<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Bat Gerel on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Bat Gerel on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@anandgerel?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/2*EdwNw0s6UQh6npvimfX_lQ.jpeg</url>
            <title>Stories by Bat Gerel on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 18:28:14 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@anandgerel/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Ляо Жайн уламжлал Мо Яниар үргэлжилсээр — 2]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%BB%D1%8F%D0%BE-%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BD-%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B6%D0%BB%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D0%BE-%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D1%80-%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%8D%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D0%BB%D1%81%D1%8D%D1%8D%D1%80-2-229fbece0be7?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/229fbece0be7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 27 Nov 2019 04:33:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-11-27T04:33:40.753Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Ляо Жайн уламжлал Мо Яниар үргэлжилсээр — 2</p><p>Амьдралын хүрдэнд зүдэгсэд романы хэсгээс</p><p>Тасалгаанд мөнгөн зам татуулан тууш туушаараа тусах сарны гэрэлд зуухан дээр үртэс түүх оготно ч мөнгөрөн цайвартана. Таславчийн цаана ээж санаа алдана. Ээжийн нойр бас хулждаг. Миний төлөө санаа зовж, аав бид хоёрыг удахгүй хамтралд элсэж, эв найртай аж төрөхсөн гэж найдна. Гэлээ ч гөжүүд аав минь хүний үгэнд орох биш. Сарны гэрэлд миний ч нойр сэргэж, саравчин дахь үхрээ эргэмээр санагдлаа. Унтаа болов уу, сэрүүн байгаа болов уу? Босоогоороо унтдаг уу, эсвэл хэвтэж унтдаг уу? Нүдээ аньсан уу, үгүй юу? гэсээр хүрмээ хөдөрч, хөл нүцгэн хашаанд гарлаа. Гадаа дулаахан, гүйлсийн саглагар мод сарны туяанд шаргалтаж, урт сүүдрээ унагана. Өвс шигших аавын бие томорсон гэлтэй, сарны гэрэл шүүр, палбигар гар дээр нь тусна. Шигшүүр агаарт дэнжигнэн нэгэн хэмтэй шаржигнахад аавын гар ялгагдахгүй, шигшүүрийн бариул мэт үзэгдэнэ. Шигшигдсэн өвс чулуун тэвшинд унаж, үхрийн арзгар хэлэнд ороогдоно. Үхрийн гялалзсан нүдийг олж хараад, биеэс нь төөнөх халуун дулаан элчийг мэдрэв. Аав:</p><ul><li>Хархан минь, маргааш газраа хагална. Сайн идэж, хүч нэмж ав. Маргааш ажил ихтэй. Хамтралынханд Лань Лянь тэнгэрийн доорх хамгийн сайн тариачин, үхэр нь хамгийн сайн үхэр болохыг үзүүлэх хэрэгтэй гэж бувтнахад үхэр толгой сэжин хариулна. — Хүмүүс чамайг дөрлө л гэх юм. Хаанаас тэгэх вэ. Үхэр минь миний хувьд хүнээс өөрцгүй, хүүгээс минь ялгаагүй. Хүнийг дөрлөдөг бил үү? Чамайг бас хөнгөл гэнэ. Тэгж ярихгүй ээ. Чаддаг юм бол хөвгүүдээ хөнгөлцгөө гэсэн. Тийм биз дээ, Хархан минь? Чамаас өмнө би бас Хархан нэртэй илжигтэй байлаа. Тэнгэрийн доорх тэргүүний илжиг. Ажилд махруу, хүн шиг зантай, зөрүүд гөжүүд амьтан. Их үсрэлтийн үед ид бад хийгээгүй бол ч өнөө ч байж байхаар. Гэхдээ тэр байсан бол чамайг авахгүй байж. Зах дээр би шууд л чамд нүд унагасан. Хархан минь, чи тэр илжигний хойт төрөл болов уу? Хувь заяа гэдэг л энэ байх даа.