<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Almira Baglar on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Almira Baglar on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@almira.baglar?source=rss-861072685213------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*MFGU4bvZRDvJ3gqkjwQicQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Almira Baglar on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar?source=rss-861072685213------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 16:33:41 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@almira.baglar/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Ulusal Yapay Zeka Stratejileri: Neden Önemli?]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/ulusal-yapay-zeka-stratejileri-neden-%C3%B6nemli-1f369b89d7af?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1f369b89d7af</guid>
            <category><![CDATA[g20]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[kvkk]]></category>
            <category><![CDATA[gdpr]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 29 Sep 2020 12:58:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-29T12:58:28.964Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>OpenAI’ın GPT-3’ü Microsoft’a lisanslaması üzerine yazdığım yazıyla kısa bir ara verdiğim seriye ikincisiyle devam ediyorum.</p><p>Ulusal yapay zeka stratejileriyle alakalı yazdığım dört yazılık serinin ilki olan bir önceki yazımda size ulusal yapay zeka strateji belgelerinin ne olduğundan ve tipik olarak neler içerdiğinden bahsetmiştim. Bu yazımda da bu belgeleri tasarlamanın uluslararası rekabetçilik açısından ve ülke içinde bir yol haritası olarak konumlandırılması açısından önemine değineceğim.</p><p>Ulusal strateji belgelerine baktığımızda genelde savunma, eğitim, sürdürülebilir kalkınma gibi uzun vadeli planları çerçevelediklerini görürüz. Yapay zeka teknolojilerini doğru şekilde adapte etmenin uluslararası ölçekte toplumsal, ekonomik ve askeri dengeleri hızla değiştirebileceği ön görülmeye başlayınca ülkelerin ardı ardına hem kendi <strong>dış ilişkilerinde hem de iç dinamiklerde yol haritası olarak kullanılabilecek 5, 10, 20 yıllık planlar </strong>yayımlamaları da kaçınılmaz oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DVx8u1cgIjfAt-RfQBar2A.jpeg" /><figcaption>Görsel referansı: <a href="http://www.unicri.it/index.php/topics/ai_robotics">http://www.unicri.it/index.php/topics/ai_robotics</a></figcaption></figure><p><strong>Peki iç dinamiklerde bir ulusal yapay zeka strateji belgesinin varlığı ne önem taşıyor?</strong></p><p><strong>Akademide:</strong></p><ul><li>Yapay zekayla ilgili olan araştırmaların maliyeti yüksek; sanayi ve teknoloji bakanlıkları GPU sağlamak gibi donanım desteklerini duyurarak üniversite laboratuvarlarının uzun vadeli planlar yapmasına olanak tanıyor,</li><li>Aynı şekilde nitelikli bir öğrenci için üniversitede kalma kararını almanın da kolaylaştırılacağı bireysel burslar ve proje bursları uzun vadeli olarak sunulduğunda idealist ama sektördeki cezbedici maaşlara direnecek maddi gücü olmayacak öğrenciler için de araştırmalarına devam etmesi için fırsat oluşuyor,</li><li>Sektörün-akademinin-devletin işbirliğinde kurulacak kuluçka merkezleri ve yönetilecek projelerde akademinin bağımsızlığını arttırıyor.</li></ul><p><strong>Sektörde</strong>:</p><ul><li>Teşviklerin net çizilmesi özellikle yeni girişimcilere cesaret veriyor,</li><li>Bankalarla yapılan ortaklıklarla düşük faizli ve uzun vadeli kredi imkanı sağlıyor,</li><li>Akademiyle yapılan işbirliğinin ödüllendirilmesiyle şirketlerin araştırma ekiplerine daha fazla yatırım yapması sağlanıyor,</li><li>Özellikle “devlet kapitalizmi” ve bir dereceye kadar güdümlü piyasa ekonomisi geçerli olan ülkelerde, bu belgelerde devletlerin koyduğu hedefler özellikle ülke içinde alandaki büyük firmaların koyduğu hedefler tarafından takip ediliyor, (Huawei’nin 4 ana konusu: bulut sistemleri, yapay zeka, 5G ve IoT’nin aslında Çin’in teknoloji odaklı kalkınma planında geçiyor olması gibi),</li></ul><p><strong>Dış dinamiklere bakarsak da uluslararası platformlarda:</strong></p><ul><li>Belli bir strateji belgesi olan ülkeler en azından bu konuda yapılan uluslararası tartışmalarda bir sese sahip oluyor,</li><li>Şu anda uluslararası platformlardaki tartışmalarda da kutuplaşmalar mevcut, bu durumda belli bir duruş gelecekteki işbirlikleri açısından faydalı olacaktır (Avrupa Birliği ve Japonya arasında yapılan uyumluluk anlaşmaları gibi -Avrupa Japonya’yı veri paylaşmak için güvenli bir ülke olarak tanımlıyor-)</li><li>Henüz teknoloji üretmekte gelişmiş ülkelerle yarışamayan ya da bazı konularda geri planda kalmış ülkelere de tartışmalara katılma fırsatı sunuyor (Örnek olarak yapay zeka alanında ivmesini kaybetmesiyle eleştirilen Japonya’nın G20&#39;de Osaka Track’i açarak ülkeler arası güvene dayalı veri akışı (data free flow with trust) planlamasına öncülük etmesi oyunda kalmasına yardımcı oluyor),</li><li>Eğer yapay zeka gerçekten ülkeler arasında bir yarış halini aldıysa ve alacaksa bu belgeler bir nevi yarışmada konumlandırmayı belirtmiş oluyor,</li><li>Veri paylaşımı/lokalizasyonu ve veri kaynağı ülkelerin kolonileştirilmesiyle ilgili literatüre katkıda bulunmak çok önem arz ediyor, büyük veri kaynağı olan Hindistan gibi ülkeler kendi planlarını belgeler dahilinde çerçeveleyerek kullanacakları oyların önceden haberini vermiş oluyor.</li></ul><p>Yakından bakınca TikTok olaylarında gördüğümüz gibi teknoloji üretmek çok önemli ancak bunun uluslararası karşılığının olması için özellikle veri toplanması ve korunması gibi günümüzde sıcaklığını koruyan tartışmalarda strateji belgeleri ve regülasyonlar yayımlamak da bir o kadar önem taşıyor. Bu nedenle Çin gibi alanı domine eden ülkeler bile veri çeşitliliğine ulaşabilmek için pazar olarak gördüğü Avrupa’nın Genel Veri Koruma Yönetmeliği’ne (GDPR) uygun veri koruma kanunları yayımladı.