<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Amazigh Informatie Centrum on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Amazigh Informatie Centrum on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@amazighinformatiecentrum?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*hTYou32QEgDueSKaW_O3HA.png</url>
            <title>Stories by Amazigh Informatie Centrum on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@amazighinformatiecentrum?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 16:45:39 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@amazighinformatiecentrum/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Relations Between the Moroccan Monarchy and Israel]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/relations-between-the-moroccan-monarchy-and-israel-5fd0779ddc27?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5fd0779ddc27</guid>
            <category><![CDATA[king-mohamed-6]]></category>
            <category><![CDATA[israel]]></category>
            <category><![CDATA[king-hassan-2]]></category>
            <category><![CDATA[morocco]]></category>
            <category><![CDATA[mossad]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 11 Nov 2026 15:06:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-12T21:50:43.230Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ex9ncHLz7r62PM4FWdb3fQ.png" /></figure><p><strong><em>By the editorial team of the Amazigh Information Center (AIC)</em></strong></p><p>The Jewish community, together with the indigenous Imazighen, is one of the population groups that has been continuously present in North Africa since antiquity. This centuries-long Jewish presence largely came to an end during the twentieth century. Between 1940 and 1970, an estimated 250,000 Jews left Morocco.</p><p>Relations between the Moroccan monarchy and Israel have a long history. Although the two countries only established full diplomatic relations in 2020, contacts had existed for decades, often in secret. Contacts between Moroccan and Israeli officials took place particularly during the reign of King Hassan II. The history of the Moroccan Jewish community also played an important role.</p><h3>Zionism and the Jewish Community</h3><p>At the beginning of the twentieth century, Zionism spread from Europe to Morocco’s coastal cities. The movement sought to establish a Jewish state in Palestine and gradually gained support among Jewish communities in Morocco.</p><p>Following the establishment of Israel in 1948, the emigration of Moroccan Jews to Israel increased significantly. The Jewish Agency, Mossad Le’Aliyah and the American organisation Hebrew Immigrant Aid Society (HIAS) were involved in this migration. Organisations and initiatives such as the Caisse d’Aide aux Immigrants Marocains (Cadima), Operation Yachin and ha-Misgeret also played a role.</p><p>Between 1947 and 1949, the Jewish Agency organised emigration to Israel. This migration was illegal. Moroccan Jews who attempted to leave via Algeria were sometimes intercepted and sent back. The clandestine migration led to anti-Jewish riots in Oujda and Jerada in June 1948.</p><p>According to historian Shay Hazkani, approximately 20,000 Moroccan Jews emigrated to Israel in 1948 and 1949. According to Hazkani, letters from North African soldiers in Israel revealed that some of them wanted to return to their countries of origin.</p><h3>Cadima and Emigration After 1949</h3><p>From 1949 to 1956, Cadima organised the emigration of more than 60,000 Moroccan Jews to Israel. In 1951, Israel imposed restrictions on the migration of poor Moroccan Jews. Their health, age and family circumstances were among the factors taken into consideration.</p><p>In 1955, the Mossad established ha-Misgeret, a secret Zionist organisation in Morocco. The organisation was headed by Shlomo Havilio and served as a base for Mossad activities in the country.</p><p>Following Morocco’s ‘independence’ in 1956, ha-Misgeret and the Jewish Agency organised the secret emigration of Moroccan Jews by land and sea.</p><h3>The Pisces Affair and Operation Yachin</h3><p>On 10 January 1961, the Pisces, a ship chartered by ha-Misgeret and renamed Egoz, sank. The ship was used to secretly transport Moroccan Jews from the Gulf of Al Hoceima to Israel via Gibraltar. Forty-six people on board lost their lives in the disaster.</p><p>In the United States, Europe and Israel, media reports held Morocco responsible for the disaster. Under international pressure, the policy towards Zionist emigration was subsequently relaxed.</p><p>Between 1961 and 1964, almost 90,000 Moroccan Jews emigrated to Israel as part of Operation Yachin, which was led by Israel. According to several sources, HIAS paid King Hassan II an amount per person for every Moroccan Jew who emigrated to Israel.</p><p>In <em>De joden van Marokko (2006)</em>, Heidi Verdonck writes that, following secret negotiations between American Jewish organisations, the Israeli intelligence service and King Hassan II, it had been agreed that Israel would pay between 25 and 250 dollars per emigrant. Over a period of four years, particularly between 1961 and 1964, approximately 100,000 Moroccan Jews are said to have left the country. According to Verdonck, collective passports were secretly issued for this purpose.</p><p>Former Moroccan intelligence officer Ahmed Boukhari confirmed Verdonck’s account. In a video on his YouTube channel, he stated that the regime had ‘sold’ the Jews to Israel. According to Boukhari, members of the royal family, senior officials at the Ministry of the Interior and intelligence officials, including Oufkir and Dlimi, made money from the sale of passports to Moroccan Jews.</p><h3>Hassan II and Secret Contacts with Israel</h3><p>King Hassan II ruled from 1961 to 1999. During this period, Israel remained a controversial subject within Morocco. Contacts and negotiations therefore took place largely in secret.</p><p>According to several sources, senior Moroccan officials, including General Mohamed Oufkir, Colonel Ahmed Dlimi and Prime Minister Mohammed Karim Lamrani, made secret visits to Israel.</p><p>The 2018 documentary series The Mossad — Imperfect Spies examines relations between the Mossad and various leaders and regimes in the so-called Third World, including the Moroccan monarchy. The documentary discusses contacts between King Hassan II and the Israeli intelligence service. According to former Mossad officials, close cooperation developed in the 1960s, during which the Mossad is said to have helped the king prevent a possible assassination attempt.</p><p>Efraim Halevy, former director of the Mossad, describes in the documentary how the relationship with Hassan II developed during the 1960s. Former Mossad officer Rafi Eitan also stated that he was involved in the first communications between Israel and Morocco.</p><p>According to Eitan, Hassan II received information that Egyptian President Jamal Abdel Nasser was preparing an assassination attempt against him. Nasser allegedly regarded the Moroccan king as too Western-oriented. In response, Hassan II is said to have requested assistance. According to Eitan, a plan was subsequently drawn up to protect the king.</p><h3>Mehdi Ben Barka</h3><p>According to the documentary, cooperation between the Mossad and Moroccan security services is said to have extended beyond the protection of Hassan II. The abduction and death of Moroccan opposition leader Mehdi Ben Barka in Paris in 1965 are also discussed.</p><p>Former Mossad officer Gad Shimron stated that Ben Barka was a Moroccan opposition leader and that the Mossad developed strong ties with Moroccan intelligence services during this period. According to Shimron, Moroccan officials decided to carry out an attack on Ben Barka.</p><p>Shimron stated that Ben Barka travelled to Paris, where he was abducted by individuals connected to the Moroccan secret service. At the time, this service was headed by General Mohamed Oufkir. According to Shimron, Ben Barka was subsequently subjected to violent interrogation and died during the interrogation.</p><p>Former Mossad official Yossi Alpher stated in the same documentary that the Mossad coordinated the operation.</p><p>Journalist Ronen Bergman also writes that Ben Barka was tracked by the Mossad before his disappearance, at the request of Moroccan intelligence services. According to Bergman, Hassan II invited Israeli agents in 1965 to gather information about Arab leaders during the Arab League summit in Casablanca.</p><h3>Other Claims by Ahmed Boukhari</h3><p>Ahmed Boukhari claims to have revealed further details about the historical ties between the Israeli intelligence service and Morocco. According to him, these contacts date back to 1948, and the Israeli intelligence service had agents in important positions in Morocco.</p><p>Boukhari also claims that virtually all agricultural engineers working during the 1960s and 1970s on farms belonging to members of the royal family and major landowners were informants for the Israeli intelligence service.</p><p>He also states that the appointment of General Mohamed Oufkir as Director-General of the security service DGSN in 1960 took place on the recommendation of the Mossad.</p><p>Boukhari also mentions a woman known as Madame Dahon. According to him, she had been active as a Mossad agent in Morocco since 1948. She is said to have owned the Mama’s nightclub in Kenitra and a nearby café-restaurant. According to Boukhari, she maintained contacts with the American military command at bases in Kenitra, Sidi Yahya, Sidi Slimane and Bouknadel, as well as with members of the royal family and senior army officers.</p><p>He also mentions the Jewish businessman Zourita, executives of the ONA Group, including David Levi, Serge Berdugo and members of influential Jewish families in Morocco. According to Boukhari, Madame Dahon organised parties for General Oufkir and poker sessions for him and his friends.</p><p>He also claims that Jewish underworld figures were co-owners of several nightclubs in Casablanca. According to Boukhari, these clubs were highly profitable, with part of the proceeds going to Oufkir and another part to secret funds belonging to the security services.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OT9gTHP67AjQj6zoYmZlbw.png" /><figcaption><strong>Photographs of Mama’s nightclub from 1958 and 2011. The nightclub was owned by Madame Dahon, whose name is sometimes also spelled Dahan.</strong></figcaption></figure><h3>Contacts Despite the 1973 War</h3><p>Despite its secret contacts with Israel, Morocco took part in the Arab war against Israel in 1973. During the Yom Kippur War, Hassan II sent an expeditionary force of approximately 5,500 troops to the Golan Heights and the Sinai.</p><p>In 1986, Hassan II met Israeli Prime Minister Shimon Peres in Rabat. The meeting led to criticism and protests from the Arab League and sections of the Moroccan population. Hassan II subsequently refrained from taking further steps towards official recognition, while contacts between the two leaders continued.</p><h3>Mohammed VI and Limited Diplomatic Relations</h3><p>Following King Mohammed VI’s accession to the throne in 1999, informal contacts with Israel continued. In the 1990s, Morocco and Israel had already established diplomatic relations at a low level. Morocco had a liaison office in Tel Aviv, while Israel had an office in Rabat. Both offices were closed during the Second Intifada.</p><p>The informal ties continued. An estimated 50,000 Israelis travelled to Morocco annually to learn more about the Jewish community and their family history.</p><p>In January 2020, Morocco received three Israeli drones as part of an arms deal worth 48 million dollars.</p><h3>Pegasus Attacks on Human Rights Activists, Journalists and Politicians</h3><p>Accusations also emerged in the field of digital surveillance. Since 2019, Amnesty International has published forensic evidence of Pegasus attacks targeting, among others, Moroccan activists Maati Monjib and Abdessadak El Bouchattaoui. In 2021, the Pegasus Project released further information indicating that Morocco was among the countries named in the leaked data as a potential client of NSO Group. Technical analyses by Amnesty and Citizen Lab linked Pegasus infections to the Moroccan operator.</p><p>Amnesty and Citizen Lab also established that the phones of Sahrawi human rights activist Aminatou Haidar were infected with Pegasus in October and November 2021. Rifian activists, as well as Spanish and Algerian politicians, were also allegedly spied on using Pegasus spyware.</p><p>In France, an investigation into Pegasus attacks on French journalists and politicians has been underway since 2021. According to Le Monde, French investigators established that the phones of several French ministers and journalists showed traces of Pegasus. According to the investigation, the operator involved had also selected hundreds of individuals considered relevant to Moroccan intelligence services. Moroccan authorities denied having purchased Pegasus.</p><h3>Normalisation in 2020</h3><p>On 10 December 2020, it was announced that Israel and Morocco would establish full diplomatic relations. Morocco informed Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu that it recognised Israel.</p><p>As part of the agreement, the United States recognised Morocco’s claim to Western Sahara. At the same time, it called on the parties involved to negotiate a mutually acceptable solution, with the Moroccan autonomy plan being mentioned as a framework. On 22 December 2020, Morocco, the United States and Israel signed a joint declaration.</p><p>On the same day, El Al operated the first direct commercial flight between Israel and Morocco. In July 2021, two Israeli airlines began operating direct flights between Tel Aviv and Marrakech. In August, agreements were concluded on political consultations, aviation and culture. A defence agreement followed in November 2021.</p><h3>Expansion of Cooperation</h3><p>From 2022 onwards, the countries expanded their cooperation into areas including agriculture and technology. In 2023, they discussed cooperation in the fields of desalination, food security, aviation, artificial intelligence, innovation, scientific research, military cooperation and cybersecurity.</p><p>In July 2022, Israeli military chief Aviv Kochavi paid an official visit to Morocco. In June 2023, Israeli military personnel actively participated in the African Lion military exercise for the first time. A year earlier, Israel had already participated in the exercise as an international military observer.</p><p>In July 2023, Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu recognised Moroccan sovereignty over Western Sahara in a letter to King Mohammed VI. Israel announced that it would also communicate this recognition through relevant government activities and to international organisations.</p><h3>Developments from 2024 Onwards</h3><p>In May 2024, outrage arose in Morocco after Netanyahu showed a map of Morocco without Western Sahara during a television appearance. A spokesperson for the Israeli Ministry of Foreign Affairs called this a mistake.</p><p>Against the backdrop of Israel’s military campaign in Gaza, demonstrations against the normalisation of relations continued to take place in Morocco, including in April 2025 and April 2026.</p><p>In September 2026, Morocco and Israel announced that they would further strengthen their diplomatic relations, exchange ambassadors and resume air links between the two countries.</p><p><strong><em>Translated into English with the help of ChatGPT; the original article can be read </em></strong><a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/de-betrekkingen-tussen-de-marokkaanse-monarchie-en-isra%C3%ABl-018f746402a9"><strong><em>HERE.</em></strong></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5fd0779ddc27" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Marokkaanse parlementariër Mahmoud Archane beschuldigd van foltering en verkrachting]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/marokkaanse-parlementari%C3%ABr-mahmoud-archane-beschuldigd-van-foltering-en-verkrachting-d8c1bebb6eae?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d8c1bebb6eae</guid>
            <category><![CDATA[mahmoud-archane]]></category>
            <category><![CDATA[jamal-benomar]]></category>
            <category><![CDATA[jaren-van-lood]]></category>
            <category><![CDATA[foltering-marokko]]></category>
