<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ömer Kâzım Turhan on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ömer Kâzım Turhan on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@albemount?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*jd52TbO2H9xmZclR9Eh1PQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Ömer Kâzım Turhan on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@albemount?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 16:16:57 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@albemount/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Kozmopolitan Mankurtlaşma.]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/kozmopolitan-mankurtla%C5%9Fma-d24f4c14359e?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d24f4c14359e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 10 Nov 2024 12:17:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-10T17:00:33.329Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/599/1*58pYeJHVbvD7y4aRFCxoUw.png" /></figure><h3>Kozmopolitan Mankurtlaşma</h3><p><strong>Kırk katır mı? Kırk satır mı?</strong></p><p>Mora isyanından Sakarya Meydan Muharebesine yani 1821–1921’e kadar geçen döneme tarihçiler “Felaketler Yüzyılı” der. 1923’te Mustafa Kemal ve arkadaşları Türkiye Cumhuriyeti’ni kurmayı başaramamış olsalardı üstüne bir de “kendimizden vazgeçme yüzyılı” yaşayacaktık. Bir şekilde Türk ve Müslüman kalarak son yüzyılımızı ağır-aksak-çatışmalı-tartışmalı bir şekilde yorgun olarak geride bıraktık…</p><p>Şimdi ne olacak? Mevcut hükümranlık alanımız içinde devam edebilecek miyiz? Masumları tehlikeye atmadan ve çatışmalara sürüklenmeden bir çıkış yolu bulacak mıyız?</p><p>Orhun abidesinde İlteriş’den olma İbilge’den doğma büyük kağan Beg-Kür bilinen adıyla Bilge Kağan Türklerin iki binyıllık sarmalını sarsıcı bir şekilde dile getirmiştir:</p><p>“Türk bodunu, elini, töreni kim bozabilir, yıkabilir? Türk bodunu, irkil, uyan. Buyruk dinlemezliğinden, eğiten bilgili kağanına, bağımsız, bunsuz iyi iline kendin yanıldın. Kötülük ettin. Pusatlı nereden gelip seni dağıtıp gönderdi. Süngülü nereden gelerek seni sürüp gönderdi. Kutlu Ötüken ormanının bodunu gitti. Doğu’ya gidenin gitti. Batı’ya gidenin gitti. Gittiğin yerde iyiliğin oydu gerçek. Kanın ırmakça aktı. Kemiğin dağca yığıldı. Beglik erkek oğlunu kul kıldı. Kadınlık kız oğlunu odalık kıldı.”</p><p>Ne acı ki; bir kez daha oğullarımız kul oldu. Kızlarımız odalık oldu. Son evimiz aşamalı ve kademeli olarak yine tehdit altında. Birçok kişi için bu görüşler paranoya gibi gözükebilir. Bu yazımızda Türkiye’nin önümüzdeki 30 ile 50 yıl orta şiddetli bir iç kavgaya ve uluslararası bir çatışma alanına dönüşme ihtimalini değerlendireceğiz…</p><p>Yakın ve orta vadede geleceğimize etki eden faktörleri iç ve dış faktörler olarak iki grupta toplayabiliriz.</p><p><strong>1- İç Faktörler</strong></p><ul><li>Anayasa, kanun, yönetmelik ve uygulamalar arasında tutarsızlıklar,</li><li>Laik, alevi, kürt ve islamcıların devlet ve toplum tasavvuru arasındaki keskin farklar,</li><li>Ayrılıkçı ve şiddet kullanan kürtler ve terör,</li><li>Bütçe açığı, cari açık ve dış ticaret açığı veren ürettiğinden çok tüketen ekonomi,</li><li>Göç, entegrasyon sorunları, göçün yarattığı korku ve gerilim ortamı,</li><li>Boşalan köyler ve tarımsal üretimde düşüklük,</li><li>Kentleşme sorunları, kent fakirliği,</li><li>Gelir paylaşımında ve fırsatlarda eşitsizlik,</li><li>Verimsiz yatırımlar ve plansız ekonomi,</li><li>Rüşvet, irtikap ve yozlaşma,</li><li>Gücün aşırı merkezileşmesi ve kaynakların adil dağıtım sorunu,</li><li>Liyakat ve adalette şiddetli aşınma,</li><li>Dini cemaatlerin devlet ve toplum üzerinde etkisi,</li><li>Kriptolar ve kullanışlılık,</li><li>FETÖ ve 15 Temmuz ile birlikte güvenlik bürokrasisinde zaaflar,</li><li>Medyada tekelleşme ve asimetrik rıza üretimi ve idrak melekesinde aşınma,</li><li>Batı karşıtlığı ve özel olarak anti-amerikancılık,</li><li>Yetersiz eğitim,</li><li>Uyuşturucu, kumar ve kara para,</li><li>Kozmopolitanlaşma ve bir vatana ihtiyaç duymama halinin yaygınlaşması,</li><li>Kültürel çoraklaşma ve değerlerde yozlaşma.</li></ul><p><strong>2- Dış Faktörler</strong></p><ul><li>Anadolu üzerinde talebi olan dini ve ezoterik gruplar: Siyonistler, Evangelikler, Üçüncü bin yılcı Katolikler,</li><li>Tarihi Türk korkusu ile beslenen Avrupa kültürünün etkileri,</li><li>Anadolu kökenli Ermeni, Rum ve Kürt diyasporası,</li><li>Genişlemeci Şia ve Genişlemeci Selefilik-Vahhabilik,</li><li>İslamofobi ve ırkçılık</li><li>Pakistan, Afganistan, İran, Irak’taki insanlar için cazibe ve Avrupa’ya geçiş koridoru,</li><li>Afrika’dan göç</li><li>Suriye, Lübnan ve Filistin’deki savaş ve işgaller,</li><li>Küresel rekabet ve Çin Etkisi</li></ul><p>Muhtemelen birçok gözlemci bu faktörlerin sayısını ve tanımını genişletebilir. Bazıları abartılı bulabilir. Bana göre bu faktörleri tek bir başlığa indirgeyerek izah edebiliriz: <strong>Vatandan vazgeçme hali!</strong></p><p><strong>“Kozmopolitan-Mankurtlaşma”</strong> olarak nitelendireceğimiz bu hale tedrici ve uzun erimli planlı bir eylemler bütünü ile getirildik.</p><p>Türkler bir şekilde kurdukları son devlette hükümranlıklarını ayrılıkçı-kürtçü terör örgütü ile paylaşmaya ikna olma aşamasına sürüklenmeye başladı. Geçtiğimiz kırk yıl boyunca marksist-leninist ayrılıkçı-kürtçü terör sadece Türkiye Cumhuriyeti askerlerine karşı eylem yapmadı. Aynı zamanda kendi örgütünde çatlak seslere ve itirazlara karşı acımasızca şiddet kullandı. Birçok kişinin itiraf edeceği üzere örgüt alternatif kürt siyasetine set çekti ve kürtler arasında korku iklimi yaratarak farklı sesleri yok etti. Akılsızlık, stratejik çukurluk ve geleceği göremeyen basit hazlar, menfaatler peşinde koşan naylon entelijansıya bizzat bu ateşe odun attı ve atmaya devam ediyor. Peki ne olacak? Hangi aşamaya geldik?</p><p>Büyük Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un Gün Olur Asra Bedel romanında barbar juan-juanların türlü işkence yöntemleriyle Orta Asya bozkırlarındaki tutsakları mankurtlaştırdıklarını sarsıcı bir dille anlatır.</p><p>Modern dünyada <strong>Mankurtlaştırma</strong>, “bir dış gücün içerideki egemen sınıfla işbirliği yaparak ülkenin eğitim ve kültür politikalarını milletin aleyhine değiştirerek, ulusal kimliğinden uzaklaştırma, kendi toplumuna ve kültürüne yabancılaştırma, bilinçsizleştirme ve sömürüye açık hale getirme, sonra da yardım ediyormuş kanaati yaratarak toplumun zihnini yeniden kurgulayıp sömürgecilerin zihinsel kölesi durumuna getirmek için milleti kendi değerlerine düşman etmeyi anlatan sosyokültürel bir kavramdır.”</p><p><strong>Kozmopolitanizm</strong>, “bireyin insanlık adı verilen büyük komüniteye aitliğini savunan, yerel nitelikteki bağlılığın yerini evrensel bağlılığın aldığı, evrensel düşüncelerin benimsendiği, tüm dünyanın ülke ya da vatan olarak görüldüğü; genellikle bu görüşlerle ilgili etiksel, sosyolojik ve siyasi felsefelerin tanımlanmasında kullanılan bir kavramdır. Bu fikirleri benimseyen kişi <strong>kozmopolit</strong> veya <strong>kozmopolitan</strong> diye adlandırılır.” <strong>Kozmopolitanlık </strong>bir başka ifadeyle<strong> bir vatana ihtiyaç duymama hali olarak tarif edilebilir.</strong></p><blockquote><strong>Kozmopolitan mankurtlaşma ise bilinçsizlik, sömürü ve aşağılanmaya açık bir evsizlik-vatansızlık halinin zirvesidir.</strong></blockquote><p>Son evimiz Türkiye’deki ve dibimizdeki Türkler, Kürtler, Araplar bana göre kozmopolitan mankurtlaşma sürecinin içindeler. Örneğin kürtlerin önemli bir bölümü şiddeti araç olarak kullanan bir örgütün kendilerini yücelteceğine inanıyor ve kurucusunu kürtlerin ulu önderi konumuna yükseltiyor. Solcu, sosyal demokrat, kendilerine modern diyen türklerin önemli bir kısmı çağdaşlığı kıyafete-alkole indirgiyor. İslamcıların çok geniş bir kesimi baş örtülü ve abdestli olmanın yeterli olduğunu zannediyor. Daha da kötüsü; Türkiye’nin elitleri, burjuvası yok ya da korkak ve örgütsüz. Hal böyle olunca kozmopolitan-mankurtlaşma sağcısı, solcusu, milliyetçisi, kürtü, türkü, aleviyi, dindarı tüm ülkeyi tehlikeye açık hale getiriyor.</p><p>Mevcutlar ve alternatifleri son evimizi tehlikelerden uzak tutacak feraset ve liyakatten uzak görünüyor. Zira mevcutlar da kozmopolitan-mankurtlaşma sürecinde heybelerine koyulan taşınması imkansız yükün altında eziliyorlar.</p><p>Yeni bir aķıl üretemez ve kuvveden fiile geçiremezsek aziz bildiğimiz son vatanımız Türkiye Cumhuriyeti mevcut haliyle devam edemeyebilir. Daha da korkuncu son evimiz dağılmakla kalmayabilir aynı zamanda bir şiddet sarmalına sürüklenebilir…</p><p>Tarih ne getirecek? Göreceğiz.</p><p>Bizim işimiz kolay değil ama onların işi bizden daha zor.</p><p><strong>Ufukta yeni bir Mustafa Kemal yok ama kozmopolitan-mankurtlaşma sürecine direnenlerimiz az değil…</strong></p><p>Ömer Turhan</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d24f4c14359e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Gerçek Dünya Varlıklarının Tokenizasyonu: Likit akışkanlık!]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/ger%C3%A7ek-d%C3%BCnya-varl%C4%B1klar%C4%B1n%C4%B1n-tokenizasyonu-likit-ak%C4%B1%C5%9Fkanl%C4%B1k-dc04f0dfb297?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dc04f0dfb297</guid>
            <category><![CDATA[creativity]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 16 Aug 2024 14:12:32 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-01-24T06:46:40.920Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CnDXStwfwoDpMxBBZadqXA.png" /></figure><p>2009 yılında Bitcoin’i icat eden ve blockchain teknolojisini biçimlendiren Satoshi Nakamoto adında tanımadığımız biri yeni bir kapı araladı. Bitcoin, fiyat-para birimine uygulanabilir bir alternatif olmayı hedefliyordu. Bir değişim aracı olarak kullanılabilecek güvenli, merkezi olmayan, sınırlı, küresel bir para birimi hedeflemişti Satoshi. Blockchain ve üzerine kurulduğu kripto dünyası büyük bir heyecan yaratmasına rağmen gerçek potansiyelinin anlaşılması vakit aldı. Gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu ile Blockchain teknolojileri dünyaya yeni bir biçim vermeye başlıyor.</p><p>Orta çağda toprak sahibi olan senyörler kendi paralarını basma hakkına sahipti. Bu hak sayesinde, parayı madeni değerinden daha yüksek bir değer ile piyasaya sürerek kar elde ediyorlardı. Modern çağda ise bu hakkı, devletler ve genellikle merkez bankaları kullandı. Ta ki; Bitcoin çıkana kadar. Bitcoin ve tetikledikleri bize iki şey gösterdi. 1- Kağıt para basmaya gerek yok kriptolanmış tekil bir dijital numara para yerine geçebilir. 2- Herkes Merkez bankası olabilir.</p><p>Nasıl yani? Vaktiyle kralların, senyörlerin, devletlerin, merkez bankalarının yetkisi birkaç akıllı bilgisayar uzmanına mı devrediliyor? Yoksa finansın demokratikleşmesine mi şahit oluyoruz? Ya da uyanıkların, meraklıların, geçici heves ve ütopyaları mı tüm bu yaşananlar?</p><p>Konu daha iyi anlaşılsın diye 15 yıllık kripto varlık tarihini bir paragrafa sığdırmaya çalışayım:) Binlerce tekno-girişimci onbinlerce coin ve milyonlarca NFT ürettiler. 250&#39;si merkezi CEX, 100&#39;ü merkezi olmayan DEX kripto borsası ve pazaryerinde 250 milyondan fazla insana sattılar bunları ve karşılığında USD, Euro veya TL aldılar. CoinMarketCap tarafından ölçülen Ağustos 2024 itibariyle tedavüldeki toplam kripto varlık toplamı 2 trilyon USD seviyesinde. Bu iki trilyonun arkasında yazılımlar var, işlem gücü var, veri depolama var, elektrik harcaması var ve de yüz binlerce insanın emeği var. Bu kripto varlıkların arkasında gayrimenkul, hisse senedi, sinema filmi, metal, buğday, kereste, arazi, maden yok. Tüm teknolojik gelişmelere ve yarattığı heyecana rağmen kripto dünyasının büyüklüğü Ağustos 2024 itibariyle Nvidia şirketinin toplam değerinin yarısından biraz fazlası. Dünyadaki tüm kripto borsalarındaki toplam varlık sadece tek bir borsa Nasdaq’ın onda birinin altında. Yolun ne kadar başında olduğumuzu anlatmak için başka kanıtlar sunmaya gerek yok…</p><p>Finans dünyasının etkili isimlerinden Blackrock CEO’su Larry Fink’e göre; blockchain teknolojisi ve gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu ile portföy çeşitlendirmesi ve yeni yatırım fırsatları yaratılacak. Fink; Blockchain teknolojilerinin finansal piyasaları daha etkin ve şeffaf hale getireceğine inanıyor. Blackrock, JPMorgan Chase, Swiss Exchange gibi bilindik oyuncular oyuna katıldıkça ve yenilikçi girişimler RWAT (Real World Asset Tokenization) projeleri geliştirdikçe Blockchain ve Token ekonomisinin gerçek potansiyeli ortaya çıkacak.</p><p><strong>Peki RWAT — Gerçek Dünya Varlıkların Tokenizasyonu nedir?<br></strong>Basit anlatımla emlak, sanat eserleri, madenler, stoklar gibi fiziksel varlıklar, tahviller, hisse senetleri gibi finansal varlıklar blok zincirine bağlanarak tokenlara dönüştürülür. Böylelikle gerçek dünyanın varlıkları daha likit ve erişilebilir birimlere bölünür, akışkanlığı artar. Saniyeler içinde alınır, satılır. Tokenize edilmiş varlıklar, merkeziyetsiz defterlerde kayıt altında tutulduğu için daha şeffaf ve güvenli bir yapı sunar.