</p><p>Teknoloji üretmek için teşvikler ve ülke içi kanunlar önem arz ederken, üretilen teknolojiyi birçok yerde kullanılır hale getirmek için ise uluslararası tartışmada duruşunu belli etmek olmak çok büyük önem taşıyor. <strong>Bu tartışmada şu anda var olamayan ülkeler başka ülkeler tarafından konulmuş kuralları takip etmek zorunda kalacağından bir ulusal yapay zeka strateji belgesi oluşturmak dördüncü sanayi devriminin sonuçlarında söz sahibi olmak isteyen her ülke için üzerine hızla eğilinmesi gereken bir konu.</strong></p><p>Türkiye’nin ulusal yapay zeka strateji belgesi yayımlayacağı ve bununla ilgili sektörden ve akademiden davetlilerle Sanayi Bakanlığı bünyesinde toplantılar yapıldığı biliniyor. Raporun çıkış tarihi 2020’nin ortası olarak verilmişti ancak tahminimce COVID-19 salgını nedeniyle tarih ileriye atıldı. Yeni tarih henüz verilmemiş olsa da bu konuda elimizi hızlı tutacağımızı umuyorum çünkü<strong> biz belli bir standardizasyon belirlemezsek, başkalarının standartlarını takip etmek zorunda kalabiliriz.</strong></p><p>Bir sonraki yazımda bu belgelerin tasarlanma sürecinin nasıl ele alınması gerektiğini ele alıyor olacağım.</p><p>Bu tartışmaların birçoğunu ele aldığım <em>Toplumsal fayda için yapay zeka: Küresel bir perspektiften bölgesel bir incelemeye</em> başlıklı yüksek lisans tezime<a href="https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGZZeW2heW8VrkayC5LPPA_s9ffKjS2zxH8W5yysoegbA"> buradan</a>, geçen haftalarda konuğu olduğum “Python Saati” etkinliğinin kaydına <a href="https://www.youtube.com/watch?v=yXOUtogctxI&amp;feature=emb_title">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1f369b89d7af" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[OpenAI’ın GPT-3'ü Microsoft’a Lisanslaması Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlar İçin Ne Anlam İfade Ediyor?]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/openai%C4%B1n-gpt-3%C3%BC-microsoft-a-lisanslamas%C4%B1-kar-amac%C4%B1-g%C3%BCtmeyen-kurulu%C5%9Flar-i%CC%87%C3%A7in-ne-anlam-i%CC%87fade-ediyor-7947391d90ca?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7947391d90ca</guid>
            <category><![CDATA[nonprofit]]></category>
            <category><![CDATA[gpt-3]]></category>
            <category><![CDATA[openai]]></category>
            <category><![CDATA[api]]></category>
            <category><![CDATA[microsoft]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 23 Sep 2020 17:22:54 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-23T17:22:54.716Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QSoN98vWa6UvD7tDRoIO_w.png" /><figcaption>Görsel referans: <a href="https://mc.ai/gpt-3-model-by-openai%E2%80%8A-%E2%80%8Athe-new-hype/">https://mc.ai/gpt-3-model-by-openai%E2%80%8A-%E2%80%8Athe-new-hype/</a></figcaption></figure><p>GPT-3&#39;ün ya da the API’nın Microsoft’a lisanslandığını duyunca kendimce “OpenAI adını ExclusiveAI yapsa da rahatlasak” tarzı bir şaka yaptım. Bu şaka gerçekten şaka olsa da aslında kurumsal iletişim olarak OpenAI’ın algısının ne derece değiştiğini de yansıtıyordu.</p><p>Kar amacı gütmeyen bir kuruluşta (KAGK) görev yapıyorsanız açıkçası bu anlatacağım döngüyü biliyorsunuzdur.</p><p>Bir projeye katılırsınız -&gt; projenin kar amacı gütmediğine (nihai bir finansal hedef/ürün olmadığına) ikna olursunuz -&gt; projenizi insanlarla paylaşmaya ve kaynaklar yaratmaya çalışırsınız -&gt; bununla ilgili olarak başka kar amacı gütmeyen kuruluşları örnek gösterir ve modelinizi onlara yakınlaştırmaya çabalarsınız -&gt; bazı insanları ikna edebilirsiniz -&gt; buradan kuluçka merkezi/ürün/finansal bir proje çıkaracağınızı düşünen bazı skeptiklere inandıramazsınız.</p><p><strong>Bu döngünün bir noktasında herkes kendisini tam anlamıyla örnek verdiği projelerin/kuruluşların ikna edemediği skeptiklerin bahsettiği yönde gittiği ve örnekleri yazdığı listesinin kısalmaya başladığı bir durumda bulmuştur. </strong>Şahsen defalarca başıma geldi. Bu nedenle de zaten <strong>skeptik olan insanlara sonuna kadar hak veriyorum</strong>.</p><p>İlk tezimi yazmaya başladığım 2019 başlarında OpenAI da bir KAGK olduğundan dolayı yapay zeka ve toplumsal fayda konusunda çalışan biri olarak tezimle ilgili aldığım notlarda bol bol yer vermiştim. Tezim Mart 2020&#39;da yayımlandı, bu nedenle tezimin OpenAI’yla ilgili olan kısımlara dönüp açıklamaları değiştirdiğim kısımları çok iyi hatırlıyorum.</p><p>Öncelikle OpenAI’ın bir ürün şirketine dönüşmeye başlamasına çok siyah-beyaz bakamıyorum, motivasyonlarını (araştırma yapmak pahalı, bu alanda insan gücünün beklentileri yüksek, vs vs) her ne kadar bunların hepsi öngörülebilir olsa da anlayabiliyorum<strong>. Bir KAGK kendini finanse edememeye başladığı zaman ya da daha büyük işler yapmak istediğinde farklı bir yol tercih edebilir.</strong> Ancak beni şaşırtan bu geçiş sürecinin ne kadar kötü yönetildiği.</p><p>OpenAI’ın GPT-3&#39;ü Microsoft’a lisanslayacak olması sektördeki az kişiyi şaşırtmıştır diye düşünüyorum. Benim şaşırmadığım kesin. <strong>Ama bu sürecin giriş, gelişme ve sonucu teknolojiyle alakalı kar amacı gütmeyen projelerde/kuruluşlarda çalışan ben de dahil birçok kişiyi hayal kırıklığına uğrattı ve henüz hayal kırıklığına uğramayanları da uğratmalı.</strong></p><p><strong>Bunun için öncelikle OpenAI’ın geçmişinden biraz bahsetmek lazım.</strong></p><p>OpenAI 2015 yılında alanında önde gelen Ilya Sutskever, Greg Brockman gibi araştırmacılar ve Elon Musk ve Sam Altman gibi teknoloji alanında aktif girişimcilerin 1 milyar dolar yatırım toplamasıyla KAGK olarak kuruldu. Google tarafından 2014 yılında alınan DeepMind’ın aksine OpenAI’ın hedefleri arasında sadece state-of-the-art araştırmalar yapmak veya Yapay Genel Zekaya ulaşacak teknolojiler üretmek yoktu. Kuruluşun içeride ve dışarıda yaptığı iletişime göre esas amaç yeni daha kapsayıcı ve <strong>“sadece hissedarların değil herkesin yararına</strong>” kullanılmasını sağlayacak projeler üretilmesiydi.