<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ahmet Salih Can on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ahmet Salih Can on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@ahmetsalihcan?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*o96FH4KGndT_Hey4baQZ8w.jpeg</url>
            <title>Stories by Ahmet Salih Can on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@ahmetsalihcan?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 03:03:03 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@ahmetsalihcan/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Ürün Yönetimi Üzerine Felsefe]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-y%C3%B6netimi-%C3%BCzerine-felsefe-d326abb07362?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d326abb07362</guid>
            <category><![CDATA[ürün-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[product]]></category>
            <category><![CDATA[ürün]]></category>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 02 Aug 2023 20:50:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-10-18T14:10:01.501Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><a href="https://youtu.be/8_ONmUzh2jI?t=125">Okuyacak çocuk değilim</a>. - Mehmet Can Çeltik</blockquote><p>Mehmet Can Türkiye’de yaşasaydı, yok yazılmadığı sürece, sıfır eforla ortaokul diploması ve bol teşvikle lise diploması sahibi olurdu. Üstelik iddia ettiği gibi zekalıysa; eğitim hayatı boyunca bir kez bile sorgulamaya ihtiyaç duymadan bir üniversiteden mezun olur ve beyaz yaka sahibi olmaya hak kazanırdı. Toplam 16 yıl süren eğitim hayatımızın düşünme ve sorgulama üzerine kurulmamış olması; sonuç olarak Mehmet Can’ı da, banal tabirle, çarkın bir parçası yapardı.</p><p>Üniversitelerden çarka dahil olma vizesini alan beyaz yakalıların genelde tek bir amacı olur; uzmanı olduğu alanda üst kademelere çıkmak ve daha fazla maaş almak. Sigara kullanan ve biraz şanslı olanlar terfi alır ve şartlar uygunsa genel müdür pozisyonuna kadar yükselir. Bu seviyeyi hedefleyenlerin yolu; kendi uzmanlığı dahilinde olmayan başlıca konuları öğrenmek için, E5 üniversitelerindeki yüksek liseden hallice olan MBA programlarına düşer.</p><p>Çark tarafında ise durum şöyledir. Zamanında fırsat gördüğü pazara giren ak saçlı patronlar bolca para kazanmaya başladığında, şirkete katılan beyaz yakalıların telkiniyle, işletme fakültelerinde öğretilen organizasyon yapılarını şirketlerine uyarlar. Üretim, finans, pazarlama ve benzeri ekipler kurulur ve şirkette bürokrasi başlar. Piyasada “kurumsal“ olarak anılan bu “geleneksel şirketlerin” zaten iyi bildikleri pazarlarda mevcut olan ürünleri vardır. Gelişen teknolojiyle mevcut ürünlerini modernize eder ve klasik pazarlama ve satış yöntemleriyle paylarını büyütmeye çalışırlar. Tüm organizasyon yapısı bisküvi, çamaşır makinesi gibi ürünleri satmak ve mümkünse daha da fazla satmak üzerine kurulmuştur. Bunun dışında; piyasada yeni bir ürün peydah olduğunda, “business ekipler” eliyle fizibilite çalışması yapıp bu “pazara” da girmeye veya girmemeye karar verirler.</p><p>Bu şartlar altında, geleneksel şirketlerin tüm dünyayı kasıp kavuracak yepyeni bir ürün yaratması ve piyasayı peşlerinden sürüklemesi pek de karşılaştığımız bir durum değildir. Bu nedenle özellikle son 50 yılda geleneksel şirketlerin hakim oldukları pazarları, 3–5 yıl önce kurulan start-up’lara (veya değer odaklı kurumsal şirketlere) kaybetmesi çokça karşılaşılır bir mesele haline gelmiştir. Paypal, Apple, Spotify gibi şirketler Visa, Xerox, Sony gibi geleneksel şirketlerin pazarlarına girip ciddi pay edinmişlerdir. Peki bu tıfıl girişimler dev şirketlerin yapamadığı neyi doğru yapıyor? Üstelik bazı şirketler bu işi nasıl sürdürülebilir bir biçimde yapabiliyor?</p><p>Kurumsal bir şirketin yönetimi oldukça karmaşık bir iştir. Hatta üst yönetim tarafından üstlenilmesi gereken, başlı başına bir “iştir”. Bu işe fazlaca mesai harcaması gereken “üst yönetimin”; oldukça dinamik olan pazar koşullarının önünden gidecek fikirler üretmesi (ideation) çok zordur. Bu nedenle fikir üretme işinin tüm çalışanlara ölçeklenmesi gerekir. Yani bu noktada iş Mehmet Can’a düşer. Konuyu sevgili Mehmet’in Avusturya’ya göç etmemiş evrendeki versiyonu üzerinden detaylandıralım.</p><p>Bu evrende Mehmet Can, İstanbul Üniversitesi İşletme bölümünden mezun olmuş ve geleneksel bir şirketin pazarlama ekibinde çalışmaya başlamış olsun. Mehmet Can’a şirkette öğretilen ve ondan beklenenler nedir? Markayı ve değerleri kavramak, sorumlu olduğu pazarlama araçlarını kullanmayı öğrenmek, birlikte çalıştığı ekipleri öğrenmek ve saire. Peki bu şirkette Mehmet Can’dan istenmeyecek şeyler nelerdir? Hiyerarşiyi çiğnemesi, çıkıntılık yapması, mesai saatlerini kaçırması, performans notlarının düşük olması falan. Mehmet Can kendinden yapması istenmeyenlere okul döneminden oldukça aşinadır. Kendinden beklenenleri ise birkaç yıl içinde öğrenir ve bir “comfort zone” oluşturur. Önünde artık iki ihtimal vardır. Ya terfi alacaktır ya da başka bir şirkete daha iyi bir maaşla transfer olacaktır. <a href="https://www.youtube.com/watch?v=sGMdW3gUG1Q&amp;t=74s">Askerliği aradan çıkarmak</a> da üçüncü bir seçenektir.</p><p>İşte ortalığı kasıp kavuran bu küçük startup’ların geleneksel şirketlerden ilk farkı bu noktada gün yüzüne çıkar. Müşterilerin problemlerini odaklanacak ve en iyi fikirleri ortaya atacak doğru çalışanları (people) işe almak. Bir zamanlar bir startup olan Amazon’un çalışanlarından <a href="https://www.aboutamazon.com/about-us/leadership-principles">beklentilerini</a> ele alalım. “Müşteriye odaklanma” “sahiplenme” “aksiyona yatkınlık” “büyük düşünme” ve diğerleri. Diyeceksiniz ki “her şirket çalışanından bunları bekler”. Ancak işler öyle yürümüyor. Geleneksel birçok şirkette Mehmet Can bunların anlamını bir kez bile düşünmeden yıllarca çalışıp terfi alabiliyor. Ancak bir startup ruhuna sahip bir şirkette bu ilkelere uygun olmayan biri; ya işe alınmıyor, ya hızlıca işten çıkarılıyor ya da tempoya dayanamayıp istifa ediyor. Bu meseleyi ecnebiler “hire best, fire fast” olarak özetliyor. Bu sayede sorgulamaya, öğrenmeye, fikir belirtmeye, aksiyon almaya yatkın insanlarla çalışıyorlar. İçi bomboş olan “çalışanlarımız (people) şirketin en değerli varlığıdır (asset)” mottosunu kullanmak yerine; sorgulayan çalışanlarına velinimetleri olarak bakıyorlar.</p><blockquote>Büyük Londra Yangını’ndan sonra St. Paul Katedrali’ni yeniden inşa etmekten sorumlu olan mimar Christopher Wren, üç duvar ustasına ne yaptıklarını sormuş. Birinci duvar ustası “Çalışıyorum” diye cevap vermiş. İkincisi, “Duvar örüyorum” demiş. Üçüncüsü ise duraklamış, göğe bakmış ve “Yüce Tanrı için katedral inşa ediyorum” demiş.</blockquote><p>Muhtemelen antitez olarak aklınıza Real Madrid’in 03-04 kadrosu geldi. “Doğru insanları bir araya getirmek yeterli olsa Madrid o sezonda Copa de la Liga’yı alırdı” diyeceksiniz. Haklısınız, alameti farika daha çok Mehmet Can’dan ne beklediğimizle ilgili gibi.</p><p>Geleneksel bir şirketin Mehmet Can’a verdiği amaç (objective); pazarlama yöntemleri ve araçlarını öğrenmesi ve iyi bir şekilde kullanmasıdır. Dile kolay, 40 yıl boyunca bu işi yapacaktır. Ancak Amazon örneğinde fragmanını verdiğim gibi, startup’lar çalışanlarına daha ulvi bir amaç verir; “müşterinin (kullanıcının) problemini çözmek”.</p><p>Bu meseleyi şöyle düşünelim. Günün sonunda şirketin varoluşu; ürünlerini satabilmesine bağlıdır. Kimi şirket çikolata satar, kimi şirket -başka şirketlerin ürünlerini satabileceği- “marketplace” platformunu satar. En nihayetinde hepsinin ürünleri vardır ve bu ürünler birilerinin işini görüyordur (jobs-to-be-done). Ancak sıkıntılı olan nokta; konunun bu kadar merkezinde olan “ürünün” statik kalamamasıdır. Bir ürünün müşterilerin ihtiyaçlarına ve pazar şartlarına uygun olarak sürekli geliştirilmesi gerekir. Peki ürün ve pazar dinamiklerini takip etmek kimin işidir?</p><p>Geleneksel bir şirkette bu konuya böyle bir perspektiften bakıldığı pek söylenemez. Daha çok bir ürünün üretilip pazarlama oyunlarının döndüğü bir dünya vardır. Ancak biraz vizyon sahibi yönetim söz konusuysa; bu sorumluluğu pazarlama, operasyon gibi bir ekibe vermektedir. Startup ruhuna sahip bir şirket ise bu sorumluluğu tüm çalışanlarına verir. Çünkü fikir üretmek maliyeti düşük ama etkisi büyük bir iştir (leverage). Bu nedenle bir startup’ta, çalışanlara “pazarlama araçlarını iyi kullanmak” gibi bir hedefin ötesinde; kullanıcıların ihtiyaçlarını anlamak ve yapılan işi sürekli o ihtiyaçlara göre geliştirmek amacı verilir. Üstelik insanlardan sadece kendi yaptığı işi takip etmesi ve onunla ilgili konularda fikir üretmesi değil; ürüne, pazarlamaya, süreçlere dair fikirler üretmeleri beklenir. Bu şirkette; bir stajyer dahil herkes, her şey hakkında kafa yorabilmeli ve fikir <a href="https://youtu.be/1zybuzVgGsA">belirtebilmelidir</a>.</p><p>Ancak herkesin herhangi bir konuda fikir üretmesi; karar verme ve aksiyon alma konusunda bir kaos yaratabilir. Bu durum doğru karar verme oranının azalmasına neden olacaktır. Bu nedenle şirket büyüdüğünde süreçlerin (process) standardize edilmesi gerekir. İcra (execution) sürecinde herhangi bir meseleye dahil olanları; sorumlulular (responsible), yükümlüler (accountable), danışılanlar (consulted) ve bilgi sahibi olanlar (informed) olarak dörde ayırabiliriz. Şirketteki herkes fikir üretmekte yükümlü kılınabilir. Ancak kararın verilmesinde ve aksiyonun alınmasında ilgili konudaki sorumlu daha büyük pay sahibidir. Ürün geliştirme sürecinde keşif (discovery) ve üretim (delivery) süreçleri işletilir. Geleneksel süreçlerden farklı olarak, startup ruhuna sahip şirketlerde keşif süreci; daha uzun ve kullanıcı odaklıdır. Keşif sürecine herkes katkı sağlamalıdır.</p><p>Doğru insanların bulunduğu, amaç ve süreçlerin net olduğu bir ortamda birçok meselenin üstesinden gelinecektir. Yine de işleri kolaylaştırmak için birkaç adım daha atılabilir. Bunlardan biri kurumsal şirketlerin startup’lardan daha iyi olduğu düşünülen “organizasyon” konusudur. Birçok kurumsal şirket, dikey (hierarchical) organizasyon yapısıyla yönetilir. Patrondan, işi icra eden kişiye kadar emir komuta zincirinde sorumluluklar yerine getirilir. Ancak üretim bir takım işidir. Bu nedenle süreci kolaylaştırmak adına, farklı uzmanlıklara sahip insanların birlikte çalışacağı takımın da organizasyon içinde tanımlanmış olması gerekir. Lean Startup’ta önerilen <a href="https://www.linkedin.com/pulse/20121012162640-2157554-creating-an-innovation-sandbox/">Sandbox</a> yapısı, Spotify’in <a href="https://blog.crisp.se/wp-content/uploads/2012/11/SpotifyScaling.pdf">Tribe</a> yapısı, Insider’ın Zagnos yapısı bu yatay (flat) organizasyon birimlerine birer örnek olarak verilebilir. Geleneksel şirketlerde bu tarz yatay organizasyonel birimlere maalesef pek de kafa yorulmamaktadır.</p><p>Son olarak “şirket kültürü” bu tuğlaların harcı olarak düşünülebilir. Doğru şekilde kurulan kültür sayesinde gelişim süreklilik arz eder. Farklı pozisyonlardaki insanların katılıp ayrıldığı şirket, aslında yaşayan bir organizmalardır. Bu durumun olumlu yanlarının yanında olumsuz yanları da vardır. Mehmet Can geleneksel bir şirketten startup ruhuna sahip bir şirkete transfer olduğunda; tecrübesinin yanında alışkanlıklarını da yeni şirketine götürecektir. Doğru kurgulanmış bir kültür insanları iyi yönde dönüştürür. Kültür geleneğin bir parçası olduğunda; sorgulamayı, iyi iletişim kurmayı, sahiplenmeyi, güvenmeyi öğretir. Şirkette bunları kalıcı hale getirir.