</p><p><strong>Gerçek varlıklar ve gerçek işler kanıta ihtiyaç duyar!</strong><br>Muhasebe ve denetim sistemleri Journal-Source yani yevmiye kayıtları ile yevmiye kayıtlarının oluşturan dayanak belgeler üzerine kuruludur. Journal’da kaydedilen her işlem, mutlaka bir source’a dayanmalıdır. Yani, bir işlemi günlüğe kaydetmek için o işlemi destekleyen bir belge veya veri olması gerekir. Fatura, makbuz, banka ekstresi, irsaliye, kasa fişi gibi belgeler source olarak kabul edilir. Diğer yandan işletmeler depomda şu kadar mal var, arazim şu kadar değerli, ruhsatımdan kaynaklanan şu imtiyazlara sahibim, sözleşmelerim şunlardır, laboratuvar test sonuçlarım bunlardır diye çok sayıda kanıt üretmek zorundadır. Gerçek dünya kanıta dayalı çalıştığı için gerçek dünya varlıklarını tokenize edebilmek gerçek zamanlı kanıta dayalı altyapılar gerekir. Blockzincirine eklenen tokenlar ve akıllı kontratlar yetmez…</p><blockquote><strong>Gerçek varlıkların tokenizasyonunun önü açılması için backoffice uygulamaları ile blockchain uygulamalarının birleşmesi gerekiyor!</strong></blockquote><p>Kripto yatırımcıları veya hisse yatırımcıları genel olarak bir hikayeyi ve gelecek beklentisini satın alırlar. Bu yeni fikirlerin hayata geçmesini kolaylaştırır. Bazı fikirler kazandırır, bazıları ise iflas ettirir. Esasında satın alınan şey fikirlerdir. Bu fikirler kuvveden fiile geçerken sınanır. Sağlam fikirlerin değer yaratması için zeka, emek, ekipmanlar, fiziki imkanlar, fonlama kapasitesi ve en önemlisi kollektif akıl ile işleyen bir ekosistem zorunludur. İster kendini kanıtlamış bir işiniz, ister değer yaratması beklenen bir işiniz olsun tokenizasyon değeri kapitalize etmek veya fonlamak için çok büyük bir finansal devrimdir! Bu devrimin hızlanması için iki dünyayı birleştiren katalizör etkisi yaratacak yeni örneklere ihtiyacımız var.</p><p>Ben 25 yıl boyunca Workcube’de kurumsal bilgi sistemleriyle yani organizasyonların işleyişleriyle uğraştım. 10 yılı aşkın süredir Blockchain teknolojileri ile ilgiliyim ve farklı projelerde bulundum. İki dünyanın birleşeceği zamanın geldiğine şahitlik ediyorum artık. Şu ana kadar merkeziyetsiz dünyanın kapısını açan Blockchain temelli borsaların çoğu aslında merkezi (CEX) ve gerçek şeffaflıktan uzaklar. Gerçek dünyada güvensizlik yaratıyorlar. Ne yazık ki; bir çok kullanıcı yatırdığı paranın blok zincirindeki karşılığının ne olduğunu göremiyor. Hatta birçok borsa kripto rezervlerini dahi kanıta dayalı ispat edemez durumda. Öyle ya da böyle bir trilyon dolardan fazla gerçek dünyada kazanılan para buralara yatırıldı. Gerçek dünyada zor kazanılan para gerçek dünyanın varlıklarından üretilmiş tokenlara gidecekse bu sistemin de %100 şeffaf ve kanıta dayalı olması gerekir.</p><blockquote><strong>Blockchain merkeziyetsizliği vaaz etse de kripto işlemlerinin %90&#39;ının merkezi (CEX) kripto borsalarında gerçekleşmesi ilginç olsa gerek…</strong></blockquote><p><strong>Gerçek dünyanın varlıklarını nasıl tokenize etmeliyiz?<br></strong>Bir hakikat yolcusundan bir kişi tavsiye istemiş. Hakikat yolcusu şimdi git 40 gün sonra gel demiş. 40 gün sonra tavsiye isteyen kişi gelince hakikat yolcusu çok basit olan ve 40 gün önce verebileceği tavsiyeyi vermiş. Bunun üzerine tavsiye isteyen kişi 40 gün önce bu tavsiyeyi verebilirdin deyince hakikat yolcusu 40 gün boyunca sana vereceğim tavsiyeyi kendimde uyguladım demiş. Ben de bir tavsiye verebilmek için gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu için üç yıl çalıştım.</p><p>Paragrafdaki sorunun cevabını yazmadan bir grup arkadaşımla geliştirdiğimiz bazı RWAT projelerinden de bahsetmek tavsiyeleri güçlendirecektir.</p><p><strong>TMP — Tokenized Motion Picture</strong><br>Geliştirdiğimiz TMP (Tokenized Motion Picture) modeli, sinema filmlerinin tokenizasyonu alanında çığır açıcı bir yaklaşım sunuyor. Örneğin 90 dakikalık bir filmdeki 135.000 film karesi 1,10,25,50,100,250,500,750,1500 kareden oluşan 10 farklı paydaşlık oranı ile 7.145 NFT’ye dönüşüyor. Ayrıca film sahnelerinden gerçek sanatçıların yarattıkları dijital sanat eserlerinin sahibi oluyorlar. Bu modelde, çok sayıda bireysel veya kurumsal yatırımcı filmin farklı porsiyonlardaki dilimlerine sahip oluyor. Bir TMP sahibi, filmin elde ettiği gişe gelirlerinden, dijital platformlardaki yayın gelirlerinden ve hatta sosyal medyada elde edilen etkileşimlerden yaşam boyu pay alabiliyor. Gelirler stable coine dönüştürülerek doğrudan katılımcıların merkeziyetsiz cüzdanlarına gönderiliyor. Paydaşlar Virdum’un bulut tabanlı film yapım yönetim platformuna erişim sağlayarak, filmin tüm üretim süreçlerini ve taksi fişinden, yemek masraflarına kadar tüm giderlerini, gelirlerini takip edebiliyor. Bu model, sanatçılara ve sektör çalışanlarına yeni gelir kaynakları sunuyor hem de geleneksel finansal araçların dışında yeni bir eko sistem ve topluluk yaratıyor. Hem yeni filmlerin hem de yapılmış filmlerin parçası olmayı sağlıyor. 1.2 trilyon dolarlık küresel film, dizi ve video pazarınıa TMP yeni bir yaklaşım getirecek. Virdum TMP 28 Ağustos 2024&#39;de perdeyi açıyor.</p><p><strong>FTC </strong><br>Maden ve ferro metallere dayanan FTC; ERC-20, ERC-721 ve ERC-1155 standartlarında blockchain teknolojisi ile kanıta dayalı haklardan ve fiziki varlıklardan gerçek zamanlı hibrid ve yenilikçi bir token oluşturuyor. Gerçek varlıkların dijital temsilleri likit ve akışkan olarak dolaşıma giriyor. Her zaman karşılığının olduğu ve ispatlanabildiği bu yeni anlayış hem küresel emtia piyasalarını hem de dijital varlık piyasalarında etki yaratacak ve oyunu değiştirecek hikayelerden biri olma potansiyelini taşıyor.</p><p>Özetle iki örneğini verdiğim ve bizzat deneyimlediğim bu yeni cesur dünyada yeni bir ekonomi başlıyor. Gerçek dünyayı likitleştiren ve akışkan hale getiren, hızlanan hızlanmayı daha da hızlandıracak olan yeni bir ekonomik model önümüzde artık!</p><p>30 yıl farklı endüstrilerde deneyim, 10 yıl blockchain gözlemcisi, 3 yıl blockchain girişimcisi olarak artık tavsiyelerde bulunabilirim:)</p><p><strong>En başta söylenecek basit birkaç tavsiye!</strong><br>Kişilere ve kurumlara herkese hiç değilse en az bir tane merkeziyetsiz cüzdana sahip olmasını öneriyorum. Soğuk değilse sıcağını alın. Örneğin Metamask popüler ve kullanışlı bir alternatif. Yapay zekaya örneğin Google Gemini’ya gerçek varlıkların tokenizasyonu ve token ekonomisi hakkında sorular sorun. Sorular soruları tetikleyecektir. Zaten kripto dünyasının içinde veya aşina iseniz bu dünyada adil ve güvende nasıl olabilirim sorusunun cevabını aramalısınz. Gemini ile sohbet size yardım edebilir. Eğer bir CEX’de yani merkezi bir borsada varlıklarınız varsa kendi cüzdanınızda saklamak için neler yapmanız gerektiğini inceleyin. Bu borsalar ne kadar şeffaf ve ne kadar rezervleri doğru veya rezervleri hakkında gerçek zamanlı bilgileri örneğin CoinMarketCap’te didikleyin. DeFi — Decentralized Finance, RWAs — Real-World Assets, Token Economy, DAO — Decentralized Autonomous Organization, CEX ve DEX kavramları üzerinde bir miktar okuyun ve tefekkür edin..</p><p><strong>Gerçek dünya için yeni bir kavrama ve etrafında yeni bir kültür inşaasına daha ihtiyacımız var: EoB — Evidence of Blockchain!</strong></p><p>Blockchain fısıltıydı. Uğultuya dönüştü. Tsunami olmadan duymak lazım…</p><p>Hakikat kuşatsın benliğimizi…</p><p>Ömer Turhan</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dc04f0dfb297" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Son vatan! Son Dayanak! Mustafa Kemal Atatürk]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/son-vatan-son-dayanak-mustafa-kemal-atat%C3%BCrk-8553b25cd83d?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8553b25cd83d</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 10 Nov 2023 04:41:08 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-11-11T04:53:13.803Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*yJk4XmsKC8qHqHErnPgKaQ.jpeg" /></figure><p>Türklerin hayatına son yüzyılda Mustafa Kemal Atatürk kadar tesir eden başka kimse yoktur. Bu etki sadece onun milli mücadelenin kahramanı ve önderi, cumhuriyetin kurucu babası olmasından ibaret değildir. Onun dönüştürücü, yenilikçi fikirleri ve sarsılmaz iradesi son vatan Anadolu’da kalanların ve onların çocukları bizlerin üzerinde muazzam etki yaratmıştır. Bu etki son vatanın geleceğini belirleyecek olan hala canlı tartışmanın temelini oluşturmaya devam etmektedir. Kimileri onun tetiklediği değişimden memnun olmuş, kimileri isyan etmiş, kimileri korkmuş, kimileri yer altına çekilmiş ve kripto kimliklere bürünmüş, kimileri ise onun tapınıcısı olmuştur. Mustafa Kemal ölümünün üzerinden 85 yıl geçmesine rağmen dipdiri yaşamaktadır. Bu diriliğin kaynağı onun fikirlerinin aşılamamış olması ve yarım kalmış Türk modernleşmesinin hala tamamlamaktan başka çıkış yolumuzun olmamasıdır.</p><p>100. Yılına eriştiğimiz ve eşit vatandaşı-ortağı olduğumuz Türkiye Cumhuriyetini Mustafa Kemal ilan edene kadar bu topraklar Memalik-i Osmaniye idi. Babadan oğula miras kalan bir hanedanın mülküydük. Öte yandan bu hanedan Hazreti Peygamber’in kendi kanından veya ashabından birine miras bırakmadığı halifelik makamını da yüzyıllar boyunca çocuklarına miras bırakıyordu. İslamcıların veya gelenekçilerin kanıta dayalı olmayan iddialarının aksine Devlet-i Aliyye — Muazzam Devlet yenilmiş, yetersiz, üretemeyen, eksik, borç içinde, ahlaki ve toplumsal sorunlarla boğuşan, yönetemeyen, sürekli geri çekilen, küçülen bir devlete dönüşmüştü. Osmanlılar’ın son 250 yılına kronolojik olarak basitçe bakan herkes denenen tüm yenileşme çabalarının, var kalabilme yollarının tükendiğini ve işe yaramadığını görür. Nihayetinde Türkiye Cumhuriyeti; tüm seçeneklerin tükenmesi sonucu elimizdeki kalan son fikrin adıdır.</p><p>Eğer Cumhuriyet fikrini kurucu babamızın sarsılmaz iradesiyle hayata geçirememiş ve Kurtuluş savaşını kaybetmiş olsaydık çoğumuz muhtemelen mütessir akrabalarımız gibi başka bir ülkede doğmuş olacaktık. Şanslılarımız ise halife-i ruyi zemin efendimizin kulları ya da bir İngiliz veya Amerikan valisinin aşağılanmış kastı olarak doğacaktı.</p><p>Mustafa Kemal’in arkadaşlarının çoğunluğunun hilafına rağmen önce cumhuriyeti kurduğunu ve ardından cumhurunu inşa ettiğini bir hakikat olarak kabul etmeliyiz. Bu kadar kısa sürede bu dönüşümü ancak çok uzakları gören keskin bir kavrayış yapabilirdi. Yeri geldiğinde komitacı, yeri geldiğinde hatip, yeri geldiğinde çiftçi, yeri geldiğinde alim, yeri geldiğinde modacı, yeri geldiğinde mimar oldu. Bu dönüştürücü etki bizler üzerinde kalıcı tesirler yarattı. Mustafa Kemal aklı, bilimi, sanatı egemen kılmaktan ve halka dayanmaktan başka yollara sapmadı. Refaha, huzura, barışa giden tek yolun aklın, bilimin ve sanatın yolundan ilerlemek olduğunu anladıkça Atatürk’ten başka elimizde son vatanın son dayanağı kalmadığını görüyoruz.</p><p>Tarih Türk kalmanın zor olduğu zamanlarla doludur. Türkler kendilerini var etmek için meydan okuyanlara karşı meydan okuyarak var kalabilmişlerdir. Türk kalabilmek için son vatan Türkiye’ye Kırım’dan, Balkanlar’dan, Kafkasya’dan, Kerkük’ten, Halep’ten, Mısır’dan, Girit’ten hülasa çok yerden gelenlerimiz oldu. Şimdi son vatan yeni bir meydan okumayla karşı karşıya. Bu kez gidecek yeri olmayan ve asla gitmeyecek olanlar gidişata bakılırsa ağır bir sınanma ile karşılaşacak! Aziz bildiğimiz son evimiz, cumhuriyetimiz yüzüncü yılında akıldan, bilimden, fikirleşmekten uzaklaştıkça bu sınanma büyük yaralar açacak.</p><p>100. yıldan korktuğumu itiraf etmeliyim. Ancak umutlu olduğumu da söylemeliyim.</p><p>Korkuyorum çünkü; aklı, adaleti, fikirleri yarıştırmayı, sanatı, ahlakı terk ediyoruz. Üstelik yaşadığımız bu son vatan üzerinde talepleri olanlar var. Daha da vahimi iddia sahipleri uzun erimli planlarla çalışıyor ve bizimle aynı dili konuşan, aynı bayram namazında elini semaya kaldıran, milli ve yerlilerle işbirliği halindeler. Bu sefer içinde bulunduğumuz kavga İngilizlerin Yunanlıları üzerimize salması gibi değil. Büyük millet meclisinde ben Amerikan mandasından yanayım ben İngiliz muhibbiyim diyenlerle açık bir tartışma ortamında da değiliz. Kim kimdir? bilmiyoruz. Bir vakitler bir büyüğümüz bize şöyle demişti: En iyi ajan ajan olduğunu bilmeyen ajandır. Kim kim için çalışıyor? anlamak dikkatsizler için oldukça zor. Sislerin arkasındakilerle Türkler tarih boyunca mücadele etmekte hep zorlanmıştır. Ayrıca ağır kozmopolitanlaşma sürecindeki toplumun tefrik etme melekesi ve direnci yok oluyor. Seçeneksizleştirilen örgütsüz toplum kuvvetini ve iradesini ortaya çıkaramıyor. İşte bu saikler korkutucudur!</p><p>Umutluyum çünkü; var kalabilmek ve muzaffer bir millet olabilmek için Atatürk’ün fikirlerden başka elimizde makul fikirler kalmadı. İslamcılar ve ayrılıkçı kürtlerin Atatürk’e olan nefretlerinin toplumsal karşılığı giderek eriyor. Artık çocuklar babaları gibi düşünmüyor. Diğer yandan Atatürk’ün ana hedefinin yüksek kültürlü, zengin ve muzaffer bir ulus yaratmak için duruma göre esnek davrandığını duruma göre metazori yaptığını anlamayan bağnaz Atatürk tapınıcıları ve Atatürkçümsüler islamcılardan ağır dayak yediler. Kürtlerin bir bölümü ise haklı bir savaştan bir kahraman çıkarmadan bir ulus olamayacaklarını görmeye başladı. Batılı açık ve gizli örgütlerin desteği ile bir ulus yaratılamayacağını tarih ve coğrafyamız kanıtlıyor. Hep birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin kazanımlarının ve Atatürk’ün fikirlerinin çok çok çoğumuzu kulluktan ve fakirlikten kurtaracak ortak değerlerimiz olduğunu anlamaya başladık.</p><p>İslamı İslamcılardan, Atatürk’ü Atatürkçülerden geri almadan, sislerin arkasındaki kriptoları kavramadan egemenliğimizi ve masumlarımızı ve dahi topraklarımızı korumak kolay olmayacak.</p><p>Son vatanın son dayanağı Mustafa Kemal Atatürk’ün fikirleri ve onun fikri hür, vicdanı hür evlatları olacak!</p><p>Vakit daralıyor!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8553b25cd83d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Hakikatsiz Gerçek ve Otokrasi]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/hakikatsiz-ger%C3%A7ek-ve-otokrasi-8f1cf1b21402?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8f1cf1b21402</guid>