            <category><![CDATA[marokkaanse-parlement]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 23 Oct 2026 16:50:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-23T16:50:02.190Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qPp8rrNRcFpZD9RpT2QhbQ.png" /><figcaption><strong>Mahmoud Archane en Fatima Ezzahra El Mansouri op het hoofdkantoor van de PAM-partij in Rabat.</strong></figcaption></figure><p>Een foto van de nieuwe Marokkaanse premier Fatima Ezzahra El Mansouri met voormalig politiecommissaris Mahmoud Archane leidde tot grote commotie in Marokko. De ontmoeting vond plaats tijdens oriënterende gesprekken over de vorming van een nieuwe regering. Archanes terugkeer in de politieke schijnwerpers leidde tot felle reacties van mensenrechtenorganisaties vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de repressie en zijn historische banden met beruchte detentiecentra, zoals Derb Moulay Cherif. Wie is Mahmoud Archane en welke beschuldigingen zijn er tegen hem geuit?</p><h3>Jeugd en begin van zijn loopbaan</h3><p>Mahmoud Archane werd geboren in 1939 in een welvarende familie uit Tifelt. Hij volgde daar zijn basis- en voortgezet onderwijs en vervolgde zijn studie in Rabat.</p><p>In januari 1957 trad hij op 18-jarige leeftijd in dienst bij de Marokkaanse veiligheidsdienst, de Direction Générale de la Sûreté Nationale (DGSN). Hij volgde een politieopleiding van vijf weken, samen met zijn leeftijdgenoot Ahmed Boukhari. Vervolgens werkten zij een jaar samen in het vierde politiedistrict in de wijk Arset El Maach in Marrakech.</p><p>Ahmed Boukhari (1939–2025) werkte van 1957 tot 1960 bij de DGSN. Daarna was hij werkzaam bij verschillende geheime diensten: CAB 1 van 1960 tot 1973, de DGED van 1973 tot 1978 en de DST van 1978 tot aan zijn pensioen in 1999.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rCmDqgHbeGQhr1CfLDzB0Q.png" /><figcaption><strong>Het voormalige geheime detentie- en ondervragingscentrum Derb Moulay Chérif, berucht vanwege de foltering van politieke gevangenen.</strong></figcaption></figure><h3>Loopbaan bij de gerechtelijke politie</h3><p>Archane maakte carrière binnen verschillende diensten van de gerechtelijke politie. Hij werkte bij de <em>Service Régional de Police Judiciaire</em> (SRPJ), de regionale dienst van de gerechtelijke politie, in Marrakech, Casablanca, Khouribga, El Jadida, Rabat en Meknes.</p><p>In Casablanca werkte hij bij een politiebureau en in het geheime detentiecentrum Derb Moulay Cherif. Daar was hij een naaste medewerker van Kaddour El Yousfi, een beruchte Marokkaanse politiecommissaris en voormalig adjunct-directeur van de <em>Brigade Nationale de la Police Judiciaire</em> (BNPJ).</p><p>El Yousfi stond in Marokko en daarbuiten bekend als een van de meest prominente en gevreesde vertegenwoordigers van de repressie tijdens de zogenoemde Jaren van Lood (<em>Les Années de Plomb</em>), onder het bewind van koning Hassan II.</p><p>Archane maakte ook deel uit van de landelijke eenheid BNPJ, die in Marokko bekendstaat als de politieke politie. De kantoren van deze eenheid waren gevestigd in het gebouw van de DGSN in Rabat.</p><h3>Beschuldigingen van foltering en verkrachting</h3><p>Volgens Ahmed Boukhari was Archane een van de belangrijkste folteraars binnen de Marokkaanse gerechtelijke politie. Boukhari omschreef hem als volgt:</p><p><em>‘</em><strong><em>Een van de belangrijkste folteraars van de Marokkaanse gerechtelijke politie, folteren zit bij hem in het bloed, wie in zijn handen valt, foltert hij</em></strong><em>.’</em></p><p>Volgens Boukhari kende Archane geen andere methode dan foltering. <strong>Hij beweerde dat Archane zich daarbij specialiseerde in sodomie en verkrachting met een fles.</strong></p><p>Boukhari stelde dat Archane verantwoordelijk was voor de foltering van Abraham Serfati en diens medeactivisten in Derb Moulay Cherif. Ook beschuldigde hij Archane en zijn collega’s ervan jonge gedetineerden van minder dan twintig jaar oud te hebben verkracht. Volgens Boukhari stonden politiecommissaris Kaddour El Yousfi en Archane hierom bekend.</p><p>Ook andere voormalige gevangenen en activisten beschuldigden Archane van foltering. In getuigenissen over de jaren zestig wordt hij genoemd als officier van de gerechtelijke politie die betrokken zou zijn geweest bij mishandelingen in Derb Moulay Cherif. Brahim Amslil, bekend als Hallaoui en verbonden aan de Cheikh El Arab-groep, wees hem aan als folteraar. Ook Ahmed Benjelloun klaagde hem publiekelijk aan.</p><p>In 2001 werd Archanes naam opgenomen op een lijst van ongeveer dertig personen die door de Marokkaanse Vereniging voor Mensenrechten (<em>Association Marocaine des Droits Humains</em>, AMDH) werden beschuldigd van <strong>‘persoonlijke betrokkenheid bij willekeurige arrestaties en foltering’</strong>.</p><p>In 2004 kreeg een Marokkaanse overheidsinstantie de opdracht om de menselijke tol van de Jaren van Lood in kaart te brengen. Van de ruim 16.000 onderzochte gevallen documenteerde de instantie 9.779 mensenrechtenschendingen, waaronder minstens 1.018 doden.</p><h3>Vervroegd pensioen en politieke loopbaan</h3><p>In 1984 ging Archane met vervroegd pensioen, nadat zijn vader was overleden en hij zijn deel van de erfenis had ontvangen.</p><p>Na zijn vertrek bij de politie werd hij een vermogend man en actief binnen verschillende politieke partijen van Mahjoubi Aherdan, waaronder de <em>Mouvement populaire</em>. In 1996 richtte hij zijn eigen politieke partij op: de <em>Mouvement démocratique et social</em>.</p><p>Archane was politiek actief in de provincie Khémisset, waartoe zijn geboortestad Tifelt behoort. Daarnaast hield hij zich bezig met commerciële activiteiten.</p><p>Zijn oudere broer, generaal Driss Archane, was privéarts van koning Hassan II en stond lange tijd aan het hoofd van de Nationale Orde van Artsen.</p><p>Naast zijn politieke en zakelijke activiteiten was Mahmoud Archane betrokken bij de sport. Hij was jarenlang voorzitter van de voetbalclubs in Khémisset en Tifelt.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/779/1*aIcQapnh57bH5NzD0cxuuQ.png" /><figcaption><strong>Generaal Driss Archane, de oudere broer van Mahmoud Archane.</strong></figcaption></figure><h3>De discussie over zijn vermeende verzetsverleden</h3><p>In een uitzending van de Marokkaanse staatstelevisie 2M verklaarde Archane dat hij als jongeman aan het verzet had deelgenomen. Tijdens de uitzending toonde hij een pas die volgens hem zijn status als verzetsstrijder bevestigde.</p><p>Ahmed Boukhari betwistte deze verklaring. Volgens hem liep de verzetsperiode in Marokko van 1953 tot 1955. Archane was in 1953 veertien jaar oud. Boukhari, die eveneens in 1939 werd geboren, vroeg zich daarom af of Archane op die leeftijd als verzetsstrijder kon hebben deelgenomen. Hij stelde dat het onmogelijk was dat een minderjarige in die periode als verzetsstrijder actief was.</p><p>Boukhari wees daarnaast op de welgestelde achtergrond van Archane. Zijn vader was een bekende handelaar in Tifelt. Volgens Boukhari namen kinderen uit rijke families en families van notabelen destijds niet deel aan de demonstraties tegen Frankrijk, dat Marokko bezette. Op grond van Archanes leeftijd en familieachtergrond betwijfelde hij dat Archane aan het verzet had deelgenomen.</p><p>Na het bekijken van de televisie-uitzending beschuldigde Boukhari Archane ervan over zijn verzetsverleden te liegen. Boukhari verklaarde hierover al sinds 2001 in de Marokkaanse pers, onder meer in het weekblad <em>Le Journal Hebdomadaire</em> van Aboubakr Jamaï.</p><p>Wanneer journalisten Archane vragen stellen over Ahmed Boukhari, ontkent hij dat hij hem kent.</p><p>In 2023 verklaarde Boukhari opnieuw dat hij Archane al jaren eerder in de Marokkaanse media had ontmaskerd. Hij zei:</p><p><em>‘</em><strong><em>Als Archane lef had en een moedig man is, had hij op zijn minst mijn onthullingen moeten ontkrachten. Hij had mij ook bij de rechtbank kunnen aanklagen, maar dat deed hij niet. Ondanks dat ik vaak over hem sprak en schreef, blijft hij zwijgen</em></strong><em>.’</em></p><h3>Archane en El Yousfi bij de Verenigde Naties in 1995</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tokPAKUGBNpBW9dv6h0osw.png" /><figcaption><strong>De Riffijnse activist en VN-diplomaat Jamal Benomar.</strong></figcaption></figure><p>Volgens Jamal Benomar maakten Mahmoud Archane en Kaddour El Yousfi in 1995 deel uit van een officiële Marokkaanse delegatie bij de Verenigde Naties in Genève. De delegatie moest daar verantwoording afleggen over het Marokkaanse beleid inzake foltering.</p><p>Benomar, een voormalige politieke gevangene en later VN-diplomaat, verklaarde dat El Yousfi en Archane hem persoonlijk hadden gemarteld tijdens zijn gevangenschap in het geheime detentiecentrum Derb Moulay Cherif in Casablanca. Toen hij hen bij de Verenigde Naties herkende, bracht hij dit onder de aandacht van journalisten en mensenrechtenactivisten.</p><p>De aanwezigheid van El Yousfi en Archane leidde tot felle protesten van voormalige politieke gevangenen, onder wie Jamal Benomar en Driss Benzekri. Zij beschuldigden hen van betrokkenheid bij foltering en ondervragingen van gevangenen. Het incident bracht de Marokkaanse delegatie in verlegenheid en veroorzaakte spanningen tussen Marokko en de Verenigde Naties.</p><p>Benomar benadrukte dat veel voormalige politieke gevangenen waren overleden zonder de gewenste politieke veranderingen mee te maken, terwijl vermeende folteraars volgens hem staatsbescherming genoten en ongestraft bleven. Hij betreurde dat er, ondanks de geboekte vooruitgang, nog steeds gewetensgevangenen in Marokko waren.</p><h3>Nieuwe beschuldigingen in 2026</h3><p>Op 22 oktober 2026 publiceerde Jamal Benomar een brief op het Marokkaanse medium Lakome, waarin hij verklaarde dat hij in 1976 in Derb Moulay Cherif door Kaddour El Yousfi en Mahmoud Archane was gefolterd. Zijn getuigenis kwam overeen met de eerdere beschuldigingen van Ahmed Boukhari.</p><p>Jamal Benomar is een Riffijnse activist en voormalig lid van de beweging <em>Ila al-Amam</em> (<em>Voorwaarts</em>). Hij was ondersecretaris-generaal en speciaal adviseur van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en voorzitter van het International Centre for Dialogue Initiatives.</p><p>In 2026 verscheen Archane opnieuw in de publieke belangstelling. Tijdens een bijeenkomst in de Raadskamer bestempelde hij critici van zijn voortdurende publieke optreden als een vijfde colonne. Ook daagde hij hen uit voor een televisiedebat.</p><p>Daarbij bleef de discussie over zijn verleden als politiecommissaris en zijn vermeende betrokkenheid bij foltering in Derb Moulay Cherif voortduren. Het detentiecentrum in Casablanca was berucht vanwege de behandeling van tegenstanders van het regime van Hassan II.</p><p>Archanes naam staat op de lijst van ongeveer dertig personen die door de Marokkaanse Vereniging voor Mensenrechten (AMDH) werden beschuldigd van persoonlijke betrokkenheid bij willekeurige arrestaties en foltering.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zkjTzNIPpdZiAelFdnAqPQ.png" /><figcaption><strong>Bewerkte foto van Mahmoud Archane in politie-uniform in het Marokkaanse parlement.</strong></figcaption></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d8c1bebb6eae" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Mohamed Jelloul: a life dedicated to the Riffian struggle for independence and justice]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/mohamed-jelloul-a-life-dedicated-to-the-riffian-struggle-for-independence-and-justice-be416f0e1cc8?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/be416f0e1cc8</guid>
            <category><![CDATA[riffian-activist]]></category>
            <category><![CDATA[alawite-regime]]></category>
            <category><![CDATA[amazigh]]></category>
            <category><![CDATA[nasser-zefzafi]]></category>
            <category><![CDATA[mohamed-jelloul]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 18 Oct 2026 20:52:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-18T20:52:47.793Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CqxeiRtJkSJpiDolziVkug.png" /><figcaption><strong>The Riffian activist Mohamed Jelloul.</strong></figcaption></figure><p><strong><em>By the editorial team of the Amazigh Information Center (AIC)</em></strong></p><p>Mohamed Jelloul is a Riffian teacher, human rights activist and trade unionist. He was born in 1971 in Tifarouine, in Ayt Bouayach, in the vicinity of Al Hoceima. He completed his primary education in Ayt Bouayach. He then attended teacher training in Al Hoceima, which he completed at Mohamed I University in Oujda. After obtaining his diploma, he started working as a teacher at public schools in various Riffian villages.</p><h3>First involvement in human rights</h3><p>At a young age, Jelloul became interested in human rights issues in the Rif. At Uqba Ibnu Nafi secondary school in Ayt Bouayach, he became active within the movement. Together with friends from this movement, he took part in demonstrations in 1987 against oppression and injustice by the regime in the Rif.</p><p>That year, he was arrested by the police for the first time. During these demonstrations, two school students died as a result of the actions of the security forces: 22-year-old Farid Akrouh and 16-year-old Said Bouddeft. This crime has never been independently investigated.</p><h3>Commitment to a better life and prosperity in the Rif</h3><p>Even after completing his education and starting work as a teacher, Mohamed Jelloul continued to work for human rights and the development of the Rif. He showed solidarity with marginalized Riffians, including unemployed academics, fishermen and farmers.</p><p>He was also active within various civil society organizations and trade unions. His role during the protests of the 20 February Movement in 2011 made him better known to a broad audience in the Rif and beyond.</p><h3>Jelloul’s family</h3><p>Jelloul married Souad Ambarek in 1996. Together they had three children: Houda, born in 1997, Ayoub, born in 1999, and Kamal, born in 2002.</p><p>Souad had known him for some time before they married. She knew that he was an activist and therefore ran the risk of being arrested and prosecuted by the authorities. After his most recent arrest, she stated during a sit-in in the Rif that she unconditionally stood behind her husband because he was peacefully fighting for a just cause and had not had a fair trial, including on appeal.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Klq7e6uWeLG4TMbttIa4nA.png" /><figcaption><strong>A photo collage of Mohamed Jelloul’s mother, wife and children.</strong></figcaption></figure><h3>Jelloul on the name Amur N Akuc</h3><p>In an interview, Mohamed Jelloul was asked why he used the name Amur N Akuc [literally: The land of God] during his speeches instead of Maghrib.</p><p>He answered:</p><p><strong><em>“I use the word Amur N Akuc and not the word Maghrib because Maghrib is the Arabic word for the place where the sun sets. If I use the word Maghrib, it will seem as if I am in the east. I am in my own country. If I say Maghrib, then my reference is abroad and my point of orientation is the Middle East, while I am in my own country. That is uprooting. We are Amur N Akuc, which means the land of God. That is the original name of Morocco. But by using the word Maghrib, we suggest that we are part of the East and that we are not independent.</em></strong>”</p><h3>First conviction and imprisonment</h3><p>On 12 March 2012, Mohamed Jelloul was arrested while working at a school in Ayt Hdifa. As a result of his arrest, he had to leave his work, his wife and his children behind. His youngest son was ten years old at the time.</p><p>A politically motivated trial followed. On 25 April 2012, he was sentenced to six years in prison. On appeal, his sentence was reduced to five years and he was also ordered to pay a fine.</p><p>Jelloul served his sentence in various prisons, including those in Al Hoceima, Guercif and Tifelt. His conviction took place against the backdrop of the prolonged suppression of political and social movements in the Rif. This history goes back to the transfer of power by Spain in 1956 to the Alawite regime, also known as the Makhzen.</p><h3>Release in April 2017</h3><p>On 11 April 2017, Mohamed Jelloul was released. At Tifelt prison, he was met by fellow activists, family members and friends. During his journey home, he was also enthusiastically welcomed by Riffians in various places.</p><p>In his hometown of Ayt Bouayach, Riffian activists welcomed him as a well-known representative of the Hirak movement, which emerged following the death of Mohsin Fikri on 28 October 2016. After his release, many people visited him to greet him.</p><p>Jelloul almost immediately resumed his participation in the Riffian protest movement. He spoke during various demonstrations and gatherings in different places in the Rif. His mother, wife and children were often also present.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MJEtaoU_JTyMITtYAGHPFg.png" /><figcaption><strong>Mohamed Jelloul giving a speech in the Rif during the Hirak protests of 2017.</strong></figcaption></figure><h3>New arrest during the Hirak protests</h3><p>On 26 May 2017, six weeks after his release, Mohamed Jelloul was arrested again. At that time, he was visiting a cafeteria together with his in-laws. A group of men in civilian clothing, who claimed to be police officers, took him away.</p><p>According to the family, no arrest warrant was shown. The family was also not immediately informed of his whereabouts. For three days, it remained unclear where Jelloul was being held. This was described as a tactic that the regime systematically uses to intimidate opponents.</p><p>His arrest coincided with a broader wave of arrests among activists of the Riffian popular movement, also known as the Hirak Rif. His arrest and the subsequent events involved violence, insults and disrespectful treatment of him and his family. Families of other detainees, such as the father and mother of Nasser Zefzafi, also testified to this.