</p><p>Özetle muasır medeniyetler seviyesinde şirket yönetimi (Silikon Vadisi) için; doğru insanlar (people) işe alınmalı, onlara doğru amaçlar (vision/objective) verilmeli, doğru süreçler (process) işletilmeli, amaca yönelik bir organizasyon kurulmalı ve son olarak iyi bir şirket kültür inşa edilmelidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ne6myqE_FKrKuLly93GT3g.png" /><figcaption>Ürün Şirketi</figcaption></figure><p>Güzel ama bu anlattıklarımın ürün yönetimiyle ne ilgisi var? Bir önceki yazımda belirttiğim gibi “yönetmek” kavramının net bir tanımını yapmak pek mümkün değil. Bu keşmekeş içinde kimi şirket scrum’ın getirdiği sekreteryanın “ürün yönetimi” olduğunu düşünürken; kimi şirket markanın sahiplenilmesini ürün yönetimi olarak adlandırıyor. Öyle seviyorlarsa laf etmek kimseye düşmez. Ancak startup ruhuna sahip modern “ürün şirketleri” konuya onlardan biraz farklı yaklaşıyor.</p><p>Başlangıçta değindiğim gibi; bir şirketin varlığı, müşterilerinin problemlerini çözecek ve onlar için değer yaratacak ürünleri üretmeye bağlıdır. Pazar hiçbir zaman sabit kalmamakta ve müşterilerin problemleri sürekli dönüşmektedir. Şirketlerin ürünlerini sürekli pazar koşullarına uygun olarak normalize etmesi veya yeni ürünler geliştirmeleri gerekir (product-market fit). İdeal bir şirkette her bir çalışan bu amaca hizmet eder (product-team-team fit). Ancak neredeyse hiçbir şirket ideal şirket değildir. Bazı şirketlerin organizasyonla, bazılarının süreçle, bazılarının da doğru insanları bulmakla ilgili problemleri vardır. Bu yüzden şirketler, ulvi amacını sürekli olarak organizasyona <a href="https://youtu.be/QvN9utSVLH0">hatırlatacak</a> ve bu yoldaki boşlukları dolduracak (<a href="https://medium.com/doubleloop/how-filling-white-space-fits-into-the-overall-picture-of-product-management-a196c88e81b9">filling white space</a>) profesyonellere ihtiyaç duyar. Ürün şirketleri bu profesyonellere ürün yöneticisi, bu çerçevede icra ettikleri işlerin bütününe ise ürün yönetimi adı veriliyor.</p><p>Belki bir gün, ideal bir dünyada, bunların hepsini içselleştiren ve “<a href="https://youtu.be/Dkfijg7s76o?t=619">ben oldum</a>” diyecek şirketlerin, ürün yönetimine ve ürün yöneticilerine ihtiyacı kalmayacaktır. Ülkemizde çokça “olmuş” şirket görmek ümidiyle.</p><p>— — — —</p><p>Bu yazı dizisinin ilkini <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-%C3%BCzerinden-felsefe-9ebdcc1ac0c5">burada</a>, ikincisini <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/y%C3%B6netim-%C3%BCzerine-felsefe-4f1a8fb9b754">burada</a> bulabilirsiniz.</p><p>— — — —</p><p>Siz de benzer meselelere kafa yoruyorsanız gelin tanışalım.<br><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Linkedin</a><br><a href="https://uretimbandi.com/slack">Üretim Bandı</a><br><a href="https://www.ahmetsalihcan.com/">www.ahmetsalihcan.com</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d326abb07362" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[The History of Product Management]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/the-history-of-product-management-f7f21900c462?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f7f21900c462</guid>
            <category><![CDATA[management]]></category>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <category><![CDATA[product]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 04 Jul 2023 13:15:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-11-18T19:30:32.712Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>We all came out from under Follett’s overcoat.</blockquote><p>In 1600, prominent British merchants Ralph Fitch, James Lancaster, Stephen Soame, Thomas Smythe, Sir John Wolstenholme, and Richard Hakluyt founded the “East Indian Company” with the approval of the queen, investing approximately £10 million in today’s currency. The company’s goal was to bring products from the Indian region and sell them in England. At the same time, Britain’s other exploration and colonization activities continued. In the early 1700s, before the Industrial Revolution, the British had become a materialistic society due to the income derived from geographical exploration and colonization. The demand for products such as sugar, porcelain, cotton, and tea in daily life had increased significantly.</p><p>In 1712, Thomas Newcomen invented the steam engine to be used in a coal factory. In 1765, James Watt, who was working on steam power at the University of Glasgow, focused on making the engine invented by Newcomen more efficient. In Newcomen’s engine, the piston required heating and cooling with each movement, which led to significant inefficiency. Watt took the cooling process of the piston to an external condenser to keep the piston constantly hot. This made it possible to produce engines that were six times more efficient. This engine began to be commercially used in various fields in 1776. From then on, the concept of “work” and “process” in trading houses started to change. England began to be filled with factories from that date onwards.</p><p>In 1769, Richard Arkwright invented the spinning frame, a yarn-spinning machine powered by a water mill. He set up a kind of “factory” by operating this machine simultaneously in dozens of rooms in a building. Many workers were needed to work here, and they did not even need to be skilled. He established a town near the factory where people could come, live and work. People started working in shifts, 24 hours a day, in this factory. Before this development, fabric, which was an expensive product in Britain, had become easily accessible to everyone.</p><p>In 1776, Adam Smith, the founder of economics, advised the world and businessmen in his book “The Wealth of Nations” to focus on the concepts of “division of labor and specialization” to increase production efficiency. In addition to Smith, names such as Robert Owen, Charles Babbage, Andrew Ure, Charles Dupin, and Henry R. Towne put forward ideas about the optimization of the transition from workshop to factory. The population of England, which was 4.1 million at the beginning of the 1600s, increased to 5.2 million in the early 1700s, to around 8.3 million in the aftermath of the Industrial Revolution in the early 1800s, and to about 38 million in the early 1900s. New inventions made production easier, accelerated production, reduced prices, and made products more accessible. The population increased with improved living conditions, and demand and production further increased. In this new era, “innovation and optimization” were undertaken by scientists and entrepreneurs and commercialized. The task of “coordination” fell to the bosses and managers, while the task of “execution” fell to the increasing workforce.</p><p>In 1814, R. Bickerstaff wrote the article “Agricultural Gentleman in Yorkshire” and in 1887, Albert C. Stevens wrote the article “Futures in the Wheat Market” in “The Quarterly Journal of Economics” introducing the term “marketing” into the terminology. In 1879, P&amp;G introduced its soap named “Ivory” to the market, distinguishing it from imported soaps with the value propositions of “purity, floating in water, and affordability”.</p><p>In 1911, Frederick Taylor, while serving as the chief engineer at the Midvale Steel Factory in the United States, observed that the hourly wages paid to the workers were causing them to work slowly. He published his theory developed from this idea in the book “The Principles of Scientific Management”. In this book, Taylor proposed a “scientific and universally applicable” method that optimized all inputs, including the shape of the shovel used in production, the organization based on workers’ expertise, and their training, including performance-based incentives. However, Taylor’s system had two major problems: First, the workers were seen as unskilled components complementing the machine, and they were expected to merely follow orders given to them. Second, the highly monotonous jobs in companies adopting his model became extremely boring for the workers, leading to demotivation. In 1913, Henry Ford established the first assembly line for mass production of the “Model T”. The company was managed based on a philosophy similar to Taylor’s ideas.</p><p>In 1916, Henri Fayol wrote the book “General and Industrial Administration” which focused on company management from a “managerial” perspective. According to Fayol, for an employee to become a manager, they needed to possess physical, mental, and moral competence, as well as general knowledge, expertise in their field, and sufficient experience. From Fayol’s perspective, workers were responsible for “technical, security, and accounting activities” while managers had responsibilities related to “ commercial, financial and managerial activities “. The term “management” referred to the execution of tasks such as planning, planning, organizing, commanding, co-ordinating, controlling. In summary, Fayol theorized the responsibilities of managers and employees in a classical sense in a company.</p><p>In 1926, Mary Parker Follett published an article titled “The Giving of Orders”. In this article, Follett proposed the idea that the action of giving orders by company managers should not only be a “coercive” demand (power over) but also a demand that provides meaning to people and encourages them to respond willingly (power with). She emphasized that the human factor was the most valuable asset in a workplace. Additionally, she stated that orders not directly addressed to individuals would create a collective decision-making mechanism, allowing managers and employees to discover the “most appropriate” decisions. In short, Follett advocated for sharing power with employees and their participation in decision-making. Taking all this into account, we can consider Follett as the founder of the principles of “Modern Management”.</p><p>In 1931, Neil H. McElroy published a circular of responsibilities for the P&amp;G company. At that time, the marketing management for the “Camay” soap, which was under McElroy’s responsibility, was in competition with P&amp;G’s flagship product, the “Ivory” soap, and was lagging behind. To solve this situation, McElroy decided on a radical strategic change. He created a role called “Brand Men” who would be responsible for all aspects of the brand. McElroy suggested that brand people should study the past advertising and promotional history of the brand, uncover the weakness, outline this plan in detail, take full responsibility, not simply for criticizing individual pieces of printed word copy, but also for the general printed word plans for his brands and for all other advertising expenditures. McElroy’s perspective was still far from the current agenda of “value” creation. However, his holistic product approach and the transformation of the product organization in this context were quite groundbreaking for the time. McElroy’s approach influenced Bill Hewlett and David Packard during his time at NASA and laid the groundwork for the emergence of the “Product Manager” role at HP in the 1940s.</p><p>In 1938, Chester I. Barnard published “The Functions of the Manager”, in which he presented a “theory of cooperation and organization” and a study of the ways managers “work in formal organizations”. The book is the first to consider “leadership” from a social and psychological perspective. Barnard emphasized the critical role of “soft skills” such as “communication” and “informal processes” in organizations.