            <category><![CDATA[post-truth]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 25 May 2023 07:43:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-22T12:45:07.553Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*69yyJh3SFStZKmbEg1dZcA.jpeg" /></figure><p>The Medium is the Massage kitabında meşhur iletişim kuramcı Marshall McLuhan kitle iletişim araçlarının ne’yini, nasıl’ını bilmeden yaşanan sosyal ve kültürel dönüşümleri anlamanın olanaksız olduğunu anlatır. Yaşayan en büyük dilbilimci ve filozoflardan biri olarak kabul edilen Noam Chomsky Rızanın İmalatı adlı eserde medyanın sadece kültür ve talep yaratmakla kalmadığı gerçeksiz-hakikat yarattığını ortaya koyar. Öldüren Eğlence Televizyon isimli kitabın yazarı Neil Postman ise özgürlük, gerçek, zeka, olgu, bilgelik, hafıza, tarih gibi kavramları iletişim teknoloji ve medyanın yeniden yeniden tekrar tanımladığını vurgular. Her durumda şunu biliyoruz: medya pazar ekonomisinin temel bir enstrümanı değildir sadece. Aynı zamanda medya bir rejim inşaa etmek, toplumu dönüştürmek için yararlı bir enstrümandır. Bu yazımızda demokrasi ve medya ilişkilerini, halk oyuna ihtiyaç duyan ve seçimle iktidara gelen yönetimlerin medya üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz.</p><p>Churcil şöyle demiş; “Demokrasi en kötü yönetim biçimidir.” ve eklemiş; “bugüne kadar denenen diğer bütün yönetim biçimleri hariç tutulursa”. Platon demokrasiye ayak takımının yönetimi derken Churcil demokrasinin zaaflarına rağmen insanlığın geliştirebildiği en makul yönetim biçimi olduğu gerçeğini ortaya koyar. Demokrasinin zorluğu bir yandan halkın özgür iradesine dayanması diğer yandan halkın iradesinin oluşma sürecinin karmaşık ve manipülasyona açık olmasıdır. Antik Atina’da halk agora meydanlarında demokrasi için tehlikeli olduğunu düşündükleri ve gelecekte tiran olabilecek demagogların isimlerini ostraka denen levhalara yazarlar ve belli sayıya ulaşanları 10 yıllığına sürgüne gönderirlerdi. Bunun nedeni; aşırı güçlenen yöneticilerin demokrasiyi ortadan kaldırarak tiranlık kurmalarını engellemekti. Tarih toplumların bir tiranın ve dar klanının eline geçmesinin ortaya çıkardığı zalimlik vakalarıyla doludur. Tarihteki en meşhur ve acıklı hikaye Hitler’in hikayesidir. Büyük filozoflar, bilim insanları, sanatçı ve mühendisler çıkarmış bir toplum nasıl oldu da Avusturyalı onbaşı Hitler’e teslim oldu. Hitler seçimle geldi. Aşamalı olarak medyayı ve propagandayı o kadar etkin kullandı ki; Alman toplumu bir “Alman Yüzyılı” yaratılacağına inandı. Ta ki; Ruslar karadan, Amerikalılar ise bombardıman uçaklarıyla Berlin’e geldiğinde Almanlar için hakikatsiz-gerçek ortaya çıkıverdi.</p><p>Türkiye’de 1979 yılında Aydın Doğan Milliyet Gazetesini satın alana kadar gazetecilik meslekten gelen gazeteci-patronların işiydi. Simavi, Karacan, Bilgin, Nadi gibi ailelerin ikinci, üçüncü kuşakları tarafından çıkarılan gazeteler 90’larda tümüyle el değiştirdi. Türkiye’de ilk özel televizyon kanalını bir müteahhit ve bankacı olan Uzan ailesi kurdu. Ardından yine bir bankacı olan Erol Aksoy ve iki tane bankası olan Karamehmet yayıncılığa başladı. Diğer yandan bankası olmayan ama gazetesi olan Aydın Doğan, Dinç Bilgin, Enver Ören banka sahibi oldular. Ayrıca parti yayın organı gibi davranan Milli Gazete, Ortadoğu gibi gazeteler, Gülen’in patronajındaki Zaman gibi gazeteler de varlığını sürdürdü. Askeri bürokrasi, siyasal erk, patronlar, cemaatler ve hatta mafya dahi geleneksel medyanın gücünü kullanmak için ellerinden geleni yaptılar.</p><p>Çok partili siyasi tarihimizde gazete-radyo-TV medyasının gücünü en etkin şekilde kullanan siyasal hareket Ak Parti oldu. 90’lardaki yozlaşmış patronaj altındaki militan ve taraflı yayıncılık AKP’nin ana akım medyayı ele geçirme sürecini bir bakıma meşrulaştırdı. Sözgelimi temel amacı kobilere kaynak sağlamak olan Halkbank ve esas amacı tarımsal üretimi desteklemek olan Ziraat Bankası medya satın almalarını kredilendirdi. Ne çiftçi, ne esnaf ne de toplumun geniş kesimi kamu bankaları kullanılarak medyanın iktidar lehine el değiştirmesine ses çıkaramadı. Sırasıyla TMSF 2004’de Uzan Grubu medyasına, Erol Aksoy’un TV ve radyolarına, 2007’de Sabah ATV grubuna el koydu. Bu medya grupları iktidarı destekleyen şirketlere verildi. Ardından 2011’de Milliyet gazetesi ve 2018’de ise Doğan Medya grubu Demirören’e verildi. Kanal 7, Yeni Şafak, Akit, İhlas gibi medya grupları AKP’yi en başından beri desteklemeye devam ettiler. Zaman, Samanyolu ve İpek Medya Grubu ise 17–25 Aralık’a kadar AKP’ye tam destek verdi. Bir spor-magazin muhabiri Acun Ilıcalı’nın TV kanalı satın alması AKP yönetimi tarafından desteklendi. 2018’de AKP politikalarını örtülü destekleyen Haber Global ve 2019’da TV100 gibi daha önce yayıncılıkla ilişkisi olmayan ve tanınmayan kişiler tarafından satın alındı. Gelinen noktada geleneksel medyanın neredeyse tamamı iktidarın kontrolüne geçti. Öte yandan CHP genel başkanı Deniz Baykal’ın Halk TV hisselerine sahip olması da ilginç bir durumdu. Hayatından ticaret yapmamış maaşı dışında bir geliri olmayan bir parti başkanı vefat ettiğinde kızı Halk TV hisselerini adı daha önce duyulmamış bir iş adamına sattı. Sadece iktidar değil muhalefet de kendi namına çalışan bir medya inşa etmek için türlü destekler sağladı. Nihayetinde TİAK tarafından ölçülen TV izleme oranlarına göre Nisan 2023’te AKP’yi destekleyen 26 TV’nin toplam izlenme oranı %86 iken muhalif TV sayısı 6 ve toplam izlenme oranı %14.</p><p>Diğer yandan son 20 yılda çok sayıda TV dizisi ve eğlence programı yayınlandı. Hali hazırda Türk televizyonlarında 50&#39;den fazla dizi ve reality show ve 30&#39;dan fazla haber-tartışma programı yayınlanmaya devam ediyor. Burada yüksek izlenme oranına sahip üç örnek vermek istiyorum.</p><p><strong>1-Kurtlar Vadisi:</strong> TV’de 97 bölüm yayınlandı ve 4 sinema filmi çekildi. Bu dizi-film oldukça ağır, aksiyon sahneleri düşük ritimli ve uzun planlardan oluşuyordu. Bir fenomen oldu. Sonunda Kurtlar Vadisi toplumun geniş kesimlerine aşağıdaki hakikatsiz-gerçeği yerleştirdi: “Türkiye ve Dünya sizin gördüğünüz gibi değil. Derin ilişkiler ve derin yapılar var. Türkiye’yi yönetenler içeride dışarıda çok büyük düşmanlarla uğraşıyor. Onun için eğer bir abukluk görürseniz onun sebebi başkadır. İtiraz etmeyin işin içinde iş vardır.” Bu hakikatsiz-gerçek politik gerçeklikten ortalama insanı koparmayı başardı.</p><p><strong>2- Müge Anlı ile Tatlı Sert:</strong> 2008 yılından beri her gün yayınlanıyor. Bu programda toplumun çoğunlukla taşralı alt gelir gruplarının bazen kan donduran bazen yüz kızartan trajikomik hikayeleri anlatılıyor. Psikolog ve toplum bilimcilerin kabul edeceği üzere bu programı seyredenlerde ortaya “biz buyuz ve iyi bir toplum ve bireyler değiliz ve galiba olamayacağız” inancı yerleştiriliyor.</p><p><strong>3- Survivor:</strong> Acun Ilıcalı’nın yapımcılığını üstlendiği program 17 sezon yayınlandı ve yayınlanmaya devam ediyor. Yakışıklı erkekler ve güzel kadınların sınırlarını zorladığı bu yarışma hem bir vakit geçirme hem de kişisel ve toplumsal gündemden uzaklaşma, rahatlatma görevi görüyor. Seyredeni yarı uykulu tutarak manipülasyona açık hale getiriyor.</p><p>Emsal olarak seçtiğimiz bu üç programı Türk televizyon içeriğinin ortalaması olarak kabul edebiliriz. Diğer yandan kanıta dayalı olmayan ve aşırı yorum üzerine kurulan habercilik yaygın bir uygulama halinde artık. Çok sayıda uzman olduğu söylenen kişi açık oturum veya haberlerde görüşler serdediyor. Bu kişiler kim? Acaba içlerinde etki ajanları var mı? Kimin uzman olduğuna ve doğru söylediğine kim karar veriyor? Bu sorular anlamlı ve yerinde sorular. Bir profesör, uzman, gazeteci veya popülerleştirilmiş bir kişi veya bir yayın organı, enstitü, dernek, akademik bir kurumun söylediği, yazdığı mutlak doğru veya kesin yalan kabul edilerek üzerinde tepiniliyor. Çoğunlukla birbirini dinlemeyen ve bağıran insanlar gösterilerek ülkenin normal halinin çatışma olduğu inancı yerleştirilerek, toplum polarize ediliyor.</p><p>Alvin Toffler 92 yılında ABD Savunma Bakanlığı’na sunduğu memorandumda kafayı karıştırmak ve anlamı bozmak, kime ve neye inanacağını ve güveneceğini bilmeyen bir kültür ortamı yaratmak gibi eylemleri 4. nesil savaş silahı olarak tanımlamıştı. Şüphe Tüccarları adlı sinematografik belgesel çarpıcı biçimde en sağlam bilimsel gerçekler üzerinde dahi algıları değiştirmenin profesyonelce nasıl yapıldığını anlatıyor.</p><p>Medyanın gücü toplumu kanalize etmek, bir gerçeklik yaratmak, alternatif fikirleri yok etmek, taraftar kazanmak, muhalifleri sindirmek, efsaneler yaratmak için her zaman işe yaramıştır. Chomsky’e göre rızanın üretilmesi, demokrasi içerisinde geniş toplum kesimlerinin onayını almak için, zora ve şiddete başvurmadan, gerekirse gerçekleri profesyonelce çarpıtarak, çeşitli iletişim kanallarıyla ikna etme sürecidir.</p><p>Artık yeni dünyada hiyerarşik ve tek yönlü bilgi akışı yok. Matris ve her yöne hareket eden, aracısız, bir yanıyla sansürlenmesi zor, diğer yanıyla manipülasyonu kolay bir etkileşim evrenindeyiz. Birinci körfez savaşını CNN’in canlı yayınlaması o zamanı yaşayan bizler için inanılmazdı. 1990’da ABD uçaklarının Bağdat’a attığı bombaları dehşetle izlemiştik. Aradan 30 yıl geçti. Şimdi elinde akıllı bir telefon ve makul bir internet bağlantısı olan herkes birer canlı yayın aracı. 8 milyar insanın yaşadığı dünyada 6 milyar akıllı telefon var. Dünyanın en büyük ülkesi Çin 1.6 milyar vatandaşa sahip. Youtube’un 2.3 milyar, Facebook’un 2.8 milyar, Tiktok’un 1.1 milyar kullanıcı-vatandaşı var. Amazon’da kayıtlı 400 milyon kredi kartı var. Örnekleri çoğaltmak mümkün. Şimdi sınırların olmadığı, mallar ve hizmetlerin bir tıklama mertebesinde olduğu fikirlerin ve de fikirsizliklerin umarsızca yayıldığı yeni bir dijital dünyadayız. Artık tercihleri belirleyen Twitter, Youtube, Instagram, Facebook, Tiktok başta olmak üzere dijital platformlar. Bu platformda doğru bir fikri yaymak eskisinden daha kolay. Ama bir yalanı yaymak, manipülasyon yapmak çok daha kolay.</p><p>Cambridge Analytica adlı firma “psikografik analiz, veri geliştirme ve kitle segmentasyon teknikleri” kullanarak ABD seçimlerinde Trump adına bir dijital kampanya yönetti. Bu kampanyayı yaparken Cambridge Analytica Facebook kullanıcı veri tabanı açıklarından yararlanarak segmentasyon yapmıştı. Esasen bu kampanya şunu gösterdi: Herkes kendisi gibi düşünenlerle öbeklenirse öbeğin doğrusu herkesin doğrusu oluyor. Böylelikle hakikatsiz gerçek ortaya çıkıyor. The Great Hack, Social Dilemma belgeselleri dijital platformlarının yarattığı yeni kültürü ve açıklarını anlatıyor. The Age of Surveillance Capitalism kitabında Harvard’lı profesör Shoshana Zuboff yeni dijital çağda az sayıda dijital şirketin vatandaşları-bireyleri nasıl kontrol altında tuttuğunu ve rızayı nasıl şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Nihayetinde bu platformlarda organize gruplar, influencerlar, reklam verenler öne çıkarılan içerikleri belirleyerek hakikatsiz gerçeklik yaratma kapasitesine sahipler.</p><p>Modern çağda gazete, radyo, TV yeterli imkan oluşturuyordu tiranlar için. Geleneksel medyada otokratik bir rejim inşaa etmek daha kolayken etkileşimli dijital medya otokratlar lehine işi zorlaştırıyor. Tiran adayları artık çok daha sofistike teknolojiler kullanmak zorunda. Eğer paranız var ise dünyanın her yerinde sizin için çalışacak siber lejyonerlerden ve trollerden oluşan ordular kurmak mümkün. QAnon olayı gösterdi ki; komplo teorileri yaymak, inandırmak ve adanmış bir kitle oluşturmak ve harekete geçirmek de eskisinden daha kolay ve hızlı olabiliyor. Demokrasiden yana olan, örgütsüz çoğunluk dünyanın her yerinde filmin figürasyon kadrosunda. Örgütsüz ve sessiz çoğunluğu kim koruyacak? Örgütlendiklerinde örgüt hızla yozlaşıyor. Örgütsüzlük ise işinde gücünde ve gündelik dertleriyle mücadele eden insanları birer sömürülebilir mankurta dönüştürüyor.