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0w9YxtO_77zX2IlyMur2DQ.jpeg" /></figure><p>Аавын царай сүүдэртэх ч тэжээлийн тэвшин дээр тавьсан том гар, үхрийн маань гялгар хар нүд тодхон үзэгдэнэ. Бяруу маань эхэндээ хүрэн зүстэй байсан ч харласаар хар зүсмийн болсонд аав Хархан гэж нэрлэсэн юм. Намайг найтаахад аав цочиж, хулгайч шиг саравчнаас гүйж гараад:</p><p>- Өө, миний хүү юу? Юу хийж байгаа чинь энэ вэ? Орж унт гэсэнд би:</p><p>- Аав аа, та унтахгүй юм уу? гэж асуувал аав толгой өргөн тэнгэр ширтээд:</p><p>- Тэгье дээ хэмээв.</p><p>Гэтэл унтаа сэрүүний хооронд хэвтэх зуур аав босоод явчихлаа. “Нэг л биш байна даа” гэж сэтгээд өндийвөл гэгээтэй ч болсон шиг. Сарны гэрэл сэрүү татуулан, цасан цагаан гөлгөр торго шиг намирах нь татаж аваад нөмөрч, эс бөгөөс базаад залгичихмаар жигтэй сонин. Саравч маань ч гэгээтэй уужуухан болсон мэт. Газарт байх аргал мантуу шиг цавцайна. Аав, үхэр хоёр маань алга. Аавыг дагаж гарахдаа саравчинд орохыг нь харсан юмсан. Нүд ирмэхийн зуур үхэртэйгээ хоёул алга болно гэж баймгүй дээ. Сарны гэрэлд уусаагүй л байлтай гэж санаад хашааны хаалганд хүрвэл нээлттэй байх юм. Гадагшаа гарч дээ. Гэхдээ шөнө гадаа юу хийх вэ?</p><p>Гудамд гарвал нам гүм, хашаа, мод, хөрс шороо бүгд мөнгөрнө. Ханан дээрх “Намд шургалсан капиталист хөгжлийн замаар замнагч эрх бүхий бүлэглэлийг илрүүлж, дөрвөн цэвэрлэгээг<a href="#_ftn1">[1]</a> төгөлдөржүүлье” гэх хар үсэгтэй уриа ч цайвартана. Энэ лоозон болбоос Зиньлуны бүтээл. Ах ч ийм юманд авьяастай л даа. Урьд нь томоор ханз үсэг бичиж байгаагүй ч тэр удаа хувин хар бэх авчирч, бүдүүн бийр дүрээд ханан дээр палийтал нь бичсэн. Ханз бүр нь хээлтэй ямааны дайтай байсанд хүмүүс бахдан сайшааж билээ. Ах маань тосгондоо боловсролоор толгой цохидог, залуус дундаа нэр хүндтэй тул дөрвөн цэвэрлэгээний багийн оюутнууд ч түүнд талтай. Комсомолд элсэж, сургаар бол намд элсэх өргөдлөө гаргасан учраас ийнхүү идэвх зүтгэл гаргаж буй гэх. Оюутны багт Чан Тяньхун гэгч мужийн соёлын их сургуулийн авьяаслаг оюутан залуу байлаа. Дуулаачийн ангид сурдаг тэрээр ахад барууны бельканто дуу зааж, хоёул өвөлдөө хамтралын хурлыг нээж хувьсгалын дуу эгшиглүүлнэ. Сяо Чан манай хашаагаар орж гардаг. Буржгар үстэй, цагаан царайтай, том амтай, эрүүн дээрээ хөх сахалтай, товойсон төвөнхтэй, өндөр нуруутай түүнд атаархсан улс Орилоо илжиг гэж хочилно. Түүнд шавь орсон ахыг Хоёрдугаар орилоо илжиг гэнэ. Хоёр илжиг төрсөн ах дүү шиг хүзүү сээрээрээ холбоотой, дундаа нэг өмд өмсөх нь холгүй дотно.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/790/1*peDhdqIkghhPzfM-rupk6Q.jpeg" /></figure><p>Дөрвөн цэвэрлэгээний кампанит ажлын хүрээнд тосгоны захиргааныхныг шалгаж, сайн дурын цэргийн хороон дарга, үйлдвэрлэлийн багийн ахлагч Хуан Туныг нийтийн хөрөнгийг хувьдаа завшсан хэргээр, намын нарийн бичгийн дарга Хун Тайюэг фермийн хар ямааг жимсний хүлэмжинд шарж идсэн хэргээр ажлаас нь халсан ч төд удалгүй тушаалд нь сэргээж, адууны тэжээл зөөдөг агуулахын нярвыг л жинхэнэ ёсоор халжээ. Энэ кампанит ажил харанга бөмбөр дэлдэж, туг хиур мандуулан, лоозон барьсан ший жүжигтэй төстэй. Хамтралын гишүүд өдөртөө ажиллаж, оройдоо хуралд сууна. Муу хувийн аж ахуйтан болсон би жүжиг шийнд дуртай болохоор орилоо хоёр илжгийг дагаад гүйхсэн, хамтралд элсдэг ч юм бил үү гэж бодсоныг нуух юун. <em>Илжигнүүдийн</em> соёлын их үйлс охид бүсгүйчүүдийн сэтгэлийг татаж, хэд нь сэтгэл алдарсныг тоолж баршгүй. Баофэн эгч Сяо Чанд, Хужу, Хэзо хоёр Зиньлунд нугасгүй. Харин надад дурласан хүн нэгээхэн ч үгүй. Тэдний хувьд би том хүний юм ойлгохгүй хүүхэд ч сэтгэлдээ Хуан Туны том охин Хужуг тээж явсныг тэд яаж мэдэх вэ.