</p><p>Jelloul’s minor daughter, Houda, was arrested by the police on 19 June 2017 together with four other minor girls. In Al Hoceima, they took part in a sit-in demanding the release of Riffian detainees. The four other girls were released after signing a statement in which they promised not to demonstrate again. Houda did not sign this statement.</p><h3>Transfer to Casablanca and trial</h3><p>Mohamed Jelloul was transferred, together with other arrested Riffian leaders of the Hirak Rif, under heavy security by military helicopter from Al Hoceima to Casablanca. This city is more than 600 kilometers from his place of residence.</p><p>There, a lengthy trial began. Jelloul was accused, among other things, of undermining internal state security, incitement against territorial unity, insulting officials and institutions, and organizing unauthorized protests.</p><p>In June 2018, he was sentenced to ten years in prison. In April 2019, this sentence was upheld on appeal.</p><p>The trials against the Riffian activists also received international attention. Amnesty International expressed concerns about the arrests, access to lawyers and the circumstances under which confessions were allegedly obtained.</p><p>In a statement, the organization wrote:</p><p><strong><em>“After their arrest, none of the convicted individuals had immediate access to their lawyer. They were transferred more than 600 km away to Casablanca to be interrogated, which made it difficult for their lawyers to prepare an adequate defense and to visit their families. Several reported signing ‘confessions’ obtained in detention through torture or under threat of torture.</em></strong></p><p><strong><em>In July 2017, the Minister of Justice announced an investigation into at least 66 cases of alleged police torture or other forms of mistreatment of demonstrators in detention. Judges have so far also failed to exclude statements that may have been obtained under torture as incriminating evidence against the defendants in their trials, in violation of Morocco’s international obligations concerning torture and a fair trial.”</em></strong></p><p>Human Rights Watch and Freedom House have also addressed the human rights situation and the prosecution of activists in the Rif.</p><h3>Consequences for his family and his life</h3><p>As a result of his repeated arrests and prolonged detention, Mohamed Jelloul has been unable to practice his profession as a teacher for years. He has also missed a large part of his children’s youth.</p><p>His youngest son was ten years old when Jelloul was separated from his family during his first detention. His absence had consequences for family life and for his contact with his children.</p><p>During his detention, Jelloul was placed in solitary confinement several times. He also went on hunger strike several times, including because of restrictions on his basic rights, including the right to contact his family.</p><p>The consequences of his detention were not only social and financial, but also physical and psychological. His wife and children had to live for long periods with his absence and the uncertainty about his situation.</p><p>Various human rights organizations, including Amnesty International, Human Rights Watch and Freedom House, have expressed serious concerns about the human rights situation and the legal proceedings surrounding Riffian activists. The National Assembly of Rif (NAR) and The Rifain Council for Human Rights (RCHR) have also placed Jelloul’s convictions in a political context and questioned the accusations against him.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kMtHIp07hruut7TrnWsvFw.png" /><figcaption><strong>Mohamed Jelloul and Nasser Zefzafi shortly after Jelloul’s release in 2017.</strong></figcaption></figure><h3>Expected release in 2027</h3><p>In 2027, Mohamed Jelloul is expected to be released after serving his ten-year prison sentence. Together with his earlier five-year prison sentence, this brings his total detention to fifteen years.</p><p>After his release, he will have to rebuild his life and find his place again within his family, his profession and society. His prolonged absence has, after all, affected a large part of his children’s lives and his own professional career.</p><h3>Call for restoration of honor and compensation</h3><p>The National Assembly of Rif (NAR) and The Rifain Council for Human Rights (RCHR) have published a joint statement calling for full recognition of the injustice inflicted upon Mohamed Jelloul and his family. They advocate the restoration of his honor and the restoration of his social and professional rights.</p><p>In addition, they call for an independent and transparent investigation into his arrests, prosecutions and convictions, as well as into the circumstances in which the accusations against him arose.</p><p>They also demand appropriate compensation and redress for the material, social, physical and psychological harm suffered by Jelloul and his family. Finally, they emphasize the importance of allowing Jelloul, after his release, to rebuild his life and resume his profession and social position with dignity.</p><h3><strong>His social commitment</strong></h3><p>Mohamed Jelloul is one of the first Riffian activists to stand up for human rights in the Rif. He fought for equal rights and equal opportunities in the labor market, investment in the Rif, and combating corruption and nepotism.</p><p>He was also an opponent of a policy of divide and rule that the Makhzen has traditionally used against the people. Mohamed Jelloul was also in favor of greater Riffian autonomy, whereby Riffians govern themselves, as in Catalonia in Spain.</p><p>All of this came at a high cost: arrests and prolonged detention have not only affected his own life, but also that of his family. He is aware of the price he has paid for his struggle for a better life for the Riffians and for the development of the Rif.</p><p>A teacher belongs at school, with his students and his family — not in prison because of his peaceful social engagement.</p><p><strong><em>Translated into English with the help of ChatGPT; the original article can be read </em></strong><a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/gewetensgevangene-mohamed-jalloul-cf21c511acfe"><strong><em>HERE</em></strong></a><strong><em>.</em></strong></p><h3>Sources and References</h3><ul><li><a href="https://medium.com/@narrif.media/statement-by-the-national-assembly-of-rif-nar-and-the-rifain-council-for-human-rights-rchr-1910bbea7034">Statement by the Riffian human rights organizations NAR and RCHR on Mohamed Jelloul’s detention and his situation following his expected release in 2027.</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/watch?v=y0pyVy-jhhk">Mohamed Jelloul’s final speech on 26 May 2017, before his arrest, in which he calls on Riffians to hold a general strike.</a></li><li><a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/gewetensgevangene-mohamed-jalloul-cf21c511acfe">Article by the Riffian human rights organization NAR about Mohamed Jelloul.</a></li><li><a href="https://www.amnesty.org/en/latest/news/2017/11/morocco-protesters-activists-and-journalists-detained-over-rif-protests-must-be-released/">Amnesty International: “Morocco: Protesters, activists and journalists detained over Rif protests must be released.”</a></li><li><a href="https://freedomhouse.org/country/morocco/freedom-world/2020">Freedom House: “Morocco — Freedom in the World 2020.”</a></li><li><a href="https://www.hrw.org/news/2017/06/22/morocco-protest-leader-alleges-police-beat-him">Human Rights Watch: “Morocco: Protest Leader Alleges Police Beat Him.”</a></li><li><a href="https://www.hrw.org/news/2019/04/10/morocco-shocking-verdict-against-activists-journalist">Human Rights Watch: “Morocco: Shocking Verdict Against Activists, Journalist.”</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/watch?v=vDEgMcg50ZU">Statement by Jelloul’s mother in Riffian during the solidarity sit-in held on 14 April 2019 in Tamassint (Al Hoceima).</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/watch?v=UoapYx1erfs">Statement by Mohamed Jelloul’s daughter during the solidarity sit-in held on 14 April 2019 in Tamassint (Al Hoceima).</a></li><li><a href="https://www.youtube.com/watch?v=gm5zSXaewsc">Statement by Mohamed Jelloul’s wife during the solidarity sit-in held on 14 April 2019 in Tamassint (Al Hoceima).</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=be416f0e1cc8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Marokko en Spanje: spanningen over migratie, rechtspraak en kinderrechten]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/marokko-en-spanje-spanningen-over-migratie-rechtspraak-en-kinderrechten-02f07772f39d?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/02f07772f39d</guid>
            <category><![CDATA[ceuta-2026]]></category>
            <category><![CDATA[marokko-2026]]></category>
            <category><![CDATA[mohammed-6]]></category>
            <category><![CDATA[rif-2026]]></category>
            <category><![CDATA[tetouan]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 10 Oct 2026 22:50:10 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-10T22:50:10.502Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*GQQVHT-_rkEj9JrgaZbtGg.png" /></figure><p><strong><em>Door redactie Amazigh Informatie Centrum (AIC)</em></strong></p><h3>De toespraak van Mohammed VI en de kritiek op Spanje</h3><p>Op 9 oktober hield koning Mohammed VI een toespraak in het Marokkaanse parlement. Daarin richtte hij zich onder meer tot Spanje en uitte hij kritiek op de Spaanse rechterlijke macht. Volgens hem moedigen bepaalde rechterlijke uitspraken in Spanje Marokkanen aan om illegaal de oversteek naar Spanje te maken. Ook verweet hij Spanje dat het Marokkaanse minderjarigen die illegaal in het land verblijven, niet snel genoeg aan Marokko uitlevert.</p><p>Ook de Marokkaanse minister van Justitie heeft zich over deze kwestie uitgesproken. Hij verklaarde op een toon die als chantage kan worden opgevat dat Marokko alle illegale migranten wil terugnemen, inclusief de overledenen. Daarnaast verweet hij Spanje dat het te traag is met de terugkeer van Marokkaanse minderjarigen.</p><p>Deze uitspraken roepen vragen op over de toepassing van wetten en regels in een democratische rechtsstaat, waar ook de rechten van het kind moeten worden gerespecteerd.</p><h3>De onafhankelijkheid van de Marokkaanse rechtspraak</h3><p>Marokko beschikt over wetten die de rechten van burgers op papier moeten beschermen. Volgens de Marokkaanse rechter Mohamed Kandil, die uit Marokko is gevlucht en in Frankrijk asiel heeft gekregen, worden rechters echter onder druk gezet en telefonisch aangestuurd om uitspraken te doen die in het voordeel van het regime zijn. Ook zou er sprake zijn van corruptie binnen de rechterlijke macht.</p><h3>De bestorming van Ceuta op 30 en 31 juli 2026</h3><p>Op 30 en 31 juli 2026 probeerden meer dan 70.000 mensen de Spaanse exclave Ceuta te bereiken. De overgrote meerderheid van hen had de Marokkaanse nationaliteit. De groep bestond uit mensen uit verschillende lagen van de bevolking. Onder hen bevonden zich opvallend veel jongeren en minderjarigen, zowel jongens als meisjes.</p><p>De Marokkaanse autoriteiten grepen niet in om de oversteek tegen te houden, terwijl de Spaanse autoriteiten de situatie niet aankonden.</p><p>Volgens mensenrechtenorganisaties en de Spaanse autoriteiten kwamen tijdens deze gebeurtenissen meer dan 140 mensen om het leven. Onder de slachtoffers bevonden zich Riffijnen die in zee verdronken.</p><h3>De rol van sociale media en de Spaanse rechterlijke uitspraak</h3><p>In de dagen voorafgaand aan de bestorming circuleerden op sociale media berichten die Marokkaanse jongeren aanmoedigden om de oversteek naar Ceuta te maken. Daarbij werd verwezen naar een uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof.</p><p>Begin juli oordeelde het Hof dat migranten die zwemmend of per boot proberen Ceuta te bereiken, niet zonder een procedure mogen worden teruggestuurd. Een Algerijn had de zaak aangespannen nadat hij op zee was tegengehouden. De rechter stelde hem in het gelijk.</p><p>In de dagen voor de bestorming verspreidde de uitspraak zich razendsnel via sociale media.</p><h3>De aanwezigheid van veiligheidsdiensten in de Rif</h3><p>Volgens meerdere bronnen was het Marokkaanse regime op de hoogte van de berichten en kon het de herkomst ervan achterhalen. Dit zou mogelijk zijn geweest dankzij de ervaring van het Marokkaanse inlichtingenapparaat en de omvangrijke aanwezigheid van inlichtingen- en veiligheidsdiensten, politie en leger in de Rif.</p><p>Die aanwezigheid was bovendien versterkt door de komst van Mohammed VI. Op de dag van de bestorming hield de koning zijn troonrede vanuit zijn paleis in Tetouan. Deze stad ligt op de route die de migranten namen om Ceuta te bereiken.</p><p>Toch greep het Marokkaanse regime niet in. Volgens getuigenissen zouden informanten van het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken de bevolking in verschillende delen van het land zelfs hebben aangemoedigd om naar Ceuta te vertrekken. Daarbij zouden zij hebben verteld dat de grenspoorten zouden worden geopend.</p><p>Dat de migranten uit verschillende delen van Marokko kwamen, wijst erop dat het regime een rol heeft gespeeld bij de gebeurtenissen.</p><h3>De oproep van een vrouwelijke migrant</h3><p>Een vrouwelijke migrant deed vanuit Ceuta via de Marokkaanse media een oproep:</p><p><strong><em>“Willen degenen die ons hierheen hebben gebracht, ons ook naar onze huizen terugbrengen?”</em></strong></p><p>Kort daarna werd zij door de Marokkaanse autoriteiten vervolgd wegens het verspreiden van nepnieuws.</p><h3>Eerdere voorbeelden van het inzetten van burgers in politieke conflicten</h3><p>Volgens Marokkaanse activisten en mensenrechtenorganisaties heeft Marokko een geschiedenis van het inzetten van burgers in politieke conflicten.</p><p>In 2021 zetten Marokkaanse grenswachters de grenspoorten open, waarna ruim achtduizend migranten Ceuta binnenstroomden. Dat gebeurde midden in de coronapandemie.</p><p>Ook in 1975 liet Hassan II 350.000 Marokkanen de Westelijke Sahara binnentrekken tijdens de gebeurtenis die bekendstaat als de Groene Mars. Vervolgens werd hij door de Verenigde Naties tot stilstand gemaand.</p><h3>De gevolgen voor de slachtoffers en hun families</h3><p>Volgens Spaanse media is het zeer aannemelijk dat het Marokkaanse regime een misdrijf heeft gepleegd door deze grote groep mensen te laten vertrekken en hen aan hun lot over te laten toen zij in zee terechtkwamen en verdronken.</p><p>De gebeurtenissen wijzen volgens Marokkaanse analisten op een diepe crisis binnen Marokko. Een aanzienlijk deel van de bevolking wil het land verlaten om economische, sociale of politieke redenen. Volgens deze analisten zijn daarvoor alle voorwaarden aanwezig.</p><p>Daarnaast wordt benadrukt dat er geen hulp werd geboden aan mensen in nood toen zij begonnen te verdrinken. Critici en Marokkaanse activisten stellen dat het Marokkaanse regime de migranten letterlijk de dood heeft ingejaagd.</p><p>Marokko heeft bovendien niet met Spanje samengewerkt om de lichamen van de slachtoffers uit de Spaanse mortuaria terug te halen. Een Marokkaanse minister probeerde de Spaanse publieke opinie onder druk te zetten door publiekelijk te verklaren dat het regime de lichamen niet zonder meer wilde terughalen. Het was de bedoeling dat Marokko daar iets voor terug zou krijgen.</p><h3>Geen aandacht voor de slachtoffers in de toespraak van Mohammed VI</h3><p>In de meest recente toespraak van Mohammed VI werd met geen woord gerept over de ruim 140 mensen die tijdens de oversteek om het leven kwamen. Ook werd geen rouwperiode afgekondigd.</p><p>Families die hun overleden dierbaren uit Spanje willen terughalen, krijgen geen steun van het Marokkaanse regime. De slachtoffers zijn begraven in genummerde graven in Ceuta.</p><h3>Kinderrechten en het optreden van de Marokkaanse autoriteiten</h3><p>Naast de gebeurtenissen rond Ceuta zijn er verschillende andere incidenten waarbij minderjarigen en demonstranten in Marokko slachtoffer zouden zijn geworden van het optreden van de autoriteiten. Deze gebeurtenissen worden aangehaald in de kritiek op de manier waarop het Marokkaanse regime omgaat met mensenrechten en kinderrechten.</p><h3>De Hirak Rif-protesten van 2016 en 2017</h3><p>Tijdens de Hirak Rif-protesten in 2016 en 2017 werden minderjarigen in de Rif gearresteerd op verdenking van deelname aan vreedzame volksprotesten. Zij werden op politiebureaus geïntimideerd, bedreigd en mishandeld.</p><p>Ook de dood van Imad El Attabi wordt genoemd. Deze 22-jarige demonstrant uit Al Hoceima kwam om het leven door een politiekogel in zijn hoofd.</p><h3>De protesten van 20 februari 2011</h3><p>Tijdens de protesten van 20 februari 2011 kwamen in Al Hoceima vijf jongeren om het leven. Hun lichamen werden uitgebrand aangetroffen. De ouders van de jongeren en mensenrechtenorganisaties wijzen het Marokkaanse regime aan als verantwoordelijke.</p><h3>De dood van Mohsin Fikri in 2016</h3><p>Ook de dood van vishandelaar Mohsin Fikri in Al Hoceima in 2016 wordt in verband gebracht met de verantwoordelijkheid van het Marokkaanse regime.</p><h3>Het geval van Abdelmoula Zaiker Jerrada in 2018</h3><p>In maart 2018 werd de 16-jarige Abdelmoula Zaiker Jerrada tijdens een demonstratie opzettelijk aangereden door Marokkaanse ordetroepen.</p><p>Marokko zou niet hebben meegewerkt aan de medische behandeling van de jongen. Zijn moeder, Najat Mahjoubi, vluchtte daarom naar het buitenland om hem daar te laten behandelen.</p><h3>De protesten van Gen Z 212 in 2025</h3><p>Tijdens de protesten van de jongerenbeweging Gen Z 212 in 2025 vielen drie doden. de Marokkaanse gendarmerie schoot met scherp op de demonstranten.</p><p>De gebeurtenissen rond de oversteek naar Ceuta, de terugkeer van migranten en de verschillende protesten in Marokko vormen de belangrijkste onderwerpen van kritiek op het Marokkaanse regime. Daarbij staan de toepassing van de Spaanse rechtsregels, de onafhankelijkheid van de Marokkaanse rechtspraak, de behandeling van minderjarigen, het optreden van de veiligheidsdiensten en de omgang met slachtoffers en hun families centraal.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=02f07772f39d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Fouad Ali El Himma: invloedrijke adviseur van koning Mohammed VI of de onderkoning van Marokko?]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/fouad-ali-el-himma-invloedrijke-adviseur-van-koning-mohammed-vi-of-de-onderkoning-van-marokko-6d5932380f12?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6d5932380f12</guid>
