonu önemliyse.</li></ul><blockquote><em>Umarım keyif aldığınız ve yeni bir şeyler öğrendiğiniz bir yazı olmuştur. Serinin bir sonraki yazısında projeyi oluşturmayı, yapılandırmayı ve deploy etmeyi ele alacağız. Görüşmek üzere, hoşça kalın! 👋🏼</em></blockquote><h3>Sonraki Yazı :</h3><p><a href="https://abdullahcicekli.medium.com/cloudflare-fundamentals-2-workers-proje-olu%C5%9Fturma-ve-deploy-869d4dd98366?postPublishedType=initial">Cloudflare Fundamentals [2] - Workers: Proje Oluşturma ve Deploy</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://developers.cloudflare.com/workers/">Overview · Cloudflare Workers docs</a></li><li><a href="https://www.cloudflare.com/network/">Cloudflare Global Network | Data Center Locations</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4cf135463023" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Popüler Sıralama Algoritmaları (Java Kod Örnekleri İle)]]></title>
            <link>https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/pop%C3%BCler-s%C4%B1ralama-algortimalar%C4%B1-java-kod-%C3%B6rnekleri-i%CC%87le-4c5d3ba94dd8?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4c5d3ba94dd8</guid>
            <category><![CDATA[sorting-algorithms]]></category>
            <category><![CDATA[algorithms]]></category>
            <category><![CDATA[java]]></category>
            <category><![CDATA[sorting]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 06 Jul 2025 19:03:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-16T14:18:19.210Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pIHi8ACAC34mHF7-xmUEcw.png" /></figure><p>Merhabalar,<br>Bu yazımda popüler sıralama algoritmalarının nasıl çalıştığını, aralarındaki farkları, hangi senaryolarda hangi algoritmaların tercih edilmesi gerektiğini ve neden önemli olduklarını inceleyeceğim. Ayrıca, her bir algoritmaya dair Java kod örnekleriyle açıklamalar yaparak konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olmaya çalışacağım. Keyifli okumalar! 🙂</p><h3>Sıralama Algoritmaları Nedir ?</h3><p>Sıralama algoritamaları bir dizi içerisindeki verileri istenilen formata göre sıralamayı sağlayan tekniklerin olduğu algoritmalardır. Günlük hayatımızda sıralamaya birçok yerde ihtiyacımız olabilir. Bunlar alfabetik sıralama, sayısal sıralama gibi işlemler olabilir. Yazdığımız programlarda bu işlemi genel olarak kütüphanelere ve veritabanlarına yaptırsakta bunun altında çalışan algoritmaları bilmek mühendislik ve bakış açısı anlamından çok önemlidir. Bunun için bu yazıda popüler sıralama algoritmalarını anlamaya çalışacağız ve kod örnekleri ile nasıl uygulandıklarını göreceğiz.</p><h3>Popüler Sıralama Algoritmaları</h3><h4>Bubble Sort</h4><p>Bubble, hava kabarcığı anlamına gelir ve bu algoritma adını buradan almıştır. Algoritma, gerçek hayattaki hava kabarcıklarının hareketini taklit ederek çalışır. İçerisinde sayılar bulunan bir listeyi ele alalım. Her bir elemanı sudaki bir kabarcık olarak düşünürsek ve gerçek hayatta daha büyük kabarcıkların daha hızlı yukarı çıktığını varsayarsak, bu algoritmada da öncelikli olarak büyük elemanların sıralamadaki yerleri bulunur. Elemanlar baştan başlanarak yanlarındaki elemanla karşılaştırılır. Eğer sıralamada bir hata varsa, bu elemanların yerleri değiştirilir. Listenin başından sonuna kadar bu işlem tekrarlandığında, en büyük eleman listenin sonuna gelir ve sırasını bulmuş olur.</p><p>Bubble Sort algoritmasında, öncelikle dizinin tüm elemanlarını karşılaştırmak için bir dış döngü kullanılır. Daha sonra, bu dış döngünün içinde bir iç döngü oluşturularak her bir eleman bir sonrakiyle karşılaştırılır. Eğer iki eleman yanlış sıradaysa, yerleri değiştirilir. Bu yapı sayesinde sıralama işlemi adım adım gerçekleştirilir.</p><p>Ayrıca, sıralama işleminin gereksiz yere devam etmesini önlemek için bir swapped adlı değişken kullanılır. Bu değişken her döngü başında false olarak ayarlanır. Eğer herhangi bir yer değiştirme işlemi yapılırsa true olarak güncellenir. Eğer bir döngüde hiçbir eleman yer değiştirmezse, bu durum dizinin sıralandığını gösterir ve algoritma döngüden çıkar. Bu yaklaşım, performansı artırır ve işlemleri gereksiz yere uzatmaz.</p><p>Aşağıda, Bubble Sort algoritmasının Java dilindeki uygulaması verilmiştir:</p><pre>public void bubbleSort(int[] arr) {<br>    int arrSize = arr.length;<br>    boolean swapped;<br>    for (int i = 0; i &lt; arrSize- 1; i++) {<br>        swapped = false;<br>        for (int j = 0; j &lt; arrSize- 1 - i; j++) {<br>            if (arr[j] &gt; arr[j + 1]) {<br>                int temp = arr[j];<br>                arr[j] = arr[j + 1];<br>                arr[j + 1] = temp;<br>                swapped = true;<br>            }<br>        }<br>        if (!swapped) break;<br>    }<br>}</pre><p>Algoritma çıktısı ise aşağıdaki şekilde görselleştirilebilir. Görüldüğü gibi en büyük eleman listenin sonuna atılarak devam eden bir akış izlenmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*QuCh0uGRa5dD2KPGrRpeYg.gif" /><figcaption>Bubble Sort Animation</figcaption></figure><p>Bu algoritma görüldüğü gibi basit bir şekilde uygulanabilir, ancak performans olarak iyi bir algoritma değildir. Ortalama aynı zaman karmaşıklığına sahip Selection Sort veya Insertion Sort gibi algoritmalar daha iyi performans gösterir.</p><h4>Selection Sort</h4><p>Selection Sort, karşılaştırma tabanlı bir sıralama algoritmasıdır. Bu algoritma, veriyi sıralı ve sırasız olmak üzere iki alt listeye ayırarak yerinde bir sıralama işlemi gerçekleştirir.</p><p>Öncelikle sıralanmamış listede en küçük öğe bulunur ve birinci öğe ile yer değiştirilir. Böylece en küçük öğe listenin başına yerleşmiş olur. İlk adım tamamlandıktan sonra, listenin başındaki öğe artık sıralanmış kabul edilir ve bu öğeye tekrar bakmamıza gerek kalmaz. Daha sonra sıralanmamış bölümdeki en küçük öğe bulunur ve sıralı bölümün sonundaki öğe ile yer değiştirilir. Bu işlem, tüm öğeler doğru yerlerine yerleşene kadar tekrarlanır. Her adımda en küçük öğeyi bulup doğru konumuna yerleştirerek, listenin sol tarafı sıralanmış, sağ tarafı ise sıralanmamış olarak küçülmeye devam eder.</p><p>Aşağıda, Selection Sort algoritmasının Java dilindeki uygulaması verilmiştir:</p><pre>public void selectionSort(int[] arr) {<br>    int arrSize = arr.length;<br>    for (int i = 0; i &lt; arrSize- 1; i++) {<br>        int minIndex = i;<br>        for (int j = i + 1; j &lt; arrSize; j++) {<br>            if (arr[j] &lt; arr[minIndex]) {<br>                minIndex = j;<br>            }<br>        }<br>        int temp = arr[minIndex];<br>        arr[minIndex] = arr[i];<br>        arr[i] = temp;<br>    }<br>}</pre><p>Algoritma çıktısı ise aşağıdaki şekilde görselleştirilebilir. Görüldüğü gibi her döngüde anlık en küçük eleman bulunuyor. Ardından sırasıyla baştan sona doğru yerleştiriliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*BbMCV8x9n4Lp-SlCsd3QzQ.gif" /><figcaption>Selection Sort Animation</figcaption></figure><h4>Insertion Sort</h4><p>Insertion Sort basit bir sıralama algoritmasıdır. Bu algoritma verileri birer birer sıralayarak nihai sıralı listeyi oluşturur. Selection sort gibi iki alt liste varmış gibi davranır. Ardından sıralanmamış taraftan bir veri alarak sıralanmış taraftaki yerine koyar. Tıpkı bir deste karışık kağıdı elimizde sıralıyormuşuz gibi davranır. Gelişmiş sıralama algoritmalarına göre daha az verimli olsa da bazı avantajları vardır. Uygulaması kolay bir algoritmadır.