</p><p>In 1946, Peter Drucker published the book “Concept of the Corporation”. Financed by General Motors, Drucker focused on the human factor in companies. As a result of his work, he proposed the idea of “federal decentralization” which consists of autonomous units within companies, based on the management style in the United States. Although GM did not adopt these ideas, they made Drucker a legend in post-war Japanese companies. However, Drucker’s main work that made him popular in Silicon Valley is the book “The Practice of Management”. In this book, Drucker transformed Mary Parker Follett’s people-centered management philosophy into a system called “Management by Objectives” (MBO). In 1957, HP laid the foundations of its corporate culture with MBO and defined it as “The HP Way” in 1977. The objectives of the company, which established a product-focused organization, were as follows: “to achieve sufficient profit to finance our company growth and to provide the resources we need to achieve our other corporate objectives”, “to provide products and services of the greatest possible value to our customers, thereby gaining their respect and loyalty”, “to enter new fields only when the ideas we have, together with our technical, manufacturing and marketing skills assure that we can make a needed and profitable contribution to the field”, “to let our growth be limited only by our profits and our ability to develop and produce technical products that satisfy real customer needs”, “to help HP people share in the company’s success, which they make possible; to provide job security based on their performance; to recognize their individual achievements; and to help them gain a sense of satisfaction and accomplishment from their work”, “to foster initiative and creativity by allowing the individual great freedom of action in attaining well-defined objectives”, “to honor our obligations to society by being an economic, intellectual and social asset to each nation and each community in which we operate”. The MBO system was later regarded as the secret of HP’s success.</p><p>In 1948, Taiichi Ohno and Eiji Toyoda started developing the principles of the “Toyota Production System” which continued until 1975. This system, later known as “The Toyota Way” in a more general sense, aimed to optimize production by preventing waste in areas such as excess production leading to inventory costs and automation. Incorporating continuous innovation, root cause analysis, teamwork, and trust in employees highlighted the need for the creativity of the workforce in production processes.</p><p>In 1960, “Why Modern Marketing Needs the Product Manager” was published in the Printers’ Ink magazine. The article is one of the earliest articles written about the emerging role of the product manager in the fast-moving consumer goods sector in the 1950s. The article highlights that product managers enable companies with multiple products to focus on each product individually, achieve greater efficiency through effective communication and coordination, and increase profitability. Additionally, the role of a product manager is considered suitable for preparing promising young talents for management positions. During this period, product managers were directed by marketing teams in the fast-moving consumer goods sector and by sales teams in industrial manufacturing companies. However, in the world’s leading companies, there is an organizational structure where product managers are directly led by the general manager.</p><p>In 1967, Philip Kotler published the book “Marketing Management” which made him the first name that comes to mind in marketing thinking. The book presents the results of comprehensive experiments conducted on economics, company organization, and the psychology of customer behavior and choices. During this period, Kotler also popularized the concept of the “marketing mix” shaped by Jerome McCarthy, known as the 4Ps of marketing. This perspective, which considers “the product” as part of “marketing”, theorized a flawed practice in companies producing physical products, particularly in the FMCG sector, including P&amp;G. These companies, like since the Industrial Revolution, continued to focus on “<a href="https://youtu.be/b7aUJyJbJMw?t=143">customer problems</a>” rather than producing the product “somehow” and then trying to convince (market) customers to purchase it.</p><p>In 1968, Gordon Moore and Robert Noyce founded Intel. The roots of Intel date back to 1906 when Lee de Forest invented the “Audion”, a predecessor of the transistor, in the Santa Clara Valley. The transistor, a turning point in the evolution of modern computers, was invented in the same valley in 1947 by John Bardeen, Walter Brattain, and William Shockley. Intel, established in the same valley and using transistors containing silicon to produce microprocessors, contributed to the recognition of the region as the “Silicon Valley” from 1971 onwards. Additionally, Andrew Grove, the legendary CEO of Intel, introduced the adapted version of Peter Drucker’s MBO system at Intel in his book “High Output Management” in 1983.</p><p>In 1973, the first portable personal computer, SCAMP, was produced by IBM in Silicon Valley. At that time, Intel, <a href="https://youtu.be/b7aUJyJbJMw">Xerox</a>, HP, and many other companies were located in Silicon Valley. The popularization of personal computers accelerated with the release of the <a href="https://youtu.be/J33pVRdxWbw">Apple II</a> in 1976, which aimed to “ease of use”. The perspective of “simplifying usability” initiated by Steve Jobs in the PC industry provided a theoretical foundation against the traditional view of “produce the product and find customers”.</p><p>In 1977, Rob Kling published an article titled “The Organizational Context of User-Centered Software Designs”. The article argued that many computer programs that are technically well designed, fail to meet the human or organizational purposes they were expected to serve. In 1988, Donald Norman, inspired by this article, published his book “The Psychology of Everyday Things” today’s name “The Design of Everyday Things”. According to Norman, “user-centered design” involves simplifying the structure of tasks, making things visible, getting the mapping right, exploiting the powers of constraint, designing for error, explaining affordances, and seven stages of action. That means, the term is used to describe design based on the needs of the user, leaving aside the secondary issues like aesthetics.</p><p>In 1983, Scott Cook founded Intuit, which was the first software company to define the role of “product manager”. Cook, who had worked as a “brand man” at P&amp;G California for many years, was looking for an entrepreneurial opportunity at that time. One day, his wife’s complaint about bill payment sparked the idea of “being able to do accounting tasks on personal computers”. He believed that P&amp;G also had a significant need for such a product. Additionally, he conducted conversations with random people about this problem by calling numbers from the telephone directory to ensure that the problem was valid. During that period, influenced by Steve Jobs, Cook partnered with programmer Tom Proulx and launched their first product, QuickBooks. The success of the company was also greatly aided by the consulting support of John Doerr, who had worked with Andrew Grove at Intel for many years. John Doerr later provided significant vision as a venture capitalist to Google, which was founded in 1998. Intuit, which was managed by the legendary coach Bill Campbell from 1994–1998, was designed as a modern “product company” in terms of culture, organization, process design, people management, and product development philosophy.</p><p>In 1986, Hirotaka Takeuchi and Ikujiro Nonaka wrote an article titled “The New New Product Development Game” in which they compared the product development method known today as the “waterfall” to a “relay race” and noted that some companies like Canon, Honda, and HP were gradually transitioning to a new method that resembled rugby. In this new method, the product development process emerges from the constant interaction of a hand-picked, multidisciplinary team whose members work together from start to finish. Rather than moving in defined, highly structured stages, the process is born out of the team members’ interplay. A group of engineers, for example, may start to design the product before all the results of the feasibility tests are in. Or the team may be forced to reconsider a decision as a result of later information. The team does not stop then, but engages in iterative experimentation. This goes on in even the latest phases of the development process. They identified principles such as “built-in instability”, “self-organizing project teams” “overlapping development phases” “multilearning”, “subtle control”, “organizational transfer of learning”. In summary, they discussed an organization that operates with the philosophy of “Scrum”. The article noted that companies implementing this system observed benefits such as low cost, high quality, speed, and flexibility. In 1995, Jeff Sutherland and Ken Schwaber presented the Scrum framework at the OOPSLA conference. From 2002 onwards, they commercialized this structure under the name Certified Scrum Master (CSM) program. The “Product Owner” term is introduced in this framework.</p><p>In 1986, Barry Boehm published an article titled “A Spiral Model of Software Development and Enhancement” proposing the “spiral model” as an alternative to the “waterfall” product development process. According to the model, the development process consists of stages such as “determining objectives”, identifying and resolving risks, development and testing, and planning for the next iteration. The fundamental philosophy of this model is to work closely with stakeholders, allocate enough time and effort to risky tasks by using prototypes to minimize risks.</p><p>In 1988, Michael Lanning and Edward Michaels, who worked at McKinsey, coined the term “Value Proposition” in their article titled “A Business is a Value Delivery System”. They defined the value as “benefits minus price”. A business unit promises customers a combination of benefit and price which is value. A simple, clear, and meaningful bundle of benefits offered to a target customer segment are the criteria for the value proposition.</p><p>In 1989, Tim Berners-Lee implemented the first successful communication between a Hypertext Transfer Protocol (HTTP) client and server via the Internet. He made his idea available freely, with no patent and no royalties due. In 1995, the internet was commercially opened to the entire United States, accelerating information sharing like never before. Furthermore, this development marked a paradigm shift that laid the foundation for the most significant digital product advancements until the introduction of the first iPhone by Steve Jobs in 2007.</p><p>In 1991, James Martin documented the “Rapid Application Development” approach in his book, which was a response to “plan-driven” waterfall processes, developed in the 1970s. The RAD approach emphasizes an adaptable (adaptive) software development process based on the situation rather than predefined processes. According to this model, a production process used for building bridges or buildings should not be applied to software development because the software itself can feed into the “requirements” via feedback. Based on this philosophy, the “Adaptive Software Development” philosophy developed by Jim Highsmith and Sam Bayer consists of the cycles of think (speculate), collaborate (collaborate), and learn (learn). The “speculate” part refers to the “planning paradox” assuming that whoever plans the project may have misinterpreted its main mission. The “collaborate” aspect emphasizes the harmony between requirements and unknowns. “Learn” is the process of learning from mistakes within the “design, create, test” cycle to move towards the best outcome.