</p><p>Өгүүлэмждээ эргэж оръё. Гудамд гарвал, аав, үхэр хоёр алга. Сар руу нисчихээгүй байгаа? Аав үхэр дээр мордоод, үхэр маань сүүлээрээ залуур хийн үүлс дамжин дүүлэх нь төсөөлөгдөнө… Аав юу боллоо гэж үхрээ унаад сар руу нисэх вэ. Энүүхэнд л байгаагаас зайлахгүй гэж санаад орчныг шиншлэв. Урьд нь хүүхэд хөдөөлүүлдэг байсан зүүн урд талын тэгшилсэн овоолгон дээр байж байна шүү. Нам дор газар байсан энд овоолго босгож, үйлдвэрлэлийг багийн өмч болгожээ. Бэлхүүсээр татахуйц тэгшилсэн газрын хажууд зам засах булуу, буудайн тээрмийн чулуу байна. Түүгээр бөгс нь цоорхой улаан өмдтэй хүүхдүүд хөөцөлдөх нь сүнс сүүдэр билээ. Тэргэл сартайд энд гүйдэлтэй. Сүнснүүд эгнэн зогсоод булуун дээрээс тээрмийн чулуу руу, дараа нь эргээд булуу руу үсэрнэ. Ахлагч нь болсон гэзэгтэй жаал төмөр шүгэл үлээхэд зэрэг үсэрцгээхийг харахад нүд баясна. Хамт үсэрмээр санагдлаа. Хүүхдүүд үсэрч ханаад ханан дээр авирч эгнэн суугаад хөлөө сэгсчин:</p><p><em>Хөгшин залуу хоёр Лань Лянь</em></p><p><em>Гар нийлэн ажиллах уу?</em></p><p><em>Ажиллалгүй яах вэ.</em></p><p><em>Өөрийн төлөө өдөр туж</em></p><p><em>Борви бохис хийлгүй ажиллахад</em></p><p><em>Буудай арвин хурааж</em></p><p><em>Баян цатгалан аж төрнө</em> гэж дуу аялцгаав.</p><p>Улаан өмсгөлтэй жаалуудын дуу сэтгэл хөдөлгөж, халаасаа ухан, атга шарсан шош гаргаж сарвайсан гарт нь тав таваар тараахдаа алгандаа шар үстэй байхыг нь анзаарлаа. Жаалууд тунгалаг нүдтэй, өхөөрдөм царайтай. Шарсан шошийг цагаан шүдээрээ хүр хүр хийлгэн зажлахад шошийн үнэр сэнхийнэ. Аав үхэртэйгээ үтрэмийн дэргэд байна. Ханан дээр тоолохын аргагүй олон хүүхэд суужээ. Шош авахаар ирвэл юу өгдөг билээ гээд халаасаа тэмтрэв. Аав минь бие барьсан хувцастай. Мөрөн дээрх ногоон зүйдэл нь лянхуан навч шиг үзэгдэнэ. Толгой дээрээ цагаан хоолой шиг хэлбэртэй хөнгөн цагаан малгай тавьж, баруун хацраа улаанаар будсанд хөх мэнгэ нь улам тодорчээ. Чанга хашгирах нь тун ойлгомжгүй, хараал урсгах мэт сонстовч улаан өмсгөлтэй жаалууд түүнийг үг дуугүй ойлгож байгаа бололтой. Алгаа ташин, тавхайгаараа хана балбан шүгэлдэнэ. Зарим нь өмднөөсөө жижиг бүрээ гаргаад үлээнэ. Зарим нь хананы цаанаас жижиг бөмбөр авч, өвдгөн завсраа хавчуулаад байдгаараа балбана. Эвэртээ улаан торгон тууз, духандаа том улаан цэцэг тогтоосон үхэр маань шинэ хүргэн шиг үтрэм тойрон баясгалантай давхина. Арьс үс нь гялтганаж, нүд нь болор шиг гялалзаад, туурай нь дөрвөн гар чийдэн мэт гэрэл цацруулан давхина. Хажуугаар нь давхихад ханан дээр суусан жаалууд бөмбөрөө хүчтэй нүдэж, галзуу юм шиг хашгична. Мэнд мэдсэн дуу ар араасаа хадаж намжина. Үхэр маань арваад удаад тойроод үтрэмийн голд зогсох аавыг чиглэн алхахад аав халааснаасаа шошийн бин гаргаж, шагнал өгч байгаа мэт үмхүүллээ. Духыг нь илж, бөгсөн дээр нь алгадаад “Энэ сайхан амьтныг хараач” гэж бувтнаад, орилоо илжигнүүдээс ч өндөр дуугаар “Энэ сайхан амьтныг хараач!” гэж дуу алдав.