</p><p>Algoritma, veri yapısını iki alt listeye böler: biri sıralı, diğeri ise sıralanmayı bekleyen elemanlardan oluşur. İlk başta sıralı alt liste sadece bir elemandan oluşur ve her adımda sıralanmayı bekleyen listeden bir eleman seçilip doğru konuma eklenir.</p><pre>public void insertionSort(int[] arr) {<br>    int arrSize = arr.length;<br>    for (int i = 1; i &lt; arrSize; i++) {<br>        int key = arr[i];<br>        int j = i - 1;<br>        while (j &gt;= 0 &amp;&amp; arr[j] &gt; key) {<br>            arr[j + 1] = arr[j];<br>            j--;<br>        }<br>        arr[j + 1] = key;<br>    }<br>}</pre><p>Algoritma çıktısı ise aşağıdaki şekilde görselleştirilebilir. Görüldüğü gibi sırasıyla indexler gezilir ve listenin sol tarafındaki kendi yerine yerleştirilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/520/1*VZ9R3_RIp2WGWDkhyH5rXg.gif" /><figcaption>Insertion Sort Animation</figcaption></figure><h4>Merge Sort</h4><p>Merge Sort bundan önceki sıralama algoritmalarına göre daha karmaşık ama daha verimli çalışan bir algoritmadır. <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Divide-and-conquer_algorithm?useskin=vector">Divide and Conquer</a>(Böl ve Yönet) ismi verilen bir algoritma yaklaşımı kullanır. Bu algoritma ismindende anlaşılacağı üzere verilen dizi önce ikiye bölünür. Ardından bölünen dizilerde ikiye bölünür ve bu işlem her bir eleman bir liste olacak hale gelene kadar devam eder. Ardından tek elemanlı listeler sıralı bir şekilde birleştirilerek devam eder ve sonunda sıralı bir liste haline gelmiş olurlar.</p><p>Merge Sort algoritmasının Java dilindeki bir kod örneğini inceleyeceğiz. Bu algoritmada ana fonksiyonumuz mergeSort adını taşır. Bu fonksiyon üç parametre alır: listenin kendisi ve sıralama yapılacak başlangıç ve bitiş indeksleri.</p><p>İlk olarak, bir kontrol ile listenin en az iki eleman içerdiği ve verilen indekslerin doğru sırada olduğu kontrol edilir. Ardından, listenin orta noktasi hesaplanır. Bu orta noktaya göre liste ikiye bölünür ve mergeSort fonksiyonu bu iki alt liste için yeniden çağrılır. Bu şekilde, liste recursive olarak parçalanmaya devam eder.</p><p>Son aşamada, bölünen bu iki alt liste birleştirme fonksiyonu olan merge ile sıralı bir şekilde birleştirilir. Bu işlem, hem algoritmanın mantığını hem de sıralamanın etkin bir şekilde nasıl yapıldığını anlamamıza yardımcı olur.</p><pre>public void mergeSort(int[] arr, int left, int right) {<br>    if (left &lt; right) {<br>        int mid = (left + right) / 2;<br>        mergeSort(arr, left, mid);<br>        mergeSort(arr, mid + 1, right);<br>        merge(arr, left, mid, right);<br>    }<br>}<br><br>public void merge(int[] arr, int left, int mid, int right) {<br>    int n1 = mid - left + 1;<br>    int n2 = right - mid;<br><br>    int[] leftArray = new int[n1];<br>    int[] rightArray = new int[n2];<br><br>    for (int i = 0; i &lt; n1; i++) {<br>        leftArray[i] = arr[left + i];<br>    }<br>    for (int i = 0; i &lt; n2; i++) {<br>        rightArray[i] = arr[mid + 1 + i];<br>    }<br><br>    int i = 0, j = 0, k = left;<br>    while (i &lt; n1 &amp;&amp; j &lt; n2) {<br>        if (leftArray[i] &lt;= rightArray[j]) {<br>            arr[k++] = leftArray[i++];<br>        } else {<br>            arr[k++] = rightArray[j++];<br>        }<br>    }<br><br>    while (i &lt; n1) {<br>        arr[k++] = leftArray[i++];<br>    }<br>    while (j &lt; n2) {<br>        arr[k++] = rightArray[j++];<br>    }<br>}</pre><p>Algoritma çıktısı ise aşağıdaki şekilde görselleştirilebilir. Görüldüğü gibi..</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/516/1*-ob9gP09r4JwK6rxLgYu4w.gif" /><figcaption>Merge Sort Animation</figcaption></figure><h4>Quick Sort</h4><p>Quick Sort algoritmasıda tıpkı merge sort algoritması gibi daha önceki algoritmalara göre daha karmaşık ama oldukça verimli bir algoritmadır. Çalışma yapısı tıpkı merge sort gibi <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Divide-and-conquer_algorithm?useskin=vector">Divide and Conquer</a>(Böl ve Yönet) ismi verilen bir algoritma yaklaşımı kullanır. Bu algoritamda bir pivot değer seçilir. Ardından pivot değerinden küçükler sola ve büyükler sağa yerleşecek şekilde elemanlar değiştirilir. Ardınan sağ ve sol için oluşan listeler için bu işlemler recursive olarak tekrar edilir.</p><p>Quick Sort algoritmasının Java dilindeki bir kod örneğini inceleyeceğiz. Bu algoritmada ana fonksiyonumuz quickSort adını taşır. Bu fonksiyon üç parametre alır: listenin kendisi ve sıralama yapılacak başlangıç ve bitiş indeksleri.</p><p>İlk olarak, bir kontrol ile listenin en az iki eleman içerdiği ve verilen indekslerin doğru sırada olduğu kontrol edilir. Ardından, partition fonksiyonu ile pivot elemanı bulunur. Bu fonksiyonda ve genel kullanımda pivot olarak listenin son elemanı seçilir.. Ama bu değeri elimizdeki veri setine göre değiştirebiliriz.</p><p>Öncelikle pivot olarak dizinin son elemanı seçilir. Daha sonra, pivotun solunda kalan tüm elemanların pivotdan küçük olması, sağında kalanların ise büyük olması hedeflenir. Bunun için, bir döngüyle dizideki her eleman pivot ile karşılaştırılır. Eğer bir eleman pivotdan küçükse, bu eleman, pivotdan küçük olan grubun sonuna eklenir (yer değiştirerek). Döngü bittiğinde, pivot eleman doğru yerine taşınır.</p><pre>public void quickSort(int[] arr, int low, int high) {<br>    if (low &lt; high) {<br>        int pivotIndex = partition(arr, low, high);<br>        quickSort(arr, low, pivotIndex - 1);<br>        quickSort(arr, pivotIndex + 1, high);<br>    }<br>}<br><br>public int partition(int[] arr, int low, int high) {<br>    int pivot = arr[high];<br>    int i = low - 1;<br>    for (int j = low; j &lt; high; j++) {<br>        if (arr[j] &lt; pivot) {<br>            i++;<br>            int temp = arr[i];<br>            arr[i] = arr[j];<br>            arr[j] = temp;<br>        }<br>    }<br>    int temp = arr[i + 1];<br>    arr[i + 1] = arr[high];<br>    arr[high] = temp;<br>    return i + 1;<br>}</pre><p>Algoritma çıktısı ise aşağıdaki şekilde görselleştirilebilir. Görüldüğü gibi..</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/516/1*S85hiWKl8-z2h7Ua2Hbeyg.gif" /></figure><h3>Sonuç</h3><p>Sıralama algoritmalarını anlamak, veri işleme ve manipülasyon görevlerini optimize etmek açısından her geliştirici için oldukça önemlidir. Yazının başında da belirttiğim gibi, sıralama işlemini genellikle kütüphanelere veya veritabanlarına bırakıyor olsak da bu işlemlerin arka planında hangi algoritmaların çalıştığını bilmek, hem bakış açımızı genişletir hem de problem çözme becerilerimizi geliştirir. Yukarıdaki bazı algoritmaları inceleyerek ve daha fazlasını araştırarak bu konuyu kendiniz için derinleştirebilirsiniz.</p><p>Umarım keyif aldığınız ve yeni bir şeyler öğrendiğiniz bir yazı olmuştur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, hoşça kalın! 👋🏼</p><p><a href="https://github.com/abdullahcicekli">abdullahcicekli - Overview</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://www.geeksforgeeks.org/">GeeksforGeeks</a></li><li><a href="https://visualgo.net/en">visualising data structures and algorithms through animation - VisuAlgo</a></li><li><a href="https://sortvisualizer.com/">Sort Visualizer</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4c5d3ba94dd8" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1/pop%C3%BCler-s%C4%B1ralama-algortimalar%C4%B1-java-kod-%C3%B6rnekleri-i%CC%87le-4c5d3ba94dd8">Popüler Sıralama Algoritmaları (Java Kod Örnekleri İle)</a> was originally published in <a href="https://medium.com/yaz%C4%B1l%C4%B1mc%C4%B1-bulu%C5%9Fmalar%C4%B1">Yazılımcı Buluşmaları</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Integrating Google OAuth with Spring Boot and React: A Complete Guide]]></title>