</p><p>Bir vakitler bir arkadaşımız üzerinde sosyal bir deney yapmıştık. Bu arkadaşımız başarılı bir avukat ve entellektüel biriydi. Biz beş-altı kişilik bir grup içinde entellektüel avukat arkadaşımıza bir ay boyunca kendisinin yakışıklı olduğunu ancak kafasının vücuduna göre büyük olduğunu değişik sözler, bakışlar, espriler ile söyleyip durduk. Sonunda bu kişi sürekli kafasını kontrol eden ve benim kafam normalden daha mı büyük diye sorular soran ve bunun bir sorun olabileceğini düşünen biri olmak üzereydi ki biz bu deneye son verdik:) Oysa gayet normal bir kafaya sahipti. Şimdi şöyle düşünmeliyiz aşırı mesaja muhatap olan ülkemizde iyiyi kötüyü tefrik etmekte, doğruyu yanlışı ayırmak da zorlanan milyonlarca insan var. Adeta uyuşturucu almış gibi bu insanlar zaman zaman savruluyor zaman zaman bir volkan gibi patlamak istiyorlar. Bu vaziyet ülkemizde bir varlık sorunudur.</p><p>Yönetim biliminde “kanıta dayalı yönetim” ve “zanna dayalı yönetim” olmak üzere iki temel yaklaşımdan bahsederiz. Bilimin, verilerin yanı sıra zanna dayalı yönetimin ne kadar kötü olduğunu anlatmak için Kuran’dan bir ayeti de “kanıt” olarak gösteririm. Kuran der ki; “Fitne adam öldürmekten daha kötüdür”. Yalanlar fitnenin kaynağıdır. Zanlar hakikat değildir. Fitne aileyi, işletmeleri, toplumu ifsad eder ve çok ağır maliyetler yaratır. Otokrasiler gerçekleri sevmez. Kanıta dayalı yönetim istemez otokrasi. Aklı egemen kılmak yerine zanna dayalı ütopik bir gelecek inşaasına girişir. Otokratı desteklemek için etrafında öbeklenmiş çıkar grupları bu hakikatsiz gerçeği inşaa etmek için ona yardım ederler ve bundan faydalanırlar. Ta ki hakikat ortaya çıkana kadar…</p><p>Rahmetli hocam Durmuş Hocaoğlu’nun Laisizmden Milli Sekülerleşmeye adlı kitabında yaşadığımız medya terörü hakkında yazdığı şu paragraf çok çarpıcı: “ Genellikle çok sığ, yüzeysel bir müktesabat ile her mevzuya el atıp ceffel-kalem hüküm serdetmekten kaçınmayan ve Türk düşünce dünyasında önemli bir sorun haline gelen gazete-TV uleması ya da kısaca medya uleması taifesinin Türkiye’de bir medya terörü oluşturduğu tartışmasız bir husustur. Kötü paranın iyi parayı kovması gibi kötü fakat al-benili fikirler üreten ve bunu geniş medyatik imkanlarla sunan bu taife fikir dünyasında bir tür çağdaş Hasan Sabbah fedaisi rolü üstlenerek zaten çok az üretilebilen fikirleri de katletmektedir” Hocaoğlu bu analizi yaptığında Twitter, Instagram, Linkedin, Youtube yoktu. Bu platformlar aklı başında sözü olan insanlar veya bir gerçeği kanıtlarıyla ortaya koyanlar için bir imkan. Ama aynı zamanda birer yalan makinesi ve entellektüel şiddet aleti...</p><p>Dedikodular, yalanlar, iftiralar, manipulasyonlar, ajite edici duygusal tiratlar… Dayanmak kolay değil…</p><p>Hakikat kuşatsın benliğimizi…</p><p>Ömer Turhan</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8f1cf1b21402" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kutsal sektör! Eğitim ve piyasa ekonomisi…]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/e%C4%9Fitim-ve-piyasa-ekonomisi-b1073d879117?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b1073d879117</guid>
            <category><![CDATA[kutsal-sektör]]></category>
            <category><![CDATA[piyasa]]></category>
            <category><![CDATA[özel-okullar]]></category>
            <category><![CDATA[eğitim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 06 Apr 2023 15:34:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-19T12:41:45.516Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/620/1*Ziq3Hs8d1DA69T4iZkwKEA.png" /></figure><p>Bazı meslekler vardır ki, onlara kutsal meslekler deriz. Örneğin doktorluk, imamlık, öğretmenlik, hakimlik, polislik, askerlik erbapları için sadece para kazanmak değildir. Sadece para için çalışan bir imamın arkasında kim namaz kılmak ister? Ben önce paraya bakarım diyen bir doktor olur mu? Öğretmenliği çocuklar için değil para için yapıyorum diyen bir öğretmene kim çocuğunu teslim eder? Eğitim ve sağlık sektörü diye tanım yapılıyor ise benzer şekilde amacı kamu hizmeti olan din hizmetlerine neden din sektörü demiyoruz. Zira öğretmenler de imamlar da insani gelişimi hedefliyor. Ya da yargı sektörü, kamu güvenliği piyasası ifadeleri desek oldukça absürt olmuyor mu? Bu sorular haklı ve yerinde sorulardır…</p><p>Esasen eğitim sektörü veya eğitim pazarı ifadelerine kökten karşı olduğumu söyleyemem. Çünkü girişimciliğin ve liberal düşüncenin ilerlemeye ve makulleşmeye katkı sağlayabileceğine inanıyorum. Weber’e göre şirketlerin kutsanmış tek amacı vardır; kâr etmek. Ancak şirketlerin veya piyasanın kârı maksimize etmek için her zaman hakkaniyetli davranmadığını tarih bize öğretti ve öğretmeye devam ediyor. Monopol, yarı monopol, oligopol pazarlarda veya alıcı ile satıcı arasındaki güç hiyerarşisinin dengesiz olduğu piyasalarda toplum ile şirketlerin menfaatlerini kamunun dengelemesi gerektiği kabul gören hem iktisadi hem de ahlaki bir prensiptir. Örneğin; elektrik piyasası tam regülasyona tabidir. Enerji iletim ve dağıtım alt yapıları ağır ve zaman alıcı yatırımlar gerektirir. Sokağınıza 5 farklı şirket elektrik direği koyamaz ve koymaz. Hal böyle olunca ulusal veya bölgesel monopol olur. O zaman devlet vatandaşı-tüketiciyi monopolün insafına terk etmez, terk edemez. Benzer düzenlemeler telekomünikasyon sektöründe de vardır. Özellikle uzun müddetli abonelik hizmetlerinde düzenleyici kuruluş bir bakıma taraflar arasında hakemlik yapar. Üstelik bu sektörler kutsal sektörler değildir:) Sağlık sektöründe ise devlet bir yanıyla düzenleyici kuruluş diğer yanıyla en büyük alıcı olarak sektörü çoğunlukla toplum lehine domine etmeye çalışır. Regülasyon örneklerini çoğaltmak mümkündür.</p><p>Ancak iş eğitim (:piyasasına:) gelince Türkiye’de regülasyon belirsizleşiyor ve yetersiz kalıyor!</p><p>2022/23 eğitim yılı itibariyle ana sınıfı, ilkokul, ortaokul ve lisede eğitim gören 18 milyon öğrencinin 1,5 milyonu özel okullarda. Özel okullarda öğrencilerin %8’i eğitim görüyor. Tahminlere göre 150–200 milyar TL büyüklüğe sahip özel okul pazarı. Diğer yandan dershanelere (etüt ve kurslara) ise 2 milyonun üstüne öğrenci gidiyor. Dershane pazarının ise test ve kitaplarla 60 Milyar TL olduğu tahmin ediliyor. Keza kitaplar, kırtasiye malzemeleri, okul formaları, yemek ücretleri, okul servisleri gibi tamamlayıcı ürün ve hizmetler eklendiğinde 150–175 milyar TL’lik bir piyasa ekonomisi ile işleyen bir eğitim pazarından bahsedebiliriz. Öte yandan vakıf üniversitelerinde 700.000’i aşkın öğrenci yaklaşık 200 milyarlık bir ekonomik büyüklük oluşturuyor. YÖK ve rekabet ortamı bir şekilde vakıf üniversitelerini disipline etse de bu üniversitelerin çok büyük bölümü kar amacı güden işletme niteliğinde. Yüksek öğretimde denetleyici kuruluş “üniversite fon yaratabilir ama kurucularına temettü dağıtan bir şirket değildir, üniversite bir vakıftır derken orta ve ilk öğretimde amacınız kar etmektir, siz birer şirketsiniz” denmiş oluyor. Hal böyle olunca yüksek öğretimde karı örtülü transfer eden hülleci üniversiteler ile orta ve ilk öğretimde doğrudan karı maksimize ederek kutsal bir alan aşırı ticarileştirilmiş oluyor.</p><p>Sistem hatalı. Şöyle ki; özel okullara ağırlıklı olarak orta sınıflar çocuklarını gönderiyor. Esasen bu insanlar çocuklarını devlet okullarına göndermeyerek devletin maliyetini aşağıya çekerek bir şekilde örtülü vergi ödüyorlar. Ancak devlet kendisini tasarruf sağlayan bu velileri korumuyor. Özel okullar ise ellerindeki rehine-öğrencileri velilere karşı silah olarak kullanarak asimetrik güç uyguluyor. Öğrencilere rehine demek abartılı gelebilir ama bir şekilde veliler çocukları ellerinde olan bir kuruma karşı pazarlık yapamaz duruma düşüyor ve piyasa jargonuyla ifade edersek alıcı-satıcı arasında adil-fair ticaret gerçekleşmiyor. Mesela 10 yaşında bir çocuğun eline okul-öğretmen bir kağıt tutuşturuyor. Eğer aileniz gelecek senenin kaydını yenilemez ve 6 ay önce parayı ödemeye başlamaz ise bu okulda yeriniz yok denmiş oluyor. Ya da liseye giden bir gence gençlerin deyimiyle “artık bizimle değilsın” denerek psikolojik baskı ve taciz uygulanıyor. İlkokula giden bir çocuğun okul yemek parası yetişkin beyaz yakalılara yemek veren bir catering şirketinden epeyce pahalı olabiliyor. Ya da okul kıyafetleri, servis gibi ürün ve hizmetlerde de kantarın topuzu kaçabiliyor.</p><p>Gerek erken ödeme talepleri, gerek piyasa koşullarının üstünde ücretler orta sınıftan gelen çoğunlukla eğitimli karı-koca çalışan insanları yıldırmış durumda. Şimdi bu profildeki ebeveynleri düşünün. Ne yapmalılar? Okul ile aralarında ilişkide güçler mesafesi çok yüksek. Bu insanlar filmi geriye saramıyorlar. Evlerine yakın tam gün devlet okulu bulabilirler ise çok şanslılar. Çocuklarını alıştığı ortamdan koparmak onlar için acı verici olduğundan elleri kolları bağlı amacı kar etmek olan bir işletme olan okulun dediğini kabul ediyorlar. Sistem hatalı. Bir şekilde okul değiştirmek kolay olmadığı için monopol gibi davranan okul müdanasız tok satıcı oluyor. Bu durumda ya özel okullar kamusal bir hizmet anlayışı ile şirket olmaktan çıkarılmalı. Ya da tam regülasyona tabi tutulmalı ve çok sıkı denetlenmeli.</p><p>Aksi halde aşırı piyasalaştırılmış bu “kutsal sektör” ebeveynleri de, çocukları da, öğretmenlik mesleğini de yaralamaya devam edecek…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b1073d879117" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Türk milliyetçilerinin Kürt imtihanı!]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/t%C3%BCrk-milliyet%C3%A7ilerinin-k%C3%BCrt-imtihan%C4%B1-98407f1dbd77?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/98407f1dbd77</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 18 Mar 2023 12:16:57 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-08-06T03:29:30.818Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/335/1*DjeIoYK2GRO-G4TN3_B6VQ.png" /></figure><h3>Tanrı Türk’ü de, Kürt’ü de korusun!</h3><blockquote><strong>Türk milliyetçilerinin Kürt imtihanı.</strong></blockquote><p>1965 yılında yapılan nüfus sayımında vatandaşlara ana dilleri sorulduğunda Türkiye nüfusunun %7’sinin ana dilinin Kürtçe olduğu kayıtlara geçti. 1965’de evde Kürtçe konuştuğu halde ana dilim Türkçe diyenler de vardır mutlaka. Kürtlerin kökenini, Ermenilere, Farslara, Türklere bağlayan görüşlerin yanında İran, Anadolu ve Mezopotamya’da yaşamış Elam, Sümer, Med, Asur, Hitit, Guti, Mittani, Urartu gibi farklı kavimlere bağlayan görüşler de vardır. Erken dönem islam tarihçisi Mesudi; Kürtlerin arap asıllı olduğunu söyler. Elegeş yazıtında Sakaların bir boyu olarak “Kürt İlhanı” ifadesi geçer. Anabasis kürtlerin kökeninin farisi dil konuşan Karduklular olduğunu yazar. Kürdistan olarak tarif edilen bölgeye Sultan Sencer zamanında bu ad verilmiştir. Kaşgarlı Mahmut, Dîvânü Lügati’t-Türk’te Türklerin yaşadığı bölgeler arasında Kürtlerin yaşadığı bölgeleri de göstermiştir. Çağdaş dönemde bazı tezler Kürt aşiretlerinin İsrail oğullarıyla akraba olduğunu da ortaya atmıştır. Kurmanci, Sorani, Gorani, Zazaca gibi birbirini anlamayan dillerin Kürtçe olarak tanımlanması da enteresandır. Örneğin dil araştırmacısı Kreyenbroek Kurmanci ve Sorani dillerini lehçe olarak kabul etmez, bu iki dil arasındaki farkın Almanca ile İngilizce arasındaki fark kadar olduğunu ifade eder. Daha da ilginci Kürt kelimesinin Türkçe olması da kafaları karıştırmaktadır. Esas konumuzun Kürtçenin etimolojisi ve bu çağda yaşayan kendini Kürt olarak görenlerini kökenini incelemek olmadığı için kafaları daha fazla karıştırmak istemiyoruz. Tüm bu literatürün gelinen süreçte önemi kalmadı. Ortada Suriye, Irak, İran ve Türkiye‘de kendini Kürt olarak tarif eden milyonlarca insan ve bir kuvvet var. Bu yazımızda bu kuvvet ile Türk milliyetçilerinin ilişkisini, bu kuvveti tanımlamasını ve bu kuvvete yaklaşımını inceleyeceğiz.</p><p>Halihazırda Türkiye’deki ve bölgedeki Kürtlerin kim olup olmayacağının kararını Türk milliyetçileri vermek istiyor. Bir şekilde Kürtlere eğer bir yurdunuz ve hakkınız var ise bu da bizim size verdiğimiz-vereceğimiz haklardır denmiş oluyor. Zaten size her şeyi vermiş durumdayız. Daha fazla ne istiyorsunuz demektedir Türk Milliyetçileri. Bu yaklaşım zahiren haklı gözükebilir. Nitekim Kürt olduğu için devlet ihalesine giremeyen kimse yoktur. Kürt olduğu için Türkiye’nin herhangi bir yerinde mülk alamayan kimse yoktur. Kürt olduğu için kız verilmeyen bir damat adayı olmadığı gibi Kürt gelin istemem diyen bir kaynana da yoktur. Tersi de geçerlidir. Egeli bir damata kızını vermeyen bir Diyarbakırlı, Hakkarili, Bingöllü Kürt de yoktur. Diğer yandan marksist, solcu, milliyetçi, otonom, alevi, islamcı kürt olmak zordur. Bir şekilde bu kişi veya grupları devlet tehdit görür ve kabul etmez. Devletin kabul etmediğini Türk milliyetçileri de kabul etmez. Nihayetinde bu kabul etmeme hem milliyetçi Türklerin hem de devletin Kürtlerle ne yapacağını bilememekten ileri gelmektedir. Sistemin ve Türk milliyetçilerinin bu kabulsuzlük politikası Kürtleri uluslaşma sürecine iteklemektedir.