<strong> Bir KAGK olarak teknolojinin sadece üretilmesi değil kullanımı ve toplumla ilişkisinin tartışılması açısından diğerlerinden çok daha fazlasını vaat ediyordu ve buna toplumsal faydayı, kapsayıcılığı, erişilebilirliği merkezine alması da dahildi.</strong></p><p>Bu nedenle OpenAI GPT-2&#39;nin halka açılmasını yanlış şekilde kullanılmasından çekindiği için ertelediğini duyurduğunda çok takdir almıştı. Halk nezdinde OpenAI’ın reklam yapmasına gerek yoktu, zaten reklamdan kazanacağı bir şey de yoktu. KAGK olarak neden “hype” yaratsındı ki? Bilim insanları ise genel olarak böyle düşünmüyordu, özellikle Britt Paris’in <strong>“OpenAI panikten finansal çıkar sağlamaya çalışıyor” </strong>tespiti çok konuşuldu. Keza 2018’de bunu bu derece tartışacak bir durum henüz yoktu, OpenAI arkasında sağlam yatırımcıları olan bir KAGK olarak varlığını sürdürecek gibi görünüyordu.</p><p>Kim haklıydı kim değildi tartışmasına girmeden 2018&#39;den 2020&#39;ye OpenAI için çok şey değiştiği kesin, <strong>Microsoft’tan aldığı 1 milyar dolarlık yatırımla kuruluş kendisini “capped-profit bir şirket” olarak güncelledi.</strong></p><p><strong>Capped-profit bir yatırımcının koyduğu 1$’ı en fazla 100$ olarak geri alabileceği bir yapıya izin veriyor.</strong> Yani bir çeşit hybrid model diyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*qiZ7WGg-YNJ2uueefhnfoA.jpeg" /><figcaption>Görsel referansı: <a href="https://www.arpatech.com/blog/invested-1-billion-microsoft-openai-supercomputing-tech/">https://www.arpatech.com/blog/invested-1-billion-microsoft-openai-supercomputing-tech/</a></figcaption></figure><p>OpenAI yönetimi bu durumu daha fazla yatırım almaları gerektiğini ve araştırma/insan gücünün maliyetli olduğunu söyleyerek açıkladı.</p><p>Bunların hepsi tamam, bu nedenle dediğim gibi konuya siyah-beyaz bakıp “OpenAI bozdu dostum” demenin bir yeri yok. Bir KAGK, yolculuğuna o zamanın şartlarında KAGK olarak başlayıp, duruma göre ürünleştirme, fonu arttırma ve maliyet kısma gibi daha çok şirketlerin yapacağı bir yapıya doğru evrilebilir.</p><p><strong>Ancak problem buradaki sürecin hızından ve bulanıklığından dolayı ortaya çıkıyor.</strong></p><p>Elon Musk’ın OpenAI’yla 2018&#39;de yollarını yönetim şeklinde anlaşamadıklarını söyleyerek ayırmış olması, hemen arkasından çıkan GPT-2&#39;nin bir reklam kampanyasına çevrilmesi ve GPT-3&#39;ün önce API olarak kullanıma sunulup bir anda Microsoft’a lisanslanma kararı pek “toplumun her sınıfı için erişebilir ve faydalı teknoloji üretmek” için açılan bir KAGK’nin alacağı bir karar değil gibi.</p><p><strong>Bu durumda bu yolda en başından beri OpenAI’ın yanında olan yatırımcılar, akademisyenler, öğrenciler ve bütün Yapay Zeka meraklıları ne düşünmeli?</strong></p><p>OpenAI’ın YZ alanında öncü bir KAGK olarak bir sorumluluğu vardı, örnek teşkil etmek. Bu durumda OpenAI, bir KAGK’den ürün şirketine geçiş sürecini iyi yönetmeli ve genel olarak keriz yerine konmaktan korkan yatırımcıları iyice ürküterek daha küçük çaplı organizasyonları zor duruma düşürmemeliydi. Ekosistemi böyle zehirleyen hareketlerin bahanesi olamaz, bu süreç olabildiğince net ve her tarafı tatmin edecek şekilde yönetilmeliydi. Bu kadar büyük bir kuruluşun iletişim başarsızlığının faturası bir şekilde yolunu bulmaya çalışan iyi niyetli kuruluşlara kesilmiş oluyor.</p><p><strong>OpenAI’ın bu tavrı teknoloji KAGK’lerinin karşısına çıkarılan kalıplaşmış bazı sorunları pekiştirir nitelikte:</strong></p><ul><li>Çalıştığı KAGK’de ürün/kuluçka merkezi hedefleri olmadığını söyleyince OpenAI’ı örnek gösteren skeptik yatırımcılar,</li><li>Öğrencilerine kar amacı gütmeyen işlere zaman ayırmaması gerektiğini çünkü bunun altında hep bir çıkar olacağını öğütleyen akademisyenler,</li><li>Önüne çıkan KAGK’ler tarafından aptal yerine konduğunu düşünebilecek bir yapay zeka komünitesi.</li></ul><p>OpenAI’ın şirketleşme süreci elbette kendi komünitesini, yatırımcılarını ve çalışanlarını ilgilendirir. İstediği ürünü ticari olarak üretmek, patentlemek ve lisanslamak da kurumsal bir karardır ama aceleci şekilde iletişimi doğru dizayn etmeyerek (MIT Tech Review’da paralı makale yazdırmak pek yeterli değil maalesef) dünyanın en genel geçer kanununu unutarak hareket ettiğini düşünüyorum. <strong>“Büyük güç büyük sorumluluk getirir.”</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7947391d90ca" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ulusal Yapay Zeka Stratejileri: Nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/ulusal-yapay-zeka-stratejileri-nedir-307b4548251?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/307b4548251</guid>
            <category><![CDATA[artificial-intelligence]]></category>
            <category><![CDATA[ai-regulation]]></category>
            <category><![CDATA[national-ai-strategy]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Sep 2020 12:35:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-15T12:35:20.285Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Toplumsal faydanın politik yönünü geçen yazımda anlatmış ve resmi makamlarının çizdiği yol haritalarının akademide, sivil toplum kuruluşlarında ve sektörde nasıl yansımaları olacağına dair birkaç yorumda bulunmuştum.</p><p>Bu yazıyla beraber 4 kısa yazılık bir seriyle ulusal strateji belgelerinin <strong>ne </strong>olduğuna, bu belgelerin oluşturulmasının <strong>neden </strong>önemli olduğuna ve bu belgelerin <strong>nasıl</strong> tasarlanabileceğine değiniyor olacağım. En son yazımdaysa bunların toplumsal faydayla alakasından bahsedeceğim.