</p><p>In 1997, Clayton Christensen put forward the thesis in his book “The Innovator’s Dilemma” that the reason for the failure of market-leading companies that are well-managed, listen to their customers, and invest in innovative technologies is the management style itself. In the book, he introduced the concepts of “disruptive innovation” and “sustaining innovation”. “Disruptive innovations” like the invention of the motor or PC make products cheap and accessible, leading to growth and job creation. “Sustaining innovations” like product optimization improve products, increase market share, and provide some growth. However, companies struggle to create “successful products” which are disruptive innovations because they fail to understand their customers’ “unmet needs”. As a solution to this issue, Christensen later proposed the “Jobs To Be Done Theory” philosophy which is founded by Anthony Ulwick (Outcome Driven Innovation) and Bob Moesta (Milkshake Marketing).</p><p>In 2001, “The Manifesto for Agile Software Development” was published by 17 programmers, including Jim Highsmith, Sam Bayer, Kent Beck, Robert Cecil Martin, Ken Schwaber, and Jeff Sutherland. In the manifesto, these individuals summarized the practical lessons learned throughout the history of software development as follows: “We are uncovering better ways of developing software by doing it and helping others do it. Through this work we have come to value: Individuals and interactions over processes and tools, working software over comprehensive documentation, customer collaboration over contract negotiation, responding to change over following a plan. That is, while there is value in the items on the right, we value the items on the left more”. Additionally, they listed 12 principles they followed within this context.</p><p>In 2005, Steve Blank introduced the concept of “customer development” in his book “The Four Steps to the Epiphany”. The fundamental philosophy of this concept is to discover the truth by conducting tests via prototypes instead of developing products based on hypotheses about customers. Accordingly, the customer development model encourages that more time be spent in the field identifying potential consumers and learning how to better meet their needs. As a result of these discoveries, our hypothesis becomes either validated, invalidated, or modified. In 2011, Eric Ries, based on the “customer development” philosophy, published his book “The Lean Startup”. In this book, Ries argued that the reason for the failure of failed startups is “making a solid plan from the beginning and sticking to it”. Instead, he advised entrepreneurs to build a small prototype, test their assumptions, and thus obtain “validated learnings”. “Minimum viable product” concept, which was defined by Frank Robinson in 2001, was popularized in this book. Ries’ book inspired many startup founders worldwide and contributed to the global adoption of the “discovery” process, which is a fundamental philosophy of product management.</p><p>In 2008, Marty Cagan published his book “Inspired” on product management. Cagan defines the role of a product manager as the discovery of valuable, usable, and feasible products. According to him, product managers must possess a deep understanding of users, domains, markets, and technologies to excel in their profession. The second edition of the book, released in 2018, introduces a “complete rewrite” and further defines the collaborative relationships between product managers and other roles, including “Engineering Manager” and “Product Marketing Manager”.</p><p>In 2013, Henrik Kniberg and Anders Ivarsson shared the organizational structure implemented at Spotify in their article “Scaling Agile @ Spotify with Tribes, Squads, Chapters &amp; Guilds”. This structure supporting horizontal organization has inspired many product companies worldwide in subsequent years.</p><p>In 2018 John Doerr published “Measure What Matters” the OKR (Objective &amp; Key Results) and CFR (Conversations, Feedback, Recognition) systems were introduced. The OKR system, popularized by its use at Google, is essentially the same as the MBO system implemented by Andrew Grove at Intel. CFR, on the other hand, represents the tight communication between managers and employees, receiving feedback from colleagues, and recognizing deserving individuals. Together, OKR and CFR form the framework for “continuous performance management”.</p><p>In 2023, the legacy of our history lives on.</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Ahmet</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f7f21900c462" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ürün Yönetimi Tarihi]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-y%C3%B6netimi-tarihi-9fcd64b3f84f?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9fcd64b3f84f</guid>
            <category><![CDATA[ürün-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 04 Jul 2023 13:11:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-09T07:51:25.890Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>Hepimiz Follett’ın paltosundan çıktık</blockquote><p>1600 yılında önde gelen Britanyalı tüccarlar Ralph Fitch, James Lancaster, Stephen Soame, Thomas Smythe, Sir John Wolstenholme ve Richard Hakluyt; kraliçenin de onayını alıp, bugünün parasıyla yaklaşık 10 milyon £ yatırımla East Indian Company’i kurdular. Şirketin amacı Hindistan bölgesinden ürünler getirip İngiltere’de satmaktı. Bir yandan da Britanya’nın diğer keşif ve kolonizasyon faaliyetleri devam ediyordu. 1700’lerin başlarında, Sanayi Devrimi öncesinde İngilizler coğrafi keşifler ve kolonizasyon ile elde edilen gelir nedeniyle oldukça maddiyatçı bir toplum haline gelmişti. Şeker, porselen, pamuk, çay gibi ürünlere günlük yaşamda olan talep oldukça artmıştı.</p><p>1712 yılında Thomas Newcomen, kömür fabrikasında kullanmak için bir çeşit buhar motoru icat etti. 1765’te Glaskow Üniversitesinde buhar gücü üzerine çalışan James Watt, Newcomen tarafından icat edilmiş motorun daha verimli olması üzerine odaklandı. Newcomen’in motorunda pistonun her hareketinde; bir ısıtılması, bir soğutulması gerekiyordu. Bu da ciddi bir verimsizliğe yol açıyordu. Watt pistonun hep sıcak kalması için soğuma işlemini pistonun dışındaki kondansatöre aldı. Bu sayede 6 kat daha yüksek verimli motorlar üretilmesi mümkün olmuştu. Bu motor 1776’da birçok alanda ticari olarak kullanılmaya başlandı. Artık ticarethanelerde yapılan “iş” ve “süreç” değişmeye başlamıştı. Bu tarihten itibaren İngiltere fabrikalarla dolmaya başladı.</p><p>1769 yılında Richard Arkwright su değirmeniyle çalışan iplik eğirme makinesini icat etti. Bu makineyi bir binanın onlarca odasında aynı anda çalıştırarak bir çeşit “fabrika” kurmuştu. Burada çalışacak çok fazla insana ihtiyaç vardı ve vasıflı olmalarına dahi gerek yoktu. Bu insanların gelip yaşayabilecekleri, fabrika yakınında bir kasaba kurdu. İnsanlar bu fabrikada vardiyalar halinde 24 saat çalışmaya başlamıştı. Bu gelişmeden önce Britanya’da pahalı bir ürün olan kumaşa, artık herkes rahatlıkla ulaşabilir hale geldi.</p><p>1776 yılında Ekonomi biliminin kurucusu Adam Smith, “The Wealth of Nations” kitabında dünyaya ve iş adamlarına, “iş bölümü ve uzmanlaşma” konularına odaklanarak üretim verimliliğin artırılabileceğini öğütledi. Smith’in dışında da Robert Owen, Charles Babbage, Andrew Ure, Charles Dupin, ve Henry R. Towne gibi isimler atölyeden fabrikaya geçiş sürecinin optimizasyonu ile ilgili fikirler ortaya koydu. 1600’lü yılların başlarında 4.1 milyon olan İngiltere nüfusu; 1700’lerin başında 5.2 milyon, sanayi devrimi sonrasında, 1800’lerin başında 8.3 milyon, 1900’lerin başında ise 38 milyon civarına yaklaşmıştı. Yeni icatlar üretimi kolaylaştırmış, üretimin hızlanması fiyatları düşürmüş ve ürünleri ulaşılabilir hale getirmiştir. Kolaylaşan yaşam koşullarıyla nüfusu artmış, talep ve üretim daha da yükselmiştir. Bu yeni devirde “inovasyon ve optimizasyon” bilim adamları ve patronlar tarafından üstlenilip ticarileştirilmiştir. “Koordinasyon” işi patron ve yöneticilere, “icra” işi ise artan nüfusa yani çalışanlara düşmüştür.</p><p>1814 yılında R. Bickerstaff tarafından yazılan “Agricultural Gentleman in Yorkshire” ve 1887 yılında Albert C. Stevens tarafından “The Quarterly Journal of Economics” dergisinde yazılan “Futures in the Wheat Market” makalesinde “marketing” kelimesi terminolojiye girdi. 1879’da P&amp;G “Ivory” adındaki sabununu “saflık, suda yüzme ve ucuzluk” değer önerileriyle ithal sabunlardan ayrıştırarak pazara sürdü.</p><p>1911 yılında Frederick Taylor; Amerika’daki Midvale Çelik Fabrikasında baş mühendislik görevindeyken, çalışanların saatlik olarak aldığı yevmiyelerin işleri ağırdan almalarına neden olduğunu gözlemlemiştir. Bu fikir üzerinden geliştirdiği teorisini “The Principles of Scientific Management” kitabında yayımlamıştır. Bu kitapta Taylor; performansa dayalı ücretlendirme de dahil olmak üzere, üretimde kullanılan küreğin şeklinden, işçilerin uzmanlığına göre oluşturulmuş organizasyona ve onların eğitimine kadar tüm girdilerin optimize edildiği “bilimsel ve her yerde geçerli” bir metod önerdi. Ancak Taylor’un bu sisteminde iki büyük problem vardı: Birincisi, işçiler makinenin bir tamamlayıcısı olan vasıfsız elemanlar olarak görünüyordu ve onlardan sadece kendilerine verilen emirleri yerine getirmesi isteniyordu. İkincisi ise önerdiği modelle çalışan şirketlerdeki aşırı monotonlaşmış işler, işçiler için çok sıkıcı bir hal almış ve demotivasyona neden olmuştu. 1913’te Henry Ford seri üretim “Model T” için ilk üretim bandını kurdu. Şirket Taylor’un bu fikirlerine benzer bir felsefeyle yönetiliyordu.</p><p>1916 yılında Henri Fayol tarafından yazılan “General and Industrial Administration” kitabında şirket yönetimine “yönetici” perspektifinden odaklanılmıştır. Fayol’a göre bir çalışanın yönetici olabilmesi için fiziksel, zihinsel ahlaki yetkinliğinin olması; genel kültür, iş uzmanlığı ve deneyiminin yeterli olması gerekir. Fayol’un perspektifinden işçiler “teknik işler, güvenlik işleri ve muhasebe işlerinden” sorumludur. Yöneticilerin ise “yönetim, ticari ve finansal” sorumlulukları vardır. “Yönetim” kelimesinden kastı “yapılacak işi planlama, organizasyonu kurma, çalışanlara emir verme ve liderlik etme, departmanlar arası koordinasyon, denetim” görevlerinin yürütülmesidir. Özetle Fayol; klasik anlamda bir şirketteki yönetici ve çalışan sorumluluklarına olan bakışı teorileştirmiştir diyebiliriz.</p><p>1926 yılında Mary Parker Follett, “The Giving of Orders” isimli bir makale yayımladı. Bu makalede Follet, şirket yöneticilerinin “emir verme” eyleminin sadece “zorlayıcı” bir talep (power over) olmasından ziyade, insanlara “anlam ifade eden” ve “yanıt vermeye gönüllü olmalarını sağlayacak” bir talep olması (power with) gerektiği fikrini ortaya atar. İnsan faktörünün bir iş yerindeki en değerli meta olduğunu vurgular. Ayrıca “doğrudan bir kişiye yöneltilmeyen emirlerin” ortak bir karar verme mekanizması yaratacağını ve bu sayede yönetici ve çalışanların “en uygun” kararı vereceklerini belirtir. Kısacası Follett; gücü çalışanlarla paylaşmayı ve çalışanın kararlara katılımını savunmuştur. Tüm bunları göz önüne aldığımızda Follett’ı “Modern Yönetim” ilkelerinin kurucusu kabul edebiliriz.</p><p>1931 yılında Neil H. McElroy tarafından P&amp;G şirketi için bir sorumluluklar bildirisi yayımlanmıştır. O dönemde pazarlama görevi McElroy’un sorumluluğunda olan “Camay” markalı sabun, P&amp;G’nin amiral ürünü olan “Ivory” markalı sabunuyla rekabete girişmiş ve geride kalmıştır. McElroy bu durumu çözmek için radikal bir stratejik değişikliğe karar vermiştir. Markanın tüm süreçlerinden sorumlu olacak bir “Brand Men” rolü yaratmıştır. Bu yeni roldeki çalışanlardan ürünün farklı bölgelerdeki gidişatını takip etmesini, aksayan bölgeler olursa diğerleriyle karşılaştırarak öneri ve önlemler alması gerektiğini söylemektedir. Ayrıca bu bildiride, marka insanlarına optimizasyon amacıyla ambalajlar üzerinde denemeler yapabileceklerini söylemiştir. Bu metinde tanımlanan “Brand Men” sorumlulukları, günümüzde FMCG sektöründe hala kullanılan “Brand Manager” rolünü doğurmuştur. McElroy’un bu bakış açısı; “value” yaratma gibi gündemlere hala çok uzaktır. Ancak “holistic product” bakış açısına sahip olması ve ürün organizasyonunun bu bağlamda dönüştürülmesi bulunduğu döneme göre oldukça çığır açıcıdır. McElroy’un bu yaklaşımı daha sonra NASA’da çalıştığı dönemde Bill Hewlett ve David Packard’ı oldukça etkilemiş ve 1940’lı yıllarda HP şirketinde “Product Manager” rolünün doğmasına zemin hazırlamıştır.