            <link>https://medium.com/javarevisited/integrating-google-oauth-with-spring-boot-and-react-a-complete-guide-c583c75bfdf5?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c583c75bfdf5</guid>
            <category><![CDATA[oauth2]]></category>
            <category><![CDATA[google-oauth]]></category>
            <category><![CDATA[react]]></category>
            <category><![CDATA[spring-oauth2]]></category>
            <category><![CDATA[react-oauth]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 04 Jul 2025 15:08:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-07-04T15:08:22.863Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zwQJQQlHOUta3_nJ_U-xJg.png" /></figure><p>Hi,<br>In this article, I will delve into the integration of Google OAuth within a Spring Boot application. By the end of this piece, my aim is to enable seamless sign-in with Google across any given project. Wishing you an enjoyable read.</p><p>Before we begin, let us briefly explore the essence of OAuth.</p><p><strong>What is OAuth?</strong><br>OAuth, short for Open Authorization, is a protocol that enables a user (the Resource Owner) to grant a third-party website or application (the Client) limited access to their protected resources hosted on another website (the Resource Server), without disclosing their credentials.</p><blockquote><em>Let’s break down the authentication flow step by step.</em></blockquote><ul><li>The user clicks the <strong>Sign in with Google</strong> button.</li><li>The user is redirected to Google’s authorization page (google.com/auth).</li><li>Google redirects back to our application’s specified URL with an authorization code as a query parameter.</li><li>The backend sends a request to Google’s /token endpoint using the code to obtain an access token.</li><li>Google responds with the access token.</li><li>The backend uses the access token to request user information from Google’s /userinfo endpoint.</li><li>Google returns the user’s profile information.</li></ul><p>Let us now begin executing the steps in sequence to implement the process outlined above.</p><p>First, navigate to the Google Cloud Console and create a new project.</p><h3><strong>New Project And Generate OAuth ClientId</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NdV-dDsZg1aRJpc-TgaQsQ.png" /></figure><p>I will create a project named <em>abdullahcicekli</em>. From this point forward, you may consider <em>abdullahcicekli</em> as a brand or application name.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bt57GJSTovtSYffjy2ZkfQ.png" /></figure><p>Next, proceed to <strong>“APIs &amp; Services”</strong>, as indicated in the visual above.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5k3doz5LMmvy7UlyUOj3AA.png" /></figure><p>Then, click on the <strong>“Credentials”</strong> menu at the location marked as number 2, followed by selecting <strong>“Create Credentials”</strong> as indicated at number 3.<br> Subsequently, click on <strong>“OAuth client ID”</strong> marked as number 4.<br> You will then be presented with a screen resembling the one below.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TSfYvYo-AJiZPcZsE3JKDQ.png" /></figure><p>Click the <strong>“Configure consent screen”</strong> button to proceed with setting up your application preferences.<br>On the screen that appears, enter essential details such as the application name, contact information, and audience.<br>Once these fields are completed, the project configuration will be finalized.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3RKplhxKD-d7fjQnLFXENg.png" /></figure><p>After completing this step, click <strong>“Create OAuth client ID”</strong> once more to generate the OAuth Client ID.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WSOdurzClzRdDTrG9djqJQ.png" /></figure><p>Following this step, your screen should appear as shown below.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VPyjjAfsrWFcpm5EumqzEg.png" /></figure><p>When you click on the details, it should appear as shown below.</p><blockquote>Please note that this is a demo project and will be deleted upon the completion of this article. Therefore, I am able to share the following information here.<br>However, please refrain from sharing your own confidential data.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ff-beMBFWH-ez6jWb7hShg.png" /></figure><p>I will address the <strong>Authorized JavaScript origins</strong> and <strong>Authorized redirect URLs</strong> later in this article.<br>Although these steps may appear lengthy in writing, they typically take no more than 3–4 minutes in practice.<br>Now that we have completed the setup, we can begin the integration.</p><h3><strong>Frontend Integration</strong> <em>(My preferred choice: ReactJS)</em></h3><p>Following the diagram outlined at the beginning of this article, we should first present a <strong>“Sign in with Google”</strong> button on the page and trigger it upon user interaction.<br> To achieve this, I implemented the following button in a React project, though you’re free to use any framework of your choice. As long as you follow the logic of this flow, you shouldn’t encounter any issues.</p><p>In my case, I used the <a href="https://www.npmjs.com/package/@react-oauth/google">@react-auth/google</a> npm package.<br>First, I wrapped my main file with <strong>GoogleOAuthProvider</strong>, passing the <strong>client ID</strong>—which I had previously created via the Google Console—as a parameter.</p><p>This allows the authentication system to recognize which application the user is attempting to sign into when they click the <strong>Google Sign-In</strong> button.</p><pre>ReactDOM.createRoot(document.getElementById(&#39;root&#39;)!).render(<br>  &lt;React.StrictMode&gt;<br>    &lt;GoogleOAuthProvider clientId={import.meta.env.VITE_GOOGLE_CLIENT_ID}&gt;<br>      &lt;BrowserRouter&gt;<br>        &lt;App /&gt;<br>      &lt;/BrowserRouter&gt;<br>    &lt;/GoogleOAuthProvider&gt;<br>  &lt;/React.StrictMode&gt;<br>);</pre><p>Next, I created the following button to be used on the login or registration pages.</p><pre>&lt;GoogleLogin<br>      onSuccess={handleGoogleSuccess}<br>      onError={handleGoogleError}<br>      useOneTap<br>      text=&quot;signup_with&quot;<br>      locale={language.code}<br> /&gt;</pre><pre>const handleGoogleSuccess = async (credentialResponse: CredentialResponse) =&gt; {<br>  try {<br>    const idToken = credentialResponse.credential;<br>    const data = await authService.googleRegister(idToken!);<br>    login(data);<br>    navigate(&quot;/&quot;);<br>    toast.success(t(&quot;auth.registerSuccess&quot;));<br>  } catch (error) {<br>    console.error(&quot;Google register error:&quot;, error);<br>    toast.error(t(&quot;auth.googleRegisterError&quot;));<br>  }<br>};<br><br>const handleGoogleError = () =&gt; {<br>  toast.error(t(&quot;auth.googleRegisterError&quot;));<br>};</pre><p>As shown above, we’ve successfully created our button and its corresponding actions.<br> When the <strong>Sign in</strong> button is clicked, a Google authentication popup will appear, displaying the name of our application (the one specified in Google Cloud).