</p><p>Özellikle 2011&#39;den sonra kullanımı yaygınlaşan derin öğrenme, büyük veri ve yapay genel zeka gibi kavramlarının günlük hayata gazete yazılarında, televizyonda ve en beklenmedik reklamlarda bile popülerleşerek girmesiyle toplumda ve özel sektörde “bu konuda nereye gidiyoruz?” cevabının karşılığı olarak devletler yapay zekayla ilgili yaptıkları açıklamaları daha halkın anlayacağı dilden yapmaya başlamışlardı. Politikacıların bu tarz teknolojik gelişmeleri söylemlerine yerleştirmeye başladığı zamandan kişisel olarak aklımda kalan bir örnek <strong>2017 başlarında ilk ulusal yapay zeka stratejisini yayınlamış olan Kanada’nın </strong>başbakanı olan Justin Trudeau’nun 2016&#39;da gazetecilere yaptığı ünlü kuantum bilgisayarı açıklamasıydı. İkonik olayı birçoğunuz anımsayacaktır.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FEak_ogYMprk%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DEak_ogYMprk&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FEak_ogYMprk%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/6b04986da4eac90f313b262592359424/href">https://medium.com/media/6b04986da4eac90f313b262592359424/href</a></iframe><p>Bu açıklamayı takiben Kanada’daki resmi makamlardan temsilciler teknoloji ve insanlar arasında daha anlaşılır köprüler kurmaya çabalamaya başladı ve en sonunda federal bütçe dahilinde Kanada İleri Araştırma Enstitüsü aracılığıyla 125 milyon dolarlık araştırma-geliştirme ve insan kaynağı oluşturma stratejisi olan 5 yıllık <a href="https://www.cifar.ca/assets/pan-canadian-artificial-intelligence-strategy-overview/">Pan-Kanada Yapay Zeka Stratejisi</a>’ni yayımlandı; plan o zaman için içinde yapay zekayla ilgili olan <strong>etik, politik ve hukuki tartışmaların bir kısmına değinilen ilk devlet belgesi </strong>olduğundan dolayı çok önem taşıyordu.</p><p>Aynı zamanlarda yayımlanan Çin’in <a href="https://flia.org/notice-state-council-issuing-new-generation-artificial-intelligence-development-plan/">Yeni Nesil Yapay Zeka Geliştirme Planı</a> 2030&#39;a kadar Çin’in ulusal ve uluslararası olarak stratejisini çok net ifade etmesiyle takdir edilmişti. Bu plana göre <strong>Çin 1.5 trilyonluk bir endüstri </strong>hedefliyor. Planda ayrıca <strong>yerel yönetimlerin de Ar-Ge çalışmalarına bütçe ayıracağı ve yukarıdan aşağıya bir hareketle sadece merkezi değil daha bölgesel bir yaklaşımla yapay zekanın günlük hayatta kullanımının yaygınlaştırılmasının teşvik edileceği </strong>ele alınıyor. Bununla birlikte Çin <strong>araştırmacı eksikliğinin yaratacağı sıkıntılardan ve uluslararası araştırma dünyasında aktifliğin öneminden</strong> de bahsediyordu. Çin 2019&#39;da konferanslara en çok çalışma gönderen ülke olarak bu alanda rakibi olarak gördüğü ABD’yi akademide geçmiş oldu. Yerel olarak verilen destekler sayesinde de Pekin yapay zeka araştırmacıları için ideal şehirlerden biri olarak <a href="https://blog.re-work.co/top-10-cities-in-ai-2020/">gösteriliyor</a>.</p><p>Yine aynı tarihlerde Japonya’nın çıkardığı ulusal strateji belgesi <strong>kapsayıcılığıyle </strong>örnek teşkil etti; <strong>olayların toplumal yansımasını ele alan </strong><a href="https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html">Toplum 5.0</a>,<strong> geniş çaplı bir strateji belgesi </strong>olan <a href="https://www.nedo.go.jp/content/100865202.pdf">Yapay Zeka Teknoloji Strateji Belgesi </a>ve <strong>uluslararası tartışmalarda Japonya’nın oyunkurucu olarak pozisyonlanmasına </strong>yardımcı olan <a href="https://www.soumu.go.jp/main_content/000507517.pdf">Uluslararası Müzakereler için Yapay Zeka Araştırma-Geliştirme Tasarısı</a> belgeleri aslında pratikte bölgedeki diğer ülkelerle rekabette zorlanan Japonya’yı <strong>teknik olmayan açılardan</strong> bir adım öne götürmüş oldu.</p><p>Bu önde gelen ülkelerden sonra <strong>yatırım kapasitesine ve insan gücüne bağlı kalmaksızın</strong> diğer ülkeler de konuyu gündemlerine almaya başlayarak kendilerini ifade etmeye özen gösterdikleri yapay zeka, veri ve bunlarla bağlantılı donanım-yazılım konularının kapsama alındığı stratejik belgeler yayımlamaya başladılar.</p><p>HolonIQ’ın son raporuna göre <strong>gayri safi yurtiçi hasılaları toplamı dünyanın %90&#39;dan fazlasını oluşturan </strong><a href="https://www.holoniq.com/wp-content/uploads/2020/02/HolonIQ-2020-AI-Strategy-Landscape.pdf"><strong>50&#39;den fazla ülke</strong></a><strong> ulusal yapay zeka stratejisini belirlemiş durumda</strong>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zV1ENmwGSed75FssXMLmoA.png" /><figcaption>Reference: <a href="https://oecd-opsi.org/projects/ai/strategies/">https://oecd-opsi.org/projects/ai/strategies/</a></figcaption></figure><p>OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü) tarafından yayımlanan üstteki analize göreyse bu ülkelerden <strong>37 tanesi yapay zeka konusunun kamuda kullanımıyla ilgili ayrı bir belge ya da daha geniş bir strateji belgesinde daha detaylı bir ek yayımlamaya</strong> karar vermiş.</p><p>Türkiye’nin de 2020 yılı içinde bir ulusal yapay zeka strategi belgesi yayımlama hazırlığında olduğunu biliyoruz. Son gelişmelerden dolayı bu durumda bir değişiklik olduysa da herhangi bir açıklamada bulunulmadı. Ancak veri lokalizasyonu-sömürgeciliği konularının sesli olarak sürekli tartışılıyor olması en azından bazı konuların çerçevelendirildiğini düşündürttüğünden dolayı yayımlanma tarihinin yakın olduğunu umuyorum.</p><p><strong>İdeal olarak ulusal yapay zeka stratejileri:</strong></p><ul><li>Sıradan bir vatandaşın da anlayabileceği bir yol haritası,</li><li>Yapay zekanın etik, toplumsal ve ticari boyutunu ayrı ayrı işleyen içerikler,</li><li>Akademide ve sektörde karşılığı olacak teşvikler,</li><li>Uluslararası diyaloglarda ülkelerin duruşunu belli eden bir plan,</li><li>Yapay zekanın insan odaklı kullanılması konusunda her ülkenin özel ihtiyaçlarını gözeten hedefler,</li><li>Patentler, nitelikli insan gücü, donanım ve yazılım eksikleri hakkında projelendirilebilir fikirler içermelidir.