</p><p>Ulus mu ulusçuluğu doğurur ulusçuluk mu bir ulus yaratır? tartışması tarihi ve güncel bir tartışmadır. Siyasal literatüre göre bir ulusun olması için; tek biçimlilik gösteren teritoryal bir kültürün var olması, yeterli büyüklüğe sahip sınırları olan bir toprak parçası, kendi kendini adlandırma, belli bir tarihsel süreklilik ve bu süreklilik iddiasını kanıtlayan bir tarihsel yazım, kendi kurumları ve bir merkez, ortak bir kültür ve dil gereklidir. Bu koşullar tarihte Kürtler için oluşmaya başladı. Üstelik bu süreçte Kürtlerin tek başlarına olmadığını da kabul etmek zorundayız. Örneğin Sorani konuşulan Kuzey Irak’ta yukarıdaki şartların bir kısmının oluşması hem Türkiye’nin hem de batılı güçlerin yardımıyla mümkün olmuştur. Keza çoğu Türkiye’den gitmiş Kurmanci konuşulan Kuzey Suriye’de otonom bir bölge inşaa süreci ABD desteğiyle yürümektedir. Yine Türkiye’de şiddet yoluyla taleplerde bulunan örgüt bir şekilde Kürt hareketine geniş bir temel yaratmayı başarmıştır. Birkaç şaki denen örgüt 40. yılında %10’un üstünde toplumsal destek bulan bir siyasal harekete dönüşmüştür. Hal buysa; hem sistem hem de Türk milliyetçilerinin Kürt uluslaşma sürecini ve gidişatı anlayamadıklarını rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu durumda şunu sormalıyız. Neden anlamıyoruz?</p><p>Ne Osmanlıcılık ne de İslamcılık geri çekilmeye çare olmadığı için imparatorluk bakiyesi Türkiye Cumhuriyeti’ni kuranların elinde Türk olmaktan başka çare kalmadığını söylemek yanlış olmaz. Ancak Türklüğü bol müslümanlığı az bu modernleşme yolculuğu cumhuriyetin 100. yılında çatırdıyor. İslamcılık ve Kürtçülük başlangıç yıllarında ne bugün ki kadar kuvvetli ne de dünya bugün ki kadar iç içe değildi. Çağının önünde bir lider ve deha olan Atatürk’ün geliştirdiği muzaffer Türk Ulusu formülü ilk dönem için çalıştı ve işe yaradı. Ancak artık kafi derecede çalışmıyor. Bunun tek sebebi formülün yanlış olması değil. Formülün reaksiyona girdiği çevrenin, koşulların, kaynayan kazanın değişmesi. Şöyle ki; 80’ler serbestleşme, 90’lar küreselleşme, 2000’ler internet ve iletişim, bugünler ise yatayla dikeyin çatıştığı matris dijital toplum yılları oldu. Diğer yandan İran-Irak savaşı, birinci ve ikinci körfez savaşları dengeleri değiştirdi. Son olarak Suriye iç savaşı kaynayan kazana odun attı. Koşullar değiştiğinde formülünde değişmesi gerekirken formülü değiştirmeyen Türk milliyetçiliği ve sistem kozmopolit islamcılık ile ayrılıkçı kürtçülüğün elinde kendi mahvına doğru ilerliyor.</p><p><strong>Endişelenmeli miyiz? Evet. Umutlanmalı mıyız? Yine evet.</strong></p><p>Öncelikle şunu anlamalıyız; şiddeti bir araç olarak kullanan örgüt ve siyasal uzantısı ne istiyor? Mesela 50 yıl sonra ne olmasını bekliyorlar. Dağdakilerin ne istediği ve hedefleri anlaşılır değil. Mevcut yasalar ve düşünce iklimi ovadakilerin de ne istediklerini anlamayı zorlaştırıyor. Bu puslu ortamda devletin ve Türk milliyetçilerinin genel kabulüne göre Türkiye’yi bölecekler. Sonra 4 ülkeden koparılan topraklarla büyük Kürdistan kurulacak ve Akdeniz’e bağlanacak. Hatta kimi romantik, marjinal kürtçüler Karadeniz’e kadar bir alanı kürtleştirmek istiyor. Bunu görenler büyük Ermenistan için kürtçülerin hizmet ettiğini ileri sürer. Ayrıca Kürtlerin İsrail oğullarının vaat edilmiş topraklar idealine hizmet ettiği de dile getirilen bir başka görüş. Nihayetinde ayrılıkçı kürtçülük ile mücadele eden çoğu zaman yalpalayan ve silaha tankla cevap veren devleti milliyetçi Türkler tefrik etmeden destekliyorlar. Ayrıca yalpalayan sadece devlet değil silahlı mücadeleye girmiş örgüt de yalpalıyor. Mesela Bağımsız bir Kürdistan kurmak Türklere rağmen nasıl mümkün olacak? Velev ki olsa bile barış ve refah içinde yaşanabilecek mi? İmkansız görünüyor. O zaman kardeşlerin barışmasından, kuvvetlerini birleştirmesinden başka çare yok demektir.</p><p>Diğer yandan kim Türk, kim Kürt, neresi kimin, kimin ne kabahati var soruları da anlamsız ve içinden çıkılmaz haldedir. İçinde bulunduğumuz durum Rose’ların Savaşı filmini hatırlatıyor bana. Hali vakti yerinde, güzel bir malikhanede yaşayan, güzel çocuklara sahip Oliver Rose ve Barbara Rose’un çirkin ve acı bir boşanma savaşını anlatıyor film. Birlikte ölüme sürüklenenen iki kişi ve savaştan çıkmış perişan bir ev sahnesi ile film bitiyor. Maalesef Türk milliyetçileri Kürt kardeşlerine gereken saygıyı ve özeni göstermiyor. Aynı şekilde örgüt de ne sembolleri doğru kullanıyor ne eylemlerini yeterli ahlaki temele oturtamıyor. Bu sadece bir insani problem değil. Aynı zamanda stratejik yoksunluk ve öngörüsüzlük problemi. Böyle devam ederse geri dönülemez bir hataya doğru ilerliyor. Mesela Suriye iç savaşında İŞİD Kobani-Ayn el-Arab şehrine saldırdı. Şehri savunmakta zorlanan YPG güçlerine Türkiye Cumhuriyeti yardım etmedi. Salih Müslim ve Selahattin Demirtaş’ın talepleri başta olmak üzere çağrılara kulak asılmadı. Bunun üzerine beyzbol sopalı telefonundan sona peşmerge güçleri Kobani’ye Türkiye Cumhuriyeti topraklarından geçerek YPG’ye yardıma gitti. Fransa ve ABD İŞİD’e karşı YPG’ye tam destek verdi. Türkiye Cumhuriye’tinin İŞİD’e karşı Kürtlerin yani kardeşlerinin yanında olması gerekirken Türk milliyetçileri bu yardımı blokladılar. Bu ne ahlaki bir tutumdu ne de stratejik bir yanı vardı. O vakit ben Ülkü ocaklarında gençlerin İŞİD’e karşı Kobani savunmasına katılması için teşvik edilmeli diye acilen bir memorandum hazırlayıp karar sahibine ulaştırılması için göndermiştim. Eğer Kobani’yi kurtarmak için Türk milliyetçileri kendi kardeşlerini korumak ve kollamak için kimseye ihtiyaç yok biz varız diyebilselerdi büyük bir fırsat olabilirdi. Bu fırsat barış-kardeşliğin yanı sıra bir zenginlik fırsatının da başlangıcı olabilirdi. Kobani savunmasına yardım etmeyen Türkiye devleti ve Türk milliyetçileri dünya kamuoyunda PKK-YPG güçlerinin kahramanlaşmasının önünü açtı. Batı kamuoyunda kafa kesen şeriatçılara karşı savaşan Kürt kadınlar destanlaştı. Mazlum Abdi Washington’da General Mazlum Kobani olarak ağırlandı. Binlerce tır muhimmat, askeri destek, maddi kaynak ve en önemlisi moral ile 40 yıl boyunca dağda çok ağır şartlarda barınan silahlı örgütün bu sayede bir karargahı oldu. Üstelik ABD ve dünyanın koruması altında. Kobani ile hendek operasyonlarını birlikte düşünmek gerekir. Hendek operasyonu 6 il ve 20 ilçede şehrin ortasında yapıldı. PKK şehrin göbeğinde nasıl bu hendekleri kazmış ve nasıl bu seviyede örgütlenebilmişti? Devlet yok muydu? Kaldı ki; Kobani savaşından bir yıl önce yüzbinlerin katıldığı davullu zurnalı bir mitingde Öcalan’ın talimatı okundu. Maalesef bu izni verenlerin talimatı gönderenden meydanda 1.000 tane Türk bayrağı da sallayın o da bizim bayrağımızdır demeyi unutmuş olmaları da ilginç. Çözüm sürecinde kardeşliği tesis edecek basit işlerin dahi yapılmamış olması manidar. Bu talimata göre örgüt silahlı güçlerini Suriye’ye götürme kararını Türkiye Cumhuriyetini yönetenlerle birlikte almıştı. Nihayetinde hendek operasyonunda devlet gücünü ağır bir maliyetle, savaştan çıkmış gibi şehir görüntüleriyle gösterdi. Ardından KCK davaları geldi. İlk girdiği cumhurbaşkanlığı seçimlerinde %9.76 oy alarak Selahattin Demirtaş üçüncü oldu. Hapisteki Demirtaş’ı 2018’deki ikinci adaylığında sistem üçüncülükten indiremedi. Şu an sosyal araştırmalar gösteriyor ki; artık Kürt gençlerin de ulus bilinci yaşlılardan çok daha yüksek. Bu süreç stratejik derinlik-çukurluk ile stratejik yoksunluk arasında gidip gelen politikasızlık ortamında adım adım gerçekleşti.</p><p>Diğer yandan refah ve zenginliğe erişmek için birlikte çalışmak zorunda olduğumuzu görmeliyiz. Otonom Kuzey Irak ve otonomluğa doğru ilerleyen Kuzey Doğu Suriye’de ekonomik rezerv tespiti yapılmış 44 milyar varil petrol var. Türkiye’nin akaryakıt ihtiyacının %65’ini tek başına karşılayan Tüpraş’ın 200 milyon varil kapasitesi olduğunu düşünürseniz rakamın büyüklüğü daha iyi anlaşılır. Ayrıca bölge dünyanın 6. büyük doğalgaz rezervine sahip. Üstelik petrol ve doğalgaz çıkarma maliyeti dünyanın en ucuz bölgesi. Türkiye net petrol ve doğalgaz ithalatçısı. Türkiye enerji açığını Doğu Akdeniz veya Karadeniz’den kapatması çok zor. Ama hemen dibimizdeki bu bölge Türkiye için ucuz enerji kaynağı. Dünyanın her yerinde petrol, doğalgazı çıkaran arazi sahibine ortalama %10–15 arasında pay verir. Mesela “emperyalist” denen ABD’ye gitseniz ve Teksas’ta petrol arama ve çıkarmak için bir anlaşma yapsanız en fazla %15’ini arazinin sahibine verirsiniz. Örneğin Kuzey Irak’ta faaliyet gösteren Türk girişimcilerin kurduğu Genel Enerji şirketi Londra’da halka açık bir şirkettir. Faaliyet raporunda varil başına çıkarma maliyeti 4 USD olarak raporlanmıştır. Bu şirketin kurucularından biri Türkiye Cumhuriyeti tarafından bir şekilde kötürüm hale getirildi. Merkezi Irak ve Suriye hükümetleri ile Kürt varlığı arasında denge politikası ile herkesin çıkarına bir yol izlemedi Türkiye. Stratejik yoksunluk Kürtleri daha fazla ABD, İsrail, Fransa gibi kuvvetlere itekledi. Acıklı bir film gibi Suriye tarihte Türklerin en çok savaştığı Ruslara teslim edilmiş oldu. Büyük Petro mezarından kalksa önce aptal ABD’lilere sonra Türklere teşekkür eder. Kuzey Irak’ta dahi Gazprom başta olmak üzere Rus şirketleri bölgenin en büyük yatırımcıları oldular. Bir zamanlar komunistler Moskova’ya diyen milliyetçiler Putin’e aşık oldular galiba. Öte yandan bu süreçte İran Şii hilalinin çapını genişletti. Stratejik derinlik o kadar hafif ki ekonomik menfaatler içinde yok. Türk milliyetçileri ve siyasal islamcılar hamasetten öteye gidemezken zenginlik hem Kürt hem Türklerin elinden gidiyor. Taşınamaz bir sığınmacı masrafı ile karşı karşıya kaldık. Oysa bölge pertolünün dünyaya çıkış noktası Adana Yumurtalık dünyanın en önemli petro-kimya kümelenmesi olabilir. Sadece şehir hastanelerine harcanan para dahi bu işe yeterdi. Örneğin dünyanın enerji başkenti ve en büyük petro kimya bölgesi Houston’ın petro kimya ekonomisi 400 milyar doları buluyor. Petrolden çok uzak olan Singapur şehir devleti Türkiye’nin 4 katı petro-kimya üretimine sahip. Doğu Akdeniz’de romantik laflarla girişilen doğalgaz projelerinden daha düşük masraf ile sanayimiz, dükkanlarımız ve evlerimiz pahalı Rus gazı yerine bu bölgedeki ucuz gazdan yararlanabilirdi. Bu gazdan payını alan bölgede imar faaliyetlerine kaynak yaratabilir ve Türk müteahhitlere alana açabilirdik. İnsani gelişim hızlanırdı. Türk milliyetçilerinin tarih bilenleri Erbil Atabeyliğinin Selçuklu komutanı Begtegin’in oğlu Zeynuddin Ali Küçük kurdu derken Kürt milliyetçileri ise Selahattin Eyyubi Kürt idi gibi hamaset yapmaya devam ederken Türkiye vergi mükellefleri kazanç getirmeyen ve acı dolu işler için para ödüyor.</p><p>Uzun uzadıya gelinen noktayı ve tarihsel süreci anlatmaya gerek yok. Esas soru ve sorun bundan sonra ne olacak? Benim kanaatime göre Türklüğün geleceği ile Kürtlüğün geleceği aynı nehirde akmaktadır. Türk milliyetçileri sayıca ve kuvvet bakımında kendilerinden daha zayıf kardeşlerini egemenlere teslim etmemelidir. Öz kardeşine sahip çıkamayan namusuna da sahip çıkamaz. Her ne olmuşsa ve oluyorsa ya da genel kabule göre ortada bir emperyalist oyun var ise oyunu bozmak için Türk milliyetçilerinin kardeşlerine doğru adım atması gerekir. İster bir hak elde etmek, isterse otonom bir bölge kurmak, isterse mirası bölmek veya ayrılmak isteyen olsun şiddete bulaşmış olsa dahi kardeş hukukuyla yaklaşmaktan başka çare kalmamıştır. Bu yolu Türkiye’de laikler, aleviler, solcular, islamcılar ve hatta devletin kendisi dahi açamaz. Bu yol sadece Türk milliyetçilerinin açabileceği bir yoldur. Türk milliyetçileri dışında herkes bu yolda bölücükle, hainlikle suçlanır. Kaldı ki; Cumhuriyetle birlikte başlayan karıştır-barıştır süreci Türkiye’de işlemiştir. PKK ile güvenlik güçleri arasında sıkışan bölgedeki Kürtler Türkiye’nin her tarafına dağılarak ayrılığı imkansız hale getirmiştir. Karıştır-Barıştır yaklaşımı ile problemin Türkiye sathına yayıldığı da unutulmamalıdır. Bir yandan terör ile konuşulmaz deniliyor diğer yandan siyasi uzantısı yasa yapım sürecinde rol alıyor. Bunlar akılsızlık değilse komiklik olur. Ayrıca örgüt şimdiye kadar kürtçe konuşanlar ve devlet ile çarpıştı. Şükürler olsun ki, ülkücülere, ulusalcılara sistematik ve büyük bir saldırı gerçekleştirmedi. Bu asla istemediğimiz bir felakete sürüklenme hali olur. Örgüt ve siyasi uzantısı “kemalist-jakoben” devlet ve siyasal islamcıları hedef alırken doğrudan Türk milliyetçilerini hedef almaması adım atmak için kapı aralıyor. Vakit kaybetmeden bu adım atılmalı. Aksi halde geç kalınabilir. Bu olasılığı düşünmek dahi korkutucu!</p><p>İhtiyaç duyduğumuz şey feraset…<br>Oyuna oyunla karşılık verecek akıl…<br><br>Hakkıyla bilen Allah kardeşliğimizi ebedi kılsın…<br>Tanrı Türk’ü de Kürt’ü de korusun!</p><p>Ömer Turhan</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=98407f1dbd77" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Allah’ın da defteri vardır! Sayın Erdoğan.]