</p><p>Аавыг дуу алдсаны дараа ташуурын дуу тасхийж, үхэр маань сэрвээн дээрээ босов. Түүний хувьд хойд хоёр хөл дээрээ тогтох нь үнээн дээр мордох шиг амар хялбар. Ямар ч бух ингэж чадна. Гэхдээ ингэж босоод алхах гээд үз дээ. Үхэр маань хөлд орж байгаа хүүхэд шиг тэнтэр тунтар алхаж байсан ч тэнд байсан улс амаа ангайн ширтэв. Том биетэй бух хойд хоёр хөл дээрээ үтрэмийг тойрно гэж төсөөлж байсангүй. Хоёр гурав, дөрөв тав алхсан бол яая гэхсэн. Сүүлээ чирэн, урд хөлөө хүнээр бол гараа татсан мэт цээжиндээ атируулан наагаад, гэдсээ түхийлгэн, хоёр бөлдгөө санжигануулан алхана. Ханан дээр суусан хүүхдүүд дуугаа хураацгааж, бүрээ, бөмбөрөө мартаад ангайжээ. Үхэр маань үтрэмийг тойрч дөрвөн хөллөсний дараа л сэхээ авч, дуу шуу орцгоон, алгаа ташиж, бүрээ, шүглээ үлээгээд, бөмбөрөө нүдэв.</p><p>Залгаад бүр ч хачирхалтай явдал болсон нь үхэр маань духаа газарт шаан, хойд хоёр хөлөө дээш өргөсөн билээ. Хүн толгой дээрээ ингэж зогсдог. Гэхдээ хүний хувьд толгой дээрээ зогсох хялбар, харин найман зуун жин татах үхэр хүзүүн дээрээ дэнжигнэн тогтоно гэдэг амаргүй. Гэлээ ч манай үхэр тогтсон.</p><p>Хоёр төмсөг нь гуянд нь наалдсан маягтай боловч томбойсон ургацаг шиг харагдаж байсан шүү…</p><p><a href="#_ftnref1">[1]</a> 1963–1966 онд хэрэгжүүлж байсан улс төр, эдийн засаг, үзэл суртал, тогтолцооны цэвэрлэгээ</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=229fbece0be7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Анхны дурлал]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%BD%D1%8B-%D0%B4%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BB-ec245fc28f25?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ec245fc28f25</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 23 Nov 2019 04:59:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-11-23T04:59:44.389Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Анхны дурлал</p><p>Хятадын орчин үеийн уран зохиолыг үндэслэгч Лу Синий дүү Жоу Зүорэнийг тухайн цаг үеийн богино өгүүллэгийн мастер хэмээн тооцдог ч насаараа ахынхаа нэр сүрд дарагдсаар иржээ. Түүний “Анхны дурлал” эсээг орчуулан хүргэе.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/958/1*VhTfs3jceeWy7U9Cf7UIvQ.jpeg" /></figure><p>Тэгэхэд би арван дөрөвтэй, тэр харин арван гуравтай байсан болов уу. Би өвөөгийн Сүн овогт хоёрдугаар эхнэртэй хамт Ханжоу дахь Хуапайн эдлэнд хэсэг сууж билээ. Тэр охин манай хөрш Яо овогтын охин байлаа. Охины овог Ян, Цинбо хаалганаас холгүй суудаг Янгийн гуравдугаар охин болох түүнийг үр хүүхэдгүй Яогийнхан өргөж авчээ. Тиймдээ ч охин тэднийд сардаа хорь хононо. Өвөөгийн Сүн овогт хоёрдугаар эхнэр манайхаас нэлээн хол суудаг Ши овогт махны худалдаачинтай мэнд устай, гайгүй сайн харилцаатай ч охины төрсөн эх Ян овогтын эхнэрийг үзэхгүй. Гэсэн ч гуравдугаар охин үүнд тэгтлээ санаа зовохгүй манайхаар орж гарна. Сүн овогтын мэндийг мэдээд манай зарц Жуань Шэнь бид хоёртой хамт ширээнд сууж, Гурван өнгөт муураа илэнгээ намайг Лу Жунькугийн үлгэрээр уран бичлэгт хичээнгүйлэн суралцахыг ажиглана.</p><p>Би түүнтэй үг сольж байсан удаагүй. Түүгээр барахгүй сэм харц шидэж зүрхлээгүй юмдаг. Тэгэхэд л миний хараа муудсан болов уу. Гэхдээ хараа муудахад өөр шалтгаан бас бий л дээ. Намайг шохоорхдогийг нь мэдэрч байсан ч өөдөөс нь харвал нүд гялбах мэт санагдаад болох биш.</p><p>Одоо бодоход гурвалжин эрүүтэй, хар нүдтэй, жижигхэн хөлтэй туранхай охин л санаанд буудаг. Бусдаас ялгарахгүй ч түүнээс өмнө сэтгэлийг минь ийнхүү гэгэлзүүлж догдлуулсан хүн үгүй. Өөрөөсөө өөр хэн нэгнийг анх удаа хайрласан минь тэр. Хүсэл сэтгэл минь бүдэг бадаг ч түүнтэй, миний анхны хайртай салшгүй холбоотой байж дээ.