</li></ul><p>Bununla beraber verinin toplanması, korunması ve bununla ilgili yurt içi-yurt dışı süreçleriyle ilgili çok yönlü, düşünülmüş bir çerçeve sunmalıdır.</p><p><strong>Her teknolojik gelişmede olduğu gibi yeniliklerin hızı devletlerin regülasyon oluşturma hızından kat kat fazla. Politikacıların bu konuya yaklaşımlarının iki katmanlı olduğunu görüyoruz:</strong></p><p>Yöneticiler regülasyon gibi sektörün ve araştırmacıların sevimsiz bulmaya yatkın olduğu kelimelerden fazlasıyla kaçınıp yapay zeka özelinde strateji belgesi/politika kelimelerinin seçilmesine özen gösteriyor,</p><ul><li>Devletler için yapay zekayla ilgili söz sahibi olmak aynı zamanda bir prestij göstergesi, bu da yukarıda gösterilen şemada aslında doğru düzgün yatırımı bile olmayan bazı ülkelerin strateji belgesi yayımlamasını da açıklıyor.</li></ul><p>Tabi ki bu nedensiz değil, her ne kadar bu şekilde adlandırılması pek hoş olmasa da uluslararası bir yapay zeka yarışı meydana gelmiş olduğu ortada. <strong>Şu anda alanda aktif olmak isteyen hiçbir ülke yazılı literatüre ve global tartışmaya katkı sağlamama riskine giremez</strong>. Bu nedenle bir sonraki yazımda ulusal stratejilerin oluşturulmasının neden önemli olduğundan daha detaylıca bahsedeceğim. Aynı zamanda uluslararası belgelere fikren de olsa katkı sağlamanın değerini de ele alacağım.</p><p>Bu tartışmaların birçoğunu ele aldığım <em>Toplumsal fayda için yapay zeka: Küresel bir perspektiften bölgesel bir incelemeye</em> başlıklı yüksek lisans tezime<a href="https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGZZeW2heW8VrkayC5LPPA_s9ffKjS2zxH8W5yysoegbA"> buradan</a>, geçen haftalarda konuğu olduğum “Python Saati” etkinliğinin kaydına <a href="https://www.youtube.com/watch?v=yXOUtogctxI&amp;feature=emb_title">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=307b4548251" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka (AI for Social Good) projeleri politiktir” ne demek?]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/toplumsal-fayda-i%CC%87%C3%A7in-yapay-zeka-ai-for-social-good-projeleri-politiktir-ne-demek-88c816c1e10f?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/88c816c1e10f</guid>
            <category><![CDATA[toplumsal-fayda]]></category>
            <category><![CDATA[birleşmiş-milletler]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[society-5-0]]></category>
            <category><![CDATA[blacklivesmatter]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 05 Sep 2020 14:07:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-09-05T14:07:37.106Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Geçen yazımda toplumsal fayda projelerinin politik olduklarından bahsetmiştim. Aldığım geribildirim üzerine devlet stratejilerinden bahsetmeden önce bu konuya biraz eğilmek ve bahsettiğim şeyi açıklamakta büyük değer gördüm. Bunun tartışmaya açık bir düşünce olmasından dolayı öncelikle çok temel bir soruyla yazıma başlamak istiyorum:</p><p><strong>Bir sorunun/projenin/düşüncenin politik olması ne demek?</strong></p><p>Ülkemizdeki gergin günlük gündem politik sorun denilince akla daha gündelik siyasetle ilgili sıkıntıların gelmesine neden oluyor. TDK’ya soracak olursanız bu iki kelime eşanlamlı ama kelimelere kullanım sırasında öyle anlamlar yüklenmiş ki siyaset kelimesi adeta “partizan” kelimesi yerinde kullanılıyor.</p><p><strong>Oysa bir sorunun politik olması demek herhangi bir siyasi kurum/aktörden daha da derinlikli devletin kendisi, toplumun yapısı ve insanlarla kurumların etkileşiminden doğan bir sorun olması demektir.</strong> Komik bir şekilde Türkçe’de bu sorunları “siyaset üstü” sorunlar olarak adlandırıyoruz. Tam aksine bence belki de ille bir şey denilecekse buna “siyaset altı” bile denilebilir çünkü sorunların mevcut politik düzenin kurulma şekliyle ve tartışmalar sırasında kullanılan politik söylemle yakından alakası var.</p><p>Şu anda dünyanın gündeminde olan “Black Lives Matter” hareketini ele alalım.<strong> Black Lives Matter tabi ki bir toplumsal bir hareket çünkü toplumda ciddi bir ırkçılık problemi var. Ancak bence bundan da önemlisi BLM politik bir soruna çözüm arayan politik bir hareket. </strong>Peki neden?</p><p>BLM’nin başlangıç nedeni bir polis memuru tarafından George Floyd’un vurulması. George Floyd’un ırkçılığa uğraması ya da bir ırkçı tarafından öylesine vurulması toplumsal bir soruna işaret ederdi. Ancak resmi makamlarca onaylanan bir pozisyondaki bir polis tarafından vurulması (ve buna benzeyen çok fazla vaka olması), bu mevkilerde bu insanların barındırılmasına göz yumulduğunu ve sorunun aslında yapısal ırkçılıktan kaynaklandığını gösteriyor. Yani aslında sorun bireysel değil politik.</p><p>Aynı zamanda suç oranlarının siyahi insanların daha fazla yaşadığı mahallelerde yüksek olması ve buna cezai yaptırımlar dışında bir müdahalede bulunmaması (insanların fakirlik döngüsünden çıkması için eğitim kalitesini yükseltmek, iş olanağı yaratmak, terapi seçeneklerii vb.) kabullenilmiş bir yoksulluk döngüsüne ve sınıfsal bir soruna işaret ediyor. <strong>Böyle bir sorunun çözümü için vakanın kendisinden çok oluşan politik düzene bakılması gerekiyor.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/0*ohu6KlNG5WxtrTfk" /><figcaption>Görsel referans:<a href="https://www.politicalirish.com/threads/black-lives-matter-political-art-and-cartoons.36327/"> https://www.politicalirish.com/threads/black-lives-matter-political-art-and-cartoons.36327/</a></figcaption></figure><p>Şimdi “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” projelerine geri dönelim. Bu projelerin bır kısmına sadece iyilik projesi olarak bakmak mümkün. Mesela bir mahallede büyük bir fakirlik sıkıntısı var, aynı zamanda çok fazla yolsuzluk var. Bu nedenle gelen bağışların doğru yere ulaştığına emin olunamıyor. Bu konuda bu mahalle için çalışan STK’ya adil bağış dağıtımıyla ilgili yardımcı olacak bir yapay zeka projesiyle destek olmak çok değerli bir çalışma. Bu çalışma komünitenin, STK’ların ve idealist, iyi yürekli araştırmacıların desteğiyle yapılabilir.