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/allah%C4%B1n-da-defteri-vard%C4%B1r-say%C4%B1n-erdo%C4%9Fan-2abe144d9163?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2abe144d9163</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 11 Feb 2023 10:25:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-11-11T04:23:53.962Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/783/1*BO6KSrVIynjS5_vA2WBjQA.jpeg" /></figure><p>“Alemlerin rabbi olan Allah’a hamd olsun. O acıyan ve esirgeyendir. O hesap gününün yargıcıdır. Ancak Allah’a ibadet eder, onun önünde eğilir, ona kulluk eder ve sadece ondan isteriz. Bizi iyilik, doğruluk ve güzelliğe onun yolu erdirir. Refaha, bolluğa erişmiş mutlu kimselerden olmak için en doğru yol Allah’ın yoludur. Gazaba uğramış, sapmışların yolu onun yolu değildir.”</p><p>Sayın Erdoğan, Kur’an bize der ki; malların ve evlatların oyun olduğu dünya hayatında yaptıklarımız Allah’ın defterine kaydedilir. Herkesin bir defteri vardır onun katında. O defter hesap gününde açılır. Herkesin yaptığı Allah’ın terazisinde tartılır. Hesap gününün yargıcı yaptıklarımızın karşılığını hepimize vereceğini vaat ediyor.</p><p>Sayın Erdoğan, Türklerin kahir ekseriyeti Türk tarihinde çok az kişiye nasip olan muazzam bir makam ve güç verdi size. Size inandılar. Sizi sevdiler. Göreviniz çok zor. Yükünüz ağır. Kur’an’a göre gücün ve servetin tek elde toplanması fenalığın ana kaynağıdır. Bilerek ya da bilmeyerek bu kadar gücü elinizde toplamanız size de memleketimize de yarar getirmiyor. Gücünüzü size güç veren toplumun her kesimiyle paylaşın. Sizi gerçeklerden koparan, ikbalini sizin gücünüzden alanlar, sizi yanlışa sürükleyenler umutlarımızı, geleceğimizi ve memleketimizi yok ediyor. Liyakatsizlerin, aç gözlülerin, akılsızların yaptıkları sizin de defterinize kaydediliyor.</p><p>Sayın Erdoğan, size İsra süresinin 16. ayetini hatırlatmak isterim. “Biz bir ülkeyi yok etmek istediğimiz zaman, şımarık varlıklılarına emrederiz, onlar itaat etmeyip orada kötülük işlerler. Böylece, o ülke helaka müstahak olur, biz de onu yerle bir ederiz.” Kur’an bize yol gösteriyor. Aklı, bilimi, sanatı ve ahlakı terk edersek kötülük ortaya çıkar. Allah bize adetullaha-tabiatın yasalarına uymamızı emrediyor. Emaneti ehline vermemizi emrediyor. Kelam-ı kibarı emrediyor. Ortak aklı çalıştırmamızı emrediyor. İlim sahiplerinin tavsiyelerine uymayı emrediyor.</p><p>Sayın Erdoğan; size kutlu rehberimiz Hz. Muhammed’den bir örnek vereyim. Hani peygamber ve arkadaşları Mekke’yi fethetmişlerdi. O vakit Kabe’nin anahtarı müşriklerden Osman bin Talha’da idi. Peygamberin arkadaşlarından bazıları Kabe’nin anahtarının müslümanların ileri gelenlerinden birine yani kendilerine verilmesini istiyordu. Bunun üzerine kutlu rehberimiz Hz. Muhammed Osman bin Talha’dan anahtarı aldı. Kabe’de namaz kıldılar. Peygamber Fetih hutbesini okudu. Allah’a kendisi ve arkadaşlarını Mekke’nin hakimi kıldığı için şükrettiler. Ardından peygamber Osman bin Talha’yı çağırdı. Nisa süresinin 58. ayetini hatırlattı arkadaşlarına. “Hiç şüphesiz Allah size, emanetleri ehline teslim etmenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder. Allah size ne güzel öğüt veriyor. Şüphesiz Allah işitir ve görür.” Peygamber ayeti okuduktan sonra Osman bin Talha’ya Kabe’nin anahtarını geri verdi. Rivayetlere göre; Kabe’nin sorumluluğunu Osman bin Talha’ya verirken mealen şöyle buyurdu: “Bu anahtarı, bu görevi, bu emaneti layıkıyla yerine getirmek üzere alın. Zâlim olmadıkça hiç kimse bu emaneti sizden alamaz! Bugün, iyilik ve ahde vefâ günüdür”. Osman bin Talha çok uzun zamandan beri Kabe’ye hizmet eden bir aileden gelmekteydi. Sadece işin ehli değildi. Aynı zamanda Kabe’nin kurumsal hafızasını da devam ettirmekteydi. Bu örnek peygamberin kendisine kayıtsız-şartsız bağlı olanların liyakat sahibi olsalar dahi kurumsal devamlılığa daha fazla önem verdiğini ve arkadaşlarını göreve atamadığını gösteriyor.</p><p>Sayın Erdoğan; Kur’an ve Allah’ın elçisi inananlara öğüt ve ibrettir. Hani Mûsâ bir vakit kavminin yaptıklarından dolayı öfkeye kapılmıştı. İstişare etmek için kavminden yetmiş adam seçti. Bu esnada onları müthiş bir sarsıntı yakaladı. “Mûsâ dedi ki: “Ey rabbim! Dileseydin onları ve beni daha önce helâk ederdin. İçimizdeki beyinsizlerin işledikleri yüzünden bizi helâk edecek misin? Bu iş, senin imtihanından başka bir şey değildir; onunla dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola iletirsin. Sen bizim velimizsin. Artık bizi bağışla ve bize acı! Sen bağışlayanların en iyisisin.” Şimdi içimizdeki düşük akıllılar ve beyinsizlerin yaptıklarından dolayı masumların canları, sevdikleri, malları, gelecekleri yok oldu. Beyinsizliğe devam mı edeceğiz?</p><p>Sayın Erdoğan, hesap gününün maliki Allah aşkına, vahyi bize getiren kutlu Muhammed aşkına, bu topraklarda yaşayan masumlar aşkına size baş üstüne diyen aç gözlü-beyinsiz-korkaklardan kurtulun. Liyakat sahibi cesur-akledenlerin sözlerine kulak verin. Emanetleri ehline verin...</p><p>Allah’ın defteri kalıcı tek defterimizdir.</p><p>Ömer Turhan</p><p><em>Bu yazı 6 Şubat 2023 Maraş depremi sonrası derin çaresizlik ve geleceğe olan sonsuz ümit ile kişisel tarihime not düşmek için yazıldı.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2abe144d9163" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Değer, para ve dijital ekonomi!]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/de%C4%9Fer-para-ve-dijital-ekonomi-545c59a95e10?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/545c59a95e10</guid>
            <category><![CDATA[değer]]></category>
            <category><![CDATA[currency]]></category>
            <category><![CDATA[para]]></category>
            <category><![CDATA[digital-transformation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 02 Aug 2022 10:55:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-02-22T07:52:39.967Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*M0bEQj_UOAIt1CsH9yRxGw.jpeg" /></figure><p><strong>Kötü para toplumları kötürümleştirir…</strong></p><p>Kraliçe 1. Elizabeth döneminde hem altın hem gümüş paranın aynı nominal değerle aynı anda piyasada dolaşmaya başlamasını bir tabiat yasası olarak kraliçenin danışmanı Thomas Gresham basitçe şöyle ifade etmiştir: “Kötü para iyi parayı kovar!”</p><p>Gresham fiziksel özellikleri farklı olan iki metalin aynı değerde olamayacağından hareketle bu yasayı ortaya koymuştu. Rahmetli modern zamanlarda yaşasaydı muhtemelen şöyle derdi: Kötü para toplumları kötürüm eder!</p><p>Para değiş-tokuşu kolaylaştıran insanoğlunun en önemli, pratik, faydalı bir etkileşim icadıdır. Aynı zamanda para değerin ölçüsüdür. İşte burada sorun başlar. Çünkü; değer göreceli bir kavramdır. Coğrafi, toplumsal, kişisel, konjonktürel koşullar değeri değiştirir. Değer; alıcı ve satıcıların takdir ettikleri fiyattır. Çölde susuz kalan ve 1 litre altını (19,28 kg) olan bir alıcı 1 litre suya (1 kg) tüm altınını verebilir. Oysa su başka bir coğrafyada fiyatlanmaz bir başka ifadeyle “değersiz”dir. Oysa su yaşamın kaynağıdır. Neredeyse birbirinin aynı olan iki gömlek sırf üzerindeki logolar farklı diye 100 katına kadar “değerli” olabilir. Aynı küresel firmada çalışan aynı işi yapan iki kişi bir saat çalışarak aynı küresel markanın restoranına gittiklerinde aynı miktarda hamburger yiyemezler. Kestirmeden şu cümleyi kurabiliriz: Değer ve para kavramları ve bu kavramların etrafındaki literatür oldukça karmaşıktır ve her geçen gün karmaşa artmaktadır. Artık günümüzde değer; algılar, umutlar, beklentiler üzerine inşaa edilen yapay bir fiyatlama ile dramatik düşüşler ve ani yükselişlerle belirleniyor. Ayrık ekonomiler ve ayrık kültürler küreselleşmenin ve dijitalleşmenin etkisiyle tekilleştikçe değer ve para kavramları üzerinde daha fazla düşünülmesi gerekecek.</p><p>Dijitalleşme seçenekleri bir tıklama mertebesine indirdi. Küreselleşme ise gümrük duvarlarını indirdi ve malların dolaşımını kolaylaştırdı. İkisi birden ise para ve para türevlerinin sınırsız ve ölçüsüz dolaşmasını sağladı. Marshall McLuhan’ın diliyle ifade edersek; “Önce insan teknolojiyi şekillendirir. Sonra teknoloji insanı şekillendirir.” Internet sadece yeni bir kültür değil yeni bir insan tipi ve sosyoloji yarattı. Dijital ürün ve servisler çeşitlendi, çeşitlendi ve çeşitlendi. Dijital ürünlerin yanı sıra fiziksel ürünlerin dijital olarak zenginleştirilmesinden bahsedilir oldu. Dünyada her 1 birim malın veya emeğin dolaşımına karşılık 80 birim para dolaşıyor artık. Hal böyle olunca değerin kendisi gerçeklerden koptu ve yeni bir gerçeklik oluştu.</p><p>Şu evrede inşası devam eden üç yeni gerçeklikten ve ortaya çıkan sorundan bahsedebiliriz; Dijital paralar, para olmayan para türevleri, aşırı spekülatif değerleme.</p><p><strong>1. Otoritesiz, sahipsiz ve karşılıksız dijital paralar</strong></p><p>000000000019d6689c085ae165831e934ff763ae46a2a6c172b3f1b60a8ce26f</p><p>Yukarıdakine benzer, alfanumerik, tek başına anlamı olmayan bir data ile 1 kg altın alındığını duysa Thomas Gresham ne derdi acaba? Muhtemelen dijital para tüm paraları kovacak derdi. Bu yeni bir evre. Değerin ölçü birimi milli kağıt veya kaydi paralardan, devletsiz dijital paralarla ölçülmeye başladı. İşin sonunu şimdiden öngörmek kolay değil. FED kurulmadan önce Birleşik Devletler’de binlerce banknot-para vardı. Her banka kendi banknotunu basardı. Bu büyük sorunlar yarattı ve ödemeler sistemi bozuldu. Sahte ve karşılıksız banknotlardan zarar görenler çoğaldı. Sonunda 1913’de FED kuruldu. Muhtemelen benzer bir süreç yaşanacak. FED’e bankerler, eyaletler ve merkezi hükümet ortak olmuştu. Tüm dünyanın kabul edeceği tek bir takas ve rezerv dijital paraya süreç ilerleyebilir mi göreceğiz. Muhafazakârlar bu işi devletler eliyle yapmaya çalışacaktır. Liberaller devletlerin etkisini minimumda tutmak isteyeceklerdir. Milliyetçiler her devletin kendi rezerv dijital parası idealini benimseyeceklerdir. Anarşistler ise hem devletleri, hem devlet üstü kurumları ve şirketleri kökten reddeceklerdir. Emmanuel Kant’ın idealizmi tüm savaşları bitiren bir savaşla sonsuz barışın peşinde koşar. Tüm paraları kaldıran tek bir para, paraların kendi aralarında spekülatif değerlemelerinin önüne geçebilir ve daha adil bir dünyanın kapısı aralanır mı? Kim bilir? Neden olmasın…</p><p><strong>2. Para olmayan paralar!</strong></p><p>Parayı sadece merkez bankaları kağıt olarak basmıyor. Merkezi yönetimler, yerel yönetimler, şirketler, bankalar tahvil çıkararak bir bakıma para üretiyorlar. Krediler ve teminatlar yoluyla da para üretilmiş oluyor. Türevlerin türevleri ile para çoğalıyor.</p><p>“The Big Short” filmi 2008 krizinde olan biteni trajikomik bir üslupla finansal piyasaların korkusuz bahisçilerden oluşan büyük bir kumarhane olduğunu anlatıyor. Yaratılan para bolluğu sorun olmakla birlikte daha büyük sorun paranın az sayıda kişi veya kuruluşta öbeklenmesidir. Buna ek olarak paranın sıcak ve kara olanı daha büyük problemlerin kaynağıdır. Sıcak para hızlı hareket eder ve kısa vadeli düşünür. Paranın dolaşım hızı ile reel ekonominin hızı arasındaki sürtünme menkul kıymet, döviz ve emtia piyasalarında hararet yaptırır. Isınma ve soğuma döngüsel krizlere sebep olur. Sıcak paradan daha tehlikelisi başta gayrimenkul piyasaları olmak üzere girdiği piyasalarda değer-fiyat dengesini bozan kara paradır. Alvin Toffler’in deyimiyle hızlanan hızlanma dönemindeyiz. İkinci dünya savaşından sonra batıda inşa edilmeye çalışılan sosyal devlet veya makul kapitalizm düzeneğini sadece politikacılar ve aç gözlü girişimciler bozmamıştır. İnternetin sebep olduğu değişim değerin ölçü birimi olan parayı yeniden tanımlayacak. Spekülatif olmayan adil bir değiş-tokuş aracı mı yoksa çeşit çeşit paralara mı evrilecegiz? Filmin henüz fragmanındayız.</p><p><strong>3- Aşırı spekülatif değerleme’</strong></p><p>Klasik iktisat fiyatın arz talep dengesine bağlı olarak optimal olacağını vaaz eder. Bu gayet mantıklı bir açıklama. Ancak arz talep dengesizliği artık doğal etkiler, savaşlar ve sosyal nedenlerin dışında sunni yaratılabilir. İster bir hammaddeye, ister bir hisse senedine veya tahvile veya kripto bir varlığa olan aşırı talebi yaratmak 20 sene öncesine göre daha kitlesel ve daha küresel oldu. Sosyal medyanın imkanlarını kullanan sanal ve geçici örgütlenmiş bir grup GameStop’un 15 Aralık 2020’de 15 Dolar olan hisselerinin 29 Ocak 2021’de 325 dolara çıkarttı. GameStop yeni bir iş modeli açıklamamıştı. Bir altın madeni bulmamıştı. Büyük bir teknolojik icadı duyurmamıştı. Yeni bir CEO transfer etmemişti. Nasıl oldu da sadece 45 gün içinde 20 kat değerli hale geldi. Değerin; ihtiyaçlar, yaratılan kâr, verimlilik ve inovasyondan bağımsız bir hatta ilerlediği zamanlar oldu tarihte. 1637 senesinde Hollandalı usta bir zanaatkâr yılda 300 florin kazanırken bir lâle soğanı 4.200 florine kadar çıkmıştı. 100 yıl boyunca temettü dağıtsa dahi şu anki değerine ulaşamayacak binlerce şirket var borsada işlem gören. İşin kötüsü bu sadece menkul piyasalarında olmuyor. Aşırı şişmiş bonservis fiyatları spor kulüplerini iflasa sürüklüyor. Örneğin bir mahallede nereden getirdiği belli olmayan bir parayla birisi piyasanın iki katına bir ev aldığında fiyatlar üç katına çıkıyor. Örnekleri çoğaltmak mümkün. Elinde çok miktarda para olanlar değerin ölçü birimi olan parayı speküle ettikçe kafalar karışıyor ve sıradan hayatlar zorlaşıyor. Kötü para toplumları kötürümleştiriyor.</p><p>Sonuç olarak dijital ekonomide değer ve değerin ölçü birimleri yeniden tanımlanıyor. Denklemdeki değişken sayısı ve oyuncu sayısı arttıkça karmaşa ve kararsızlık artıyor. Şu an sadece şunu biliyoruz. Dijital olgunluk düzeyi yüksek olan “digirati” şirketler daha değerli. Bu sadece operasyonel kârlılıktan kaynaklanmıyor. Bu şirketlerin geleceğine beslenen umut daha yüksek. Hal böyle olunca değer üretmek; beklentiler yaratmaya ve beklentilerin gerçekleşeceğine dair iyimserliğe bağlı.</p><p>İşler zordu. Daha da zorlaşacak…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=545c59a95e10" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İslamcılığın İflası!]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/i%CC%87slamc%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1n-i%CC%87flas%C4%B1-52d5eae7bd36?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/52d5eae7bd36</guid>