</p><p>However, at first, you’ll likely encounter an error. This is because we haven’t yet added an <strong>Authorized redirect URL</strong>.<br> We need to include the URL of our development environment there.</p><p>Since I’m using Vite in a React project, I’ll enter http://localhost:5173.<br> You should use the appropriate URL for your own setup.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ry8oN8B5lahUXx3HDiovxA.png" /></figure><p>Once this step is completed, clicking the <strong>Sign up with Google</strong> button will open a window like the one shown below.<br>After granting consent, Google will issue a token.<br>(<em>AbdullahCicekli</em> in the image below refers to the name of the application.)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zOApXYuCdDnvdQyoOo00hw.png" /></figure><p>To display this token, I used <strong>Toastify</strong> to render it on the screen.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VFHwIBisfJCelgb4Bd16vg.png" /></figure><p>Now, we need to send this token to the backend, where it will be decoded to retrieve the user’s information.<br> To handle all authentication processes, I created a service as shown below.<br> Using the googleRegister or googleLogin methods, I can perform both sign-in and sign-up operations.<br> (There’s no fundamental difference between these two on the backend—if the user already exists, the register function will log them in; if not, the login function will register them.)</p><pre>import { axiosInstance } from &#39;./axios&#39;;<br>import { AuthResponse, LoginRequest, RegisterRequest } from &#39;../../types/auth&#39;;<br><br>export const authService = {<br>  login: async (user: LoginRequest): Promise&lt;AuthResponse&gt; =&gt; {<br>    const response = await axiosInstance.post&lt;AuthResponse&gt;(&#39;/auth/login&#39;, user);<br>    return response.data;<br>  },<br><br>  register: async (user: RegisterRequest): Promise&lt;AuthResponse&gt; =&gt; {<br>    const response = await axiosInstance.post&lt;AuthResponse&gt;(&#39;/auth/register&#39;, user);<br>    return response.data;<br>  },<br><br>  // Google OAuth Authentication<br>  googleLogin: async (token: string): Promise&lt;AuthResponse&gt; =&gt; {<br>    const response = await axiosInstance.post&lt;AuthResponse&gt;(&#39;/auth/google/login&#39;, { token });<br>    return response.data;<br>  },<br><br>  googleRegister: async (token: string): Promise&lt;AuthResponse&gt; =&gt; {<br>    const response = await axiosInstance.post&lt;AuthResponse&gt;(&#39;/auth/google/register&#39;, { token });<br>    return response.data;<br>  },<br><br>  refreshToken: async (refreshToken: string): Promise&lt;AuthResponse&gt; =&gt; {<br>    const response = await axiosInstance.post&lt;AuthResponse&gt;(&#39;/auth/refresh&#39;, { refreshToken });<br>    return response.data;<br>  },<br><br>  logout: async (): Promise&lt;void&gt; =&gt; {<br>    await axiosInstance.post(&#39;/auth/logout&#39;);<br>  }<br>}; </pre><p>As you can see, we have now completed the first three steps of the flow outlined at the beginning of this article.<br>Now, when the button is clicked, the token is sent to our backend’s /auth/google/register endpoint.</p><p>We can now create this endpoint on the backend and retrieve the user&#39;s information from Google.</p><h3>Backend Integration <em>(Spring Boot)</em></h3><p>Let us now create the necessary controller to handle our authentication logic. Below is the backend counterpart of the authService we implemented on the frontend</p><pre>@RestController<br>@RequestMapping(&quot;/api/v1/auth&quot;)<br>@RequiredArgsConstructor<br>public class AuthController {<br><br>    private final AuthService authService;<br>    private final GoogleAuthService googleAuthService;<br><br>    @PostMapping(&quot;/register&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;AuthResponse&gt; register(@Valid @RequestBody RegisterRequest request) {<br>        return ResponseEntity.ok(authService.register(request));<br>    }<br><br>    @PostMapping(&quot;/login&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;AuthResponse&gt; login(@Valid @RequestBody LoginRequest request) {<br>        return ResponseEntity.ok(authService.login(request));<br>    }<br><br>    @PostMapping(&quot;/logout&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;Void&gt; logout() {<br>        authService.logout();<br>        return ResponseEntity.ok().build();<br>    }<br><br>    @PostMapping(&quot;/refresh&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;AuthResponse&gt; refreshToken(@RequestParam String refreshToken) {<br>        return ResponseEntity.ok(authService.refreshToken(refreshToken));<br>    }<br><br>    // Google OAuth Endpoints<br>    @PostMapping(&quot;/google/login&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;AuthResponse&gt; loginWithGoogle(@RequestBody Map&lt;String, String&gt; request) {<br>        String token = request.get(&quot;token&quot;);<br>        return ResponseEntity.ok(googleAuthService.authenticateWithGoogle(token));<br>    }<br><br>    @PostMapping(&quot;/google/register&quot;)<br>    public ResponseEntity&lt;AuthResponse&gt; registerWithGoogle(@RequestBody Map&lt;String, String&gt; request) {<br>        String token = request.get(&quot;token&quot;);<br>        return ResponseEntity.ok(googleAuthService.authenticateWithGoogle(token));<br>    }<br>} </pre><p>Since we manually validate the id_token received from Google and manage the user ourselves, we can send a request to Google using RestTemplate with the token we obtained, thereby retrieving the user&#39;s information on the backend.<br>Subsequently, we can add this user to our own user table.</p><pre>public AuthResponse authenticateWithGoogle(String token) {<br>        String googleTokenInfoUrl = &quot;https://oauth2.googleapis.com/tokeninfo?id_token=&quot; + token;<br>        Map&lt;String, Object&gt; tokenInfo = webClient.get()<br>                .uri(googleTokenInfoUrl)<br>                .retrieve()<br>                .bodyToMono(Map.class)<br>                .block();<br><br>        if (tokenInfo == null || tokenInfo.get(&quot;email&quot;) == null) {<br>            throw new RuntimeException(&quot;Invalid Google token&quot;);<br>        }<br><br>        String email = (String) tokenInfo.get(&quot;email&quot;);<br>        String firstName = (String) tokenInfo.get(&quot;given_name&quot;);<br>        String lastName = (String) tokenInfo.get(&quot;family_name&quot;);<br>        String imageUrl = (String) tokenInfo.get(&quot;picture&quot;);<br><br><br>        User user = userRepository.findByEmail(email)<br>                .orElseGet(() -&gt; createGoogleUser(email, firstName, lastName, imageUrl));<br><br>        String accessToken = jwtService.generateToken(user);<br>        String refreshToken = jwtService.generateRefreshToken(user);<br><br>        return userMapper.toAuthResponse(user, accessToken, refreshToken);<br>    }<br><br>    private User createGoogleUser(String email, String firstName, String lastName, String imageUrl) {<br>        User user = User.builder()<br>                .email(email)<br>                .firstName(firstName)<br>                .lastName(lastName)<br>                .username(userService.generateUniqueUsername(firstName, lastName))<br>                .imageUrl(imageUrl)<br>                .password(passwordEncoder.encode(&quot;&quot;))<br>                .userType(UserType.USER)<br>                .status(AccountStatus.ACTIVE)<br>                .createdDate(new Date())<br>                .updatedDate(new Date())<br>                .build();<br><br>        return userRepository.save(user);<br>    }</pre><p>By using RestTemplate, we verify the token directly from Google&#39;s servers and use the returned information to either create a new user or fetch the existing one from our database.