</p><p><strong>Peki mahalledeki fakirlik sorununu doğrudan hedef alan daha kapsayıcı çalışmalar? İşte bu noktada “politik” ifadesi değer kazanıyor. Masraflı ve kapsayıcı çalışmalar genelde kamunun, özel sektörün ve akademinin birlikte çalışmasını gerektiriyor.</strong> BLM’nin yapısal reformlar halinde halka yansıması politik bir yaklaşım gerektiriyor ki buna bağlı teşvikler, destekler ve kaynak dağıtımı yapılabilsin. Tekrar mahallemize dönersek orada iş olanağı yaratılması ve insanların bağış toplanmasını gerektirmeyecek bir pozisyona gelmeleri ancak politik çözümlerle mümkün. En basit haliye: <strong>Devlet teşvikler-vergi indirimleri verecek</strong>, mahallenin etrafına üretim tesisleri açılacak ve/veya <strong>devlet bir strateji haritası çizecek</strong> ve dezavantajlı mahallelerdeki insanların daha nitelikli eğitim alarak fakirlik döngüsünden çıkmasına yardımcı olacak yapay zeka destekli projeler üretilmesini<strong> teşvik edecek fonlar</strong> yaratacak. Örnekleri zaten anladınız.</p><p><strong>Bu nedenle toplumsal fayda projelerinin politik olduğunu dillendirmek ve bu tarz projeler üretmeyi sadece iyi niyetli insanlara yıkmamak çok önemli</strong>. Yurt içinde kamu-özel sektör-akademi el ele çalışırken, global arenada da daha uluslarüstü ve uluslararası kurumların beraber çalışıp ortak bir akılla çözümler araması en verimlisi olacaktır. <strong>Bu nedenle Avrupa Birliği, ASEAN, BM gibi örgütlenmelerin yapay zeka raporları çok anlamlıdır ve koydukları hedefler, çizdikleri çerçevelerle hem akademide hem sektörde yol gösterici niteliktedir.</strong></p><p><strong>Ülkeler içinde de yapay zekayla ilgili belirlenmiş bir yol haritası olması (buna genelde strateji dökümanı deniyor), birçok diğer faydasının yanı sıra verilecek teşviklerin de net şekilde belli olacak olmasından dolayı toplumsal fayda açısından büyük önem taşır.</strong> İşte bu anlamda bu tartışmalar politiktir çünkü ülkedeki yapısal sıkıntıları belgelendirmek bunları değerlendirerek girişimlerde bulunmak isteyen akademisyenlere, STK’lara ve startup’lara en basitinden emeklerinin resmi makamlarca tanınıp karşılık bulacağı konusunda da güvence verici olacaktır.</p><p>Bu konuya yaklaşımımı açığa kavuşturduğuma göre gelecek hafta dünyadaki devlet stratejileri örneklerinden devam edebiliriz diye düşünüyorum. Kaçıranlar için geçen yazıda paylaştığım yapay zekanın toplumsal boyutlarını ve insan odaklı teknoloji kavramlarını ele alan iyi düzenlenmiş bir strateji belgesi olan Japonya’nın<a href="https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html"> “Toplum 5.0”</a> belgesini tekrar ekliyorum. Bu sefer bu yazıyla bağlantılı olarak Japonya’nın yapay zeka yardımıyla çözülebilecek toplumsal sorunlara <strong>“hızlı yaşlanan nüfus için çözümler” ve “erişilebilir sağlık hizmetleri”</strong> başlıklarını ekleyerek Birleşmiş Milletler Kalkınma Hedefleri doğrusunda güncel sorunlara nasıl yaklaşacağını ifade ettiklerini de belirteyim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/0*qW2UL2C7tZEmMJPC" /><figcaption>Görsel referansı:<a href="https://www.japanpolicyforum.jp/diplomacy/pt20190821075631.html"> https://www.japanpolicyforum.jp/diplomacy/pt20190821075631.html</a></figcaption></figure><p>Bu tartışmaların birçoğunu ele aldığım <em>Toplumsal fayda için yapay zeka: Küresel bir perspektiften bölgesel bir incelemeye</em> başlıklı yüksek lisans tezime<a href="https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGZZeW2heW8VrkayC5LPPA_s9ffKjS2zxH8W5yysoegbA"> buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=88c816c1e10f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nedir bu toplumsal fayda için yapay zeka (AI for Social Good)?]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/nedir-bu-toplumsal-fayda-i%C3%A7in-yapay-zeka-ai-for-social-good-e815ef5eded0?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e815ef5eded0</guid>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[toplumsal-fayda]]></category>
            <category><![CDATA[social-good]]></category>
            <category><![CDATA[iyilik]]></category>
            <category><![CDATA[ai-for-good]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 26 Aug 2020 13:55:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-26T13:55:04.162Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herhangi bir yazılı düşünce, yaklaşım ya da proje bize önce başlığındaki kelimelerin anlamıyla yansır. Bu nedenle yazılı bir metni başlıklandırmak veya bir programı isimlendirmek aslında olayların gidişatını bir hayli etkileyecektir çünkü bir kişinin bir düşünce hakkındaki ilk fikrini adlandırılış şekli oluşturur.</p><p>“AI for Social Good” düşüncesiyle ilgili okuduğum metinlerin ve yaptığım tartışmaların hepsi tipik olarak İngilizce olduğundan, geçen yıl tezimin özeti için Türkçe çevirisini yaparken internetten bu kalıbın Türkçeleştirilmesiyle ilgili detaylı bir araştırma yapma fırsatı bulmuştum. Genel olarak baktığımda “social good” kavramının “topluluk iyiliği”, “halkın iyiliği” ya da “sosyal iyilik” olarak çevrildiğini görmek beni pek tatmin etmemişti. Çünkü<strong> genel olarak iyilik ve toplumsal iyilik kavramları bana daha çok birilerine karşılıksız yapılacak bir yardım hareketini çağrıştırıyordu</strong>. Oysa dünyada da örneği olan birçok proje aslında <strong>olayın politik </strong>ve <strong>toplumsal yönünü </strong>çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Bazı yaralar yara bandıyla kapanabilecek kadar küçükken bazıları daha detaylı bir toplumsal analiz yapılması ve etki odaklı yaklaşılması gerekecek kadar derin. Bazı durumlarda balık vermek kesinlikle gerekliyken, balık tutmayı nasıl öğreteceğimizi de paralel olarak düşünme ihtiyacı doğabilir.