            <category><![CDATA[ilyas-el-omari]]></category>
            <category><![CDATA[fouad-ali-el-himma]]></category>
            <category><![CDATA[mohammed-vi]]></category>
            <category><![CDATA[pams]]></category>
            <category><![CDATA[pegasus-marokko]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 03 Oct 2026 19:41:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-03T19:41:24.715Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*EryteReKSlCKCYQmv4MMng.jpeg" /><figcaption><strong>Fouad Ali El Himma poseert naast een portret van koning Mohammed VI. Foto: © Yassine Toumi.</strong></figcaption></figure><p><strong><em>Door redactie Amazigh Informatie Centrum (AIC)</em></strong></p><p>Fouad Ali El Himma is een zeer invloedrijke adviseur van koning Mohammed VI. Sommige Spaanse media en commentatoren hebben hem in de zomer van 2026 genoemd als mogelijke organisator of aanstuurder van de massale migratiedruk op Ceuta. In de Spaanse pers werd hij daarbij omschreven als het vermeende ‘brein’ achter de gebeurtenissen. Mensenrechtenorganisaties en activisten beschuldigen hem daarnaast ervan een belangrijke rol te spelen achter het repressieapparaat in Marokko.</p><h3>Achtergrond en politieke loopbaan</h3><p>Fouad Ali El Himma werd in 1962 geboren in de regio Marrakech. Hij was een studiegenoot van koning Mohammed VI aan het Koninklijk College en bekleedde later verschillende hoge functies binnen het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.</p><p>In 1998 werd hij benoemd tot hoofd van het kabinet van de toenmalige kroonprins Mohammed. Na de troonsbestijging van Mohammed VI in 1999 werd El Himma staatssecretaris van Binnenlandse Zaken. Tussen 2002 en 2007 was hij gedelegeerd minister van Binnenlandse Zaken, waarmee hij een belangrijke positie binnen de Marokkaanse regering innam.</p><p>Na de parlementsverkiezingen van 2007 verliet hij de regering om zich kandidaat te stellen voor het parlement. In 2008 richtte hij samen met anderen de Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM) op. Deze partij staat bekend om haar nauwe banden met de monarchie en steunt in belangrijke mate op de politieke en financiële invloed van lokale notabelen en elites. De PAM groeide uit tot een van de belangrijkste politieke partijen van Marokko.</p><p>In december 2011 werd El Himma benoemd tot koninklijk adviseur van koning Mohammed VI. In deze functie bleef hij nauw betrokken bij politieke en bestuurlijke ontwikkelingen in Marokko.</p><p>El Himma wordt algemeen beschouwd als een van de invloedrijkste figuren binnen de Marokkaanse staatsstructuur. Zijn invloed wordt vooral in verband gebracht met zijn langdurige persoonlijke relatie met de koning, zijn ervaring binnen het ministerie van Binnenlandse Zaken en zijn positie binnen de koninklijke omgeving. Hij wordt regelmatig beschouwd als een belangrijke vertrouweling van Mohammed VI.</p><h3>Zijn rol als koninklijk adviseur</h3><p>Sinds december 2011 is El Himma officieel adviseur van koning Mohammed VI. Hoewel hij geen dagelijks politiek ambt bekleedt, wordt hij beschouwd als een belangrijke vertrouweling die invloed kan uitoefenen op strategische dossiers, waaronder de binnenlandse politiek, veiligheid, diplomatie en de verhouding tussen het koninklijk paleis en de regering.</p><p>Analisten plaatsen El Himma binnen de zogenoemde Makhzen: het netwerk van politieke, economische en veiligheidsinstellingen rond de Marokkaanse monarchie. Zijn invloed vloeit volgens deze beschrijvingen niet zozeer voort uit een rechtstreeks gekozen mandaat, maar vooral uit zijn nauwe band met de koning en zijn positie binnen de koninklijke machtsstructuur.</p><h3>De vraag naar zijn werkelijke macht</h3><p>Door zijn langdurige nabijheid tot Mohammed VI en zijn ervaring binnen het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt El Himma door sommige waarnemers gezien als een van de machtigste personen achter de schermen van de Marokkaanse politiek. De benaming ‘onderkoning van Marokko’ is echter geen officiële titel, maar een politieke typering die verwijst naar zijn vermeende informele invloed.</p><p>Zijn naam is in de zomer van 2026 opgedoken in Spaanse berichtgeving over de migratiedruk op Ceuta. Sommige commentatoren beschuldigden hem ervan mogelijk een rol te hebben gespeeld bij het organiseren of aansturen van deze gebeurtenissen. Voor zover uit de genoemde berichtgeving blijkt, is zijn persoonlijke verantwoordelijkheid daarvoor echter niet onomstotelijk vastgesteld.</p><h3>El Himma als omstreden figuur</h3><p>Critici stellen dat El Himma een belangrijke rol heeft gespeeld bij de versterking van de macht van het koninklijk paleis en de beperking van de politieke invloed van oppositiepartijen. Voorstanders beschouwen hem daarentegen als een sleutelfiguur bij het waarborgen van de politieke stabiliteit en het doorvoeren van hervormingen onder koning Mohammed VI.</p><p>Daarnaast is El Himma in de media in verband gebracht met het PR-bedrijf Mena Media Consulting. Over dit bedrijf zijn berichten verschenen over mogelijke betrokkenheid bij het monitoren van sociale media. Deze beschuldigingen hebben geleid tot publieke discussie over de verhouding tussen politieke macht, communicatie en toezicht in Marokko.</p><h3>Ilyas El Omari: politicus en omstreden figuur binnen de Marokkaanse machtsstructuur</h3><p>In de Marokkaanse pers wordt Ilyas El Omari soms omschreven als ‘de vriend van de vriend van de koning’, een uitdrukking die verwijst naar zijn vermeende connecties binnen de kringen rond de monarchie.</p><p>El Omari is een Marokkaanse politicus die voorzitter was van de regionale raad van Tanger-Tétouan-Al Hoceima en secretaris-generaal van de Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM). Daarnaast is hij directeur van de mediagroep Akhir Saâ. Volgens verschillende getuigen en mediaberichten kennen El Omari en Fouad Ali El Himma elkaar en onderhouden zij een onderlinge relatie.</p><h4>Zijn rol tijdens de gebeurtenissen rond Gdeim Izik</h4><p>Tijdens de protesten in de Westelijke Sahara in 2010 was El Omari aanwezig in het protestkamp Gdeim Izik, dat in november van dat jaar door Marokkaanse veiligheidstroepen werd ontmanteld. De daaropvolgende confrontaties tussen veiligheidstroepen en demonstranten leidden tot dodelijke slachtoffers.</p><p>Zijn rol tijdens deze gebeurtenissen blijft omstreden. Sommige bronnen beschrijven hem als een tussenpersoon of onderhandelaar namens de Marokkaanse staat. Voormalig premier Abdelilah Benkirane heeft hem daarentegen beschuldigd van het aanwakkeren van de spanningen en het uitlokken van gebeurtenissen die uiteindelijk tot de tragedie leidden.</p><h4>Vermogen, vastgoed en vermeende banden met veiligheidsdiensten</h4><p>El Omari komt naar eigen zeggen uit een bescheiden milieu en heeft in de loop der jaren een aanzienlijke economische positie opgebouwd. Er zijn beweringen over zijn vastgoedbezit in onder meer Marokko en Spanje. Critici stellen vragen over de herkomst van zijn vermogen en over de manier waarop hij zijn zakelijke belangen heeft kunnen uitbreiden.</p><p>Riffijnse, Marokkaanse en Sahrawi-activisten hebben bovendien beweerd dat El Omari banden onderhoudt met Marokkaanse inlichtingendiensten en dat zijn connecties met invloedrijke personen, onder wie Fouad Ali El Himma, hem politieke bescherming zouden bieden. Dergelijke beweringen zijn echter niet zonder meer als bewezen feiten te beschouwen.</p><h4>Beschuldigingen over banden met de drugshandel</h4><p>El Omari is in de politieke en publieke discussie ook in verband gebracht met de drugshandel. Voormalig premier Abdelilah Benkirane heeft beschuldigingen geuit over zijn vermeende betrokkenheid bij deze problematiek.</p><p>In de Rif circuleren daarnaast geruchten dat invloedrijke drugsbaronnen financiële bijdragen aan politieke netwerken zouden leveren in ruil voor bescherming en het uitblijven van overheidsingrijpen. Ook wordt beweerd dat El Omari als beschermheer van bepaalde drugsbaronnen zou optreden en een deel van de opbrengsten zou ontvangen. Volgens deze beschuldigingen zouden handelaren die betalen hun activiteiten zonder noemenswaardige belemmeringen kunnen voortzetten.</p><h3>El Himma en de beschuldigingen van verkiezingsfraude</h3><p>Ook het optreden van El Himma tijdens de verkiezingscampagne van 2009 is omstreden. Er bestaat een video met beeld en geluid van een toespraak die hij hield in zijn geboorteplaats Ben Guerir, in de regio Marrakech, tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen.</p><p>In de video roept El Himma het aanwezige publiek via een microfoon op om bij de verkiezingen op zijn partij, de Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM), te stemmen. Daarbij maakt hij handgebaren die door critici worden geïnterpreteerd als een verwijzing naar geld. Hij zei ook tegen de aanwezige massa letterlijk: “<strong><em>Die blauwe biljetten mochten jullie houden</em></strong>.” De Marokkaanse bankbiljetten van 200 dirham hebben een blauwe kleur. Men brengt de gebaren en de blauwe bankbiljetten in verband met een poging tot omkoping van de kiezers en beschouwt de beelden als een aanwijzing voor mogelijke pogingen om kiezers met geld te beïnvloeden en corruptie te plegen.</p><p>De video is onderwerp geweest van discussie onder Marokkaanse activisten, journalisten en politici. Critici stellen dat de beelden vragen oproepen over de naleving van de regels voor eerlijke verkiezingen en over de politieke verantwoordelijkheid van El Himma.</p><p>Voor zover bekend is er geen publiekelijk bevestigde gerechtelijke uitspraak waaruit blijkt dat El Himma voor deze specifieke gebeurtenis is vervolgd.</p><h3>El Himma en zijn controversiële uitspraken over Spanje</h3><p>Ook internationaal is Fouad Ali El Himma een omstreden figuur. Tijdens een partijbijeenkomst in 2009 in Nador, in de Rif en nabij de Spaanse enclave Melilla, heeft hij zich in scherpe bewoordingen over Spanje uitgelaten.</p><p>In zijn toespraak stelde dat Spanje Marokko een aantrekkelijk economisch aanbod moest doen en dat Spanje anders daarvoor zou moeten ‘boeten’. Vervolgens doet hij een gemene opmerking en zei: “toen het islamitisch gebed in Spanje namens de koning van Marokko werd gedaan waren er geen problemen in Spanje” hij bedoeld religieuze problemen en radicalisering. Hij zei verder op een dreinde toon: “de problemen in Spanje zijn toegenomen nadat Spanje de Marokkaanse interpretatie van de islam op zijn grondgebied beperkte, de problemen zullen maar verergeren en erger worden zolang Spanje de Marokkaanse islam tegen houdt.”</p><p>Volgens verschillende politieke analisten moet deze uitspraak niet uitsluitend worden gezien als een gewone verkiezingstoespraak van een Marokkaanse politicus. Zij wijzen erop dat El Himma vanwege zijn nauwe persoonlijke relatie met koning Mohammed VI en zijn positie binnen de koninklijke entourage werd beschouwd als iemand die dicht bij het machtscentrum van Marokko stond. Vanuit die context interpreteren sommige waarnemers zijn uitspraken als een mogelijke politieke boodschap richting Spanje.</p><h3>Beschuldigingen rond de aanslagen van 11 maart 2004</h3><p>In kringen van Marokkaanse activisten bestaan daarnaast beschuldigingen en theorieën over een mogelijke betrokkenheid van Marokkaanse veiligheidsdiensten bij de terroristische aanslagen van 11 maart 2004 in Madrid. Sommige activisten brengen deze theorie in verband met de ernstige diplomatieke spanningen tussen Spanje en Marokko na de gebeurtenissen rond het eiland Perejil (Peterselie-eiland) in 2002.</p><p>Tijdens Operatie Romeo-Sierra namen Spaanse militairen op 17 juli 2002 het eiland in, nadat Marokkaanse militairen daar aanwezig waren. De crisis leidde tot een diplomatiek conflict tussen beide landen. Er is echter geen vaststaand bewijs dat de aanslagen van 11 maart 2004 door de Marokkaanse staat of haar veiligheidsdiensten werden georganiseerd als vergelding voor de gebeurtenissen rond Perejil.</p><p>De aanslagen in Madrid werden uitgevoerd door een jihadistische terreurcel. Hoewel de aanslagen plaatsvonden enkele dagen voor de Spaanse parlementsverkiezingen, kan daaruit op zichzelf geen verband met de Marokkaanse staat worden afgeleid.</p><p>Na de verkiezingen van maart 2004 verloor de Partido Popular van José María Aznar de verkiezingen en werd de PSOE onder leiding van José Luis Rodríguez Zapatero de grootste regeringspartij. De betrekkingen tussen Spanje en Marokko verbeterden vervolgens aanzienlijk.</p><h3>Mehdi Hijaouy: veiligheidsadviseur en vertrek naar het buitenland</h3><p>Mehdi Hijaouy was een van de belangrijkste veiligheidsadviseurs van Fouad Ali El Himma. Hijaouy was eerder werkzaam binnen de Marokkaanse buitenlandse inlichtingendienst DGED, waar hij een hoge functie bekleedde. Volgens meerdere mediaberichten was hij plaatsvervanger van Yassine Mansouri, het hoofd van de DGED.</p><p>Hijaouy zou vanaf ongeveer 2017 als veiligheidsadviseur van El Himma hebben gewerkt. In die functie stond hij dicht bij El Himma en hield hij zich bezig met gevoelige veiligheidskwesties.</p><p>Volgens verschillende mediaberichten verslechterde hun relatie later, onder meer door spanningen binnen de kring rond koning Mohammed VI. Uiteindelijk groeide de samenwerking uit tot een conflict, waarbij Hijaouy zich van El Himma en de Marokkaanse veiligheidskringen verwijderde en vervolgens verschillende beschuldigingen uitte.</p><p>Hij vluchtte naar het buitenland, maar het is niet bekend waar hij zich momenteel bevindt. Volgens diverse bronnen heeft Fouad Ali El Himma een klopjacht op hem geopend, maar kon hij hem niet vinden.</p><h3>El Himma zou de Marokkaanse premier hebben uitgescholden</h3><p>El Himma kwam in een andere kwestie aan het licht door journalist Soulaiman Raissouni. Volgens Raissouni werd El Himma kwaad nadat hij een verklaring had gelezen van een organisatie die verbonden was aan de politieke partij PJD. In die verklaring sprak de organisatie zich uit tegen de normalisering van de betrekkingen tussen Marokko en Israël.</p><p>De toenmalige premier van Marokko, Saadeddine El Othmani van de PJD, ondertekende de zogenoemde Abraham-akkoorden. Een paar dagen voordat een aan de partij gelieerde organisatie haar verklaring publiceerde, zou El Himma volgens Raissouni premier El Othmani hebben gebeld. Hij zou daarbij tegen hem hebben gezegd: ‘<strong><em>Vervloek jouw moeder, jullie tekenen met ons met een hand en jullie slaan ons met andere hand</em></strong>.’</p><p>Saadeddine El Othmani heeft in een verklaring ontkend dat El Himma hem had gebeld en uitgescholden. Soulaiman Raissouni reageerde daarop direct en zei dat hij een bron had die bestuurder en parlementslid binnen de partij was. Volgens Raissouni was zijn bron betrouwbaar en had deze het verhaal niet ontkend.</p><h3>El Himma en de vader van Nasser Zefzafi</h3><p>Diverse Riffijnse activisten in Europa maken melding van een gebeurtenis waarbij Fouad Ali El Himma zich zeer onbeschoft zou hebben gedragen tegenover Ahmed Zefzafi, de vader van Nasser Zefzafi.</p><p>Volgens deze bronnen had Ahmed Zefzafi een ontmoeting met Fouad Ali El Himma in de woning van de voormalige premier van Marokko, Benkirane. Ahmed Zefzafi zou El Himma hebben gevraagd of hij iets kon betekenen om een einde te maken aan de detentie van zijn zoon, Nasser Zefzafi.</p><p>Volgens de betrokken activisten zou El Himma Ahmed Zefzafi daarop hebben uitgescholden en beledigd. Ook zou hij hebben gezegd dat zijn zoon zijn verdiende loon had gekregen.</p><h3>De ‘Escobar van de Sahara’-affaire</h3><p>In december 2023 werden PAM-twee partijfunctionarissen, Saïd Naciri, voormalig voorzitter van WAC, en Abdenbi Bioui, voorzitter van de Regionale Raad van de Oriënt, aangeklaagd en in voorlopige hechtenis genomen in verband met een rechtszaak die onder meer betrekking had op verdenkingen van internationale drugshandel. De zaak staat algemeen bekend als de ‘Escobar van de Sahara’-affaire.