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vPSLeG9kPUCstDaKwYqZzA.png" /></figure><p>This modular approach ensures maintainability and makes it easier to extend functionality, such as logging, additional checks, or role-based authentication.</p><h3>🧾 Conclusion</h3><p>With the steps outlined in this article, you now have a fully functional Google OAuth integration using Spring Boot and React. This allows users to authenticate seamlessly using their Google accounts, reducing friction during sign-up and login.</p><p>The combination of Google Identity Services and Spring Security (even if not directly used in this basic example) lays the foundation for building more secure and scalable applications.</p><p>If you found this guide helpful or have any questions, feel free to leave a comment or reach out. And if you’d like to explore the full source code, check out the GitHub repository below. Thanks for reading, and happy coding! 🚀</p><h3>References &amp; Resources</h3><ul><li><a href="https://www.npmjs.com/package/@react-oauth/google">@react-oauth/google</a></li><li><a href="https://github.com/baezzys/google-oauth2-login-spring-react-demo">GitHub - baezzys/google-oauth2-login-spring-react-demo: Google Oauth2 login scenario with Spring boot + React</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c583c75bfdf5" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/javarevisited/integrating-google-oauth-with-spring-boot-and-react-a-complete-guide-c583c75bfdf5">Integrating Google OAuth with Spring Boot and React: A Complete Guide</a> was originally published in <a href="https://medium.com/javarevisited">Javarevisited</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Swich mi Case ?]]></title>
            <link>https://abdullahcicekli.medium.com/swich-mi-case-a79db88ae32e?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a79db88ae32e</guid>
            <category><![CDATA[spring-boot]]></category>
            <category><![CDATA[oop]]></category>
            <category><![CDATA[java]]></category>
            <category><![CDATA[switch-case]]></category>
            <category><![CDATA[solid]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 03 Jul 2025 12:06:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-28T11:26:21.785Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Swich mi Case ?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FkjLMoMbmKhIxGVfi-SDeA.png" /></figure><p>Merhabalar,</p><p>Bu yazımda <strong>switch ifadelerini</strong> neden çok fazla tercih etmememiz gerektiğini kısaca ele alacağım. Ayrıca, <strong>switch-case</strong> yapısına alternatif olarak kullanabileceğimiz yöntemleri açıklayıp, kod örnekleriyle destekleyeceğim.</p><p>Keyifli okumalar! 🙂</p><h3>Problem</h3><p>Öncelikle switch case veya karmaşık if-else yapıları kullanmanın problemlerini anlayalım. Burada problemlerin başında mantıklı gibi görünen ve hızlı şekilde kodlarımızı yazmamızı sağlayan bu yapıların kod büyüdükçe bakımlarının sorun olmasıdır. Şarta dayalı yapılarda şartların değişmesi ile birlikte kodda kullanılan tüm switch case yapıları tespit edilip değiştirilmesi gerekir. Buda kodun bakımını zorlaştırır. Öncelikle kötü bir örnek ile başlayalım ve kod üzerinden problemleri tespit etmeye çalışalım.</p><p>Bir sipariş sınıfımızn olduğunu ve sipraiş tiplerine göre fiyat hesaplayan bir methodunun olduğunu varsayalım. Kod aşağıdaki şekilde olabilir.</p><pre>class Order {<br>    private String type;<br>    <br>    public Order(String type) {<br>        this.type = type;<br>    }<br>    <br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        switch (type) {<br>            case &quot;ELECTRONICS&quot;:<br>                return basePrice * 1.2;<br>            case &quot;FURNITURE&quot;:<br>                return basePrice * 1.1;<br>            case &quot;CLOTHING&quot;:<br>                return basePrice * 1.05;<br>            default:<br>                throw new IllegalArgumentException(&quot;Unknown order type: &quot; + type);<br>        }<br>    }<br>}</pre><p>Yukarıdaki kod, ilk bakışta mantıklı görünse de bazı sorunlara yol açacaktır:</p><ul><li>Yeni bir sipariş türü eklemek için <strong>switch ifadesine yeni bir durum eklemek</strong> gerekir. Bu durum, <strong>SOLID</strong> prensiplerinden <strong>Açık/Kapalı (Open/Closed) prensibine</strong> aykırıdır.</li><li><strong>Kod tekrarı artar</strong> ve bakım süreci zorlaşır.</li></ul><h3>Çözüm Yöntemleri</h3><h4>1. Miras Kullanarak (Inheritance)</h4><p>Bu yöntem ile her sipariş türü için ayrı bir sınıf oluşturabiliriz. Bunun için sipariş’in kendisini abstract class olarak ayarlayalım ve diğer sipariş çeşitlerini bu sınıfın alt sınıfları olarak oluşturalım.</p><pre>abstract class Order {<br>    public abstract double calculatePrice(double basePrice);<br>}</pre><p>Sipariş türlerine göre alt sınıflar oluşturalım:</p><pre>class ElectronicsOrder extends Order {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.2;<br>    }<br>}<br><br>class FurnitureOrder extends Order {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.1;<br>    }<br>}<br><br>class ClothingOrder extends Order {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.05;<br>    }<br>}</pre><p>Kullanım:</p><pre>Order order = new ElectronicsOrder();<br>double finalPrice = order.calculatePrice(100);</pre><p>Görüldüğü gibi artık yeni bir sipariş türü eklerken <strong>mevcut kodu değiştirmiyoruz</strong>, sadece yeni bir sınıf ekliyoruz. Bu sayede kodumuz daha modüler ve daha temiz bir hale geliyor. Ayrıca Open/Closed prensibine’de uymuş oluyoruz.</p><h4>2. Fabrika Deseni (Factory Pattern)</h4><p>Eğer kullanıcıdan gelen sipariş tipine göre dinamik olarak nesne oluşturmamız gerekiyorsa <strong>Factory Pattern</strong> kullanabiliriz.</p><h4>Factory Pattern Oluşturalım:</h4><pre>class OrderFactory {<br>    public static Order createOrder(String type) {<br>        switch (type) {<br>            case &quot;ELECTRONICS&quot;: return new ElectronicsOrder();<br>            case &quot;FURNITURE&quot;: return new FurnitureOrder();<br>            case &quot;CLOTHING&quot;: return new ClothingOrder();<br>            default: throw new IllegalArgumentException(&quot;Unknown order type: &quot; + type);<br>        }<br>    }<br>}</pre><p>Kullanımı:</p><pre>Order order = OrderFactory.createOrder(&quot;ELECTRONICS&quot;);<br>double finalPrice = order.calculatePrice(100);</pre><blockquote><em>Peki burada hâlâ switch-case yapısı mevcut, öyle değil mi? Ancak bu kullanım artık yalnızca nesne üretimini merkezi bir noktada toplamak için tercih ediliyor. Böylece sistemin geri kalanı bu değişikliklerden etkilenmiyor; kodun genişletilebilirliği ve bakımı önemli ölçüde kolaylaşıyor.</em></blockquote><h4>3. Strateji Deseni (Strategy Pattern) Kullanarak Daha Esnek Yapı</h4><p>Eğer kodumuzda runtime’da dinamik olarak <strong>sipariş türü belirlemek</strong> istiyorsak <strong>Strategy Pattern</strong> kullanabiliriz.