</p><p>1938&#39;de Chester I. Barnard, bir “işbirliği ve organizasyon teorisi” ve yöneticilerin “resmi organizasyonlarda çalışma biçimleri” üzerine bir çalışma sunduğu “The Functions of the Executive” kitabını yayımladı. Kitap, “liderliği” sosyal ve psikolojik bir bakış açısıyla ele alan ilk kitaptır. Barnard, organizasyonlarda “iletişim” ve “informal süreçler” gibi “soft” becerilerin kritik rolünü vurguladı.</p><p>1946 yılında Peter Drucker “Concept of the Corporation” kitabını yayımladı. General Motors’un finanse ettiği bu çalışmada Drucker; şirketlerdeki insan faktörüne odaklanır. Çalışmasının sonucunda GM şirketinde; ABD’nin yönetim şeklini referans alarak, şirketlere otonom çalışacak birimlerden oluşan bir “federal decentralization” fikrini önermiştir. Bu fikirleri GM tarafından benimsenmemiştir ancak Drucker’ı savaş sonrası Japon şirketlerinin efsanesi haline getirmiştir. Drucker’ı Silikon Vadisinde popüler yapan esas çalışması ise “The Practice of Management” kitabıdır. Bu kitapta Drucker; Mary Parker Follett’ın temellerini attığı insan odaklı şirket yönetimi felsefesini; “Management by Objectives” adında bir sistem haline getirmiştir. HP şirketi 1957 yılında şirket kültürünün temellerini MBO ile atmış; 1977’de bu kültürü “The HP Way” olarak tanımlamıştır. Ürün odaklı bir organizasyon kurmuş olan şirketin objektifleri şu şekildedir: Şirketi idame ettirecek kadar “kar etmek”, en yüksek değerin sağlandığı ürünlerle, saygısı ve sadakati kazanılmış “müşteriler elde etmek”, teknik, pazarlama ve diğer tüm konularda bilgi sahibi olunan “alanları hedeflemek”, müşterileri memnun etmeye devam etmek kaydıyla “olabildiğince büyümek”, şirketi başarılı yapan “insanların başarısını tanımak ve memnun olmalarını sağlamak”, inisiyatifi ve yaratıcılığı destekleyen bir “yönetim sergilemek”, çalışılan her topluma “hizmet eden vatandaş olmak”. MBO sistemi sonraki yıllarda HP şirketinin başarısının sırrı olarak gösterilmiştir.</p><p>John Whitney, 1946 yılında kurduğu yatırım şirketine Benno Schmidt’i yatırım ortağı olarak dahil etti. Oluşturdukları 5 milyon dolarlık fona <strong>“</strong>Private Adventure Capital<strong>”</strong> adını verdiler. Daha sonra bu isim Benno tarafından değiştirilerek <strong>“</strong>Venture Capital<strong>”</strong> olarak anılmaya başlandı. Modern anlamda risk sermayesi yapısı ise 1960’lı yıllardan itibaren günümüzdeki şeklini almaya başladı.</p><p>1948 yılında Taiichi Ohno ve Eiji Toyoda tarafından “Toyota Production System” ilkeleri yaratılmaya başlanmış ve 1975’e kadar geliştirilmeye devam edilmiştir. Daha sonraları daha genel haliyle “The Toyota Way” olarak anılacak olan bu sistem; fazla üretim nedeniyle oluşan stok maliyetleri, otomasyon gibi konularda israfı önleyerek üretimi optimize etmeyi hedeflemiştir. Sürekli inovasyon, kök neden analizi, ekip çalışması ve çalışanlara güven gibi konuları da bu optimizasyon sürecinin bir parçası haline getirmesi üretim süreçlerinde çalışanların yaratıcılığına olan ihtiyacı daha da gün yüzüne çıkarmıştır.</p><p>1960 yılında “Why Modern Marketing Needs the Product Manager” makalesi Printers’ Ink dergisinde yayımlanmıştır. Bu makale, 1950’lerde hızlı tüketim sektöründe popülerleşen “Ürün Yöneticisi” rolü hakkında yazılan ilk makalelerden biridir. Makaleye göre, birden fazla ürünü olan şirketlerdeki ürün yöneticileri; her bir ürüne ayrı ayrı odaklanma fırsatı yaratmakta, ürünün tamamında iyi biriletişim ve koordinasyon sağlayarak, daha fazla verimlilik ve kârlılık elde etmeye olanak sunmaktadır. Bu dönemde ürün yöneticileri genel olarak; hızlı tüketim sektöründe pazarlama ekiplerince, endüstriyel üretim şirketlerinde satış ekipleri tarafından yönlendirilmektedir. Bazı şirketlerde ise doğrudan genel müdür yönlendirildiği organizasyonlar mevcuttur. Son olarak ürün yöneticisi rolü, gelecek vaat eden genç yetenekleri yönetim pozisyonlarına hazırlamak için oldukça uygun bir pozisyondur.</p><p>1967 yılında Philip Kotler “Marketing Management” adlı kitabını yayımlamıştır. Kendisini pazarlama düşüncesinin akla gelen ilk ismi haline getiren bu kitap; ekonomi, şirket organizasyonu, müşterinin davranış ve seçimlerindeki psikoloji üzerine yapılan kapsamlı deneylerin sonuçlarını sunar. Kotler bu dönemde ayrıca, Jerome McCarthy tarafından şekillendirilen ve pazarlamanın 4P’si olarak bilinen “marketing mix” kavramını popüler hale getirmiştir. Ürünü (product) pazarlamanın bir parçası olarak gören bu bakış açısı; P&amp;G gibi FMCG sektöründe bulunan şirketler başta olmak üzere, fiziksel ürünler üreten şirketlerde yapılan hatalı bir pratiği teorileştirmiş oldu. Bu şirketler, endüstri devriminden bu yana olduğu gibi; “müşteri problemlerine” odaklanmaktan ziyade, ürünü “bir şekilde” üretip; sonra müşterileri satın almaya ikna etmeye (pazarlamaya) çalışmaya devam ettiler.</p><p>1968 yılında Gordon Moore ve Robert Noyce Intel’i kurmuştur. Intel’in kökleri 1906’da Lee de Forest’ın, transistörün atası olan “Audion” isimli triodu Santa Clara Vadisinde icat etmesine dayanır. Günümüz bilgisayarlarının evrimindeki dönüm noktası olan transistör ise 1947’de John Bardeen, Walter Brattain ve William Shockley tarafından yine bu vadide icat edilmiştir. Aynı vadide kurulan ve silikon içeren transistörleri kullanarak mikroişlemciler üretmeye başlayan Intel; bölgenin 1971’den itibaren “Silikon Vadisi” olarak tanınmasına neden olur. Ayrıca Intel’in efsane CEO’su Andrew Grove, yıllardır Intel’de uyguladığı, Peter Drucker’ın MBO sisteminin Intel’e uyarlanmış halini 1983’te “High Output Management” kitabında tanıtmıştır.</p><p>1973 yılında ilk taşınabilir kişisel bilgisayar SCAMP; IBM tarafından Silikon Vadisinde üretildi. Bu tarihte Intel, <a href="https://youtu.be/J33pVRdxWbw">Xerox</a>, HP ve daha birçok şirket Silikon Vadisinde bulunmaktaydı. Kişisel bilgisayarların popülerleşmesi 1976’da piyasaya sürülen ve “kullanımı kolaylaştırmayı” hedeflemiş olan <a href="https://youtu.be/b7aUJyJbJMw?t=149">Apple II</a> ile hızlanmıştır. Steve Jobs öncülüğünde başlayan PC sektöründe “kullanımı kolaylaştırmak” bakış açısı; geleneksel “ürünü üret ve müşteri bul” bakış açısına karşı çıkacak teorik bir zemin hazırlamıştır.</p><p>1977 yılında Rob Kling “The Organizational Context of User-Centered Software Designs” adlı makalesini yayımlamıştır. Makale, o dönem üretilen yazılımların; sistemsel açıdan iyi tasarlandığı ancak insan merkezli olmadığı yönündedir. Bu durum yazılım ürünlerini insanların kullanmasını zorlaştırmaktaydı. 1988 yılında ise bu makaleden esinlenen Donald Norman; bugünkü adıyla “The Design of Everyday Things” kitabını yayımladı. Norman’a göre “kullanıcı odaklı tasarım”; eylemleri basitleştirmeyi, nesneleri görünür kılmayı, mimariyi doğru kurgulamayı, kısıtlardan yararlanmayı, hata durumunda yönlendirmeyi içermekteydi. Norman için “estetik” ise ikincil bir problemdi.</p><p>1983 yılında Scott Cook “ürün yöneticisi” rolünün tanımlandığı ilk yazılım şirketi olan Intuit’i kurdu. P&amp;G California’da yıllarca bir “brand man” olarak çalışmış olan Cook, o sıralar bir girişim fırsatı aramaktaydı. Bir gün eşinin “fatura ödeme” işlerinden yakınması aklına “kişisel bilgisayarlardan muhasebe işlerinin yapılabilmesi” fikrini getirmiştir. Böyle bir ürüne P&amp;G’nin de oldukça ihtiyacı olduğunu düşünmüştür. Ayrıca telefon rehberinden rastgele numaralar arayarak insanlarla bu problem üzerine görüşmeler yapmıştır. O dönem Steve Jobs’tan oldukça etkilenmiş olan yazılımcı Tom Proulx ile anlaşıp ilk ürünleri olan QuickBooks’u piyasaya sürmüşlerdir. Şirketin başarılı olmasında; yıllarca Intel’de Andrew Grove ile çalışmış olan John Doerr’ın VC olarak danışmanlık desteği vermesi de oldukça önemlidir. John Doerr daha sonra VC olarak 1998’de kurulan Google’a da büyük bir vizyon sağlamıştır. 1994–98 arasında CEO’luğu efsane koç Bill Campbell tarafından yapılan Intuit; kültür, organizasyon, süreç kurgusu, insan yönetimi, ürün geliştirme felsefesi açısından modern anlamda bir “ürün şirketi” olarak tasarlanmıştır.</p><p>1986 yılında Hirotaka Takeuchi ve Ikujiro Nonaka yazdıkları “The New New Product Development Game” adlı makalede; günümüzde “waterfall” olarak adlandırılan ürün geliştirme yöntemini bir “bayrak yarışına” benzetmiş ve Canon, Honda, HP gibi bazı şirketlerin yavaş yavaş “ragbiye benzeyen” yeni bir yönteme geçiş yaptığı belirtmişlerdir. Bu ürün geliştirme şeklinin; emir değil objektif vererek hedef belirleme, otonomi sayesinde kendi kendine organize olma, eş zamanlı (overlapping) çalışabilme, serbest zaman yaratıp dünyada olan biteni öğrenmeye izin verme, zımni yöntemlerle takımı denetleme, bilgi paylaşım kültürü gibi ilkelerinin olduğunu belirlemişlerdir. Özetle “Scrum” felsefesiyle çalışan bir organizasyondan bahsedilmiştir. Makalede; bu sistemi uygulamaya başlayan şirketlerin düşük maliyet, yüksek kalite, hız ve esneklik sağladıklarının gözlemlendiğini belirtilmektedir. 1995 yılında ise Jeff Sutherland ve Ken Schwaber, Scrum kurgusunun sunumunu OOPSLA konferansında yapmışlardır. 2002 yılından itibaren bu yapıyı Certified Scrum Master (CSM) program adı altında ticarileştirmişlerdir.</p><p>1986 yılında Barry Boehm tarafından yayımlanan “A Spiral Model of Software Development and Enhancement” adlı makalede “waterfall” ürün geliştirme süreçlerine alternatif olarak “spiral model” önerilmiştir. Modele göre; geliştirme süreci: hedefin belirlenmesi, risklerin tanımlanıp çözümlenmesi, geliştirme ve test, sonraki sürümün planlanması gibi aşamaların bütünüdür. Bu modelin temel felsefesinde; paydaşlarla yakın çalışmak, prototipler kullanarak riskleri en aza indirmek için riskli işlere yeterince zaman ve efor ayırmak yatar.</p><p>1988 yılında McKinsey’de çalışan Michael Lanning and Edward Michaels tarafından “A Business is a Value Delivery System” isimli makalede “Value Proposition” kavramını literatüre kazandırmışlardır. Spesifik bir müşteri kitlesi için sunulan değer önerisini; basit, net ve anlamlı bir faydalar bütünü olarak tanımlanmıştır.</p><p>1989 yılında Tim Berners-Lee geliştirdiği HTTP protokolüyle bir web tarayıcısı ile sunucu arasındaki ilk iletişimi sağlamıştır. 1995 yılında ise internet, ticari olarak tüm Amerika’ya açılmıştır. Bu sayede bilgi paylaşımı tarihte hiç olmadığı kadar hızlanmıştır. Ayrıca bu gelişme 2007 yılında Steve Jobs tarafından yapılan ilk iPhone tanıtımına kadar geçen sürede, en fazla dijital ürün geliştirmesine temel oluşturan paradigma kaymasıdır.</p><p>1991 yılında James Martin “Rapid Application Development” kitabında; 1970’lerden itibaren “waterfall” ürün geliştirme sürecinin “plan odaklı” işleyişine bir alternatif olarak kullanılmaya başlayan “RAD” yaklaşımını dokümante etmiştir. RAD yaklaşımı; planlanmış süreçlerden çok, duruma göre uyarlanabilir (adaptive) yazılım geliştirme sürecini vurgulamaktadır. Bu modele göre; köprü veya bina inşaatında kullanılan bir üretim sürecinin yazılım geliştirme için uygulanmamalıdır çünkü yazılımın kendisi de “gereksinimi” besleyebilir (feedback). Bu felsefeyi temel alarak Jim Highsmith ve Sam Bayer tarafından geliştirilen “Adaptive software development” felsefesi ise düşünme (speculate) işbirliği (collaborate) ve öğrenme (learn) döngüsünden meydana gelir. “Düşünme” kısmında “planlama paradoksuna” atıf yapılır. Buna göre; projeyi planlayan her kim olursa olsun, ana misyonu yanlış yorumlamış olabileceği varsayılmalıdır. “İşbirliği” maddesi; gereksinimler ve bilinmeyenlerin ahenk içinde yürütülmesini belirtir. “Öğrenme” ise “tasarla, yarat, test et” döngüsü içinde yapılan hatalardan ders çıkararak en iyiye doğru yol almadır.