            <category><![CDATA[i̇slamcılık]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 12 Jul 2022 07:20:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-01-31T04:43:29.436Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x2RXxyqMBxHfX9mVniqpig.png" /></figure><p>Endüstrileşen ve modernleşen dolayısıyla zenginleşen ve güçlenen hristiyan batının doğuyu teslim alması tüm doğu toplumlarında ve müslüman coğrafyada özel olarak ise Osmanlı tebaasında büyük bir travma yaratmıştır. Diğer yandan pazar ve hammadde arayan Avrupa’dan Osmanlılara daha şiddetli bir baskı kuzeyden yani Ruslardan gelmiştir. 1917 Bolşevik ihtilaline kadar 350 yılda 12 kez Osmanlılar ile Ruslar savaşmıştır. Hem Avrupa’nın hem Rusların ilerlemesini durdurmak için Osmanlılar çeşitli çareler aramıştır. Üç asrı aşan bu geri çekilmenin yarattığı travmanın etkileri günümüze kadar devam etmektedir. İslamcılık düşüncesi de bu çarelerden birinin adıdır. Esasen İslamcılık vahyi hakim kılma ve yeryüzünde barış esenlik inşa etmek için ortaya çıkmamıştır. İslamcılık bir bakıma muzaffer ve fetihçi günlere geri dönme arzusundan başka bir şey değildir!</p><p>Osmanlı elitleri batıdaki yaşanan değişimi ve bu değişimin mülkün kaybedilmesine sebep olacağını erken sayılabilecek bir dönemde fark etmişlerdi. Sözgelimi 1717’de köklü bir yenileşme olarak Nizam’ı Cedit — Yeni Düzen bu motivasyonla ortaya çıkmıştı. Nizam-ı Cedit milat olarak kabul edilirse bugüne kadar esaslı bir yenileşmenin olmadığını söyleyebiliriz. Önce Osmanlılığın bir zamk etkisi yaratacağını düşünen Osmanlı elitleri İttihad-ı Osmanlı ideali üzerine bir gelecek kurmaya çalıştılar ama bu fikir çok dinli-çok milletli ve çok kültürlü Osmanlı coğrafyasında karşılık bulmadı. Ardından bugünün anlam dünyasındaki İslamcılık veya İttihad-ı İslam kavramı ilk kez 1903’de karşımıza çıktı. İttihad-ı İslam kavramının batı literatüründeki karşılığı ise Panislamizm oldu. İttihad-ı İslam ülküsü ile hiç değilse müslüman tebaayı bir arada tutarız fikrine odaklanıldı. Bu da çare olmadı. Birinci Dünya savaşına gelindiğinde batı tarafından sömürge veya yarı sömürge haline dönüşmemiş en azından başında Müslüman-Türklerin yönetici olduğu tek devlet Osmanlı devletiydi. Son çare olarak Osmanlı bakiyesi üzerine Anadolu’da bir Türk devleti kurarak uluslaşmaya bir bakıma razı olundu.</p><p>Türkiye Cumhuriyetinin ilanından itibaren Türklüğü çok müslümanlığı az uluslaşma ve modernleşme süreci de tam manasıyla başarıya ulaşamadı. Sürekli hararet yapan, su kaynatan bu yenilenme ve çağdaş muassır medeniyete ulaşma hedefi 2000&#39;li yıllarda siyasal islamcı bir partinin yönetiminde yeni bir hal aldı. Önceleri toplumun bir kesiminde umut olan, diğer kesiminin ise şans tanıdığı bu parti ve dayandığı islamcı retorik esaslı bir iyileşme ve yenilenme sağlamak yerine bir nevi betonlaşmaya dönüştü.</p><p>Yaşanan bu betonlaşma sürecini bir partide değil siyasal islamcılık fikrinin kökeninde ve tarihsel serüveninde aramalı ve kültürün etkilerini incelemeliyiz.</p><p>İlk olarak ittihad-ı islam fikrinin ortaya çıkışı ve olgunlaşma ve iktidara güçlü bir biçimde gelene kadar fikrin sahiplerini, geliştiricilerini, devam ettirenlerini tanımalıyız. Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh, Sait Halim Paşa, Reşit Rıza, Mehmet Akif başta olmak üzere yapılacak okumalarda özetle şunu görürüz; garbın fennine karşı sürekli dayak yemekten bitap düşmüş ve aşağılanmış çaresiz, yorgun insanlar. Bu insanlar bizim ahlakımız iyidir batının teknolojisi iyidir retoriğini inşaa etmiş islamcı-modernistlerdir. Birinci dünya savaşında Mondros ve Sevr sonrası umutsuzluğa düşen erken dönem islamcılık hayal kırıklığı yaşamış bazalt bir kaya gibi sarsılmaz iradeye sahip fütursuz modernist ve yenilikçi Mustafa Kemal’den büyük bir dayak yemişlerdir. 50&#39;lerde yeniden alan bulan islamcılık romantik ve ütopik bir mecrada akmaya başlamıştır. Tarihten ve gerçeklikten kopmuş yeni bir romantik islamcılık doğmuştur. Necip Fazıl bu sürecin önde gelen inşaatçısıdır. Erken donem islamcılar ile bu ikinci evredeki islamcılık arasında temellendirme farkı olduğunu söyleyebiliriz. Ne demek istediğimi daha iyi anlamak için sözgelimi Sezai Karakoç ile Sait Halim Paşa’nın eserlerini okuyucu karşılaştırabilir. Netice itibariyle romantik islamcıların retoriği geçmişi hakikatten koparan ve kutsayan bu günü anlamayan, yarını ütopikleştiren “mazideki atiyi” yaratmıştır.</p><p>Esasen islamcılık modernleşmeye karşı modern bir harekettir. Doğası çelişkilerle doludur. Karikatürize edersek; güzel, zengin ve mini etekli bir kıza dindar, muhafazakar ve fakir gencin imkansız aşkıdır islamcılık. İslamcılık bana göre pratik-pragmatik islamcılık ve teorik-idealleştirilmiş islamcılık olmak üzere iki kanaldan akmıştır ve akmaktadır. Bizim iddiamız şudur; her iki kanaldan yürüyen islamcılık vahyi ve Kuran‘ı referans almaz. İslamcılığın erken dönem teorisyenlerini okuduğumuzda vahyi ve islamı ihya etmek hedefinin olmadığını açıkça görürüz. İslamcılığın ana hedefi muzaffer, zengin ve hükümran olmaktır. Bir yanıyla bu dünyayı şiddetle isteyen bitmez-tükenmez arzulara sahip olan islamcılar diğer yanıyla dünya hayatını aşağılayan bir retorikle yaşamak zorundadırlar. Daha da ilginci tüm dünyevi hedef ve arzularına bir uhrevi kılıf bulmak zorunda kalır İslamcılık. Bu ikircikli durum islamcılık düşüncesinin sahici bir medeniyet tasavvuru ve aksiyon yaratamayacağının bizce en önemli nedenidir. Hal böyle olunca İslamcılık içinde ortaya çıkan bir fikir veya bir eylem vahye uygunluğu ile ölçülemez. Fikrin sahibinin veya eylemleştirenlerin sakalı, başörtüsü, namazı, kıyafeti ile islamileşir. Mesela çok sayıda vahye uygun fikir; söyleyenlerin alnı secdeye değmiyor öyle ise bu küfürdür damgası yer. Örneğin Cumhuriyet vahye uygun bir fikirdir. Ama Cumhuriyeti getirenler islamın düşmanlarıdır. Ya da bazı tarikatların menakıplarında öyle akıl almaz ve gayri ahlaki bahisler vardır ki; bunu okuyan veya yazan sarıklı, sakallı ve cübbeli olduğu için bu sapkınlıklar islama uygun zannedilir. İslamcılık bir yanıyla aklı ve ahlakı terk eder. Diğer yanıyla muzaffer olmak için ahlaka ve akla ihtiyaç duyar. Çelişik ve kafası karışıktır İslamcılığın. Mesela siyasal islamcılardan ümmetçi olmaları beklenir ama neredeyse 50 yıl boyunca “Milli Görüş” mottosunu kullanmışlardır. Ya da savaşın bir hile olduğunu ileri sürerek yaşadıkları rejimle savaşırken yalan söylemekten çekinmezler. 50 yılı aşan siyasal islamcılık mücadelesi 20 yılı aşan iktidarının sonunda takiyyecilik islamcılık karakterini şekillendirir. Üzücü bir durum olsa gerek…</p><p>Şimdi bir an için hiç bir baskının olmadığı özgür bir ortamda olduğumuzu farz edelim. İslamcılara şunu soralım; “Eşlerinizin ve kızlarınızın baş örtüsünün ve onların mağduriyetinin arkasına sığınarak konuşmayın ve ne yapmak istediğinizi ve nasıl yapacağınızı maddeler halinde sıralayın.” Acaba ne diyecekler? Akla ve ahlaka uygun hangi projelerle yaşamı makulleştirecekler? Yaşadığımız bu topraklar ve tüm insanlığın selameti için ne yapacaklar? Sizin yerinize ben cevap vereyim. 3 madde sayamazlar. Saysalar da nasıl yapacaklarını ortaya koyamazlar. İşte islamcılığın iflası buradadır. Bir medeniyet tasavvurunun olmamasıdır.</p><p>Bugün islamcılık kentin nimetlerinden kenti tahrip ederek faydalanma ve zenginleşmenin adıdır. Kenti tahrip ederken aralara camiler serpiştirmek ise işin kandırmacasıdır.</p><p>“Allah’ın o kent halkından, Resulüne verdiği ganimetler, Allah’a, Resul’e, ona akrabalığı bulunanlara, yetimlere, yoksullara, yolcuya aittir. Ta ki içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir şey olmasın. Resul’e size ne verdiyse onu alın. Size neyi yasakladıysa ondan sakının ve Allah’tan korkun. Çünkü Allah’ın azabı şiddetlidir.” (Elmalılı Hamdi tercümesiyle) Haşr -7’de Allah kentin nimetlerinin kime ait olduğunu ve nimetlerin az sayıda zengin ve güçlü kimselerin elinde öbeklenmesini ve tekelleşmesini şiddetle kınadığını belirtmiştir.</p><p>Şimdi olan biten nedir? Tüm zenginlik az sayıda insanda öbeklenmektedir. Daha da kötüsü tüm kudretin tek bir kişide toplanması İslamcılık olabilir ama islam olamaz.</p><p>Zira İsra-16&#39;da “Biz bir ülkeyi yok etmek istediğimiz zaman, şımarık varlıklılarına emrederiz, onlar itaat etmeyip orada kötülük işlerler. Böylece, o ülke helaka müstahak olur, biz de onu yerle bir ederiz.” vaadi vardır. İslamcılığın bir diğer iflasının delili bu gerçekliktir. Vahye tamamen ters olan gücün bir klanda bir kişide öbeklenmesinin lanetlendiği gerçeğidir.</p><p>İsmail Kara’nın islamcılık tarifi oldukça kapsayıcı ve çok acıklı bir tariftir: “İslamcılık 19–20. yüzyılda İslamı bir bütün olarak (inanç, ibadet, ahlak, felsefe, siyaset, hukuk, eğitim) ‘yeniden’ hayata hakim kılmak ve akılcı bir metodla Müslümanları, İslam dünyasını batı sömürüsünden, zalim ve müstebit yöneticilerden, esaretten, taklitten, hurafelerden kurtarmak, medenileştirmek, birleştirmek ve kalkındırmak uğruna yapılan aktivist ve eklektik yönleri baskın siyasi, fikri ve ilmi çalışmaların, arayışların bütününü ihtiva eden bir hareket.” Gerçekten insanın içi acıyor. Daha öncede ifade ettiğim gibi bu islamcılığın teorik-idealleştirilmiş tarifidir. Oysa yürürlükte olan bu değil pratik-pragmatik islamcılıktır. Kara’nın tarifinin tam aksi yönde yürümektedir. İflasın bir diğer kanıtı da bu durumdur. 20 yıldır olan bitene entellektüel islamcıların itiraz etmemesi ve pratik-pragmatik islamcılığa teslim olmasıdır. Bazıları şöyle diyebilir. Olan biten nedir ki?</p><p>Olan biteni basit örneklerle anlatalım. Bugün islamcıların yönettiği Türkiye’de asgari ücretle geçinen bir aile maaşının %10&#39;u ile günde 4 simit alabilirken aynı Türkiy’de ayda 1.000&#39;den fazla ultra lüks araç alan zengin türüyor. İslamcılık Türkiye’de bir Monaco yaratırken bir de Bangladeş ortaya çıkarıyor. 20 yıl boyunca faize karşı olan İslamcı iktidar aldığı borçlara karşılık 550 milyar dolardan fazla faiz ödedi. Kundaktaki bebekten 90 yaşına kadar her bir vatandaş başına 6.500 dolar faiz demek bu. Daha da kötüsü 2022&#39;nin ilk 5 ayında faizci bankalar bir yılda karlarını %500 arttırdılar. Eğer aradaki fark bankalara değil emeklilere gitseydi her bir emekli 10.000 lira daha fazla para alacaktı. 20 yıllık islamcı iktidar 10 olan milyarder Türk sayısını 30&#39;a çıkardı. Yeni milyarderlerin yarısı doğrudan kamuya iş yapan müteahhitlik sektöründen geliyor. İslamcı iktidar yap-işlet modeliyle verilen ihaleler marifetiyle yaşayan her bir vatandaştan 1.000 dolar alıp 100 civarında müteahhite ve gizli ortaklarına para transfer etti. 20 yılda 1 trilyon doların üstünde mal ve hizmet alan kamu zenginliğin ve şatafatın kaynağı oldu. İmtiyazlar, ruhsatlar ve regülasyonlarla halkın ortak mal ve değerleri çoğunlukla islamcı olmayan hatta islamcılara göre kafir sayılabilecek kompradorlara ve onlarla iş tutan yabancılara verildi. Örneğin islamcılar alkole karşıdırlar. İslamcı iktidar devlete ait alkol üretim ve dağıtım tekelini özelleştirdi. Daha önce alkollü içkiler konusunda hiç bir tecrübesi olmayan üç müteaahit 2004 yılında 292 milyon dolara Tekel Alkollü İçkiler bölümünü satın aldı. Üstelik 230 Milyon dolarını bankalar kredilendirdi. Sadece 2 yıl sonra bu şirketin %90&#39;ının 850 milyon dolara ABD merkezli bir yatırım fonuna sattılar. Bu satıştan 5 yıl sonra dünyanın en büyük alkollü içkiler şirketlerinden biri 2,2 milyar dolar ödeyerek Türk rakısına inandığını gösterdi. Örnekler saymakla bitmez. Tüm bunlar olurken beytül-mal bugün ki adıyla hazinenin hakkını savunan ve toplumun ortak çıkarları için sesini yükselten tek bir islamcı çıkmadı. Hep birlikte, topyekun islamın adillik ilkesini hatırlatan tek bir islamcının dahi olmaması islamcılığın iflasının başka bir kanıtıdır.