</p><p>Farklı Stratejiler İçin Arayüz Tanımlayalım</p><pre>interface PricingStrategy {<br>    double calculatePrice(double basePrice);<br>}</pre><p>Şimdi farklı fiyat hesaplama stratejilerini oluşturalım:</p><pre>class ElectronicsPricingStrategy implements PricingStrategy {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.2;<br>    }<br>}<br><br>class FurniturePricingStrategy implements PricingStrategy {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.1;<br>    }<br>}<br><br>class ClothingPricingStrategy implements PricingStrategy {<br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return basePrice * 1.05;<br>    }<br>}</pre><h4>Sipariş Sınıfını Stratejiye Göre Tasarlayalım</h4><pre>class Order {<br>    private PricingStrategy pricingStrategy;<br>    <br>    public Order(PricingStrategy pricingStrategy) {<br>        this.pricingStrategy = pricingStrategy;<br>    }<br>    <br>    public double calculatePrice(double basePrice) {<br>        return pricingStrategy.calculatePrice(basePrice);<br>    }<br>}</pre><p>Kullanımı:</p><pre>Order order = new Order(new ElectronicsPricingStrategy());<br>double finalPrice = order.calculatePrice(100);</pre><p><strong>Bu yöntemin avantajları:</strong></p><ul><li><strong>Fiyatlandırma mantığını ayrı bir katmana taşıyoruz</strong>, böylece kodun esnekliği artıyor.</li><li><strong>Yeni fiyatlandırma yöntemleri eklemek kolaylaşıyor</strong>.</li><li>Sipariş sınıfı <strong>tek bir sorumluluğa</strong> sahip oluyor (Single Responsibility Principle).</li></ul><h3>Sonuç</h3><p>Switch-case yerine polimorfizm kullanarak <strong>temiz, esnek ve bakımı kolay</strong> bir kod yapısı oluşturabiliriz. Hangi yöntemi seçeceğiniz, gereksinimlerinize bağlıdır:</p><ul><li><strong>Miras (Inheritance):</strong> Eğer her tür için belirli davranışlar tanımlıyorsanız.</li><li><strong>Fabrika (Factory Pattern):</strong> Eğer sipariş türlerini <strong>dinamik olarak</strong> oluşturmanız gerekiyorsa.</li><li><strong>Strateji Deseni (Strategy Pattern):</strong> Eğer farklı fiyatlandırma mantıklarını <strong>runtime’da değiştirebilmek</strong> istiyorsanız.</li></ul><p>Sizce en iyi yöntem hangisi? Yorumlarda tartışalım! 🚀</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a79db88ae32e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kod Örnekleri ile SOLID Prensipleri]]></title>
            <link>https://medium.com/sahibinden-technology/kod-%C3%B6rnekleri-ile-solid-prensipleri-47a5cf42126b?source=rss-e90a81e80550------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/47a5cf42126b</guid>
            <category><![CDATA[solid]]></category>
            <category><![CDATA[design-pattern-in-java]]></category>
            <category><![CDATA[software-development]]></category>
            <category><![CDATA[clean-code]]></category>
            <category><![CDATA[java]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Abdullah Çiçekli]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 04 Mar 2025 11:18:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-03-04T11:18:10.411Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BxOQyAe9utHyAhPs8MfzgA.png" /></figure><p><strong>Selamlar!</strong><br>Bu yazımda, yazılım geliştirme terminolojisinde sıkça karşımıza çıkan SOLID prensiplerinden bahsettim. Ayrıca, bu prensipleri gerçek hayat senaryolarında nasıl uygulayabileceğimizi inceledik. Keyifli okumalar! 😊</p><p>· <a href="#faf0">SOLID Prensiplerine Genel Bakış</a><br>· <a href="#c166">1. Single Responsibility Principle (SRP)</a><br>· <a href="#aef7">2. Open/Closed Principle (OCP)</a><br>· <a href="#589d">3. Liskov Substitution Principle (LSP)</a><br>· <a href="#bfe4">4. Interface Segregation Principle (ISP)</a><br>· <a href="#cf44">5. Dependency Inversion Principle (DIP)</a><br>· <a href="#2b11">Sonuç</a><br>· <a href="#6810">Referanslar</a></p><h3>SOLID Prensiplerine Genel Bakış</h3><p>Öncelikle, <strong>SOLID</strong>’in ne anlama geldiğinden kısaca bahsedelim. <strong>SOLID prensipleri</strong>, yazılımı daha <strong>anlaşılır</strong>, <strong>esnek</strong> ve <strong>sürdürülebilir</strong> hale getirmeyi amaçlayan bir dizi tasarım ilkesidir. Bu prensipler, <strong>Robert C. Martin</strong> tarafından ortaya konulmuştur. <strong>SOLID</strong> ifadesi, bu prensiplerin baş harflerinden oluşan bir akronimdir.</p><ul><li><strong>S</strong>ingle Responsibility Principle</li><li><strong>O</strong>pen/Closed Principle</li><li><strong>L</strong>iskov Substitution Principle</li><li><strong>I</strong>nterface Segregation Principle</li><li><strong>D</strong>ependency Inversion Principle</li></ul><p>Şimdi bu ilkeleri detaylı şekilde ele alalım ve kod örnekleriyle pekiştirelim:</p><h3>1. Single Responsibility Principle (SRP)</h3><p><strong>Tanım: </strong>Single Responsibility Prensibi, bir sınıfın yalnızca <strong>kendi sorumluluğunda olan işi</strong> yapması gerektiğini ifade eder. Başka bir deyişle, bir sınıfa yalnızca <strong>tek bir sorumluluk</strong> verilmelidir ve bu sınıf yalnızca o sorumluluk için değiştirilmelidir.</p><p>Eğer geliştirdiğimiz bir sınıf birden fazla işi aynı anda yapıyorsa, bu prensibi ihlal ediyor olabiliriz. ‼️</p><p>Bir sınıfı yazmaya başlamadan önce iyi bir analiz yapılmalı ve mümkün olduğunca az sorumluluk yüklenmelidir. Bu yaklaşım sayesinde:</p><ul><li>Kod <strong>daha kolay test edilebilir</strong>,</li><li><strong>Daha iyi anlaşılabilir</strong>,</li><li><strong>Daha az bağımlı</strong> hale gelir.</li></ul><h4>SRP’den Önce</h4><p>Program isminde bir sınıf oluşturalım.</p><pre>public class Program {<br>    private long id;<br>    private String title;<br>    private String description;<br>    private String categoryName;<br>    private ProgramType programType;<br>    private double price;<br><br>    public void changeCategory(String categoryName) {<br>        // logic to change category<br>    }<br><br>    public void changeProgramType(ProgramType programType) {<br>        // logic to change program type<br>    }<br><br>    public boolean validatePrice() {<br>        // logic to validate price<br>    }<br>}</pre><p>Yukarıdaki kodda srp’yi ihlal eden maddeleri tespit ederek başlayalım.</p><h4>1.1. Kategori Değiştirme İşlemi (changeCategory metodu)</h4><p>Program sınıfı, kategori değiştirme gibi bir sorumluluğu üstlenmemeli. Bu sorumluluk, kategori yönetiminden sorumlu bir sınıfa ait olmalıdır. Ayrıca categoryName isimli field String şekilde tanımlanmış. İleride mevcut kategoriler için yapılacak bir işte büyük zorluklar çıkacaktır. Bunun için öncelikle Category isimli bir sınıf yazılabilir. Kategori işlemlerini yöneten CategoryService sınıfta oluşturularak ilgili changeCategory methodu bu servis içerisine taşınabilir.</p><h4>1.2. Program Tipini Değiştirme İşlemi (changeProgramType metodu)</h4><p>Program tipinin değiştirilmesi, Program sınıfının sorumluluğunda olmaması gereken bir görevdir. Bunun için Program sınıfının iş akışlarını yöneten ProgramService yazılabilir ve changeProgramType bu sınıfa tanışabilir.</p><h4>1.3. Fiyat Doğrulama (validatePrice metodu)</h4><p>Fiyat doğrulama işlemide yine Program sınıfında olmaması gereken methodlardandır. Bunun içinde PriceValidator isimli bir sınıf oluşturularak ilgili iş akışları bu sınıfa aktarılabilir.</p><h4>SRP’den Sonra:</h4><p>String categoryName yerine bir Category sınıfı oluşturduk. Bu sınıf, kategoriye ait bilgileri tutar.</p><p>Kategori işlemleri ve kategori değiştirme işlemi için bir CategoryService sınıfı oluşturduk.</p><p>Program tipi değiştirme ve diğer program işlemleri için bir ProgramService sınıfı oluşturduk.