</p><p>Bu noktadan sonra “AI for Good”’ kalıbını “İyilik için Yapay Zeka” olarak çevirip benim açımdan daha politik bir yaklaşımı temsil eden ve aslında kendisine “İyilik için Yapay Zeka” çatısı altında yer bulması gerektiğini düşündüğüm “AI for Social Good”’u “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” olarak çevirmeye karar verdim. Bunun bilinçli bir tercih olduğunu vurgulamak benim için çok önemli çünkü “İyilik İçin Yapay Zeka” denildiği zaman insanlar genelde fakir mahallelere yemek dağıtımıyla ilgili yapılabilecek optimizasyon çalışmalarını, humanitarian action olarak ifade edilen insani yardım/afet yardım çalışmalarını düşünüyor. Ancak iyilik sadece bunlardan ibaret olmamalı.<strong> İyilik aslında toplumda vahşi fakirlik döngüsü içinde olan kesimlerin döngüden çıkarılmasını hedef alan toplumsal fayda projelerini ya da deprem olmadan binaların dayanıklılığını ölçerek önlemler alınmasını sağlayacak teknolojilere ulaşımın kolaylaşmasını sağlamak anlamına da geliyor.</strong> Stanford Üniversitesi’nin Sürdürülebilirlik ve Yapay Zeka Laboratuvarında yapılmış ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin “Yoksulluğa Son” başlıklı birinci maddesini konu alan toplumsal fayda projesi <a href="http://sustain.stanford.edu/predicting-poverty"><strong>uydu görüntüleriyle gelişmekte olan ülkelerdeki fakir mahalleri belirlemek</strong></a><strong> sayesinde dağıtılan yemeğin optimize edilmesine yardımcı olacak bir proje oradaki zor durumdaki çocuklar için ne kadar yararlıysa, o mahalledeki fakirlik sorununun nedenlerini modelleyecek ve çözüme gidilmesine yardımcı olunmasını sağlayacak proje de ileride o mahallede çocukken yaşacak birçok nesil için o derece önemli</strong>. Bu iki yaklaşım birbirinden değerli ve farklı şekilde yaklaşılması gereken olgular.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*ZkI51kDBJTQOlPIJ" /></figure><p>Görsel referans:<a href="http://sustain.stanford.edu/predicting-poverty">http://sustain.stanford.edu/predicting-poverty</a></p><p><strong>Toplumsal sorunlara daha köklü çözümler için toplumun birçok seviyesindeki aktörlerin işbirliği gerekiyor.</strong> Herhangi bir sivil toplum kuruluşu yemek dağıtımı yapmak için bu çalışmaların sonucunu okuyarak mahalle mahalle dolaşmaya başlayabilir ancak şehirler arasındaki eşitsiz gelişmenin sonucu olarak eğitimsiz kalma döngüsü içine girmiş komünitelere fayda sağlayabilmek resmi makamların, güçlü şirketlerin, biliminsanlarının ve STK’ların ortak çabasını gerektiriyor. Çin’de yapay zeka destekli eğitim modeli sunan <a href="http://squirrelai.com/"><strong>Squirrel AI</strong></a> firmasının toplumun daha dezavatanjlı kesimlerinden gelen çocukların eğitiminde oynadığı pozitif rolü gören hükümetin bu firmayla yaptığı işbirlik ve resmi müfredatı bu tarz bir eğitim için düzenlemeye başlaması aklıma gelen en güzel örneklerden biri. Ayrıca Çin’in 2017’de yayınladığı <a href="https://flia.org/wp-content/uploads/2017/07/A-New-Generation-of-Artificial-Intelligence-Development-Plan-1.pdf"><strong>Yeni Nesil Yapay Zeka Geliştirme Planı</strong> </a>dahilinde eğitimi de yapay zekanın toplumsal fayda için kullanılması doğrultusunda hedeflerinden biri olarak tanıdığını belirtmek lazım. (Bu tarz stratejileri resmi olarak geliştirmenin önemine de sonra devlet stratejilerini ele aldığım yazılarımda değineceğim.)</p><p>Özetlemek gerekirse yapay zeka ve iyilik konularını düşündüğüm zaman “İyilik İçin Yapay Zeka”’ çatısı altında tuttuğum “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” kavramındaki toplumsal fayda düşüncesinin Aristo’nun Common Good olarak adlandırdığı toplumun için “<a href="https://plato.stanford.edu/archives/spr2018/entries/common-good">ortak iyilik/yarar</a>” kavramına daha yakın olduğunu ve daha ince düşünülmesi gereken politik, sosyolojik ve ekonomik yönü kuvvetli bir şekilde ele alınması gereken bir tartışma olduğunu düşünüyorum.</p><p>Toplumsal Fayda için Yapay Zeka projeleri:</p><ul><li><strong>Politiktir</strong></li><li><strong>Etki Odaklıdır</strong></li><li><strong>Sürdürülebilirdir</strong></li><li><strong>Toplum Odaklıdır</strong></li><li><strong>Uzun Vadeli Sonuçlara Kısa Vadeli Çıktılar Kadar Değer Verir</strong></li></ul><p>Bu nedenle “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” dediğimizde akademinin, şirketlerin, devletlerin ve biliminsanlarının yaklaşımlarını ayrı ayrı değerlendirmeli ve tartışmaların çok yönlü olmasına özen göstermeliyiz. Bu farklı bakış açılarını bir araya getiren tartışmalarla da toplumun her kesiminin faydasına sonuçlar üretecek bir strateji oluşturarak kaynaklarımızı ve enerjimizi bu yönde kullanmaya özen göstermeliyiz ki dördüncü sanayi devrimi hali hazırda süren sınıf eşitsizliğini daha da derinleştirmesin.</p><p>Bir sonraki yazımda devlet stratejilerinin bu noktadaki yerini daha detaylı olarak alacağım. Bu sırada yapay zekanın toplumsal boyutlarını ve insan odaklı teknoloji kavramlarını ele alan iyi düzenlenmiş bir strateji belgesi olan Japonya’nın <a href="https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html">“Toplum 5.0”</a> belgesine bir bakılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/0*Tnu28i_gIBwoql7k" /></figure><p>Görsel referans: <a href="https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html">https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html</a></p><p>Bu tartışmaların birçoğunu ele aldığım <em>Toplumsal fayda için yapay zeka: Küresel bir perspektiften bölgesel bir incelemeye</em> başlıklı yüksek lisans tezime<a href="https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGZZeW2heW8VrkayC5LPPA_s9ffKjS2zxH8W5yysoegbA"> buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e815ef5eded0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka (AI for Social Good) 101]]></title>