</p><p>Би гавиад байх царай зүсгүй, түүнийгээ сайн мэдэх ч тэр охинд ухаангүй татагдав. Муураа тэврээд ханз үсэг бичиж буй над руу харах тоолонд нь бие зарсхийж, бийрээ чанга атгаад улам хичээнэ. Энэ мөчид цээжин дотор бяцхан ч гэсэн хүсэл мөрөөдлийн дөл асаж, итгэл найдвар цэцэглэн сэтгэлийг хөгжөөнө. Би түүнээс надад хайртай юу гэж асууж байсангүй, өөрийнхөө мэдрэмжийг ч сайн ойлгоогүй явж дээ. Хажууд байгаа нь баяр жаргал авчирч, түүний төлөө бүхнээ зориулмаар санагддагсан. Түүний л ачаар ийм гайхалтай мэдрэмжийг анх амталсан. Тэр охин хүсэл сэтгэлийг минь гадарлаагүй учраас миний хайр эр, эмийн хооронд байдаг элдэв зүйлээр сэвтээгүй юм.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*sslWWSNcX1wb86QU--ld6A.jpeg" /></figure><p>Нэг орой Сүн овогт Яогийнхныг харааж, гэнэтхэн “Охин нь ч тэр, ёс журамгүй гэдэг нь. Бусдад бузарлагдаж янхан болох тавилантай амьтан даа!” гэдэг юм байна.</p><p>Янхан гэдэг үгийг мэдэхгүй болохоор бусдад бузарлагдсан дорвол би л түүнийг аврах ёстой гэж бодлоо.</p><p>Түүнээс хойш хагас жил нүд ирмэхийн зуур өнгөрч, тэр жилийн долоо найман сард ээжийн бие муудсан тул бид Ханжоуг орхин харьлаа. Ингээд сарын дараа манай зарц Жуань Шэн биднийг эргэж ирэв. Жуань Шэн Ханжоугийнхны тухай хууч хөөрч суугаад “Өнөө Янгийн гуравдугаар охин урвах тахал тусаад өөд болсон доо хөөрхий” гэсэнд цусгүй цагаан царайг нь төсөөлөөд жигтэйхэн гунигласан ч яагаад ч юм бэ сэтгэл хөнгөрч, буглаад байсан бул хар чулууг аваад хаячихсан шиг санагдаж билээ…</p><p>1922 оны есөн сар, Бороотой тэнгэрийн номууд</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*76iOFHCnQ0zMSvQYaGZkfg.jpeg" /></figure><p>Жоу Зүорэнь Янгийн гуравдугаар охиныг мартсангүй, түүнд зориулж хэд хэдэн шүлэг бичсэн байдаг.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ec245fc28f25" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ляо Жайн уламжлал Мо Яниар үргэлжилсээр…]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%BB%D1%8F%D0%BE-%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BD-%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B6%D0%BB%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D0%BE-%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D1%80-%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%8D%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D0%BB%D1%81%D1%8D%D1%8D%D1%80-b18ca56ebf54?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b18ca56ebf54</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 17 Oct 2019 02:09:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-10-17T02:09:13.648Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Ляо Жайн уламжлал Мо Яниар үргэлжилсээр…</p><p>Эртний Хятадын сонгодог зохиолч Пү Сүнлиний богино өгүүллэгийн түүвэр “Ляо Жай жи и” буюу “Ляо Жайн өргөөнөө тэрлэсэн гайхам өгүүллэгүүд” хэмээх жигтэй сонин юмсын тухай үлгэрүүд нь Нангиадын Чин төрт улсын үеийн алдартай бүтээлүүдийн тоонд хэлцэгддэг билээ. Эдгээр зохиолыг буг чөтгөр, хий юмс, адбиш ид шид, “Үнэгэн сүнс”-ний тухай домог үлгэрүүдээс сэдэвлэн бичжээ.</p><p>Мо Яний нэг романыг харж суутал үүнтэй маш их төстэй хэсэг тааралдсаныг орчуулан буулгалаа.