</p><pre>public class Category {<br>    private long id;<br>    private String name;<br>}<br><br>public class CategoryService {<br>    public void changeCategory(Program program, Category newCategory) {<br>        // logic to change category<br>    }<br>}<br><br>public class ProgramService {<br>    public void changeProgramType(Program program, ProgramType newProgramType) {<br>        // logic to change program type<br>    }<br>}</pre><pre>public class Program {<br>    private long id;<br>    private String title;<br>    private String description;<br>    private Category category;<br>    private ProgramType programType;<br>    private double price;<br>}</pre><p>Yukarıda görüldüğü gibiProgram sınıfının yalnızca veri tutma (data holder) sorumluluğunu yerine getirmesi sağlanmış oldu. İş mantıkları ise ayrı sınıflara taşındı. Bu sayede Single<strong> </strong>Responsibility prensibini uygulamış olduk.</p><h3>2. Open/Closed Principle (OCP)</h3><p><strong>Tanım: </strong>Open/Closed prensibi, bir yazılım varlığının (örneğin sınıf, modül veya fonksiyon):</p><ul><li><strong>Genişletmeye açık (Open)</strong>: Yeni davranışlar eklenebilir olmasını,</li><li><strong>Değişikliğe kapalı (Closed)</strong>: Mevcut kodun değiştirilmeden çalışmaya devam etmesini ifade eder.</li></ul><p>Eğer geliştirme sırasında mevcut bir metodun içindeki bir mantığı değiştirmemiz gerekiyorsa, <strong>Open/Closed Prensibini</strong> ihlal ediyor olabiliriz.</p><p>Bu sebeple, geliştirmeye başlayacağımız programın gelecekteki özelliklerini öngörmeli ve buna göre bir yapı kurmalıyız.</p><p>Şimdi, daha önceki maddemizdeki validatePrice metodunu ayıracağımızı düşünelim ve bir sınıf oluşturalım.</p><h4>OCP’den Önce:</h4><pre>public class PriceValidator {<br>    public boolean validate(Program program) {<br>        if (program.getProgramType() == ProgramType.TRAINING) {<br>            return program.getPrice() &gt;= 50;<br>        }<br>        if (program.getProgramType() == ProgramType.SUBSCRIPTION) {<br>            return program.getPrice() &gt;= 10 &amp;&amp; program.getPrice() &lt;= 1000;<br>        }<br>        return false;<br>    }<br>}</pre><p>Yukarıda görüldüğü gibi, Program sınıfından validate metodunu çıkararak SRP&#39;yi ihlal etmemek için adım attık. Ancak yazdığımız kodla, SOLID&#39;in farklı bir ilkesi olan <em>Open/Closed</em> prensibini ihlal etmiş olduk. Bunun en büyük sebebi, validate metodunun her yeni ihtiyaçta tekrar düzenlenecek ve değiştirilecek olmasıdır.</p><h4>OCP’den Sonra:</h4><p>Bu durumu düzeltmek için farklı methodlar kullanabiliriz. Biz <em>Strategy Design Pattern</em> kullanarak devam edelim. Aşağıdaki gibi, öncelikle PriceValidatorStrategy isimli bir interface yazalım:</p><pre>public interface PriceValidatorStrategy {<br>    boolean validate(Program program);<br>}</pre><p>Ardından, farklı program türleri için fiyat doğrulama stratejilerimizi yazalım:</p><pre>public class TrainingProgramPriceValidator implements PriceValidatorStrategy {<br>    @Override<br>    public boolean validate(Program program) {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>public class SubscriptionPriceValidator implements PriceValidatorStrategy {<br>    @Override<br>    public boolean validate(Program program) {<br>        //logic<br>    }<br>}</pre><p>Son olarak, <em>Open/Closed</em> prensibini ihlal eden PriceValidator sınıfını tekrar yazalım ve constructor&#39;ında PriceValidatorStrategy isteyelim:</p><pre>public class PriceValidator {<br>    private final PriceValidatorStrategy priceValidatorStrategy;<br><br>    public PriceValidator(PriceValidatorStrategy priceValidatorStrategy) {<br>        this.priceValidatorStrategy = priceValidatorStrategy;<br>    }<br><br>    public boolean validate(Program program) {<br>        return priceValidatorStrategy.validate(program);<br>    }<br>}</pre><p>Yaptığımız refactor sayesinde, PriceValidator program türüne (programType) bağımsız bir şekilde çalışır ve PriceValidatorStrategy ile doğrulama işlemini yapabilir hale gelir. Bu sayede, yeni bir program türü eklemek için PriceValidator sınıfını değiştirmek zorunda kalmayız; yalnızca PriceValidatorStrategy&#39;yi implement ederek yeni bir validator yazarak yeni özelliğimizi ekleyebiliriz.</p><h3>3. Liskov Substitution Principle (LSP)</h3><p><strong>Tanım:</strong> Liskov Substitution Principle (LSP), bir alt sınıfın, üst sınıfının yerine geçebileceği ve onun yerine kullanıldığında beklenen işlevi doğru bir şekilde yerine getirebileceği bir prensiptir. Bu prensip, alt sınıfların üst sınıfların tüm davranışlarını (metodları ve özellikleri) devralmasının yanı sıra, gerektiğinde kendi özel davranışlarını da sunabilmesini sağlar.</p><p>Buradaki örnekte, Program senaryomuzdan biraz uzaklaşarak kuşlar için bir örnek vereceğiz. Ardından, bunun neden LSP’yi ihlal ettiğini anlayacağız.</p><h4>LSP’den Önce:</h4><pre>abstract class Bird{<br>   abstract void fly();<br>}<br><br>class Eagle extends Bird {<br>   @Override<br>   public void fly() { // some implementation }<br>}<br><br>class Ostrich extends Bird {<br>   @Override<br>   public void fly() { // dummy implementation }<br>}</pre><p>Yukarıdaki örnekte, <strong>Eagle</strong> (Kartal) sınıfı ve <strong>Ostrich</strong> (Devekuşu) sınıfı, <strong>Bird</strong> (Kuş) sınıfını genişletir ve <strong>fly()</strong> yöntemini override eder. Ancak <strong>Devekuşu</strong> sınıfı uçamadığı için sahte bir implementasyon sağlamak zorunda kalır. Bu durum, <strong>Kuş</strong> sınıfı nesnesini <strong>Ostrich</strong> sınıfıyla değiştirdiğimizde beklenen davranışı göstermez ve <strong>LSP</strong>’yi ihlal eder.</p><p>Bunu düzeltmek için, önce <strong>Kuş</strong> sınıfını daha genel bir hale getirmemiz gerekir. Her kuş uçamasa da, her kuşun bir ismi vardır ve ses çıkarabilir. Bunun için <strong>abstract</strong> sınıfın kapsamını buna göre belirleriz. Ardından, uçabilen ve uçamayan kuşlar için yeni sınıflar oluşturur ve bu sınıflardan <strong>Kuş</strong> sınıfını genişletiriz. Böylece <strong>LSP</strong>’yi ihlal etmekten kurtulmuş oluruz.</p><h4>LSP’den Sonra:</h4><pre>// Temel kuş sınıfı<br>abstract class Bird {<br>    String name;<br>    <br>    public Bird(String name) {<br>        this.name = name;<br>    }<br><br>    abstract void makeSound();<br>}<br><br>// Uçan kuşlar<br>abstract class FlyingBird extends Bird {<br>    public FlyingBird(String name) {<br>        super(name);<br>    }<br><br>    abstract void fly();<br>}<br><br>// Uçamayan kuşlar<br>abstract class NonFlyingBird extends Bird {<br>    public NonFlyingBird(String name) {<br>        super(name);<br>    }<br><br>    abstract void walk();<br>}<br><br>// Kartal sınıfı (uçan kuş)<br>class Eagle extends FlyingBird {<br>    public Eagle(String name) {<br>        super(name);<br>    }<br><br>    @Override<br>    public void fly() {<br>        //logic<br>    }<br><br>    @Override<br>    void makeSound() {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>// Devekuşu sınıfı (uçmayan kuş)<br>class Ostrich extends NonFlyingBird {<br>    public Ostrich(String name) {<br>        super(name);<br>    }<br><br>    @Override<br>    public void walk() {<br>        //logic<br>    }<br><br>    @Override<br>    void makeSound() {<br>        //logic<br>    }<br>}</pre><p>Yukarıdaki düzeltme ile, Bird sınıfı artık tüm kuşlar için temel özellikleri içeriyor (isim ve ses çıkarma). FlyingBird ve NonFlyingBird sınıfları ise uçan ve uçamayan kuşlar için ayrı sınıflar oluşturuyor. Böylece her bir alt sınıf kendi işlevselliği ile üst sınıfın yerine geçebilecek şekilde tasarlanmış oldu.