</p><p>İslamcılar bilerek ya da bilmeyerek sosyolojiyi de değiştirdiler. Tahminlere göre her 100 kadından biri islamcı iktidar yönetiminde bedenini satarak yaşama tutunuyor. Bu korkunç bir rakam. Cemaat ve tarikatlara kaptırılan, tecavüze uğrayan kız ve erkek çocukları için haykıran, tel’in eden tek bir imam-hatipin dahi çıkmaması kötülüğün bulaşıcı ve kurumsal olduğunu gösteriyor. Münferit olaylar diyerek üstü kapatılan, insanın kanını donduran hadiseler karşısında islamcılık mahallesi sessiz kaldı. Kendi ülkesinde çocukların, yaşlıların ve kadınların hakkını savunamaz duruma düşen islamcılık tüm dünyada ümmete iyilikler yaparak kendini kurtarmaya çalışıyor. İddia ettiğimiz gibi islamcılık islamı ve islamın değerlerini araçsallaştırmıştır. Vahiyden kopmuş islamcıların bir barış toplumu inşaa etme hedefi yoktur. Nihayetinde islamcılık ve islamcılardan bir zamanların deyimiyle “adil düzen” beklemek hal böyle olunca komiklik oluyor. Gerçek olmayan bir tarihe ve menkıbelere sırtını dayayarak yükseldikçe İslamcılar toplumun önce aklını sonra malını alıyor.</p><p>Esasen batıcıların aptallıkları ve basitlikleri islamcıların önünü açmıştır. Sahici ve makul bir modernleşme üretmeyen, toplumun değerleri ile çatışan bağnaz Atatürkçüler ve askeri bürokrasi sonunda yönetimi islamcılara teslim etmiş oldu. İslamcılığı islamlaşma zanneden geniş kesimler islamcılığın kozmopolit-pragmatik yanlarını gördükçe hayal kırıklıkları yaşayanların sayısı arttı ve artmaya devam edecek. Hem Türkiye’nin hem tüm müslüman çoğunluğa sahip coğrafyaların sahici bir modernleşmeye ihtiyacı var. Tabiatla uyum içinde olmayan, refah üretemeyen, adaletsiz, eksik-yetersiz devlet olmaya devam ettikçe Türkiye ne kendine ne müslüman toplumlara ne de dünyaya katkı sağlayabilir. Türkiye’de islamcılar islami referanslarla yeryüzünde güzel işler yapılamayacağını adeta kanıtlamak için çalışıyorlar. Yarım kalmış Türk modernleşmesine devam etmek zorundayız. 2. Mahmut, Abdulhamid ve Mustafa Kemal’in savrulmalarla yapmaya çalıştığı modernleşme süreci yeni bir okumaya ve yol haritasına ihtiyaç duyuyor. Son 20 yılda elimizde kalan tek şey islamcılığın muassır bir millet olmak için yeterli kapasitesinin olmamasınının tescili. İslamcılık iflas etti. Terekesini kim çıkaracak ve tasfiye nasıl yapılacak? Şimdi daha zor bir evreye geldik.</p><p>İslamcılar biz bu işi başaramadık diyebilecekler mi? Ellerindeki gücü bırakabilecek ahlaka sahipler mi? Hak ve hukuka sığmayan eylemlerinden dolayı hesap verecekler mi? Bıraktıklarında yönetimi ele alanlar ne yapacaklar? Yeni bir çatışmaya doğru mu sürükleneceğiz? Ellerinde haksız büyük servetler biriktirenlerden toplum kaybettiklerini geri alabilecek mi? Eğer İslamcılar barışcıl bir ortamda iktidarı seçimle kaybettiklerinde geri çekilmezler ise Türkiye çok uzun süreli ve orta yoğunluklu bir çatışma alanına dönüşür. İlaveten bölgesel ve küresel dinamikleri ve tehlikeleri de yönetemezsek yüksek maliyetli ve çok üzücü bir döneme gireriz. Daha kötüsü ve riski arttıran faktör islamcıların karşısında ne yaptığını bilmeyen ve organize olmakta zorlanan bir karşı cephe olması. Bundan daha vahimi ise islamcılık mahallesinde sahici entellektüel ve aydınların olmaması. Yani pratik-pragmatik islamcıların teorik-idealleştirilmiş islamcılık ile dengelenerek törpülenmemesi. Zira 20 yılda kazandıklarını vermeye niyeti olmayan marjinallerle tahkim edilmiş ve üstelik devlet aygıtını elinde bulunduran İslamcı iktidara çıkış yolu gösterecek kimse yok…</p><p>Yaşayıp göreceğiz…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=52d5eae7bd36" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ontolojik bir problem olarak dil ve anlam. Tuzak ve çatışma!]]></title>
            <link>https://medium.com/@albemount/ontolojik-bir-problem-olarak-dil-ve-anlam-tuzak-ve-%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fma-b41b09e66345?source=rss-a870ff9af50e------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b41b09e66345</guid>
            <category><![CDATA[çatışma]]></category>
            <category><![CDATA[ahbar]]></category>
            <category><![CDATA[dil]]></category>
            <category><![CDATA[anlamak]]></category>
            <category><![CDATA[i̇man]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ömer Kâzım Turhan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 05 Dec 2021 11:04:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-12-06T20:22:21.071Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Yaygın görüşe göre yaşam 4 milyar yıl önce başladı. Tek hücreli canlılardan kompleks yaşam formlarına kadar milyarlarca yıl boyunca yaşam çeşitlendi. Derken yeryüzünde konuşan, elleriyle alet yapabilen ve ayakta duran insan ortaya çıktı. Evrim teorisi biyolojik gelişim sürecine akla yatkın açıklamalar getirse de konuşmanın, sesin anlama nasıl evrimleştiğini henüz izah edemedi. Ses yani frekans nasıl anlama dönüştü. Belki de resimler anlamı, anlamlar sesi ve dili yarattı. Ses tınıları veya frekans aralıkları ile heceler ve kelimeler üretildi. Nihayetinde heceler sembolleri tetikledi. Mesela “ağaç’ yazısını veya sesini duyduğumuzda yeşil yaprakları, dalları, gövdesi olan bir resim zihninizde belirir. Ya da birinin ağzından çıkan bir ses kulaklarımıza çarptığında güleriz, ağlarız, tansiyonumuz yükselir. Sesler kelimeleri, kelimeler cümleleri, cümleler metinleri yarattı. Metinleri kaydetmek ve tekrar kullanmak için alfabeyi ve yazıyı icat etti atalarımız. Üstelik 4 milyar yıllık serüvenin sadece 5.000 yılında yazı var. Ama dilin ne zaman oluşmaya başladığını bilmiyoruz. Bu bir ağaçtır. Karnım aç. Bu tatlı. Bu ekşi. Tatlıya ne zaman tatlı, ekşiye ne zaman ekşi dedik? Dili nasıl ve ne zaman kurduk?</p><p>Dil bize göre evrimin oluşturduğu bir merhale değildir. İnsana yüklenen bir yazılımdır. Bu denememizde dilin varoluşsal bir mesele olduğunu ve çatışmanın kaynağı olarak insana kurulmuş tuzak olduğunu öne süreceğiz. Dil alanında çalışmış büyük insanların fikirlerini kritik etmeyeceğiz veya nörolinguistik alanlara da haddimizi bilerek girmeyeceğiz. Özellikle ehli kitap ve vahiy kaynaklarını görüşlerimize dayanak yapacağız. Amacımız dilin bir çatışma kaynağı olduğunu, uzlaşı ve barışın dil ile sağlanabileceğine vurgu yapmak. Pratik önerilerde bulunmak. Hesap gününe iman ettiğini söyleyenleri uyarmaktır.</p><p>Dil; tanrının şeytan ile işbirliği yaparak insana kurduğu tuzaktır. Bu görüş birçokları için sarsıcı olabilir. Hemen şunu söylerler. Allah insana neden tuzak kursun ki?</p><p>Mülk süresinde “Hükümranlık elinde olan Allah, yücedir. O, her şeye hakkıyla gücü yetendir. O, hanginizin daha güzel işler yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır. O, mutlak güç sahibidir, çok bağışlayandır.” diyen yüceler yücesi mutlak kudret sahibi Allah insanı neden sınıyor ve nasıl sınıyor? Sınanmanın muhatabı olan insan mutlak gücün sahibine neden sınanıyorum diye sorabilir ancak yüceler yücesi, mutlak hükümranlık ve güç sahibi iradesi ve otoritesi tartışılmaz olduğu için insan çaresiz kalır. Her şeye hakkıyla gücü yeten bir varlığın otoritesine karşı insanın boyun eğmekten başka imkanı kalmaz. Ama nasıl sınayacaksın sorusu sınamadan başarıyla geçemez ise başına müşkülatlar açılacak olan insan için can yakıcı bir soru-sorundur. Zira elle tutulan, gözle görülen bu alemden başka alemler olduğunu söyleyen Allah güzel işler yapmayanları müteaddit kerre cezalandıracağını söyler. Eylem-amel-işlerinden dolayı cezalandırılacak veya ödüllendirilecek olan kurulan tuzağın-imtihanın farkına varamayan dikkatsiz insanın başı belada demektir. Peki bir iş nasıl “güzel&quot; olur? &quot;Ahsenu amele - salih amel&quot; hangi anlam dünyasında ortaya çıkar veya çıkamaz. Hatta bir adım daha ileri gidelim. İnsanın kafası neden karışır ki güzel işi ve kötü işi ayırt edemez? Kafalar karışırsa eylemler-işler nasıl fenalaşır ve insan kavgaya, çatışmaya nasıl sürüklenir?</p><p>Kur’an insanın öyküsünü Adem ile başlatır. Allah insanı yaratır ve eseri olan insanı meleklere gösterir. Meleklerden bir kısmı insanın iyi bir eser olmadığını söyler. Bunun üzerine Allah insana isimleri ögrettiğini oysa meleklerin bu özelliğinin olmadığını gösterir. Adem olay, olgu ve eşyanın isimlerini söylerken melekler söyleyemez. Allah insana verdiği bu özellik sayesinde akıl yürütme, tahmin etme, fikir üretme, kavramsallaştırma ve tanımlama, ad koyma yeteneğinin bir üstün nitelik olduğunu belirtmiş olur. Bunun üzerine bu niteliği yüzünden insana meleklerin saygı göstermeleri gerektiğini söyler. Meleklerden ve belliki ileri gelenlerinden biri bu özelliğin kargaşaya neden olacağını anlar. Kan dökecek ve fesat çıkaracak bir varlığın yaratım sürecini Allah’ın başlatmış olmasını kabul etmez. Kur’an bu kabul etmemeyi kibir olarak tarif eder. Şeytan denilen bu melek sadece kendi malzemesinin üstün olduğunu iddia etmez aynı zamanda Allah’ın koyduğu kuralların dışına asla çıkmayan ve her daim onu tesbih ve takdis ettikleri halde niye bu bozguncu varlığa secde edeyim der. Bu işin sonunun iyi olmayacağını iddia eder. Bu yaratım sürecinde Allah ve şeytan arasında bir anlaşma yapılır. Şeytan iddiasını kanıtlamak için mühlet ister ve kendisine mühlet verilir. Bu klasik anlatı üzerinde ehli kitap müttefiktir. İnsanın otonom olması ve isim koyma yeteneğinin kargaşa yaratacığını fark eden şeytan insanın bozgunculuk yapabileceğini, kan dökeceğini fark eder. Bu ontolojik bir problemdir ve Kur’an bu durumu sınanma, imtihan olarak açıklar.</p><p>O zaman bu problemin kaynağına inelim ve çağdaş metaforlar kullanarak anlamaya çalışalım. Allah’ın bize göre yaratım süreci iki yoldan ilerler. Gözlemleyebildiğimiz evren, kainat, yeryüzü, dağ, deniz, hava, ağaç, böcek, kalp, el, ayak vs. vs evrimsel bir yaratımın sonucudur. Bu yaratım sürecinin finalinde insan bedeni bir donanım olarak tekamül etmiştir. Bu donanım öyle bir noktaya ulaşmıştır ki üzerine mekana, zamana, kütleye ihtiyaç duymayan yukarıda zikrettiğimiz şeytanin itiraz ettiği yaratım süreci tamamlanan otonom yazılım yüklenebilir hale gelmiştir. Basit bir ifade ile beden bir donanım ise ruh bir yazılımdır. Tabiri caizse insan doğduğunda yazılım yüklenir ve günün birinde donanım iflas ettiğinde yazılım geldiği yere log kayıtlarıyla geri döner. Bilim ilerledikçe, aletler çeşitlendikçe, yeni keşifler yapıldıkça eşyanın arkasındaki hakikat perdeleri aralanır.</p><p>Peki dilin bozulması nasıl oluşur ve çatışma nasıl ve neden artar? Dil bozulursa insanlar birbirini anlamaz ve birbirini anlamayan insan uzlaşamaz ve anlaşmazlık çatışmaya dönüşür. Dil bozukluğunun yarattığı anlamsızlık sadece çatışmayı arttırmaz insanın tabiatı, olguları ve olayları tanılamayı ve iyiyi kötüyü tefrik etmeyi zorlaştırır. O zaman hangi iş güzeldir hangi iş fenalıktır bilemez insan. İyiyi kötüyü bilmeden yapılan işler adaletsizliği ve zulmü körükler. İnsanlardan bazıları bazılarından daha fazla zenginleşir ve güçlenir. Zengin ve güçlüler ya da Kur’an ifadesiyle “bir toplumun ileri gelenleri” arasında servet ve güç sopaya dönüşür. Sopa toplumun tepesine indikçe çatışma ve bozgunculuk derinleşir. İşte insan bu ontolojik tuzağın içine çekilir. İnsanı yaratılmışların en şereflisi yapan &quot;isimleri bilme - dil inşa etme yeteneği” onu belhum adal yani yaratılmışların en aşağısı seviyesine düşürür. Bozuk dil ve anlam fiilleri bozar. Sınanmadan geçen insan geri döndüğünde mekansız, zamansız ve kütlesiz gerçekle karşılaşır. Unuttuklarını hatırlar. Sınanmadan aslında ne kadar kolay geçebileceğini anlayamamış olmanın ateşiyle yanar. Hesap gününe ve yargıcına inandık diyenleri Kur’an “ey iman edenler iman ediniz&quot; der. Niye böyle der? İnandığına kanaati olan biri tekrar inanmaya neden zorlanır? Demek ki insan bildiklerini sınamak, bilmediklerini anlamak, hakikat arayışını ve kavrayışını sınama süresince devam ettirerek inanabilir. Bir bakıma bugfix yapması ve dilin kusurlarından kurtulması istenir insandan. Dilin tuzaklarına düşerek insanın bozgunculuk yapacağını ve kan dökeceğini şeytan yaratım sürecinin şahidi olarak anlamış ve onun payına kötülük düşmüştür.</p><p>Dili bozmak ve çatışmacı bir dil kullanmak taammüden kötülük demektir. Hesap gününe inananlar dillerine sahip olmalılar. Dili toplumu ifsad etmek, fesat çıkarmak, toplumun malını çalmak, adaleti yanıltmak, doğruları çarpıtmak için kullanmak şeytan ile işbirliği yapmaktır. Daha da kötüsü dili bozanlar anlamı bozarlar ve insanların hakikati kavramalarına engel olurlar. Bu kimseler yazılımlara bulaşan kötü virüslerden beterdir. Bunlardan bazılarına Kur’an ahbar der. Allah’tan haber getirdiğini iddia ederek dili bozanlar toplumun mallarını çalarlar, şeytanca sömürürler ve bu ontolojik sınama tuzağını düşerler.</p><p>Hesap gününe inananlar dikkatli olmalıdır!</p><p>Mutlak gücün sahibi her şeye gücü yeten Allah barış ve esenlikten yana bir dil kurmamıza yardım etsin. Dilimiz bizi kavga ve çatışmadan uzak tutsun.</p><p>Hakikat bizi kuşatsın…</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b41b09e66345" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>