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/790/1*kNPPJi-doHjPQXT5imd_mw.jpeg" /></figure><p>“Дөчин нэгэн тэсрэлт” романы хэсгээс</p><p>Сүүлчийн том пуужин галан зурвас татуулсаар таван зуун алдын өндөрт хөөрч пунхийн тэсрэхдээ “мах” гэсэн ал улаан ханз үсгийг үүсгэн, буй орчныг гэрэлтүүлэн гийгүүлэхэд чанасан махыг сэрээдэн гаргахад уур савсан шөл дусалдаг шиг мөнөөх ханз үсгээс галан бороо тал тал тийш асгаран цутгалаа. Цугласан улс амаа ангайн, нүдээ бүлтийлгэн дээш ширтэцгээнэ. Тэнгэрээс мах унаад ирвэл үмхээд авах юм шүү гэсэн шиг ангайсан аманд нь зангидсан нударга өлхөн багтаад орчихмоор юмсанж. Хэдхэн эгшний дараа “мах” хэмээх галан ханз тал тал тийш бутарч, цагаан торгон тууз намируулан хийсгэх хэдэн арван цасан цагаан шүхэр болон задраад, алгуурхан доошлов. Галт наадам өндөрлөж, эргэн тойрон анир чимээгүй, таг харанхуйд автлаа. Хормын дараа харанхуйд нүд дасаж, орчноо тогтоон ажвал замын цаахантай махан зууш зарах хэдэн зуун лангуу нэгэн зэрэг дэнлүүгээ барив. Тэр дэнлүүнүүд бүгд улаан бүрхүүлтэй, тэрүүхэн нууцлаг орчноо улаан ягаан өнгөөр сүлэн будна.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/241/1*r1wclOhfI_8s_lUFzuOG7g.jpeg" /></figure><p>Үлгэр домогт өгүүлдэг чөтгөр шулмын зээл гээч нь энэ биз. Араа шүдээ хавирч, аль таарсан болгондоо нов ногоон хумсаа хатгах тунгалаг чихтэй, урт сүүлтэй сүг сүнснүүд холхино. Чөтгөрүүдийн зарж буй махыг хүмүүс аваад иднэ. Хүмүүсийн зарж буй махыг чөтгөрүүд авч иднэ. Эс бөгөөс хүмүүсийн зарж буй махыг хүмүүс авч, чөтгөрүүдийн зарж буй махыг чөтгөрүүд авна. Шөнө дүлээр дэлгэгддэг үлгэр домгийн энэ зээлд ирсэн хэнбугай ч үзээгүйгээ үзэж, хараагүйгээ хардаг билээ. Эргээд санахад айж эмээх зүйл бишгүй авч насаараа хуучлан ярих сонин хачинтай болоод харина. Уншигч авгай чөтгөрийн зээлийн тухай дуулаагүй нь лав. Харин махны наймаачдын тосгонд өссөн миний хувьд энэ байтугайг сонсож явлаа. Нэгэнтээ нэг хүн чөтгөрийн зээлд яваад орчихжээ. Явж байтал томоо биетэй нэг хүү хөлөө модны нүүрс дээр шараад огтлон идэж байлаа. Өнөө хүн айсандаа “Үгүй чи чинь, хөлгүй хоцорно шүү дээ!” хэмээн дуу алдвал хөлөө шарж байсан этгээд хутгаа хаяад уйлан хайлав. Ёс мэдэхгүй хүн амны алдас гаргаж, хөлгүй хоцорно гэж дуу алдаагүйсэн бол тэр хүү хөлтэйгөө л үлдэх байж!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*Az_e-AyCt5VtKjMU9NvelA.jpeg" /></figure><p>Өөр нэг эрхэм өглөө эртлэн босоод дугуйгаа жийн, чанасан мах зарахаар хот оржээ. Жийгээд л байж, жийгээд л байж, гэтэл төөрчихдөг юм байна. Гэрэл гялсхийхийг хараад дөхөөд очвол хаа сайгүй мах дэлгэсэн том зээл угтан авлаа. Энд ч мах шараад, тэнд ч мах чанаад уур савсан утаа ханхалж, үнэр нь хамар цоргиулан ходоод хонхолзуулна. Наймаачид “Шарсан хуурсан мах аваарай!” гэж хашгиралдан, идэж байгаа хүмүүсийн духны хөлс бурзайна. Манай хүн ч баярлаад дугуйгаа бэхэлж тогтоогоод, лангуугаа дэлгэж, махаа зарахаар зэхлээ. Ам нээж амжаагүй байтал асар олон хүн бүчээд авав. Зарахаар авч явсан чанасан мах нь хөрж амжаагүй байлаа. Үнэ асуусан нь үгүй, нэг хоёр жингээр нь авъя хэмээн дайрлана. Авсан даруйдаа мөнгөө дэлгэсэн баадан руу нь шидчихээд ум хумгүй үмхэлцгээхэд нүдэнд нь ногоон оч гялталзана. Манай баатар айсандаа баадангаа барьж аваад эргэж харалгүй жирийлээ. Харанхуйд бүдэрч, унаж босон гүйсээр тахиа донгодож, үүрийн туяа тусахтай арай чүү золгов. Амь гарсандаа олзуурхан баадангаа дэлгээд үзвэл дотор нь шатаасан цаасан мөнгөний үнс төдийхөн сааралтаж байсан гэдэг.