</p><p>Bu şekilde, Eagle (Kartal) ve Ostrich (Devekuşu) sınıflarının, kuş sınıfı olarak adlandırılan üst sınıfın yerine geçmesi sağlanmış olur. Aynı zamanda, her iki sınıf da uçabilme veya uçamama özelliklerini ve bunlara bağlı metodları doğru bir şekilde uygular.</p><p>OOP’de kalıtım (inheritance) kullanılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, alt sınıfların üst sınıfların işlevselliğini doğru bir şekilde devralması ve gerektiğinde kendi özel işlevlerini ekleyebilmesidir. Bu prensibi(LSP) ihlal etmemek için dikkatli düşünmek ve sınıflar arasında uygun ilişkiler kurmak önemlidir.</p><h3>4. Interface Segregation Principle (ISP)</h3><p><strong>Tanım:</strong> Interface Segregation prensibi, arayüzler (interface) oluşturulurken daha genel ve kapsayıcı arayüzler yerine daha özel ve birden fazla arayüz oluşturmayı ve uygulamayı tavsiye eden bir prensiptir. Bu prensip, aslında SOLID’in ilk ilkesi olan <strong>Single Responsibility Principle</strong> (SRP) ile hemen hemen aynıdır. Ancak bu prensip, interface’lere uygulanmış halidir.</p><p>Şimdi ISP’ye uymayan bir kod örneği ile başlayalım ve bunun hatalarını tespit edip beraber düzeltmeye çalışalım. Burada en başta belirttiğimiz <strong>Program</strong> sınıfı için bir <strong>validator</strong> yazalım.</p><h4>ISP’den Önce:</h4><pre>public interface ProductValidator {<br>    <br>    boolean validatePrice(double price);<br>    <br>    boolean validateName(String name);<br>    <br>    boolean validateCategory(String category);<br>    <br>}</pre><p>Yukarıdaki interface’de, hem ürünün fiyatını doğrulayan (validatePrice) hem de diğer alakasız doğrulama işlemleriyle ilgili metodlar bulunuyor. Sadece bir <strong>Product</strong> nesnesinin fiyatını doğrulamak isteyen bir sınıf, artık ürünün adını, kategorisini veya diğer alakasız bilgileri doğrulamak gibi gereksiz işlemleri de yapmak zorunda kalıyor. Bu durum, <strong>Interface Segregation</strong> prensibini ihlal eder.</p><p>Peki, bu durumu nasıl düzeltebiliriz? Aslında yapılması gereken çok net. <strong>Interface Segregation</strong> prensibinin tanımını göz önünde bulundurarak, interface içerisindeki metotları kendilerine özel interface’ler içinde yazacağız.</p><h4>ISP’den Sonra:</h4><pre>public interface PriceValidator {<br>    boolean validatePrice(double price);<br>}<br><br>public interface NameValidator {<br>    boolean validateName(String name);<br>}<br><br>public interface CategoryValidator {<br>    boolean validateCategory(String category);<br>}</pre><p>Interface Segregation prensibini uygulamak, sınıfların sadece ihtiyaç duyduğu metotları implement etmelerini sağlayarak, daha esnek ve bakımı kolay bir yazılım tasarımı ortaya çıkarır. Bu, aynı zamanda sınıflar arasındaki bağımlılıkları azaltarak, yazılımın daha sürdürülebilir olmasına yardımcı olur.</p><h3>5. Dependency Inversion Principle (DIP)</h3><p><strong>Tanım:</strong> Dependency Inversion prensibinin temeli, üst seviye sınıfların alt seviye sınıflara bağlı olmamasıdır. Alt seviye sınıflar, üst seviye sınıfların değişikliklerinden etkilenebilir; ancak üst seviye sınıflar, alt seviye sınıfların değişikliklerinden etkilenmemelidir. Sınıflar mümkün olduğu kadar az bağımlılığa sahip olmalıdır.</p><p>Bu durumu engellemek için soyutlama katmanları kullanılabilir. Şimdi bunu nasıl uygulayacağımızı diğer örneklerdeki gibi kötü ve düzeltilmiş kod örnekleri ile anlamaya çalışalım.</p><h4>DIP’den Önce:</h4><pre>class Manager {<br>    private List&lt;Developer&gt; developers = new ArrayList&lt;&gt;();<br>    private List&lt;Designer&gt; designers = new ArrayList&lt;&gt;();<br>    private List&lt;Tester&gt; testers = new ArrayList&lt;&gt;();<br><br>    public void addDeveloper(Developer dev) {<br>        //logic<br>    }<br><br>    public void addDesigner(Designer design) {<br>        //logic<br>    }<br><br>    public void addTester(Tester tester) {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Developer {<br>    public Developer() {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Designer {<br>    public Designer() {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Tester {<br>    public Tester() {<br>        //logic<br>    }<br>}</pre><p>Yukarıda, Manager sınıfı doğrudan Developer, Designer ve Tester sınıflarına bağımlıdır. Bu durum, Dependency Inversion Prensibi&#39;ni ihlal eder çünkü yüksek seviyeli sınıf (Manager) düşük seviyeli sınıflara (Developer, Designer, Tester) doğrudan bağımlıdır. Bunu düzeltmek için yeni bir soyutlama oluşturarak manager sınıfının bağımlılığını azaltabiliriz. Örneğin, Employee adında bir arayüz oluşturup, Developer, Designer ve Tester sınıflarını bu arayüzden türetebiliriz. Bu sayede, Manager sınıfı, yanlızca soyut bir Employee türüne bağımlı olur ve böylece daha esnek bir yapı kurmuş oluruz ve prensibi uygulamış oluruz.</p><h4>DIP’den Sonra:</h4><pre>interface Employee {<br>    void addEmployee();<br>}<br><br>class Manager {<br>    private List&lt;Employee&gt; employees = new ArrayList&lt;&gt;();<br><br>    public void addEmployee(Employee employee) {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Developer implements Employee {<br>    public Developer() {<br>        addEmployee();<br>    }<br><br>    @Override<br>    public void addEmployee() {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Designer implements Employee {<br>    public Designer() {<br>        addEmployee();<br>    }<br><br>    @Override<br>    public void addEmployee() {<br>        //logic<br>    }<br>}<br><br>class Tester implements Employee {<br>    public Tester() {<br>        addEmployee();<br>    }<br><br>    @Override<br>    public void addEmployee() {<br>        //logic<br>    }<br>}</pre><p>Bu şekilde, Manager sınıfı artık alt sınıflara (Developer, Designer, Tester) bağımlı olmayıp soyut Employee arayüzüne bağımlıdır ve Dependency Inversion Prensibi&#39;ne uygun hale gelir. Ayrıca, yeni bir çalışan türü eklemek için Manager sınıfında değişiklik yapmaya gerek kalmaz.</p><h3>Sonuç</h3><p>Yazılım geliştirmede, SOLID prensiplerine uymak, sürdürülebilir ve esnek kodlar yazmak için yapısal bir yaklaşım sunar. Her bir prensip, yazılım tasarımının belirli yönlerine odaklanarak karmaşıklığı azaltmayı, yeniden kullanılabilirliği artırmayı ve bakım sürecini kolaylaştırmayı hedefler. Bu prensiplere sadık kalarak daha sağlam, sürdürülebilir ve nihayetinde daha değerli yazılım çözümleri elde edebiliriz.</p><p>Umarım keyif aldığınız ve yeni bir şeyler öğrendiğiniz bir yazı olmuştur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, hoşça kalın! 👋🏼</p><p><a href="https://github.com/abdullahcicekli">abdullahcicekli - Overview</a></p><h3>Referanslar</h3><ul><li><a href="https://www.javaguides.net/2018/02/liskov-substitution-principle.html">Liskov Substitution Principle in Java with Example</a></li><li><a href="https://www.freecodecamp.org/news/solid-design-principles-in-software-development/">SOLID Design Principles in Software Development</a></li><li><a href="https://gokhana.medium.com/dependency-inversion-prensibi-nedir-kod-%C3%B6rne%C4%9Fiyle-soli%CC%87d-b61296523565">Dependency Inversion Prensibi Nedir ? (Kod örneğiyle) — SOLİD</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=47a5cf42126b" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/sahibinden-technology/kod-%C3%B6rnekleri-ile-solid-prensipleri-47a5cf42126b">Kod Örnekleri ile SOLID Prensipleri</a> was originally published in <a href="https://medium.com/sahibinden-technology">Sahibinden Technology</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>