            <link>https://medium.com/@almira.baglar/toplumsal-fayda-i%CC%87%C3%A7in-yapay-zeka-ai-for-social-good-101-15032491ddca?source=rss-861072685213------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/15032491ddca</guid>
            <category><![CDATA[dördüncü-sanayi-devrimi]]></category>
            <category><![CDATA[sürdürülebilir-kalkınma]]></category>
            <category><![CDATA[toplumsal-fayda]]></category>
            <category><![CDATA[ai-for-good]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Almira Baglar]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Aug 2020 11:54:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-08-19T11:54:31.068Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herhangi bir arama motorunda yapay zekayla ilgili arama yaparsanız, genelde birbirine çok yakın sonuçlar alacaksınız. Bunların bir kısmı yapay zekanın ne anlama geldiğini tanımlamaya çalışan bilimkurgu filmi senaryosundan bir kesit gibi görünen yüzeysel haberler, akademik makaleler ve genelde yapay zekayla beraber gelebilecek iş kaybı endişesini konu alan çığırtkan yazılar olacaktır. Türkiye’de son yıllarda popülerliği iyice artan “yapay zekalı proje” geliştirme rüzgarı sayesinde bu teknolojilerin sektör dışı insanlar tarafından anlaşılmasına dair üretilen içerik bir hayli arttı. Ancak etik, hukuki ve toplumsal yönleri hakkında yapılan tartışmalar dünyanın her yerinde olduğu gibi bir adım geriden geliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_T44FGHHKnEDIvOVFzCgjg.jpeg" /><figcaption>Görsel referansı: <a href="https://spacenews.com/sponsored/industrial-revolution/">https://spacenews.com/sponsored/industrial-revolution/</a></figcaption></figure><p>Paralel olarak incelediğimizde buharlı makinelerin üretimde kullanımının yaygınlaştığı birinci sanayi devriminin toplumsal etkilerinin, dördüncü sanayi devriminin başrolü yapay zeka teknolojilerinin olası etileriyle kıyaslamayı çok önemli buluyorum. Bu tartışmaları ne kadar önden ve bazı pratikler yerleşmeden yaparsak, bütün sanayi devrimlerinden sonra gelen zümreleşmenin etkilerini minimize edip yapay zekanın toplumsal fayda için verimli kullanılabilmesinin önünü <strong>aşağıdan </strong>(tüketiciler, kullanıcılar, çalışanlar, topluluklar) <strong>yukarıya </strong>(şirketler, devletler, geliştiriciler, uygulayıcılar) gelecek şekilde açabilir ve <strong>bu gelişmelerin daha kapsayıcı bir şekilde sürdürülmesi konusunda çok sesli bir ortam sağlayabiliriz</strong>. Yerleşmiş algıları ve düzenleri değiştirmek her zaman daha zordur; şu anda adeta hamur gibi yoğrulmakta olan bu süreçlerde fikir beyan etmek ve belli standartların korunmasını sağlamak bir hayli önlem taşıyor.</p><p>Bunları göz önüne alarak bu yazı serisinde ele alacağım konuları başlıklarına göre sıralayarak gideceğim yönü çerçevelendirmek istiyorum:</p><ul><li><strong>Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka (AI for Social Good) nedir?</strong> Neden iyilik değil de fayda? Bu düşüncenin dünyada karşılığı nedir?</li><li><strong>Devlet strateji dökümanları neden önemli? Dünyadaki örnekler nasıl ve Türkiye için bu ne anlama geliyor?</strong> (Burada tezimin Boğaziçi Üniversitesi Asya Çalışmaları Yüksek Lisans programı çalışması olduğundan özellikle toplumsal fayda kısmında daha çok Japonya ve Çin’i ele alacağımı belirtmem gerekiyor),</li><li><strong>Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve yapay zekayla alakalı etki çalışmaları</strong>,</li><li><strong>Akademide “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka”,</strong></li><li><strong>“Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” İnsiyatifleri, STK’ları ve Toplulukları.</strong></li><li><strong>Şirketlerin “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” akımına yaklaşımı</strong>, yayınlanan belgeler ve yazılan raporlar,</li><li><strong>Yapay zeka çalışmalarına interdisipliner yaklaşımların önemi,</strong></li><li><strong>Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka projesi yapmak; nelere dikkat etmeli?</strong></li><li><strong>Birinci sanayi devriminden dördüncü sanayi devrimi için çıkarılacak dersler; veri okuryazarlığının yaygınlaşması neden önemli?</strong></li><li><strong>Toplulukların yerel kalkınmada teknoloji çerçevesinde rolleri nelerdir?</strong> “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka” çatısı altında topluluklar ve sivil toplum kuruluşları neler yapabilir?</li></ul><p>Bu tartışmaların birçoğunu ele aldığım <em>Toplumsal fayda için yapay zeka: Küresel bir perspektiften bölgesel bir incelemeye</em> başlıklı yüksek lisans tezime <a href="https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Eb5EkakJlp3olBdo_wNEGZZeW2heW8VrkayC5LPPA_s9ffKjS2zxH8W5yysoegbA">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p><p>Yok ben 230 sayfa yazı okuyamam diyenler de [ben bile tekrar okumakta güçlük çekiyorum :)] genel yaklaşımı anlamak için geçen haftalarda konuğu olduğum “Python Saati” etkinliğinin kaydına aşağıdan ulaşabilir.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FyXOUtogctxI%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DyXOUtogctxI&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FyXOUtogctxI%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/f6c474be7526565b14340d4b8ffbcb30/href">https://medium.com/media/f6c474be7526565b14340d4b8ffbcb30/href</a></iframe><p>Gelecek yazımda ilk başlığı yani “Toplumsal Fayda İçin Yapay Zeka”’nın neyi içerdiğini, “social good” terimini çevirirken “toplumsal iyilik” yerine neden “toplumsal fayda” demeyi tercih etmemiz gerektiğini ve bu düşüncenin kabul edilmiş çıkış noktasından bahsedip çok da detaya girmeden bu konuda akademik dünyada, topluluklarda ve şirketlerde meşale taşıyıcılarının kimler olduğundan bahsedeceğim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=15032491ddca" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>