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b18ca56ebf54" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Юй Хуа “Амьдрахуй” романаа хэрхэн бичсэн тухай]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D1%8E%D0%B9-%D1%85%D1%83%D0%B0-%D0%B0%D0%BC%D1%8C%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%85%D1%83%D0%B9-%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B0-%D1%85%D1%8D%D1%80%D1%85%D1%8D%D0%BD-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D1%81%D1%8D%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B9-f7e0e4e0ac56?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f7e0e4e0ac56</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 27 Sep 2019 08:54:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-27T13:15:41.787Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Юй Хуа “Амьдрахуй” романаа хэрхэн бичсэн тухай</strong></p><p>“Амьдрахуй” бол амжилт дагуулсан бүтээл минь билээ.</p><p>Амьдрахуй романаа хэрхэн бичсэн тухай өгүүльюү гэж саналаа.</p><p>1992 оны эхээр Бээжин хотноо арван метр квадраттай умгархан байрандаа нэг өглөө сэрээд гэнэтхэн “Амьдрах гэж ер юусан билээ” гэж бодсон юмдаг. Тэр мөчид хар залуугаасаа л бичихийг мөрөөдсөн романаа “Амьдрах” гэдэг энэ л үгээр нэрлэх ёстой гэсэн бодол харван орсон доо. Би хүний хувь заяаг өгүүлэх роман бичье гэж хэзээнээс нааш бодсон ч нэг л эвлэж өгөхгүй явсан юм. Соёлын хувьсгалын үеэр бидэнд уран зохиолд бүхнээс эрхэм дээд нь үзэл санаа, дүрүүд жинхэнэ баатрууд шиг тэнгэрлэг хүмүүс байх ёстой, түүнээс биш эгэл жирийн хүмүүсийн тухай бичих нь зохимжгүй гэж сургаж байв. Бүтээлийн баатар сайн ч биш, муу ч биш дундаж нэгэн байвал бишгүй шүүмжлүүлэх нь бий. Гэтэл Соёлын хувьсгал өндөрлөмөгц үзэл санаа гээчийг тал бүрээс нь бут ниргэдэг юм байна. Хэсэг хугацааны дараа энэ нь бас учир дутагдалтайг би ойлгосон.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/720/1*SETpzp9BYC_kw9egM8gHaQ.jpeg" /></figure><p>Зам бүхэн Ром руу хөтөлнө гэж ярьдаг. Сайн ном бичье гэвэл ямар ч арга барилаар хандаж болно. Миний хувьд Амьдрахуй үзэл санаагаар жигүүрлэн бүтсэн роман билээ. Олон ч уншигч энэ роман уран бүтээлд минь эргэлт авчирсан гэж дүгнэдэг. Түүнээс жилийн өмнө гарсан “Зүсрэх борооноор хадсан дуун” роман маань авангард хэв маягтай байлаа. “Амьдрахуй”-г би үнэндээ өөр хэлбэрээр бичсэн. Түүнийгээ ч бүрнээ мэдэрч байлаа. Уран зохиол хааяадаа бодит амьдралтай эндүүрэм адилхан. Бид маргааш юу болохыг хэлж чадахгүйтэй л ижил бүтээл туурвилын өрнөл хаа хөтөлж, яаж эргэхийг мэдэхгүй, гадарлахгүй байх нь элбэг.</p><p>Романаа би анх гурав дахь биеэс, “Зүсрэх борооноор хадсан дуу”-ны хэв маягтайгаар, Фугуйн амьдралыг хөндлөнгөөс хүүрнэсэн хэлбэртэй бичсэн юм. Тэгтэл арван мянган ханз бичээд явдаггүй шүү. Буруу эхэлснээ зөнгөөрөө мэдрээд байсан ч яаж засахаа мэдэхгүй хэсэгтээ л эргэцэв. Тэгээд өөрийн биеэс хувирган, Фугуйн амьдралыг өөрөөр нь <em>яриуллаа</em>.</p><p>Фугуй хувийн сургуульд гурван жил сурсан, нударган баяны хүү ч гэлээ угтаа тариачин хүн. Тиймээс өөрийнхөө тухай маш энгийнээр өгүүлэх ёстой. Энгийн үг хэллэгийн эрэлд гарч, эхэндээ бичсэн үг өгүүлбэр болгоноо нягталж байлаа. Ингээд яваандаа өгүүлэмжийн гол судсыг барьснаар роман маань ёстой л урссан.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*kV5bFY9iHuLWkn0PtRsr0g.jpeg" /></figure><p>Би “Амьдрахуй”-г орчуулахад хялбар гэж бодож явтал уг романыг япон хэлнээ буулгасан профессор Иизука хэрэндээ л чардайж байж гараасаа гаргасан гэж билээ. “Амьдрахуй” хэдий энгийн бичлэгтэй ч өөрийн гэсэн донжтой, түүнийг нь хадгалах тун бэрх байсан гэдэг.