</p><p>Het imago van de partij werd verder besmeurd door de veroordeling van twee van haar leden tot respectievelijk twaalf en tien jaar gevangenisstraf in juni 2026 in de ‘Escobar van de Sahara’-zaak.</p><p>In deze zaak werden in de onafhankelijke pers en door Marokkaanse activisten in het buitenland ook andere namen genoemd. Zo werd de Marokkaanse zangeres Latifa Raafat genoemd, die getrouwd was met hoofdverdachte El Hadj Ahmed Ben Brahim. Ook Fouad Ali El Himma werd in verband met de zaak gebracht, maar hij is niet door de onderzoeksrechters ondervraagd.</p><h3>El Himma en de onthullingen rond Pegasus</h3><p>El Himma wordt ook genoemd in de onthullingen rond Pegasus. Volgens het internationale consortium van Forbidden Stories, Le Monde, The Guardian, Haaretz en technische analyses van het Security Lab van Amnesty International zou Marokko rond 2017 zijn begonnen met het gebruik van Pegasus-spyware.</p><p>In uitgelekte documenten en verklaringen van een voormalige DGST-medewerker, bekend onder het pseudoniem ‘Safir’, wordt El Himma hoog in de bestuurlijke hiërarchie rond de Marokkaanse veiligheidsdiensten geplaatst. Een bron beweert dat El Himma politiek toezicht uitoefende op surveillanceoperaties.</p><p>Op basis van documenten en verklaringen van de klokkenluider ‘Safir’ wordt gesteld dat El Himma toezicht hield op afluisteractiviteiten of daar politiek toezicht op had. Dit betreft journalistieke reconstructies op basis van gelekte interne documenten.</p><h3>Hassan Aourid: voormalige woordvoerder van het Koninklijk Paleis</h3><p>Hassan Aourid is een schoolgenoot van El Himma en een oud-collega. Zij zaten samen op het Koninklijk College en werkten later samen op het paleis in Rabat. In tegenstelling tot El Himma geniet Hassan Aourid zowel binnen als buiten Marokko respect en wordt hij gezien als een intellectueel. Hij heeft meerdere boeken uitgebracht.</p><p>In een van zijn boeken bevestigt hij wat velen in Marokko denken en weten, namelijk dat er in Marokko een verband bestaat tussen internationale drugshandel en de entourage van de koning.</p><p>Voormalig schoolgenoot van Mohammed VI en voormalig woordvoerder van het Marokkaanse Koninklijk Paleis Hassan Aourid verklaarde: ‘Er bestaat een parallelle structuur binnen de Marokkaanse staat, vergelijkbaar met de maffia, die erin geslaagd is de staat zelf te infiltreren.’</p><p>In zijn boek Marokko heeft een culturele revolutie nodig, waarover diverse media hebben bericht, schrijft Aourid: ‘Aan het begin van het eerste decennium van deze eeuw was ons land (Marokko) getuige van praktijken die sterk leken op maffiamethoden. Deze praktijken werden uitgevoerd door personen met een strafblad voor drugshandel, die nauwe handlangers inschakelden en probeerden het staatsapparaat te infiltreren door invloed te kopen. Ze drongen door tot het politieke bestel en wisten de machtscentra te bereiken.’</p><p>Aourid noemde deze personen niet bij naam, maar hun namen circuleren wel op sommige Marokkaanse sociale mediaplatforms.</p><p>Om de beschuldigingen tegen deze groep kracht bij te zetten en de ernst van de infiltratie te benadrukken, voegde hij eraan toe dat de infiltratie zo ver was gevorderd dat ‘een parallelle structuur is ontstaan die het staatsapparaat overstijgt, bevelen uitvaardigt en gehoorzaamd wordt’. Dit fenomeen wordt volgens hem beschouwd als een van de ergste ervaringen die het moderne Marokko heeft meegemaakt.</p><p>Deze uitspraak van de voormalige functionaris, die tevens historicus van het koninkrijk was, wordt als scherp beschouwd en weerspiegelt de beschuldigingen die in de Marokkaanse samenleving circuleren over de invloed van figuren die betrokken zijn bij de drugshandel en die erin zouden zijn geslaagd privileges te verkrijgen die hen dicht bij het besluitvormingsproces hebben gebracht.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KFRkYeojPwnHQOUO8JssYQ.png" /><figcaption><strong>Schoolfoto van Fouad Ali El Himma, kroonprins Mohammed VI en Hassan Aourid. Bron: sociale media.</strong></figcaption></figure><p>Fouad Ali El Himma groeide uit tot een van de meest invloedrijke personen rond koning Mohammed VI. Vanuit zijn verschillende functies binnen de Marokkaanse politiek en later als adviseur van de koning speelde hij jarenlang een belangrijke rol op de achtergrond van de macht. Zijn nauwe relatie met de koning en zijn betrokkenheid bij belangrijke politieke ontwikkelingen hebben hem een bijzondere positie binnen het Marokkaanse politieke systeem gegeven.</p><p>Tegelijkertijd is zijn politieke loopbaan niet zonder controverse. Zijn naam is in verband gebracht met verschillende politieke gebeurtenissen en beschuldigingen, terwijl critici vraagtekens hebben geplaatst bij de omvang van zijn invloed en de manier waarop macht binnen de kring rond de koning wordt uitgeoefend.</p><p>De vraag of El Himma moet worden gezien als een invloedrijke adviseur van koning Mohammed VI of als een soort ‘onderkoning’ van Marokko, hangt daarmee samen met de manier waarop zijn rol en invloed worden geïnterpreteerd. Feit is dat hij gedurende lange tijd een prominente positie heeft ingenomen binnen de machtsstructuur rond het Marokkaanse koningshuis. Hoe groot zijn daadwerkelijke invloed op afzonderlijke gebeurtenissen en besluiten is geweest, blijft onderwerp van discussie.</p><h3>Bronnen en literatuur</h3><h3>Artikelen</h3><p><strong>Artikel over de politieke partij PAM</strong><br> <a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/pam-de-politieke-partij-van-de-vriend-van-de-koning-van-marokko-1e6df11ea0d9?utm_source=chatgpt.com">PAM: de politieke partij van de vriend van de koning van Marokko</a></p><h3>Video’s</h3><p><strong>Video waarin El Himma spreekt over blauwe biljetten</strong><br> <a href="https://www.youtube.com/watch?v=OTNa2_dcThQ&amp;utm_source=chatgpt.com">YouTube-video</a></p><p><strong>Video waarin El Himma dreigende taal richting Spanje spreekt</strong><br> <a href="https://www.youtube.com/watch?v=TP-GKKODPjg&amp;utm_source=chatgpt.com">YouTube-video</a></p><p><strong>Videobeelden van de Spaanse militairen tijdens Operatie Romeo-Sierra</strong><br> <a href="https://www.youtube.com/watch?v=cWPYoiU32EM&amp;utm_source=chatgpt.com">YouTube-video</a></p><h3>YouTube-kanaal</h3><p><strong>YouTube-kanaal van journalist Soulaiman Raissouni</strong><br> <a href="https://www.youtube.com/@Soulaiman_Raissouni?utm_source=chatgpt.com">Soulaiman Raissouni op YouTube</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6d5932380f12" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[PAM: de politieke partij van de vriend van de koning van Marokko]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/pam-de-politieke-partij-van-de-vriend-van-de-koning-van-marokko-1e6df11ea0d9?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1e6df11ea0d9</guid>
            <category><![CDATA[hassan-aourid]]></category>
            <category><![CDATA[fouad-ali-el-himma]]></category>
            <category><![CDATA[marokko]]></category>
            <category><![CDATA[ilyas-el-omari]]></category>
            <category><![CDATA[pams]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 26 Sep 2026 21:20:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-26T21:20:36.458Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*m9eQRz2ZA2DRfMtwodwsnQ.jpeg" /><figcaption><strong>Het logo van de Marokkaanse politieke partij PAM (Parti authenticité et modernité)</strong></figcaption></figure><p><strong><em>Door redactie Amazigh Informatie Centrum (AIC)</em></strong></p><p>De Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM) is een politieke partij in Marokko. De partij werd in 2008 opgericht door Fouad Ali El Himma, een schoolgenoot, adviseur en vriend van koning Mohammed VI. Tegenstanders en de pers zien PAM als een partij die door de monarchie wordt gesteund en aangestuurd. Daardoor is de partij ervan beschuldigd weinig ideologie te hebben, afgezien van steun aan de monarchie. Een deel van haar beleid wordt wel als sociaal-liberaal omschreven.</p><h3>Ontstaan van de partij</h3><p>De oprichting van PAM kwam voort uit pogingen om het Marokkaanse partijlandschap te herstructureren. De oprichters presenteerden een politiek project dat gericht was op het verenigen van democratische krachten en het bijdragen aan uitdagingen op het gebied van modernisering, menselijke ontwikkeling, duurzame ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid.</p><p>Bij de oprichting bracht de partij figuren uit de politiek en het maatschappelijk middenveld samen die verbonden waren aan de Beweging voor Alle Democraten. Daarnaast sloten leden van vijf politieke partijen zich aan die fuseerden om de nieuwe partij te vormen. In de loop der tijd veranderden de achterban en de leiderschapsstructuur tijdens de opeenvolgende fasen van de ontwikkeling van de partij.</p><p>Aan de oprichting in 2008 gingen twee belangrijke ontwikkelingen vooraf. Na de parlementsverkiezingen van 2007 werd de parlementaire fractie ‘Authenticiteit en Moderniteit’ gevormd. Daarnaast ontstond de denktank ‘Beweging van alle Democraten’ (Mouvement de Tous les Démocrates, MTD). Beide werden opgericht en geleid door El Himma.</p><p>Het communiqué over de oprichting van de Beweging van alle Democraten werd ondertekend door verschillende invloedrijke Marokkaanse publieke figuren, onder wie Aziz Akhannouch, Mustapha Bakkoury, Ahmed Akhchichine, Rachid Talbi Alami en Mohamed Cheikh Biadillah. Ook drie mensenrechtenactivisten ondertekenden het communiqué. Zij hadden zitting gehad in de Commissie voor Rechtvaardigheid en Verzoening van Mohammed VI, die onderzoek deed naar mensenrechtenschendingen tijdens de regeerperiode van Hassan II.</p><p>Het eerste oprichtingscongres van PAM vond plaats op 20 februari 2009.</p><h3>De rol van Fouad Ali El Himma</h3><p>Fouad Ali El Himma speelde een sleutelrol bij de oprichting van PAM. Als royalistische partij die streeft naar het behoud van de dominante rol van de vorst, wordt PAM vergeleken met eerdere partijen die een dergelijke positie innamen, zoals het Front voor de Verdediging van Constitutionele Instellingen (FDIC) uit de jaren zestig, de Nationale Groepering van Onafhankelijken (RNI) uit de jaren zeventig en de Constitutionele Unie (UC) uit de jaren tachtig.</p><p>Hoewel El Himma als de feitelijke leider wordt beschouwd, aanvaardde hij geen formele functie binnen de partij.</p><p>In verband met zijn rol bij de oprichting werd politicus Abdellah El Kadiri door een Marokkaanse rechtbank veroordeeld tot een boete van 4 miljoen dirham, omgerekend 500.000 Amerikaanse dollar. De rechtbank oordeelde dat de bewering dat het paleis betrokken was bij de oprichting van de partij, neerkwam op laster. El Kadiri was voorzitter van een van de politieke partijen die fuseerden tot PAM.</p><h3>Politieke positie</h3><p>De Partij voor Authenticiteit en Moderniteit combineert constitutionele monarchie, moderniteit en sociaaldemocratie. De partij streeft naar hervormingen waarbij constitutionele continuïteit wordt gecombineerd met democratische waarden en mensenrechten.</p><p>Economische vrijheid en ondernemerschap worden verbonden met sociale rechtvaardigheid, solidariteit en een verzorgingsstaat. Daarmee sluit de partij meer aan bij het sociaalliberalisme dan bij traditioneel socialisme of economisch liberalisme.</p><p>Binnen de partij staat ‘moderniteit’ voor de vernieuwing van staat, samenleving en instituties. ‘Authenticiteit’ verwijst naar nationale identiteit en fundamentele waarden.</p><p>PAM wordt meestal gezien als een centrumpartij met een sociaalliberale en hervormingsgezinde koers. Vanwege de nadruk op sociaaldemocratie, sociale rechtvaardigheid en de verzorgingsstaat wordt de partij soms als centrumlinks beschouwd. Haar politieke positie is echter moeilijk eenduidig in te delen, omdat zij monarchie, markteconomie, modernisering en institutionele hervormingen combineert. Daarnaast wordt PAM gezien als een politieke kracht die dicht bij de monarchie staat.</p><h3>Beschuldigingen over drugshandel</h3><p>In de Marokkaanse pers werd PAM regelmatig in verband gebracht met drugshandel. Volgens deze beschuldigingen zouden grote drugsbaronnen beschermingsgeld aan de partij betalen, zodat hun handel niet wordt belemmerd en de autoriteiten een oogje dichtdoen.</p><p>Volgens Riffijnse activisten en meerdere journalisten en activisten in Marokko en de Westelijke Sahara speelde Ilyas El Omari een belangrijke rol in dit netwerk. Volgens Sahrawi-journalist Mohamed Radi Ellili kent El Omari koning Mohammed VI al vanaf diens jeugd en heeft hij rechtstreeks contact met hem. El Omari zou fungeren als een soort beschermheer voor drugsbaronnen, vooral in de Rif.</p><p>Ooggetuigen stellen dat hij een deel van de opbrengst van de drugshandel ontvangt. Wie betaalt, zou volgens deze beschuldigingen ongestoord met zijn handel kunnen doorgaan.</p><p>El Omari behoort tot de bestuurders binnen PAM die in korte tijd rijk zijn geworden, zonder dat daar volgens deze beschuldigingen een logische verklaring voor is. Hij was van 2016 tot 2018 secretaris-generaal van PAM.</p><h3>Getuigenissen over de drugshandel</h3><p>Een andere getuigenis kwam van Ahmed Boukhari, een oud-medewerker van de Marokkaanse geheime diensten. Hij verklaarde dat de drugshandel in Marokko onder toezicht van de inlichtingendiensten plaatsvindt. Volgens hem vormt een deel van de inkomsten uit deze handel een bron van inkomsten voor de geheime fondsen van de geheime diensten.</p><p>Ook Hassan Aourid deed hierover uitspraken. Hij zat op school samen met koning Mohammed VI en andere bestuurders, onder wie Yassin Mansouri, de huidige chef van de geheime dienst DGED. Aourid was daarnaast woordvoerder van het Marokkaanse Koninklijk Paleis.</p><p>In zijn boek <em>Marokko heeft een culturele revolutie nodig</em> schreef hij:</p><blockquote><strong>“Er bestaat een parallelle structuur binnen de Marokkaanse staat, vergelijkbaar met de maffia, die erin geslaagd is de staat zelf te infiltreren.”</strong></blockquote><p>Volgens Aourid was Marokko aan het begin van het eerste decennium van deze eeuw getuige van praktijken die sterk op maffiamethoden leken. Hij schreef dat deze praktijken werden uitgevoerd door personen met een strafblad voor drugshandel, die nauwe handlangers inschakelden en probeerden het staatsapparaat te infiltreren door invloed te kopen. Volgens hem drongen zij door tot het politieke bestel en wisten zij de machtscentra te bereiken.</p><p>Hij voegde eraan toe dat de infiltratie zo ver was gevorderd dat:</p><blockquote><strong>“een parallelle structuur is ontstaan die het staatsapparaat overstijgt, bevelen uitvaardigt en gehoorzaamd wordt.”</strong></blockquote><p>Volgens Aourid werd dit fenomeen beschouwd als een van de ergste ervaringen die het moderne Marokko had meegemaakt.</p><p>Deze uitspraken van de voormalige functionaris, die tevens historicus van het koninkrijk was, weerspiegelen de beschuldigingen die in de Marokkaanse samenleving circuleren over de invloed van figuren die betrokken zouden zijn bij de drugshandel en die privileges zouden hebben verkregen waardoor zij dicht bij het besluitvormingsproces konden komen.</p><h3>De ‘Escobar van de Sahara’-zaak</h3><p>In december 2023 werden twee partijfunctionarissen, Saïd Naciri, voormalig voorzitter van WAC, en Abdenbi Bioui, voorzitter van de Regionale Raad van de Oriënt, aangeklaagd en in voorlopige hechtenis genomen. De rechtszaak had onder meer betrekking op verdenkingen van internationale drugshandel en werd algemeen bekend als de ‘Escobar van de Sahara’-affaire.</p><p>Beide functionarissen worden als onschuldig beschouwd totdat een definitieve rechterlijke uitspraak is gedaan.</p><p>Het imago van de partij werd verder besmeurd door de veroordeling van twee van haar leden tot respectievelijk twaalf en tien jaar gevangenisstraf in juni 2026 in de ‘Escobar van de Sahara’-zaak.</p><h3>Fouzi Lekjaa sluit zich aan bij PAM</h3><p>In juli 2026 sloot Fouzi Lekjaa, minister van Begroting en voorzitter van de Koninklijke Marokkaanse Voetbalbond, zich aan bij de partij.</p><p>Deze alliantie kwam op een moment waarop PAM was verzwakt door corruptie- en drugshandelsschandalen en een leiderschapscrisis. Le Monde omschreef de toetreding van Lekjaa als een “parachutebenoeming georkestreerd door het koninklijk paleis”.</p><p>Lekjaa was enorm populair vanwege de prestaties van het Marokkaanse nationale voetbalelftal op de WK’s van 2022 en 2026 en de Africa Cup of Nations van 2025. Hij werd vervolgens gezien als de favoriet om regeringsleider te worden, in afwachting van het feit dat Marokko mede-gastheer zou zijn van het WK 2030.</p><h3>Parlementsverkiezingen van 2026</h3><p>Bij de parlementsverkiezingen van 2026 behaalde de Partij voor Authenticiteit en Moderniteit 97 van de 395 zetels in het Huis van Afgevaardigden.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1e6df11ea0d9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[De betrekkingen tussen de Marokkaanse monarchie en Israël]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/de-betrekkingen-tussen-de-marokkaanse-monarchie-en-isra%C3%ABl-018f746402a9?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/018f746402a9</guid>