</p><p>1997 yılında Clayton Christensen “Innovator’s Dilemma” kitabında; “iyi yönetilen, müşterilerini dinleyen, yenilikçi teknolojilere yatırım yapan pazar lideri şirketlerin başarısız olma nedeni; bu yönetim tarzının kendisidir” tezini ortaya koymuştur. Kitapta “disruptive innovation” ve “sustaining innovation” kavramlarını yaratmıştır. Motorun veya PC’nin icadı gibi “ezber bozan yenilikler” ürünleri ucuz ve erişilebilir hale getirdiği içi büyüme ve istihdam yaratır. Ürün optimizasyonu gibi “devamlı yenilikler” ürünleri daha iyi hale getirdiği için pazar payını arttırır ve az da olsa büyüme sağlar. Ancak şirketler “başarılı ürün” çıkarmakta, yani ezber bozucu yenilik yapmakta oldukça zorlanırlar. Bunun nedeni müşterilerinin “giderilmeyen ihtiyacını” anlayamamalarıdır. Christensen sonraki baskılarda bu meseleye çözüm olarak, temelleri Anthony Ulwick’in “Outcome Driven Innovation” ve Bob Moesta’nın “Milkshake Marketing” yaklaşımlarına dayanan “Jobs To Be Done” teorisini ortaya atmıştır.</p><p>2001 yılında içlerinde Jim Highsmith, Sam Bayer, Kent Beck, Robert Cecil Martin, Ken Schwaber, Jeff Sutherland gibi isimlerin bulunduğu 17 yazılımcı tarafından “Manifesto for Agile Software Development” yayımlandı. Manifestoda bu isimler, yazılım geliştirme tarihi boyunca öğrenilen pratikleri “Süreçler ve araçlardan ziyade, bireyler ve etkileşimlere. Kapsamlı dökümantasyondan ziyade, çalışan yazılıma. Sözleşme pazarlıklarından ziyade müşteri ile işbirliğine. Bir plana bağlı kalmaktan ziyade değişime karşılık vermeye değer vermeye kanaat getirdik” şeklinde özetlediler. Ayrıca bu kapsamda izledikleri 12 ilkeyi listelediler.</p><p>2005 yılında Steve Blank “The Four Steps to the Epiphany” kitabında “customer development” kavramını ortaya attı. Bu kavramın temel felsefesi; müşteriler hakkında “varsayımlara dayanarak” ürün geliştirmek yerine, “testler yaparak” gerçekleri keşfetmek üzerine kuruludur. Buna göre potansiyel müşterilerin karşılanmamış ihtiyaçlarını anlamak için keşif (discovery) faaliyetleri yürütmeye zaman ayrılmalıdır. Bu keşiflerin sonucunda; varsayımlarımız ya doğrulanır, ya yanlışlanır ya da modifiye edilir. 2011 yılında Eric Ries, “customer development” felsefesini temel alarak yazdığı “The Lean Startup” adlı kitabını yayımladı. Bu kitapta Ries; başarısız olan startup’ların başarısız olma nedeninin “en başından sağlam bir plan yapıp ona uymak” olduğunu savunmuştur. Bunun yerine girişimcilere küçük bir prototip üretip varsayımlarını test etmelerini ve bu sayede “doğrulanmış öğrenimler” elde etmelerini tavsiye etmiştir. 2001 yılında Frank Robinson tarafından oluşturulan “minimum viable product” kavramı bu kitap sayesinde popüler hale gelmiştir. Ries’ın yazdığı bu kitap, dünya çapında birçok startup kurucusuna ilham olmuş ve ürün yönetiminin de temel felsefesinden biri olan “discovery” sürecinin tüm dünyada benimsenmesine ön ayak olmuştur.</p><p>2008 yılında Marty Cagan ürün yönetimi hakkında “Inspired” adlı kitabını yayımlamıştır. Bu kitapta yapılan tanıma göre; ürün yöneticisinin mesleği: yararlı, kullanışlı ve üretilebilir ürünleri keşfetmektir. Ürün yöneticisi mesleği gereği kullanıcı, pazar, teknoloji ve domain hakkında bilgi sahibi olmalıdır. 2018 yılındaki ikinci baskıda neredeyse tamamen yazılan bu kitapta, ürün yöneticisinin birlikte çalıştığı Engineering Manager, Product Marketing Manager gibi diğer roller de tanımlanmıştır.</p><p>2013 yılında Henrik Kniberg ve Anders Ivarsson, “Scaling Agile @ Spotify with Tribes, Squads, Chapters &amp; Guilds” adlı makalesinde Spotify şirketinde uygulanan organizasyonel yapıyı paylaşmışlardır. Yatay organizasyonu destekleyen bu yapı sonraki yıllarda dünya çapında birçok ürün şirketine ilham olmuştur.</p><p>2018 yılında John Doerr tarafından yayımlanan “Measure What Matters” kitabında OKR ve CFR sistemini açıklamıştır. Google’da kullanıldığı adıyla popüler olan ve “Objective &amp; Key Results” anlamına gelen OKR sistemi; aslında Andrew Grove tarafından Intel’de uygulanan MBO sistemiyle aynıdır. CFR ise; yönetici ile çalışan arasındaki sıkı iletişim (conversation), çalışma arkadaşlarından alınan geri bildirimler (feedback) ve hak eden kişiyi takdir etmek (recognition) anlamına gelir. OKR ve CFR birlikte “continuous performance management” sürecini oluşturur.</p><p>2023 yılında tarih hala yazılmaya devam ediyor.</p><p>— — — —</p><p>Siz de benzer meselelere kafa yoruyorsanız gelin tanışalım.<br><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Linkedin</a><br><a href="https://uretimbandi.com/slack">Üretim Bandı</a><br><a href="https://www.ahmetsalihcan.com/">www.ahmetsalihcan.com</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9fcd64b3f84f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yönetim Üzerine Felsefe]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/y%C3%B6netim-%C3%BCzerine-felsefe-4f1a8fb9b754?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4f1a8fb9b754</guid>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <category><![CDATA[ürün]]></category>
            <category><![CDATA[yönetim]]></category>
            <category><![CDATA[product]]></category>
            <category><![CDATA[ürün-yönetimi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Jun 2023 18:51:03 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-03T06:43:22.555Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote>İyi bir dümenci, gemiyi gerçekten de ustaca yönetebilmek için, yıllara, mevsimlere, gökyüzüne, yıldızlara, rüzgârlara ve işiyle ilgili her şeye özel bir ilgi göstermek zorundadır.</blockquote><p>Bu metinde Platon’un “kubernân” (to steer) olarak kullandığı kelime “gemiyi yönetmek” olarak çevrilmiştir. 13. yüzyılda ise Platon’un kullandığı bu mecazdan yola çıkılarak “devlet bölgelerinin yönetilmesi” anlamında “governance” kelimesi türetilmiş. Bu eserde gemi metaforu üzerinden devlet yönetimi anlatıldığı için, bir anlam genişlemesi yaratılmış diyebiliriz. Çünkü Platon’un kastı, tek başına “dümeni kontrol edip gemiye yön vermek” değil; mürettebatın koordine edilmesi, işlerin denetlenmesi, hedefin kararlaştırılması gibi konuları içeren kapsamlı bir eylemdir.</p><p>Aklınıza yatmadıysa, bu konuyu benzer bir metaforla tekrar tartışalım. İyi bir ürün yöneticisi oldunuz. Pandemi sonrası hibrit modele geçen şirketten aldığınız maaş; akmasa da damlıyor. Halkbank’tan 36 ay vade, %1,99 faizle kredi çektiniz ve bir araba aldınız. Sabah 7.30’da uyandınız, hazırlandınız ve ofise gidiyorsunuz. Ofise giderken arabayı yönetiyor musunuz yoksa yönlendiriyor musunuz? Sanırım aynı fikirdeyiz, buna pek yönetmek denemez.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BLykSazS29_bqtSr-bA4Rw.png" /><figcaption>Bir takım yersiz şemalar</figcaption></figure><p>Yani aslında “bir sistemi belirli bir doğrultuda hareket ettiriyor olmak” (direct, steer) yönetiyor olmanın önemli bir parçası olsa da tek başına “yönetmek” anlamına gelmiyor. Bizim ”yönetmek” fiilinden anladığımız şey daha çok; “belirli bir çıktı (sonuç) elde etmek için (başka birine) icra ettirmek” veya “belirli prosedürlere uyarak icra etmek” gibi görünüyor.</p><p>Bu iki tanımın tüm “yönetim” kullanımlarını kapsadığından emin olmak için örnekler üzerinden irdeleyelim. Kurum (şirket, devlet vs) yönetimi (company management), insan yönetimi (people management), film yönetimi (direct a film), fon yönetimi (fund management), süreç yönetimi (process management), sistem yönetimi (system management), bilgi yönetimi (information management), pazarlama yönetimi (marketing management) aklıma ilk gelen örnekler.</p><p>Bu yazının amacının “film yönetmek” kapsamında kullanılan “direct” fiilini tartışmak olmadığı aşikar. Bu yüzden, bu meseleyi Nuri Bilge Ceylan’a bırakıyorum. Şirket yönetimi ve insan yönetimi; “belirli bir çıktı (sonuç) elde etmek için (başka birine) icra ettirmek” tanımına uyuyor. Geriye kalanların tamamı ise “belirli prosedürlere uyarak icra etmek” tanımına uygun görünüyor.</p><p>Ancak, özünde birbirinden çok farklı bu iki tanımı da “yönetmek” olarak adlandırmak içinize sinmemiş olabilir. Türk coğrafyasının yönetmek ve yönetilmek konusundaki tercihleri, zaten bu meseleye pek kafa yormayan bir millet olduğumuzu da göstermiyor değil. Bu yüzden İngilizce kaynaklarda bir farklılık var mı diye irdeleyelim. Bunun için de, devri daim olsun, Mustafa Koç’tan biraz destek alalım.</p><p><a href="https://youtu.be/siy_WpuG740?t=1444">Corporate Governance</a></p><p>Bildiğiniz gibi kurumsallaşmış bir yapıda; şirketlerin Yönetim Kurulu ve Genel Müdürü bulunur. 1980’lerde Amerika’daki bazı şirketlerde yaşanan talihsiz olaylar; icraati (execution) yöneten kişilerin yönetim kurulunda bulunmasının sakıncalarını ortaya çıkarıyor. Bu durum icraatin denetlenebilirliğini kısıtlıyor ve şirket sahiplerinin zarara uğramasına yol açıyor. Bu nedenle yönetimle ilgili görevler paylaşılıyor. “Belirli bir çıktı (sonuç) elde etmek için icra ettirmek” yönetim kuruluna; “icranın sağlanması” ise genel müdüre sahiplendiriliyor. Bu ayrımı keskinleştirmek için de yönetimin kurulunun yaptığı işe “governance”, yöneticilerin yaptığı işe “management” adı veriliyor. CEO ise bu ikisi arasında bir köprü oluşturuyor.</p><blockquote><a href="https://reportcenter.highered.texas.gov/training-materials/handouts/governance-vs-management/">Boards govern, managers manage, and the CEO is the bridge between the two</a>.</blockquote><p>Ancak yukarıdaki örneklere biraz kafa yorduğumuzda “belirli prosedürlere uyarak icra etmek” eylemi için “management” kelimesini kullanırken, “management” eylemini gerçekleştirenlerin yöneticilerinin yaptığı işe de “management” demek ortalığı biraz karıştırıyor. Bu yüzden <a href="http://www.jiwaji.edu/pdf/ecourse/engineering/MANAGEMENT,%20ORGANIZATION,%20ADMINISTRATION%20CONCEPT-converted.pdf">başkaca kaynaklarda</a> CEO’ya ve diğer yöneticilere kalan işler “administration” olarak adlandırmış. Elimizdeki bilgileri biraz yorumlayalım ve bir şirkette yönetime dair olan aktivitelerin nasıl adlandırılabileceğini sınıflandıralım.</p><ul><li>Şirkete bir amaç vermek (yönetim kurulu — governance)</li><li>Üretim faktörlerini belirlemek (CEO ve bağlı yöneticiler — administration)</li><li>Organizasyonu belirlemek (CEO ve bağlı yöneticiler — administration)</li><li>Süreçleri ve sorumluları belirlemek (CEO ve bağlı yöneticiler — administration)</li><li>Stratejiyi belirlemek (CEO ve bağlı yöneticiler — administration)</li><li>Belirli prosedürlere uyarak icra etmek (çalışanlar — yerine göre management, yerine göre sadece execution)</li></ul><p>“Governance” kelimesinin bu şekilde anlamlandırılmasının çok yakın bir tarihe dayandığını görmüştük. “Administration” ve “management” kelimelerinin ezelden beri kullanımları yukarıda tariflendiği şekilde miymiş bir bakalım. Management kelimesi Latince “manus+​​agere” (hand+​​to act) kökeninden geliyor. 15. yüzyılda İtalyanca’ya “maneggiare” olarak at sürmek anlamında geçmiş. Yani aslında burada da “to steer” kelimesinde olduğu gibi bir anlam genişlemesi var. Administration kelimesi ise Latince “ad+ministrare” (to+serve) kökeninden geliyor. Bu durumda “hizmet etmek” manasına geliyor diyebiliriz. Yani “governance” “administration” “management” ayrımının geçmişten günümüze herkesçe kabul gören bir tanımı yok gibi görünüyor. Yine de etimolojik bu çalışma “biz bu millete efendi değil, hizmetkaar olmaya geldik” yaklaşımının temellerinin 13. yüzyılda kullanılan “administration” kelimesine dayandığını görmüş olduk diyebiliriz. Ya da diyemeyiz.</p><p>Kısacası, İngilizcede biraz zorlayarak da olsa, dar anlamdaki farklı “yönetme” eylemleri için farklı kelimeler kullanılıyor. Bu kullanımlar, kurumsallaşan bir şirkette sorumlulukların belirtilmesi için faydalı olabilir. Ancak bu durumda şöyle bir problem karşımıza çıkıyor. Üç kişinin çalıştığı bir startup’ta yukarıda listelediğimiz altı maddedeki sorumluluklar yönetim kurulu, üst yönetim ve çalışanlar arasında dağıtılmıyor. Amaç belirleme, süreç, organizasyon, icra vs. herkesin, hep birlikte yaptığı işler. Yani herkes aynı anda “govern” “administer” ve “manage” eylemini gerçekleştiriyor. Bu durumda böyle bir ayrıma bir startup için gerek yok diyebiliriz. Bu eylemlerin tamamına “manage” deyip geçebiliriz.