            <category><![CDATA[mossad]]></category>
            <category><![CDATA[marokkaanse-monarchie]]></category>
            <category><![CDATA[israël]]></category>
            <category><![CDATA[palestina]]></category>
            <category><![CDATA[joods]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 20 Sep 2026 15:08:28 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-20T15:08:28.229Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VGlD_WucPhfO_k5_5CuWsQ.png" /></figure><p><strong><em>Door redactie Amazigh Informatie Centrum (AIC)</em></strong></p><p>De Joodse gemeenschap vormt, samen met de autochtone Imazighen, een van de bevolkingsgroepen die al sinds de oudheid onafgebroken in Noord-Afrika aanwezig zijn. Aan deze eeuwenlange Joodse aanwezigheid kwam in de twintigste eeuw grotendeels een einde. Tussen 1940 en 1970 verlieten naar schatting 250.000 Joden Marokko.</p><p>De betrekkingen tussen de Marokkaanse monarchie en Israël hebben een lange voorgeschiedenis. Hoewel beide landen pas in 2020 volledige diplomatieke betrekkingen aangingen, bestonden er al decennialang contacten, vaak in het geheim. Vooral tijdens de regeerperiode van koning Hassan II vonden contacten plaats tussen Marokkaanse en Israëlische functionarissen. Ook de geschiedenis van de Marokkaans-Joodse gemeenschap speelde een belangrijke rol.</p><h3>Het zionisme en de Joodse gemeenschap</h3><p>Aan het begin van de twintigste eeuw verspreidde het zionisme zich vanuit Europa naar de Marokkaanse kuststeden. De beweging streefde naar de oprichting van een Joodse staat in Palestina en kreeg geleidelijk aanhang binnen Joodse gemeenschappen in Marokko.</p><p>Na de oprichting van Israël in 1948 nam de emigratie van Marokkaanse Joden naar Israël sterk toe. Het Joods Agentschap, Mossad Le’Aliyah en de Amerikaanse organisatie Hebrew Immigrant Aid Society (HIAS) waren bij deze migratie betrokken. Ook organisaties en initiatieven zoals de Caisse d’Aide aux Immigrants Marocains (Cadima), Operatie Yachin en ha-Misgeret speelden een rol.</p><p>Tussen 1947 en 1949 organiseerde het Joods Agentschap emigratie naar Israël. Deze migratie was illegaal. Marokkaanse Joden die via Algerije probeerden te vertrekken, werden soms onderschept en teruggestuurd. De clandestiene migratie leidde in juni 1948 tot anti-Joodse rellen in Oujda en Jerada.</p><p>Volgens historicus Shay Hazkani emigreerden in 1948 en 1949 ongeveer 20.000 Marokkaanse Joden naar Israël. Uit brieven van Noord-Afrikaanse militairen in Israël bleek volgens Hazkani dat een deel van hen naar hun land van herkomst wilde terugkeren.</p><h3>Cadima en de emigratie na 1949</h3><p>Van 1949 tot 1956 organiseerde Cadima de emigratie van meer dan 60.000 Marokkaanse Joden naar Israël. In 1951 stelde Israël beperkingen in voor de migratie van arme Marokkaanse Joden. Daarbij werd onder meer gekeken naar hun gezondheid, leeftijd en gezinssituatie.</p><p>In 1955 richtte de Mossad ha-Misgeret op, een geheime zionistische organisatie in Marokko. De organisatie stond onder leiding van Shlomo Havilio en vormde een basis voor de activiteiten van de Mossad in het land.</p><p>Na de Marokkaanse ‘onafhankelijkheid’ in 1956 organiseerden ha-Misgeret en het Joods Agentschap de geheime emigratie van Marokkaanse Joden over land en zee.</p><h3>De Pisces-affaire en Operatie Yachin</h3><p>Op 10 januari 1961 zonk de <em>Pisces</em>, een schip dat door ha-Misgeret was gehuurd en was omgedoopt tot <em>Egoz</em>. Het schip werd gebruikt om Marokkaanse Joden vanuit de Golf van Al Hoceima via Gibraltar in het geheim naar Israël te vervoeren. Bij de ramp kwamen 46 opvarenden om het leven.</p><p>In de Verenigde Staten, Europa en Israël werd Marokko in de berichtgeving verantwoordelijk gehouden voor de ramp. Onder internationale druk werd het beleid ten aanzien van zionistische emigratie vervolgens versoepeld.</p><p>Tussen 1961 en 1964 emigreerden bijna 90.000 Marokkaanse Joden naar Israël in het kader van Operatie Yachin, die door Israël werd geleid. Volgens meerdere bronnen betaalde HIAS daarbij een bedrag per persoon aan koning Hassan II voor iedere Marokkaanse Jood die naar Israël emigreerde.</p><p>Heidi Verdonck schrijft hierover in <em>De joden van Marokko</em> (2006) dat na geheime onderhandelingen tussen Amerikaanse Joodse organisaties, de Israëlische geheime dienst en koning Hassan II was afgesproken dat Israël tussen de 25 en 250 dollar per emigrant zou betalen. In totaal zouden gedurende vier jaar, vooral tussen 1961 en 1964, ongeveer 100.000 Marokkaanse Joden het land verlaten. Volgens Verdonck werden hiervoor in het geheim collectieve paspoorten verstrekt.</p><p>Voormalig officier van de Marokkaanse geheime dienst Ahmed Boukhari bevestigde het verhaal van Verdonck. In een video op zijn YouTube-kanaal stelde hij dat het regime de Joden aan Israël had ‘verkocht’. Volgens Boukhari verdienden leden van de koninklijke familie, hoge ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken en functionarissen van de geheime diensten, onder wie Oufkir en Dlimi, geld aan de verkoop van paspoorten aan Marokkaanse Joden.</p><h3>Hassan II en geheime contacten met Israël</h3><p>Koning Hassan II regeerde van 1961 tot 1999. In deze periode bleef Israël binnen Marokko een omstreden onderwerp. Contacten en onderhandelingen vonden daarom grotendeels in het geheim plaats.</p><p>Volgens meerdere bronnen brachten hoge Marokkaanse functionarissen, onder wie generaal Mohamed Oufkir, kolonel Ahmed Dlimi en premier Mohammed Karim Lamrani, geheime bezoeken aan Israël.</p><p>De documentaireserie <em>The Mossad — Imperfect Spies</em> uit 2018 behandelt de betrekkingen tussen de Mossad en verschillende leiders en regimes in de zogenoemde derde wereld, waaronder de Marokkaanse monarchie. In de documentaire wordt gesproken over contacten tussen koning Hassan II en de Israëlische inlichtingendienst. Volgens voormalige Mossad-functionarissen ontstond in de jaren zestig een nauwe samenwerking, waarbij de Mossad de koning zou hebben geholpen bij het voorkomen van een mogelijke moordaanslag.</p><p>Efraim Halevy, voormalig directeur van de Mossad, beschrijft in de documentaire hoe de relatie met Hassan II in de jaren zestig tot stand kwam. Ook voormalig Mossad-officier Rafi Eitan verklaarde dat hij betrokken was bij de eerste communicatie tussen Israël en Marokko.</p><p>Volgens Eitan kreeg Hassan II informatie dat de Egyptische president Jamal Abdel Nasser een aanslag op hem zou voorbereiden. Nasser zou de Marokkaanse koning als te westers hebben beschouwd. Naar aanleiding daarvan zou Hassan II om hulp hebben gevraagd. Volgens Eitan werd vervolgens een plan opgesteld om de koning te beschermen.</p><h3>Mehdi Ben Barka</h3><p>De samenwerking tussen de Mossad en Marokkaanse veiligheidsdiensten zou volgens de documentaire verder zijn gegaan dan de bescherming van Hassan II. Ook de ontvoering en dood van de Marokkaanse oppositieleider Mehdi Ben Barka in Parijs in 1965 komen aan bod.</p><p>Voormalig Mossad-officier Gad Shimron verklaarde dat Ben Barka een Marokkaanse oppositieleider was en dat de Mossad in deze periode sterke banden met Marokkaanse inlichtingendiensten opbouwde. Volgens Shimron besloten Marokkaanse functionarissen tot een aanslag op Ben Barka.</p><p>Shimron stelde dat Ben Barka naar Parijs reisde, waar hij door personen die verbonden waren aan de Marokkaanse geheime dienst werd ontvoerd. Deze dienst stond destijds onder leiding van generaal Mohamed Oufkir. Volgens Shimron werd Ben Barka vervolgens gewelddadig ondervraagd en kwam hij tijdens de ondervraging om het leven.</p><p>Voormalig Mossad-functionaris Yossi Alpher verklaarde in dezelfde documentaire dat de Mossad de operatie coördineerde.</p><p>Journalist Ronen Bergman schrijft eveneens dat Ben Barka voorafgaand aan zijn verdwijning door de Mossad werd opgespoord, op verzoek van Marokkaanse inlichtingendiensten. Volgens Bergman nodigde Hassan II in 1965 Israëlische agenten uit om tijdens de top van de Arabische Liga in Casablanca informatie over Arabische leiders te verzamelen.</p><h3>Andere beweringen van Ahmed Boukhari</h3><p>Ahmed Boukhari heeft naar eigen zeggen meer details onthuld over de historische banden tussen de Israëlische inlichtingendienst en Marokko. Volgens hem ontstonden deze contacten al in 1948 en beschikte de Israëlische inlichtingendienst over agenten op belangrijke posities in Marokko.</p><p>Boukhari beweert bovendien dat vrijwel alle landbouwingenieurs die in de jaren zestig en zeventig werkten op boerderijen van leden van de koninklijke familie en grote grondbezitters, informanten van de Israëlische inlichtingendienst waren.</p><p>Ook stelt hij dat de benoeming van generaal Mohamed Oufkir in 1960 tot directeur-generaal van de veiligheidsdienst DGSN op aanbeveling van de Mossad plaatsvond.</p><p>Boukhari noemt daarnaast een vrouw die bekendstond als Madame Dahon. Volgens hem was zij sinds 1948 actief als Mossad-agent in Marokko. Zij zou eigenaar zijn geweest van nachtclub Mama’s in Kenitra en van een nabijgelegen café-restaurant. Volgens Boukhari onderhield zij contacten met de Amerikaanse legerleiding op bases in Kenitra, Sidi Yahya, Sidi Slimane en Bouknadel, evenals met leden van de koninklijke familie en hoge legerofficieren.</p><p>Hij noemt daarnaast de Joodse zakenman Zourita, bestuurders van de ONA Group, onder wie David Levi, Serge Berdugo en leden van invloedrijke Joodse families in Marokko. Volgens Boukhari organiseerde Madame Dahon feesten voor generaal Oufkir en pokersessies voor hem en zijn vrienden.</p><p>Ook stelt hij dat Joodse figuren uit de onderwereld mede-eigenaar waren van verschillende nachtclubs in Casablanca. Volgens Boukhari waren deze clubs zeer winstgevend en ging een deel van de inkomsten naar Oufkir en een ander deel naar geheime fondsen van de veiligheidsdiensten.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Sk11_ntCZnYvCobgSRyxHw.png" /><figcaption><strong>Foto’s van nachtclub Mama’s uit 1958 en 2011. De nachtclub was eigendom van Madame Dahon, wier naam soms ook als Dahan wordt geschreven</strong>.</figcaption></figure><h3>Contacten ondanks de oorlog van 1973</h3><p>Ondanks de geheime contacten met Israël nam Marokko in 1973 deel aan de Arabische oorlog tegen Israël. Tijdens de Jom Kipoeroorlog stuurde Hassan II een expeditiemacht van ongeveer 5.500 militairen naar de Golan en de Sinaï.</p><p>In 1986 ontmoette Hassan II in Rabat de Israëlische premier Shimon Peres. De ontmoeting leidde tot kritiek en protesten vanuit de Arabische Liga en delen van de Marokkaanse bevolking. Hassan II zag vervolgens af van verdere stappen richting officiële erkenning, terwijl de contacten tussen beide leiders bleven bestaan.</p><h3>Mohammed VI en beperkte diplomatieke betrekkingen</h3><p>Na het aantreden van koning Mohammed VI in 1999 bleven informele contacten met Israël bestaan. In de jaren negentig hadden Marokko en Israël al diplomatieke betrekkingen op laag niveau. Marokko had een verbindingsbureau in Tel Aviv en Israël een kantoor in Rabat. Beide kantoren werden tijdens de Tweede Intifada gesloten.</p><p>De informele banden bleven bestaan. Jaarlijks reisden naar schatting 50.000 Israëliërs naar Marokko om meer te leren over de Joodse gemeenschap en hun familiegeschiedenis.</p><p>In januari 2020 ontving Marokko drie Israëlische drones als onderdeel van een wapendeal ter waarde van 48 miljoen dollar.</p><h3>Pegasus-aanvallen op mensenrechtenactivisten, journalisten en politici</h3><p>Ook op het gebied van digitale surveillance ontstonden beschuldigingen. Amnesty International publiceerde sinds 2019 forensisch bewijs van Pegasus-aanvallen op onder anderen de Marokkaanse activisten Maati Monjib en Abdessadak El Bouchattaoui. In 2021 bracht het Pegasus Project verdere gegevens naar buiten waaruit bleek dat Marokko behoorde tot de landen die in de gelekte gegevens werden genoemd als mogelijke klant van NSO Group. Technische analyses van Amnesty en Citizen Lab koppelden Pegasus-infecties aan de Marokkaanse operator.</p><p>Amnesty en Citizen Lab stelden bovendien vast dat de telefoons van de Sahrawi mensenrechtenactivist Aminatou Haidar in oktober en november 2021 met Pegasus waren geïnfecteerd. Ook Riffijnse activisten, evenals Spaanse en Algerijnse politici, zouden met de spionagesoftware Pegasus zijn bespioneerd.</p><p>In Frankrijk loopt sinds 2021 een onderzoek naar Pegasus-aanvallen op Franse journalisten en politici. Volgens <em>Le Monde</em> stelden Franse onderzoekers vast dat telefoons van meerdere Franse ministers en journalisten sporen van Pegasus vertoonden. De betrokken operator had volgens het onderzoek ook honderden personen geselecteerd die relevant waren voor de Marokkaanse inlichtingendienst. Marokkaanse autoriteiten ontkenden Pegasus te hebben aangeschaft.</p><h3>Normalisering in 2020</h3><p>Op 10 december 2020 werd bekendgemaakt dat Israël en Marokko volledige diplomatieke betrekkingen zouden aangaan. Marokko liet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu weten dat het Israël erkende.</p><p>Als onderdeel van de overeenkomst erkenden de Verenigde Staten de Marokkaanse aanspraak op de Westelijke Sahara. Tegelijkertijd riepen zij de betrokken partijen op te onderhandelen over een wederzijds aanvaardbare oplossing, waarbij het Marokkaanse autonomieplan als kader werd genoemd. Op 22 december 2020 ondertekenden Marokko, de Verenigde Staten en Israël een gezamenlijke verklaring.</p><p>Diezelfde dag voerde El Al de eerste rechtstreekse commerciële vlucht tussen Israël en Marokko uit. In juli 2021 begonnen twee Israëlische luchtvaartmaatschappijen met rechtstreekse vluchten tussen Tel Aviv en Marrakech. In augustus werden akkoorden gesloten over politieke consultaties, luchtvaart en cultuur. In november 2021 volgde een defensieakkoord.</p><h3>Uitbreiding van de samenwerking</h3><p>Vanaf 2022 breidden de landen hun samenwerking uit naar onder meer landbouw en technologie. In 2023 spraken zij over samenwerking op het gebied van ontzilting, voedselzekerheid, luchtvaart, kunstmatige intelligentie, innovatie, wetenschappelijk onderzoek, militaire samenwerking en cybersecurity.</p><p>In juli 2022 bracht de Israëlische legerleider Aviv Kochavi een officieel bezoek aan Marokko. In juni 2023 namen Israëlische militairen voor het eerst actief deel aan de militaire oefening African Lion. Een jaar eerder had Israël al als internationale militaire waarnemer aan deze oefening deelgenomen.</p><p>In juli 2023 erkende de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een brief aan koning Mohammed VI de Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara. Israël kondigde daarbij aan deze erkenning ook binnen relevante overheidsactiviteiten en tegenover internationale organisaties te communiceren.</p><h3>Ontwikkelingen vanaf 2024</h3><p>In mei 2024 ontstond in Marokko verontwaardiging nadat Netanyahu tijdens een televisieoptreden een kaart van Marokko zonder de Westelijke Sahara had getoond. Een woordvoerder van het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde dit een vergissing.</p><p>Tegen de achtergrond van de Israëlische militaire campagne in Gaza bleven in Marokko demonstraties plaatsvinden tegen de normalisering van de betrekkingen, onder meer in april 2025 en april 2026.</p><p>In september 2026 kondigden Marokko en Israël aan hun diplomatieke betrekkingen verder te versterken, ambassadeurs uit te wisselen en de vliegverbindingen tussen beide landen te hervatten.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=018f746402a9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Lecture by Cadi Kaddour in Amsterdam in 1994 on Tamazight]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/lecture-by-cadi-kaddour-in-amsterdam-in-1994-on-tamazight-1ac6cb7d37ba?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1ac6cb7d37ba</guid>
            <category><![CDATA[moroccan-academic]]></category>
            <category><![CDATA[tamazight]]></category>
            <category><![CDATA[cadi-kaddour]]></category>
            <category><![CDATA[riffian-linguist]]></category>
            <category><![CDATA[morocco]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Sep 2026 19:32:00 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-15T19:32:00.389Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wP_ptlYn1HG9biPPpXnkKw.jpeg" /><figcaption><strong>Cadi Kaddour</strong></figcaption></figure><p><strong><em>The lecture that Cadi Kaddour, shortly before his death, gave in Amsterdam at the invitation of the Amazigh cultural association. Here follows the essence of his last lecture translated into Dutch by Ahmed Essadki &amp; Roel Otten, published in the collection of poems Strijdkreet van de aarde, Ahmed Essadki (1997).</em></strong></p><p><strong>Tamazight belongs to the Hamito-Semitic (or Afro-Asiatic) languages and is in the process of gaining a place in the modern world. This is not without problems: in the Maghreb countries, Tamazight is not regarded as a language but as a dialect.</strong></p><p><strong>One of the intellectuals who committed themselves to the growth and flourishing of their mother tongue was Kaddour Cadi (1952–1995). This scholar died in 1995 in a tragic car accident. During his short life, he made tireless efforts, without any trace of narrow-mindedness or chauvinism, let alone fanaticism or separatism. This became apparent, apart from his scientific publications, from the lecture he gave in Amsterdam, shortly before his death, at the invitation of the Amazigh cultural association. Here follows the essence of his last lecture translated into Dutch.</strong></p><h3>Lecture by Cadi Kaddour</h3><p>‘The Tamazight language is alive and does not need a lawyer: the Imazighen who raised us deserve more gratitude and respect from us than those who appropriate the Tamazight language! Certainly, we must not forget our language, but at the same time we must not fail to remain open to other languages: we can express ourselves in all languages!</p><p>Tamazight is a North African language of respectable antiquity. Unlike, for example, the language of the pharaohs, Tamazight has remained alive to this day. Over the past two decades, this language has begun to leave the margins of history and move towards the centre. Alongside religion and the position of women, Tamazight has become an important issue, one that will weigh heavily on the Maghreb countries, whether we consider this desirable or not. Tamazight has left its marginal position and has become a language. How can we strengthen the position of this language in the future?</p><p>First, I would like to address the question that is continually being asked in the circles of Tamazight-speaking intellectuals and in publications in the field of Amazigh culture: “Why Tamazight?” In my opinion, we have already left this question behind us, because it has been overtaken by history, by democracy, and by the political discussion in Morocco at the very highest level — on 20 August 1994, King Hassan II spoke about the importance of Amazigh culture! And of course there are the people themselves whose first language is Tamazight: the Imazighen, the rightful inhabitants of Africa. Next, I would like to discuss my own vision of Tamazight. I am going to approach this language from three perspectives.</p><p><strong>1. Modernity</strong></p><p>When speaking about Tamazight, I always emphasise the future. We must think ahead and not look backwards. This applies, incidentally, to the entire situation in the Maghreb countries.</p><p>What we notice now is that Tamazight still lives in antiquity, outside modernity (by this we understand; the ability of society to deliver technological achievements in the fields of production, organisation and communication). This notwithstanding some innovations, such as writing Tamazight, conducting academic studies concerning this language, publishing books and magazines, and the political discussion about the integration of Tamazight into Moroccan education. We, Moroccans, lead a double life: a life in antiquity and in modernity, and the gap between them must be bridged through politics: through it we can enter the terrain of the new life. But in order to be able to make use of new technology, we must defend antiquity. This applies not only to Tamazight, but to the entire situation in Morocco, where the political sphere is open to improvement. In this transition from the old to the new life, the political discussions unfortunately mask the cultural aspects. I would like to illustrate the still problematic relationship between the old and modern life with the image of the Moroccan dignitary who occasionally visits the Imazighen in the Atlas Mountains. He wears an immaculately white djellaba and a beautiful yellow or white tarbouch. He meets his “brothers and sisters” in a tent, he speaks to them in Tamazight, he explicitly calls them “brothers and sisters”. With his demagoguery, he tries to win them over to his side. In the evening, he flies back to Rabat by helicopter, where he lives in a gigantic villa, surrounded by luxury goods. With the remote control in his hand, he watches what is happening in the world. Do you think such a figure wants to or can develop Tamazight?</p><p><strong>2. Citizenship</strong></p><p>Citizenship, the life of a people in a just society, is the result of elementary freedoms. Also viewed from the perspective of citizenship, Tamazight as a language has every right to a place in Morocco, since this country happens to have two languages.</p><p><strong>3. Civil society</strong></p><p>Civil society is a mirror in which you can look at yourself. From that perspective, you can consider how you should proceed in your future life. If we are all dissatisfied with the current situation and want to rise above the level of underdevelopment and wish to be regarded as citizens who participate in the system of government, then we must ask the right questions. The right question is then not “Why Tamazight?” but, “How can we develop Tamazight? What must we do to develop a good policy plan for this language and culture in Morocco?” Since Morocco’s independence, these questions have not yet been seriously addressed!</p><p>Now I would like to address the question of how it came about that Tamazight finds itself in a difficult position. It is well known that Morocco pursued a policy of Arabisation, as a result of which Tmazight was marginalised. Nevertheless, this language is still alive, because it is capable of defending itself and because we, the Imazighen, withdrew to the mountainous regions. It is clear that both in the Netherlands and in Morocco, among both Arabic- and Tamazight-speakers, supporters and opponents of Tamazight can be found. There are Imazighen who continually shout: No, no Tamazight!’ In this respect, we live in a time of challenges. At the beginning of the 1970s, a cultural Tamazight movement grew in Morocco, which joined other movements of the Moroccan people seeking their rights. Associations emerged that demanded the rights of the Tamazight language and culture. The innovations brought about by this cultural Tamazight movement have already been indicated by me. With this, the Imazighen entered history, in search of a place, of a name in history.</p><p>Modernity, citizenship and civil society can, as I indicated earlier, support Tamazight in overcoming obstacles that stand in its way.</p><p>Tamazight is one of the issues that will unite all Moroccans in the future. Moroccan history simply has two legs: an Arab and an Amazigh leg. If we truly desire a new life, then we must see Tamazight within the framework of a new life for all of Morocco. It is futile to seek Tamazight in the old life, which, alongside positive aspects, contains just as many negative aspects. We are still waiting for the integration of Tamazight into Moroccan education. The famous speech by the king on 20 August 1994 brought something entirely new in this respect, but the correct interpretation of this political statement is not clear. In fact, Tamazight still lives under oppression. Political statements will have to lead to concrete steps to integrate this language into Moroccan public life: in schools, universities, radio, television, etcetera. For the time being, we still seem to be in the stage of the old way of dealing with Tamazight: the use of Tamazight as a political game. Should Tamazight not be part of the analysis of Moroccan society as a whole? Should we not take the necessary step to strengthen the Amazigh side of Morocco, in order to build a true Moroccan identity? After all, a resident of Morocco can only become Moroccan if he/she can speak two languages: Tamazight and Arabic. These two languages have met each other in that country and throughout history they have clashed with one another, but they have also exchanged what was necessary.</p><p>In 1991, the organisations of Tamazight language and culture in Morocco held a broadly organised meeting. The central point of the discussion: the integration of the Tamazight language into government institutions, including educational institutions from primary school through university. This meeting produced the so-called Agadir Charter (“Charte d’Agadir”). This charter is a clear reflection of how people in Morocco view Tamazight. The Moroccan people are fully aware of the necessity of Tamazight language and culture. The right of Tamazight is rightly not seen separately from changes in the overall situation in Morocco; in particular, Tamazight is linked to democracy and life in a civil society. National unity has by now been achieved and there is no longer any place for old talk, such as the Dahir Berbere (“Berber decree”, a colonial law from 1930 that favoured Berber customary law at the expense of Islamic law; opponents of Tamazight like to refer to this objectionable law). I point out that, contrary to what the name suggests, it was by no means the Imazighen who created this law. On the contrary, they fought France and demanded the withdrawal of this Dahir. Let us, as Moroccan politicians and intellectuals, not sell each other nonsense, but let us examine how we can all become Moroccans! Very hopeful and stimulating is the fact that nowadays writing is being done in Tamazight. Universities, cultural organisations and also various individuals publish magazines and books. We may speak here of an important development in the history of the Tamazight language and culture. The Imazighen have become aware that writing is a condition of life for their language. They know all too well that the languages that have a strong position are written languages. They see why the other language of Morocco is in a better position. Alongside this increasing interest among Imazighen in writing their language, we also see that in countries where Imazighen live, one organisation after another for Amazigh culture is being established. In my opinion, they constitute the only path that can lead to civil society, in Morocco and the rest of North Africa. They are the ones capable of giving the identity of the Moroccan people a different face. After all, they are focused on contacts between people, on exchanging questions and jointly searching for solutions. I think that these organisations of Tamazight language and culture are the best frameworks within which Tamazight can develop. In this, we should not rely on politicians. For all political parties in Morocco, there is a gap between politics and culture. The cultural organisations strive to build civil society, while the political parties are only seeking political power. As stated earlier, the meeting of organisations of Amazigh culture produced the “Agadir Charter”. This charter contained the following series of demands:</p><ol><li>The inclusion of Tamazight in the constitution as a national language on an equal footing with the Arabic language.</li><li>The establishment of an academic institute for scientific research in the field of Tamazight language and culture.</li><li>The integration of Tamazight into education, from primary school through university.</li><li>The funding of university projects and research concerning Tamazight.</li><li>The integration of Tamazight into radio and television broadcasts.</li></ol><p>The last has happened: Tamazight has been given a place on television, but what kind of place! Tamazight was given, under the title “news in the dialects”, twelve minutes of broadcasting time, that is to say, four minutes per region. Four minutes after 35 years of marginalisation (since independence)! Apparently, they wanted to achieve minimal peace, instead of social peace. Moreover, this is not a gift out of charity: organisations of Tamazight language and culture have had to fight for it since the beginning of the 1970s!</p><p><strong><em>Translated into English with the help of ChatGPT; the original article can be read </em></strong><a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/lezing-van-cadi-kaddour-in-amsterdam-1994-over-tamazight-b853c6f99d73"><strong><em>HERE.</em></strong></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1ac6cb7d37ba" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dr. Cadi Keddour (1952–1995)]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/dr-cadi-keddour-1952-1995-6dccf352e256?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6dccf352e256</guid>
            <category><![CDATA[the-riff]]></category>
            <category><![CDATA[riffian-linguist]]></category>
            <category><![CDATA[rif]]></category>
            <category><![CDATA[ait-sidar]]></category>
            <category><![CDATA[cadi-keddour]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 15 Sep 2026 18:58:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-15T18:58:55.481Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rrY2DDNFYm5-22E1NsIOBg.png" /><figcaption><strong>Cadi Keddour</strong></figcaption></figure><p>In a small cemetery somewhere on a hill in Ait Sidar in the Rif, Dr. Cadi Keddour was buried in 1995. A handful of friends, acquaintances and students paid their last respects to him. His unexpected passing was considered a great loss by those who had known this Riffian linguist closely. The loss was also felt by the Rif, its language and its culture, to which Keddour had always remained faithful until his death.</p><p>After his first school years in Ait Sidar and later in Tétouan, Keddour went to Rabat to study at the Faculty of Letters. In 1975 he obtained his doctoral examination in French Language and Literature, after which he went to the Ecole Normale Supérieur in Paris to continue his studies. He deepened his knowledge of pedagogy and returned in 1976 to teach French in Casablanca.</p><p>In the same year he obtained the <em>Certificat d’Etudes Approfondies en Linguistique</em>. A brilliant academic career had begun as a teaching assistant at the Faculty of Letters, Department of Linguistics, in the same city. He went on to specialize further in syntax, an area in which he enjoyed fame among his colleagues. In 1981 he defended his dissertation under the supervision of the linguist David Cohen. In 1990 he undertook a second dissertation under the same supervisor.</p><p>Apart from his academic activities, he always found time to help his students and to engage in other activities. One of his beloved pursuits was supervising theses oriented towards the spoken languages in Morocco: Moroccan (Darija) and Tamazight. Between 1990 and 1992 he became head of the Department of French Language and Literature. His position enabled him to organize an international colloquium on the French language.</p><p>His commitment and interest in languages had already been honored with the establishment in 1982 of <em>Groupe de Recherches et d’Etudes Linguistiques</em> (GREL), to which he made an important contribution. In 1994 he organized a second international colloquium on theories concerning differences and similarities in languages, attended by prominent linguists. In 1991 he introduced new disciplines into his Department of Linguistics, including syntax.</p><p>Through his commitment, his professional knowledge and his creativity, he managed to earn great respect from his colleagues and students. Therefore, between 1984 and 1986 he became secretary general of the local SNES-Sup trade union of the Faculty of Letters where he taught. Free-thinking but also cautious and suspicious towards political changes and movements in his surroundings, he was always to be found on the front line in defending academic freedom and the democratization of Moroccan culture by paying more attention to the language of the people, Tamazight in particular. And all of this at a time when the Moroccan academic world was dominated by intellectual terrorism and Arab ethnocentrism.</p><p>His research in the field of Tarifit is groundbreaking. He not only managed to bring this variant of Tamazight, spoken in Northern Morocco, to attention, but he also combined different linguistic theories to study it.</p><p>In addition to his great interest in Tarifit, he also studied other languages quite intensively, such as Classical Arabic, French, Moroccan (Darija), Spanish and English.</p><p>Cadi Keddour means a great deal to our association and no less to those who knew him in the Netherlands. In 1994 he was invited by the Nederlands Centrum Buitenlanders in Amsterdam to lead a project concerning the introduction of Tamazight (Tarifit) in schools for children. His contribution to the standardization of Tarifit is without doubt decisive in the area of correctly writing this variant.</p><p>A lifetime devoted to learning and teaching languages and, in the first instance, his own mother tongue Tamazight. His motto was always: “Learn as many languages as you can. Start with that of your mother.”</p><p>Cadi Keddour passed away after an unfortunate traffic accident on 16 September 1995 at the age of 43. He was at the peak of his career. He was travelling from Kénitra to Fés. Cadi Keddour was accompanied by his wife and two children.</p><p>Miraculously enough, the children remained unharmed. Less fortunate was his wife who, according to our latest information, is still in a coma. A committee was established by his friends, students and acquaintances to assist the family and to take care of the estate.</p><p>Farewell Cadi Keddour.!</p><p>Below is a selection of books and articles by Dr. Cadi Keddour:</p><p>-“Pour une archéologie onomastique: le cas (t)amazigh(t)”, article in: Al-Asas, n. 45, 1982, pp. 31–34.