</p><p>Bu mesele bizi Frederick Taylor’dan günümüze mutabık kalınamamış bir tartışmanın içine itiyor. Geniş manada bir “yönetim” tarifi yapmamız gerekirse “belirli bir amaca ulaşmak için bir araya gelmiş insanların, ansızın değişebilen iç ve dış faktörlere uygun olarak kolektif olarak hareket ettirilmesi” uygun olabilir. Buradaki iç ve dış faktörlerden kastımız; kullanılan teknoloji, çalışanlar, organizasyon yapısı, pazardaki rekabet, yasal regülasyonlar olabilir. Ancak dar anlamda, genelgeçer bir “yönetim” tanımı yapmak mümkün görünmüyor. Çünkü iç ve dış faktörler her organizasyon için farklılık gösteriyor. Bazı organizasyonlarda “ürün yönetimi” odaklı bir yönetim ve organizasyon sistematiği varken, bazı organizasyonlarda yönetim kurulu ve c-level ayrımına odaklanılan bir yönetim sistematiği mevcut gibi görünüyor.</p><p>Son bir örnekle zihinleri açalım. Üniter bir devlet; hiyerarşi ve idari vesayet ilişkisi ile yönetilir. Hiyerarşi; makamlar ve kişiler arası “astlık üstlük” ilişkisi ile kurulan bir denetim mekanizmasıdır. Plaza diliyle örneklendirmek gerekirse; bakan başbakana raporlar, genel müdür bakana raporlar, şube müdürü genel müdüre raporlar. İdari vesayet ise “kamu tüzel kişilikleri” arasındaki bir denetim mekanizmasıdır. Hiyerarşiden farklıdır, çünkü her bir kamu tüzel kişiliği özerktir. Kendi bütçesi ve yönetim mekanizması anayasa ile teminat altına alınmıştır. Örneğin; belediyeler, üniversiteler, RTÜK gibi kurumlar kamu tüzel kişilikleridir. Devletin hiyerarşi bağlamında bir parçası olan “İçişleri Bakanlığı” ile ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunan “İstanbul Büyükşehir Belediyesi” arasında bir idari vesayet ilişkisi vardır. Belediye başkanı; içişleri bakanına raporlamaz. İçişleri bakanlığının sadece kanunla belirlenen haller kapsamında belediyeyi denetleme yetkisi vardır. Ancak büyük resme baktığımızda “devlet yönetimi” tabirinin içine “kamu tüzel kişiliğinin yönetimi” dahil değildir diyemeyiz. Aynı şekilde kamu tüzel kişiliğinin kendi içinde yönetilmesine de “yönetim değil” diyemeyiz. Çünkü devlet, böyle bir yapıyı “yönetmek” olarak adlandırmayı uygun görmüştür. Herhangi bir organizasyon da genel manadaki yönetim tarifinin içindeki herhangi bir parçayı “yönetim” olarak adlandırabilir.</p><p>Özetle, son parlamenter sistem bükücünün dediği gibi, “Fazla kafa yorarsan sıyırırsın. Kullanacaksın, nimetlerinden yararlanıp işini göreceksin”. Sonraki yazımda; bir ürün organizasyonunda tam olarak neye “Ürün Yönetimi” dediğimize kafa yoracağım. Ürün yönetimi üzerine felsefe yapacağım.</p><p>— — — —</p><p>Bu yazı dizisinin ilkini <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-%C3%BCzerinden-felsefe-9ebdcc1ac0c5">burada</a>, üçüncüsünü <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-y%C3%B6netimi-%C3%BCzerine-felsefe-d326abb07362">burada</a> bulabilirsiniz.</p><p>— — — —</p><p>Siz de benzer meselelere kafa yoruyorsanız gelin tanışalım.<br><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Linkedin</a><br><a href="https://uretimbandi.com/slack">Üretim Bandı</a><br><a href="https://www.ahmetsalihcan.com/">www.ahmetsalihcan.com</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4f1a8fb9b754" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ürün Üzerine Felsefe]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-%C3%BCzerinden-felsefe-9ebdcc1ac0c5?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9ebdcc1ac0c5</guid>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <category><![CDATA[product]]></category>
            <category><![CDATA[ürün]]></category>
            <category><![CDATA[ürün-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[ürün-yöneticisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 14 Jun 2023 16:36:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-03T06:42:17.650Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>İİBF öğrencilerinin büyük dertlerinden biri, okuduğu bölümü eşe dosta anlatmakta zorlanmaktır. Mezun olduğunda doktor, avukat gibi spesifik bir unvan elde etmiyor olması nice yiğidi bölümünden soğutmuş, kantinlerde çürütmüştür. “Ben ekonomistim” cümlesinin stand-up repliği olarak kullanıldığı bu zor günlerin sorumluluğunu, iktisat kelimesinin anlamını ancak üçüncü sınıfta kavrayabilen gençlerimize yıkmak değil niyetim. Eşe dosta anlatılması zor bir meslekten bahsedeceğim. İİBF günlerinden edindiğim tecrübe ile “Ürün Yönetimi” mefhumu bir de ben anlatmayı deneyeceğim.</p><p>Öncelikle bu kavram hakkında hiç bilgisi olmayan okuyucularımıza peşin bir bilgi vererek başlayalım. Linkedin’de karşılaştığınız “Ürün Yöneticisi” ilanları bir yönetici (people management) pozisyonu için değil. “Hiçbir işte tecrübem yok ama babam esnaflık yaptı, ben de uzun süre yanında çalıştım” diyorsanız “Associate Product Manager” veya “Junior Product Manager” ilanları için iyi bir adaysınız. Günlük hayatta ticari zeka dediğimiz “business acumen” sizde varsa bence alır yürürsünüz. Buradaki “yönetim” konusunun detayına daha sonra ineceğiz.</p><p>Konuyla ilgilenmeyenler bu noktadan önce okumayı bıraktığına göre daha derinlere inebiliriz. Ürün yönetimini açıklayabilmek için öncelikle Stevan Haines’in “The Product Manager’s Survival Guide” kitabında yaptığı gibi kavramı parçalara ayıralım ve “Ürün nedir?” sorusuyla başlayalım.</p><p>İktisatta “Ürün” (Product); mal ve hizmetler (goods and services) olmak üzere ikiye ayrılır. Malın ve hizmetin tanımına girmeyeceğim. Örnekler sıralandığında herkesin mal ve hizmet ayrımını doğru bir şekilde yapabileceğinden eminim. Ancak ürünü tanımlamak konusunda biraz detaya inildiğinde; Eric Ries, Marty Cagan, Anthony Ulwick dahil olmak üzere birçok kişinin kafası karışmış gördüğüm kadarıyla. “Products and services” (ürün ve hizmetler) şeklinde anlamsız bir öbek her kitapta ve konuşmada havada uçuşuyor.</p><p>Konunun bu kadar karışıklığa yol açmasının nedeni; Ürün Yönetimi kavramının dijital dünyadaki ürünlerle ünlü olması gibi görünüyor. Dijital ürünler, tıpkı servisler gibi soyut olduğu için ürün yönetimi kitaplarındaki tanımlamalar yapılırken; dijital ürünleri servislerle karıştırmamaya özen gösterilmiş. Örneğin Haines’in yaptığı tanıma biraz yakından bakalım:</p><blockquote>“Products are bundles of attributes (functions, features, benefits, and uses) and can be tangible, as in the case of physical goods; intangible, as in the case of those associated with services or software; or a combination of the two.”</blockquote><p>Cümlenin sonundaki “services or software; or a combination of the two” özeni aslında “products and services” öbeğini doğuran noktadır. Ancak yazılımı (dijital ürünü), servislerden bu şekilde ayırmak doğru değildir. Bu konuyu da örneklerle izah edelim.</p><p>Türk Hava Yollarının uçuşu bir hizmet (service) olarak ele alınabilir. Bu hizmetin içine neler dahildir? Uçak biletini web sitesinden satın almak, uçakla seyahat etmek, uçuş sırasında size hediye edilen minik bagaj etiketleri, ıslak mendil ve çocuklar için oyuncaklar, uçuş tamamlandığında kazanılan mil puanlar ve benzeri birçok şey. Peki, uçak içinde hediye edilen ıslak mendil, bagaj etiketi ve oyuncakları ele alalım. Bunlar mal mıdır, hizmet mi? Tabii ki size verildikten sonra, size ait olan fiziksel mallardır. Benzer şekilde “web sitesinden bilet satın almak” size verilen dijital bir hizmettir aslında. Uçağa binmek fiziksel bir hizmet, kazandığınız mil puanlar dijital malınızdır. Yani bütünsel (holistic) olarak düşünüldüğünde; “tek bir fiziksel hizmet gibi algılanan” THY uçuşunun içinde aslında: fiziksel hizmet, fiziksel mal, dijital hizmet ve dijital mallar vardır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/992/0*WoOOTf0bEWPbUkHw" /></figure><p>Meseleye bu açıdan bakıldığında görülecektir ki aslında herhangi bir bütüncül (holistic) ürün birçok üründen oluşmuştur. Kalem örneğini ünlü ekonomist Milton Friedman’a bırakayım:</p><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=67tHtpac5ws">Pencil as a Product</a></p><p>Felsefenin derinliklerinde bir basamak daha aşağıya inip bu noktaya geri döneceğim. Bir dijital ürünün mal mı hizmet mi olduğu nereden bakıldığına göre değişebilir. Örneğin Getir uygulamasını kullanıyorsanız aslında dijital bir hizmet alıyorsunuz demektir. Ancak Getir uygulamasını (code-base) şirketten satın alırsanız aslında dijital bir mal satın almış olursunuz.</p><p>Bir startup kurulduğunda; kurucunun elinde birilerinin derdine derman olan bütünsel bir ürün vardır. Kurucunun pek bütçesi olmadığı için kullanıcının dertlerini kendi keşfetmiş ve bu dertleri çözecek ürünü de kendisi kurgulamıştır. Yani aslında ürünü startup’ın kurucusu yönetiyordur. Ancak startup büyüyüp (scale), kurumsal bir şirket haline geldiğinde kurucunun yapacak çok işi vardır. Bu yüzden müşterilerin yeni problemlerini çözmek için ürünü geliştirmeye devam eden birine ihtiyaç vardır. Bu işi profesyonel olarak yapan kişi ürün yöneticisidir diyebiliriz.</p><p>Güzel ama hangi ürünü? Koskoca THY’nin koskoca uçuş ürününü sadece bir kişiye bırakamayız neticede. İşte bu noktada, ürünün her parçasını aslında farklı bir ürün olma özelliği hayat kurtarıyor. Örneğin THY’nin web sitesini ayrı bir ürünmüş gibi ele alabiliyoruz. Ancak THY’nin web sitesi de tek bir ürün yöneticisine bırakılamayacak kadar değerli olduğu için daha küçük parçalara ayırıyoruz. Örneğin biletleme akışını (booking) bir ürün, koltuk satışını bir ürün, check-in’i bir ürün olarak ele alabiliyoruz. Milyonlarca doların döndüğü biletleme akışı da çok büyük bir ürün. Bunu da listeleme (listing), öneriler (recommendation), ödeme (payment) gibi daha küçük ürünlere ayırabiliriz.</p><p>Listelemeyi ayrı bir ürün sayarak fazla ileri gittiğimi düşünebilirsiniz ancak durum tam olarak böyle. Örneğin THY gibi şirketler web sitesinde sundukları listeleme ürününü Amadeus gibi üçüncü parti şirketlerden satın alabiliyorlar (<a href="https://amadeus.com/en/insights/press-release/turkish-airlines-amadeus-improve-digital-shopping-experience">Amadeus Flex Pricer</a>). Yani aslında Amadeus THY’ye listeleme dijital hizmetini veriyor (B2B2C ürün).</p><p>Peki bu dipsiz ürün kuyusu nerede bitiyor? Şark misallerle anlatır. Bu soruya “bardak” örneği ile yaklaşalım. Üzerinde “A” harfi baskısı olan kulplu bir bardağın (bütünsel ürün), üzerinde A harfi basılı olmayana göre daha pahalı olduğunu görmüşsünüzdür. Yani aslında oradaki “baskı” ürünü bardağı değerli hale getiriyor. Bardak şirketinin “baskı” ürününü bir başka şirketten aldığını düşünürsek ikinci şirketin bütünsel ürünü “baskı” olacaktır. Bu baskıyı yapan ikinci şirket ise mürekkebi üçüncü bir şirketten alıyor olsun. Bu durumda “mürekkep” üçüncü şirketin bütünsel bir üründür. Eğer bardağı üreten şirket Şişecam gibi büyük bir şirket ise; mürekkebi kendi üretip baskıyı da kendisi yapıyor olabilir. Bu durumda Şişecam’da mürekkebin ayrı, baskının ayrı, bardağın ayrı ürün yöneticisi olabilir.</p><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=jb6S_4CRbbE">Infinite zoom</a></p><p>Ürün üzerine felsefeyi şöyle toparlayalım. Bir şirkette müşteriye sunulan bütünsel bir ürün vardır (büyük şirketlerde birden fazla ürün de olabilir tabii ki). Ancak bu ürünün bileşeni olan sonsuz sayıda ürün vardır. Şirketin ürün yöneticisi ihtiyacı, bütünsel ürünün bileşenleri olan sınırsız sayıdaki küçük ürünün ne kadarının şirket içinde üretilmek istendiğine göre değişir. Bu da genelde ürünün şirkete ne kadar para kazandırdığına göre değişir. Katma değer (Value added) yaratan sonsuz sayıdaki ürün aslında sonsuz sayıda girişim fırsatı anlamına gelir.</p><p>Burada balla kestik. Sonraki yazıda yönetim üzerine felsefe yapalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/573/1*o4YXywQA0CYSaUVG1sUILA.jpeg" /><figcaption>Bu da başka bir yazının konusu</figcaption></figure><p>— — — —</p><p>Bu yazı dizisinin ikincisini <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/y%C3%B6netim-%C3%BCzerine-felsefe-4f1a8fb9b754">burada</a>, üçüncüsünü <a href="https://ahmetsalihcan.medium.com/%C3%BCr%C3%BCn-y%C3%B6netimi-%C3%BCzerine-felsefe-d326abb07362">burada</a> bulabilirsiniz.</p><p>— — — —</p><p>Siz de benzer meselelere kafa yoruyorsanız gelin tanışalım.<br><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Linkedin</a><br><a href="https://uretimbandi.com/slack">Üretim Bandı</a><br><a href="https://www.ahmetsalihcan.com/">www.ahmetsalihcan.com</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9ebdcc1ac0c5" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Geleneksel Şirketlerde Dijital Ürün Yönetimi]]></title>
            <link>https://ahmetsalihcan.medium.com/geleneksel-%C5%9Firketlerde-dijital-%C3%BCr%C3%BCn-y%C3%B6netimi-caccbbfd9adb?source=rss-3aa227166ae3------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/caccbbfd9adb</guid>
            <category><![CDATA[product-management]]></category>
            <category><![CDATA[ürün-yönetimi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ahmet Salih Can]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 19 Mar 2021 13:07:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-04T13:18:16.174Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>Geleneksel Şirketlerde Ürün Yönetimi Dönüşümü</strong></h3><p>Türkiye’de ürün yönetimi, global akımın on yıl kadar gerisinden gelerek telekom, finans ve havacılık gibi çok eski sektörlerde de yavaş yavaş yerini almaya başladı. Ancak bu şirketlerde “ürün felsefesi” benimsenmeden ve iyi bir ürün organizasyonu kurulmadan ürün yöneticisi pozisyonu oluşturulduğu için; ürün yönetimi de yanlış anlaşılmakta ve uygulanmaktadır. Bu çarpık yapılaşmanın hikayesini geleneksel şirketlerin dijital dönüşüm süreçlerinden başlatabiliriz.</p><p>Yakın geçmişte geleneksel bir şirketin dijitalleşmeye yatırım yapmasının ana nedeni dijital kanallardaki satış potansiyeliydi. Zaman içinde çağ dışı süreçlerini dijitale taşımayan şirketler; önce personel ve müşteri memnuniyetsizliği, sonra da pazar kaybı ve kötü sonla karşılaşmaya başladı. Yani dijital dönüşüm çağın zorunluluğu haline geldi. Bazı şirketler hızını alamayıp aslında çok da öncelikli olmayan konulara “havalı” göründüğü yatırım yaptılar.</p><p>Web siteleri ve mobil uygulamalar şirketlerin görünen yüzü olduğu için geleneksel şirketler geçmişte “dijitalleşme” ile bir web sitesi açarak tanıştı. Şanslı olanlar iletişimden satışa, tahsilattan muhasebeye kadar birçok sürecin dijital dönüşüme ihtiyaç duyduğunu fark etti. Bu şirketlerin imdadına geniş çevresi olan girişimcilerce kurulmuş, ucuz iş gücünün ve bitmeyen mesailerin kuluçka merkezleri olan B2B teknoloji şirketleri yetişti. Bu şirketler geleneksel şirketin “taleplerini” topladı ve geliştirdi. Bazen buton beklenenden biraz aşağıda oldu veya sayfa beklenenden biraz geç açıldı ancak eldeki imkanlar ölçüsünde makul bir durum olarak ele alındı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/0*u5w3ByAH3dKBJBaj.gif" /></figure><h3>Yanlış giden ne?</h3><p>Geleneksel bir şirketlerin “talep belirleme” süreçlerinin optimumum şekilde yönetildiğinden bahsetmek zordur. Bu şirketlerde genelde genç diğmalar farklı ekiplerde istihdam edilir, plaza dilinde “domain know how” olarak adlandırılan bilgiler kendilerine aktarılır. Daha sonra gençlerden, işlerinin dijitale dönüştürmesi için teknoloji partnerine aktarması beklenir. Hattın diğer ucunda ise bir “Proje Yöneticisi” veya “Product Owner” bulunur. Ortaklığın en kritik mevkisinde bulunan bu çalışanlar, müşterinin taleplerini anlar ve teknoloji takımına aktarır.</p><p>Geleneksel şirket biraz kurumsallaştığında “daha iyi fikirler bulmak” için pazarlama, operasyon gibi ekiplerde konuşlanan “İş Geliştirme Uzmanı” işe alınır. Bu rolden beklenen ise “en kârlı” işleri bulup teknoloji partnerine aktarmak olur. Şirket daha da büyüdüğünde teknoloji partnerinin maliyetine katlanmak istemeyen şirket kendi teknoloji ekibini kurar. Bu şirketlerin iş birimi (business unit) süreçlerinde ise pek bir değişiklik olmaz.</p><p>Tüm bu hikayede iki büyük problem vardır. Birincisi, iş biriminin teknolojiyi, teknoloji ekibinin (veya partnerinin) de işi (commerce) bilmemesidir. Bu durum; teknik olarak pek de mantıklı (feasible) olmayan taleplerin “parasıyla” yaptırılmak istenmesine neden olur. 20. yüzyılın sonunda hayatımıza giren ve bu iki dünyayı birbirine yaklaştırmayı hedefleyen çeviklik felsefesi; Scrum adındaki süreç sisteminin “girişimci ruhla” bir sektöre dönüştürülmesi nedeniyle doğru anlaşılamamıştır. Bu durum, iş dünyasını çok yaklaşılmış olan çözümden daha da uzaklaştırmıştır. İkinci problem ise iş birimleri tarafından yapılması istenen işlerin aslında optimum seviyede fayda sağlayacak işler olmamasıdır. Bunun nedeni ise uzun vadede çok para kazandıracak “kullanıcı problemlerini” keşfetmek ve çözmek yerine, kısa vadede bir miktar para kazandıracağı “umulan” özelliklere (feature) odaklanmalarıdır. Ürün yönetiminin temel felsefesi olan “probleme odaklanarak değer yaratmak” kavramı Tony Ulwick tarafından önceki tuğlaların üzerine koyarak “Outcome Driven Innovation” adıyla teorileştirilmiştir.</p><h3>Ürün Yöneticisi rolüne ihtiyaç var mı?</h3><p>Modern ürün şirketlerinde problemi keşfeden, araştıran, çözüm bulan, ürünleştiren, geliştiren “Ürün Yöneticisi” rolü oluşturulmuş ve kariyerine bu rolde başlamış insanlar günümüzde CEO seviyesine gelmiştir (ör. Susan Wojcicki, Sundar Pichai). Daha önce belirtildiği gibi, geleneksel şirketlerde ise ürün yöneticine verilmesi gereken sorumlulukları bazen patron ve yöneticilerin baskısı altındaki iş analistleri, bazen de pazarlama, operasyon gibi ekiplerdeki iş geliştirme uzmanı gibi ünvana sahip çalışanlar ek sorumluluklarla üstlenmektedir. Ürün yönetimi kavramına bir yerlerde rastlamış bazı şirketlerde ise bu rol oluşturulmasına rağmen ürün yöneticilerine kayıt açma, şikayet cevaplama gibi sekreterlik işleri yaptırılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/0*dtHTFaWE6z_PD_OJ.gif" /></figure><p>Ölçeğinden bağımsız olarak bütün şirketlerin dijital dünyaya ayak uydurabilmesi için “doğru sorumluluklar” verilmiş, kullanıcıların problemlerini bulup ihtiyaçlarını gidererek değer yaratmaya odaklanan ürün yöneticilerinin istihdam edilmesi olmazsa olmazdır. Dahası ürün yöneticilerinin yetkinlikleri; ürünün çeşidine, daha önce yönettikleri ürünlerin yaşam döngüsündeki evresine, çalıştıkları şirketlerin iş modeli ve pazar hedeflerine göre farklılaşacağı için; şirketlerin sahip olmak istedikleri ürünü ortaya çıkaracak ve idare edebilecek nitelikte ürün yöneticileri istihdam etmesi gerekir. Peki bir şirket ürün organizasyonunu kurarken nelere dikkat etmelidir?</p><h3>Kararlılık</h3><p>Büyük bir şirketin “ürün organizasyonuna dönüşümü” için “üst yönetimin kararlılığı” zorunlu bir faktördür. Dev bir organizasyonun muhtemelen en çok gelir sağladığı kanallarındaki karar alma süreçlerini değiştirmesi haliyle sancılı olur. Hem teknoloji ekibi hem de ticari ekipler süreçlerini bir günde oturtamayacaklardır. Ayrıca eski yapıda karar almaya muktedir yönetici ve ekipler kendi yetkilerinin ürün yöneticilerine devredilmesinden memnun olmayacaklardır. Ürün yöneticilerinin dönüşüm sırasında “domain know how” edinebileceği ekiplerin bu dönüşümü desteklememeleri sistemin oturmasını yavaşlatacaktır. Bu şartlar altında üst yönetimin, bu dönüşüme en başından itibaren keskin bir biçimde ikna olması ve dönüşümde kararlı olması gerekir.</p><h3>Daha neler</h3><p>Her ürün yöneticisi aynı yetenek ve tecrübeye sahip değildir. Ürün yöneticisinin ürün felsefesini hangi ortamda öğrendiği çok önemlidir. “Kullanıcı problemine odaklanarak değer ortaya çıkartmak” (discovery) bir ürün yöneticisinin asli görevidir. Ancak genelde ürün yöneticileri, piyasanın kendilerinden beklentisiyle doğru orantılı olarak, işin uygulama (delivery) kısmında daha fazla tecrübeli olurlar.</p><p>Ürünler mal ve hizmetler olarak ikiye ayrılırlar. Mal ve hizmetler ise dijital veya fiziksel olabilir. Örneğin THY’nin “uçuş” ürünü fiziksel bir hizmettir. Uçuşu mobil uygulamasından satması dijital bir hizmettir. Arçelik’in çamaşır makinesi fiziksel bir maldır. Bitcoin ise dijital bir maldır. Konuya böyle bakıldığında ürün yöneticisinin fiziksel veya dijital ürünlerdeki bilgisi, o ürün yöneticisinin bir şirket için uygun olup olmamasındaki temel kriter olabilir.</p><p>Şirketin iş modeli ve pazar hedefleri de ihtiyaç duyulan ürün yöneticisinin niteliklerinde göz önüne alınması gereken diğer faktörlerdir. B2B odaklı bir şirkette çalışan ürün yöneticisi rakip kıyaslamasından ziyade potansiyel müşteri görüşmeleri konusunda kendisini geliştirmesi gerekecektir. Aynı şekilde yeni pazarlara açılmayı hedefleyen bir şirketteki ürün yöneticisinin teknik konulardan ziyade lokalizasyon ve pazarlama konularında kendini geliştirmiş olması şirkete daha fazla katkı vermesini sağlayacaktır.</p><p>Son olarak, süreç genişletilebilir olsa da bir ürünün yaşam döngüsü fikir, aksiyon, pazara giriş, büyüme, olgunluk gibi evrelerden oluşur. Bir ürün yöneticisinden ürünün yaşam döngüsündeki yerine göre ihtiyaçlarını belirleyip bunları karşılayabiliyor olması beklenir. Ürünün fikir aşamasındaki ihtiyaçlarının uzmanlık ve iş ağırlığı ile olgunluk aşamasındaki ihtiyaçları birbirinden farklılık gösterebilir. Örneğin ürün, aksiyon aşamasındayken (startup veya yeni büyük bir proje) ürün yöneticisinin sahip olması gereken öncelikli nitelik kararlılık ve motivasyonken, olgunluk aşamasındaki bir ürünü yöneten ürün yöneticisinin ağırlıkla sahip olması gereken özellik ilişki yönetimi ve kurumsallaşma bilgisidir diyebiliriz. Ürün yöneticilerinin birçok değişken içerisinde ürünün farklı evrelerinde ihtiyaç duyulan yetkinlikler konusunda kendilerini geliştirebilmeleri için bolca tecrübeye ihtiyaçları vardır. Ancak bir ürün yöneticisinin start-up deneyimi yok ve çalıştığı şirketi her yıl değiştirmiyorsa bu yeteneklerin tamamında kendilerini geliştirme fırsatları çok azdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*diUH52Gw9hZIf_geMIO8hw.jpeg" /></figure><h3>Bitirmeden</h3><p>Sonuç olarak geleneksel şirketlerin dijitalleşmeye ayak uydurabilmesi için sadece görünen yüzünü değil tüm sistemlerini dijitale dönüştürmeleri olmazsa olmazdır. Dijital dönüşüm sürecinin ise yalnızca bir grup yazılımcı ve iş analisti istihdam ederek yürütülmesi şirketi istenen sonuca ulaştırmayacaktır. Geleneksel şirketlerin dijital dünyada bir teknoloji şirketi kadar başarılı olabilmesi için tek işi müşterinin problemlerini keşfetmek ve bu problemlere çözüm üretmek olan ürün yöneticilerinin istihdam edilmesi en doğru başlangıç olacaktır. Ürün yöneticisi arayışında dijital dünyayı yakından takip eden, ürünün çeşidini, sektörü, şirketin pazar hedeflerine benzer hedefleri ve en önemlisi ise ürün yönetimi disiplinini deneyimlemiş uzmanlara yönelmek kısa vadede şirkete pozitif katkı sağlayacaktır. Ancak, tıpkı tüm sektörlerde deneyimli bir ürün yöneticisi olmak çok zor olduğu gibi, tüm ürün çeşitlerinde veya ürünlerin tüm evrelerinde deneyim sahibi olmak da çok zordur. Geleneksel şirketlerin dijitalleşme süreçlerinde bu konuyu dikkate alarak hedeflerine en uygun niteliklere sahip ürün yöneticilerini istihdam etmeleri, istedikleri sonuca ulaşmalarını sağlayacaktır.</p><p>— — — —</p><p>Siz de benzer meselelere kafa yoruyorsanız gelin tanışalım.<br><a href="https://www.linkedin.com/in/ahmetsalihcan/">Linkedin</a><br><a href="https://uretimbandi.com/slack">Üretim Bandı</a><br><a href="https://www.ahmetsalihcan.com/">www.ahmetsalihcan.com</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=caccbbfd9adb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>