</p><p>-“Le berbère: langue ou dialecte ?” Actes de la première rencontre de l’Université d’Eté d’Agadir, Article in: “La culture populaire. L’unité dans la diversité”, Agadir, 1982, pp. 149–154.</p><p>-“Langues et idéologie linguistiques au Maroc”. Al-Asas, n. 50, 1983, pp. 34–38, notes.</p><p>-“Vers une dialectologie comparée du Maghreb: le statut épistémique de la langue tamazight”, article in: Tafsut: Etudes et débats, n.1, 1983, pp. 51–56.</p><p>-“Quel passage et à quel écrit ? Remarques liminaires sur le rapport oralité-écriture dans la langue Tamazight”, article in: Tafsut: Etudes et Débats, n. 2, 1985, pp. 59–68, notes.</p><p>-“Quelques remarques métalinguistiques sur les formes verbales dérivées en langue tamazight”, article in: revue de la faculté des Lettres de Fès, n. 7, 1983–1984, pp. 73–78.</p><p>-“Valences et dérivation verbale en Tarifit”, article in: Awal, cahiers d’études berbères, n. 1, 1985, pp. 111–123, notes.</p><p>-“Système verbal rifain. Forme et sens. Linguistique tamazight (nord marocain), Paris, Selaf, 1987, 178 pp. (Collection “Maghreb-Sahara”, n. 6)</p><p>-“Prépositions et rections en Tarifit (Nord Marocain)”, Etudes et Documents berbères, n. 3, 1987, pp. 67–75.</p><p>-“Transitivité et diathèse en tarifit: Analyse de quelques relations de dépendances lexicale et syntaxique, Proefschrift ter verkrijging van doctorstitel aan de universiteit van Parijs III, onder begeleiding van David Cohen, 1990, 524 pp.</p><p>“Structure de la phrase et ordre des mots en tarifit”, Etudes et Documents berbères, n. 6, 1989, pp. 42–59, notes.</p><p>“Pour un retour d’exil du sujet lexical en linguistique berbère”, article in: Awal, cahiers d’études berbères, n. 6, 1990, pp. 233–242, notes (numéro spécial: Hommage a Mouloud Mammeri).</p><p>-“Le passage a écrit: de l’identité culturelle a l’enjeu social”, article in: Identité culturelle au Maghreb (Actes du Colloque “Identité culturelle au Maghreb”, en hommage a Mouloud Mammeri, Rabat, 22–23 février 1990), 1991, pp. 89–98, notes (Rabat: faculté des Lettres et des Sciences Humaines. Fondation Konrad Adenauer).</p><p>-“De la langue à la langue: ou tamazight et le paradoxe de la langue”, article in: Unité et diversité de tamazight, t. 1, 1992, pp. 61–76, notes (Actes international, Ghardaïa, 20–21 avril 1991).</p><p>-“Sujet et prédication non verbal en rifain”, article in: Etudes et Documents berbères, n. 8, 1992, pp. 79–95, notes.</p><p>-“Passif et moyen en berbère rifain”, Etudes et Documents berbères, n. 12, 1994, pp. 105–117, notes.</p><p><strong><em>Editorial Board Rif-Bulletin, Syphax Association</em></strong></p><p><strong><em>Translated into English with the help of ChatGPT; the original article can be read</em></strong><a href="https://amazighinformatiecentrum.medium.com/dr-cadi-keddour-1952-1995-fd65adb440dc?postPublishedType=repub"><strong><em> HERE</em></strong></a><strong><em>.</em></strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6dccf352e256" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kolonel Feddoul: de onbekende uitvoerder van het repressieapparaat van Hassan II]]></title>
            <link>https://amazighinformatiecentrum.medium.com/kolonel-feddoul-de-onbekende-uitvoerder-van-het-repressieapparaat-van-hassan-ii-228a8e815f0f?source=rss-3c956d4827fc------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/228a8e815f0f</guid>
            <category><![CDATA[mohamed-feddoul]]></category>
            <category><![CDATA[marokkaanse-monarchie]]></category>
            <category><![CDATA[tazmamart]]></category>
            <category><![CDATA[kolonel-mohamed-fadoul]]></category>
            <category><![CDATA[marokkaanse-gendarmerie]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Amazigh Informatie Centrum]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 06 Sep 2026 22:59:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-20T15:12:43.105Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*a0wvkdiZfaA_x-asafvudw.png" /><figcaption><strong>Afbeelding van kolonel Feddoul die op sociale media circuleert. De afbeelding is met behulp van ChatGPT bewerkt en dient niet als een geverifieerde historische foto te worden beschouwd.</strong></figcaption></figure><p><strong><em>Door redactie Amazigh Informatie Centrum (AIC)</em></strong></p><p>Kolonel Feddoul, ook geschreven als Fadoul of Faddoul, was een hoge officier van de Marokkaanse Koninklijke Gendarmerie. Zijn naam is vooral verbonden met Tazmamart, de geheime gevangenis waar tientallen militairen bijna twintig jaar onder mensonterende omstandigheden werden opgesloten. Getuigenissen van overlevenden, voormalige gevangenen en onderzoekers plaatsen Feddoul bovendien binnen het bredere systeem van ontvoeringen, gedwongen verdwijningen en geheime detentie tijdens de zogenaamde ‘Jaren van Lood’ onder koning Hassan II.</p><p>Toch is Feddoul buiten Marokko nauwelijks bekend. Anders dan figuren als generaal Mohamed Oufkir, generaal Ahmed Dlimi, generaal Housni Benslimane en minister Driss Basri is zijn naam zelden doorgedrongen tot de internationale geschiedschrijving. Dat maakt zijn geschiedenis niet minder belangrijk. Integendeel: Feddoul laat zien hoe het repressieve systeem van de Marokkaanse monarchie niet alleen werd gedragen door de koning en enkele generaals, maar ook door officieren die opdrachten uitvoerden en toezicht hielden op geheime operaties en gevangenissen.</p><h3>De Jaren van Lood</h3><p>De regeerperiode van koning Hassan II, van 1961 tot 1999, staat in de Marokkaanse geschiedenis bekend als de <strong>‘</strong>Jaren van Lood’ (<em>les années de plomb</em>). Tijdens zijn regering werden politieke tegenstanders, linkse activisten, militairen die van samenzwering werden verdacht, Sahrawi-nationalisten en Riffijnse activisten vervolgd. Amnesty International documenteerde politieke gevangenschap, marteling, gedwongen verdwijningen en geheime detentiecentra. Ook Tazmamart wordt in haar documentatie genoemd.</p><p>Het repressieve systeem bestond uit verschillende onderdelen: het leger, de Koninklijke Gendarmerie, Cab1, later de DST, de politie, de politieke veiligheidsdienst en andere inlichtingendiensten. Feddoul behoorde tot de gendarmerie en werd volgens verschillende getuigenissen ingezet voor gevoelige opdrachten.</p><p>Prins Hicham Aloui beschrijft hem in <em>Journal d’un prince banni</em> als een gevreesde figuur binnen het paleis. Volgens Hicham leidde Fadoul de mobiele gendarmeriebrigades, het beruchte PF3, die vermeende of werkelijke vijanden van het regime ontvoerden. Binnen de paleiskring was zijn naam zo bekend dat Hicham en de toenmalige kroonprins Mohammed — de latere Mohammed VI — zijn naam gebruikten in hun onderlinge codetaal.</p><p>Dat is een belangrijk getuigenis, omdat Hicham Aloui niet als gevangene of tegenstander van het regime over Feddoul schreef, maar als lid van de koninklijke familie.</p><h3>Wie was Feddoul?</h3><p>Over zijn persoonlijke achtergrond bestaat opvallend weinig betrouwbare openbare informatie.</p><p>De naam wordt in de bronnen op verschillende manieren geschreven: Fadoul, Feddoul en soms Faddoul. De wetenschappelijke studie van Brahim El Guabli gebruikt ‘Fadoul (ook geschreven als ‘Feddoul’)’. Ook Ahmed Marzouki gebruikt in zijn memoires de naam Feddoul.</p><p>Zijn volledige voornaam, geboortejaar en geboorteplaats zijn daarentegen niet met voldoende zekerheid vastgesteld. Op internet wordt hij soms ‘Mohamed Feddoul’ genoemd, maar er is geen betrouwbare primaire of officiële bron waarmee die voornaam, zijn geboortedatum of geboorteplaats onafhankelijk kan worden bevestigd.</p><p>Dat is opmerkelijk. Voor iemand die tientallen jaren in een belangrijk veiligheidsapparaat heeft gewerkt, is er nauwelijks een openbare biografie beschikbaar.</p><h3>Een carrière die begon vóór de onafhankelijkheid</h3><p>Een van de belangrijkste aanwijzingen over zijn vroege carrière komt van Mahjoub Tobji, een voormalige Marokkaanse legerofficier die later het boek <em>Les officiers de Sa Majesté</em> publiceerde.</p><p>Tobji schrijft dat Feddoul onder het Franse Protectoraat als hulpfunctionaris van de gendarmerie in El Jadida (Mazagan) werkte. Volgens Tobji stond hij daar bij de plaatselijke bevolking bekend vanwege zijn gewelddadige optreden. Na de onafhankelijkheid in 1956 werd hij opgenomen in de Marokkaanse gendarmerie. Tobji beschrijft hem vervolgens als iemand die snel opnieuw betrokken raakte bij repressieve operaties.</p><p>Feddoul maakte na de onafhankelijkheid carrière binnen de Marokkaanse Koninklijke Gendarmerie en bereikte uiteindelijk de rang van kolonel.</p><h3>Feddoul en het geheime repressieapparaat</h3><p>Prins Hicham Aloui geeft Feddoul een plaats binnen het geheime veiligheidsapparaat van het paleis. Volgens zijn relaas stond Feddoul aan het hoofd van mobiele gendarmerie-eenheden die mensen ontvoerden die door het regime als vijanden werden beschouwd.</p><p>Ook Christine Daure-Serfaty, die jarenlang onderzoek deed naar Tazmamart en contact had met gevangenen en hun families, beschrijft Feddoul als een centrale figuur binnen de diensten die zich bezighielden met geheime gevangenissen van de Marokkaanse monarchie.</p><p>In haar boek <em>Tazmamart, une prison de la mort au Maroc</em>, wordt Feddoul bovendien verbonden met de codenaam ‘Florence’. Zij schrijft dat hij verantwoordelijk was binnen de leger- en gendarmeriediensten die de geheime gevangenissen beheersten.</p><p>Daarmee verschijnt Feddoul niet als een gewone gevangenisbewaarder. Volgens deze getuigenissen functioneerde hij eerder op het niveau waarop opdrachten tot arrestatie, verplaatsing, geheime detentie en gedwongen verdwijning werden uitgevoerd.</p><h3>Tazmamart: de belangrijkste episode in zijn carrière</h3><p>De naam Feddoul is onlosmakelijk verbonden met <strong>Tazmamart</strong>.</p><p>Na de mislukte militaire staatsgrepen van 1971 en 1972 werden tientallen militairen gevangengezet. Een deel van hen werd in augustus 1973 naar het geheime gevangeniscomplex Tazmamart gebracht. De gevangenen werden daar bijna twintig jaar vastgehouden.</p><p>Tazmamart bestond uit betonnen cellen waarin gevangenen vrijwel volledig van de buitenwereld werden afgesloten. Er was nauwelijks licht, onvoldoende voedsel en zeer beperkte medische verzorging. Een groot aantal gevangenen stierf. Amnesty International documenteerde de omstandigheden in Tazmamart en andere Marokkaanse geheime detentiecentra.</p><p>Volgens verschillende getuigenissen speelde Feddoul een centrale rol bij deze operatie.</p><p>Brahim El Guabli concludeert in zijn wetenschappelijke studie over de daders van Tazmamart:</p><blockquote><strong>“Een zekere kolonel Fadoul (ook wel geschreven als ‘Feddoul’) komt naar voren als de functionaris die verantwoordelijk was voor alles wat met Tazmamart te maken had, vanaf de oprichting in 1973 tot de sluiting in 1991.”</strong></blockquote><p>El Guabli baseert die conclusie niet op één bron, maar op verschillende getuigenissen van voormalige gevangenen, onder wie Aziz BineBine, Ali Bourequat en Ahmed Marzouki.</p><p>Mahjoub Tobji gaat nog verder. Hij schrijft dat Feddoul samen met Hamidou Laanigri verantwoordelijk was voor Tazmamart tot de sluiting ervan. Volgens Tobji was Feddoul in 1973 betrokken bij de overbrenging van de gevangenen naar het geheime gevangeniscomplex.</p><p>Feddoul viel binnen de hiërarchie onder het bevel van generaal Housni Benslimane, die van 1972 tot en met 2017 aan het hoofd stond van de Marokkaanse Koninklijke Gendarmerie. Volgens de beschreven hiërarchie hield Feddoul toezicht op Tazmamart en andere geheime dienstencentra namens de generaal.</p><h3>De ‘Florence Operation’</h3><p>Een belangrijke aanwijzing komt uit de memoires van voormalige gevangenen.</p><p>El Guabli schrijft dat Feddoul volgens de getuigenis van Mohamed Al-Rāys verantwoordelijk was voor de zogenaamde <strong>‘</strong>Florence Operation’ van 1973. Het doel van deze operatie was de militairen die betrokken waren geweest bij de twee staatsgrepen te laten verdwijnen in Tazmamart.</p><p>Dat maakt Feddoul volgens deze getuigenissen tot meer dan een beheerder van de gevangenis. Zijn rol begon al bij de verdwijning en overbrenging van de gevangenen.</p><h3>Feddoul en de Bourequat-broers</h3><p>Feddoul komt ook voor in de geschiedenis van de drie broers Bourequat, die jarenlang door het Marokkaanse veiligheidsapparaat werden vastgehouden.</p><p>Christine Daure-Serfaty beschrijft hoe de broers in 1981 naar Tazmamart werden gebracht. In 1985 kregen zij daar bezoek van kolonel Fadoul, die volgens haar als vertegenwoordiger van de koning optrad.</p><p>Voor de gevangenen was zijn komst geen geruststelling. Integendeel: zijn verschijning betekende doorgaans dat er iets met hun detentie of behandeling zou gebeuren.</p><p>Bourequat beschreef hem als een figuur wiens verschijning vrijwel altijd samenviel met een verslechtering van hun situatie. El Guabli haalt deze getuigenis aan in zijn analyse van Feddoul.</p><h3>1991: dezelfde man die mensen liet verdwijnen, brengt hen terug</h3><p>Een van de meest opmerkelijke aspecten van Feddouls carrière is dat hij ook betrokken was bij het einde van Tazmamart.</p><p>Onder toenemende internationale druk besloot Hassan II in 1991 de gevangenen vrij te laten. Tazmamart werd gesloten en vervolgens vernietigd.</p><p>De gevangenen konden echter niet zomaar worden vrijgelaten. Na bijna twintig jaar geheime gevangenschap waren velen van hen ernstig vermagerd en lichamelijk en psychisch zwaar beschadigd.</p><p>Feddoul kreeg opnieuw een centrale opdracht.</p><p>Volgens Ahmed Marzouki was hij in 1991 verantwoordelijk voor de overbrenging van de gevangenen naar de militaire basis Ahermoumou. Daar werden zij gedurende een periode medisch verzorgd, gevoed en lichamelijk opgeknapt voordat zij aan de buitenwereld werden getoond.</p><p>Brahim El Guabli vat deze paradox samen: Feddoul had in 1973 geholpen mensen te laten verdwijnen en was in 1991 degene die ervoor moest zorgen dat zij opnieuw konden verschijnen.</p><p>De medische behandeling had volgens getuigenissen niet alleen tot doel de gezondheid van de gevangenen te herstellen. Er moest ook worden voorkomen dat hun lichamelijke toestand de omvang van de mishandeling en verwaarlozing zichtbaar zou maken.</p><p>Aziz BineBine beschreef dit later als het ‘opkalefateren’ van de gevangenen vóór hun vrijlating. El Guabli bespreekt deze getuigenissen uitvoerig.</p><p>Ahmed Marzouki vertelde in een vraaggesprek met Al Jazeera dat Feddoul vóór zijn vertrek na de vrijlating uit Tazmamart tegen hem zei:</p><blockquote><strong>“Als je mij nog een keer ziet, zweer ik bij God dat ik je in een waterput zal dumpen.”</strong></blockquote><h3>Een rol in het verdoezelen van de misdaden</h3><p>De sluiting van Tazmamart betekende dus niet alleen de vrijlating van de gevangenen. Het gevangeniscomplex werd ook afgebroken.</p><p>Volgens El Guabli was Feddoul betrokken bij het uitwissen van de sporen van Tazmamart en bij het toezicht op de fysieke rehabilitatie van de overlevenden.</p><p>Dat past in een breder patroon. De Marokkaanse staat ontkende jarenlang dat Tazmamart überhaupt bestond. Amnesty International rapporteerde nog in 1991 over het bestaan van geheime gevangenissen, gedwongen verdwijningen en marteling in Marokko.</p><p>Volgens onbevestigde berichten zou Feddoul na zijn pensionering in Rabat hebben gewoond, waar hij tot aan zijn dood zou zijn gebleven. Verdere details over zijn leven na zijn pensionering zijn niet bekend.</p><p>Feddoul maakte deel uit van hetzelfde Marokkaanse staatsapparaat dat verantwoordelijk was voor ernstige repressie, gedwongen verdwijning, willekeurige en geheime detentie, marteling en andere ernstige mensenrechtenschendingen.</p><h3>Is Feddoul ooit vervolgd?</h3><p>Een van de opmerkelijke aspecten van zijn geschiedenis is dat hij nooit is vervolgd voor de misdaden die hem worden toegeschreven, ook niet na de troonwisseling in Marokko.</p><p>Koning Mohammed VI richtte in januari 2004 de Instance Équité et Réconciliation (IER) op, de Marokkaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie. De commissie onderzocht ernstige mensenrechtenschendingen uit de periode 1956–1999. Zij behandelde duizenden dossiers en onderzocht onder meer gedwongen verdwijningen en geheime detentie.</p><p>De IER erkende de verantwoordelijkheid van de staat voor ernstige schendingen en deed aanbevelingen voor hervormingen en het bestrijden van straffeloosheid.</p><p>Maar er zat een fundamentele beperking aan het mandaat.</p><p>De IER was <strong>geen strafrechtelijke rechtbank</strong>. Zij had niet de bevoegdheid om daders te vervolgen. Het mandaat voorzag evenmin in het openbaar maken van de namen van individuele verantwoordelijken. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken merkte daarom op dat de commissie geen mechanisme had om daders voor de rechter te brengen.</p><p>Human Rights Watch constateerde vervolgens dat de Marokkaanse rechterlijke macht na het werk van de IER <strong>geen enkele dader uit deze periode strafrechtelijk had vervolgd</strong>.</p><p>Dat betekent dat ook Feddoul, ondanks de vele getuigenissen over zijn rol, <strong>niet voor zijn betrokkenheid bij Tazmamart strafrechtelijk is vervolgd of veroordeeld</strong>.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=228a8e815f0f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>