</p><p>“Амьдрахуй”-г бичээд би энгийн хэлээр хүүрнэх хэдий хүнд хэцүүг тултал нь ойлгосон юмдаг. Сурч мэдсэн, хэдийнэ өөриймшүүлсэн хэв маягаа эвдсэн болохоор арга ч үгүй биз. Заримдаа ганцхан өгүүлбэрийг хэдэн өдрийн турш бодож эргэцүүлдэг байв шүү. Жишээ нь, Юцинийг амьсгал хураадаг хэсэгт Фугуй хүүгээ тосгон руугаа үүрч очоод гэрийнхээ гадаах модны ёроолд оршуулчихаад босож сарны гэрэл туссан замыг ширтдэг. Фугуйд тэр зам ямар харагдсаныг заавал бичих учиртай гэж санаж билээ. Өмнөхөн нь Юцин хониндоо өвс тавьж өгөхөөр хот руу гүйж, хичээлээсээ хоцордог байсан тухай хэдэнтээ өгүүлсэн байлаа. Хот руу гүйсээр байгаад гутлаа тэсгээхгүй байсанд Фугуй гутлаа мэрдэг юм уу хаашаа юм гэж хүүгээ зэмлэдэг шүү дээ. Тэгмэгц Юцин гутлаа тайлаад хөл нүцгэн гүйсээр сургуулийнхаа гүйлтийн тэмцээнд түрүүлдэг. Фугуй хүүгээ энэ замаар хөл нүцгэн гүйж явааг олонтоо харсны учир модны ёроолд хөдөөлүүлчихээд босож сарны гэрэлд цайран харагдах замыг цоо ширтдэг. Зам ямар харагдсаныг бичих ёстойгоо мэдэж байсан ч яаж бичихээ мэдэхгүй удтал эргэлзэв. Урьд нь сартай шөнөөр зам харгуй хэрхэн харагдахыг яаж дүрсэлснээ саналаа. Аль ч бичлэг маань нэг л нийцэхгүй шинжтэй. Уй гашууд автсан Фугуйн сэтгэлийг илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй ганцхан өгүүлбэрээр часхийтэл илэрхийлэх ёстой гэж сэтгэлээ. Фугуй тариачин, замыг тариачны нүдээр харж буй. Гэсэн ч санаанд юм ордоггүй, хэдэн өдөр шаналав. Тэгээд гэнэтхэн л ерөөсөө давстай зүйрлэх хэрэгтэйгээ ухаарсан. Тариачин хүн давсыг андахгүй. Тийм болохоор тэр хэсэгт сарны гэрэл туссан зам түүнд давсанд хучигдсан мэт санагдсан гэж шигтгэж өгсөн. Шархан дээр давс цацахад яаж хорсдог билээ?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*z_HSRQCnduR484EEeZaKcw.png" /></figure><p>Миний хувьд өгүүлэмжээ энгийн үгээр илэрхийлэх тун бэрх ажил. Үг хэл энгийн байх тусмаа алдах эрхгүй бол өнгө алаг өгүүлэмжээр алдаа мадгаа хулдаад нуух аятайхан боломжтой.</p><p>Романыхаа эхний хэдэн бүлгийг Бээжинд бичээд Зясинд эргэж ирмэгцээ дуусгасан юм. Тэгээд сурсан зангаараа бичвэрээ бариад галт тэргэнд сууж Шанхай орлоо. Тэр цагт би өгүүллэг туужийнхаа эх бичвэрийг Шоухуо сэтгүүлийн редакцид шуудангаар илгээдэг байсан бол романаа өөрөө хүргэж өгнө. Цоо шинэ юм биччихлээ гэж санаад жигтэйхэн догдолж явснаа мартдаггүй.</p><p>Уржнан Чанчунь хотноо Ли Эртэй (Мао Дуний шагналт нэрт зохиолч) уулзахад мань хүн намайг “Амьдрахуй” романаа бариад Гэ Фэйн (нэртэй авангард зохиолч) дотуур байранд ирсэн тухай хуучилж билээ. Би тэдний босгыг давав уу, үгүй юу “Амьдрахуй” нэртэй роман бичсэнээ тун бахархалтайгаар тунхаглажээ.</p><p>Дараа нь Шоухуо сэтгүүлийн редакцид ажиллаж байсан зохиолч Чэн Юнсинтэй хамт их сургуулийн харьяа зочид буудалд орж байрласан юм. Өрөө маань дөрвөн ортой, хоёулаа нэг нэг орон дээр хэвтэж аваад, би одоохон бичвэрийг маань унш гэж тулгасансан. Манай хүн уншаад л байлаа, би хэвтээд, юу хэлэх нь вэ гэж хараастай. Тэр зуур Чэн Юнсин хэдэнтээ ноль орж, нусаа нийсэнд амихандаа сэтгэл нь хөдөлж нулимс унагаж байна гэж санатал гарч ирээд “Ханиад хүрчихсэн болохоор нус гоожоод салахгүй юм” гэдэг байна шүү. Ингээд орой болсон хойно уншиж бараад “Төгсгөл нь үнэхээр гайхалтай” гэхээс өөр үг унагасангүй. Гонсойсон гэж юу гэх вэ. “Эхлэл нь тэгээд тааруухан болжээ дээ?” гэвэл “Үгүй ээ, тун дажгүй” гээд таг болчихлоо. Шоухуо сэтгүүлийн ерөнхий редактораар ажиллаж байсан нэртэй зохиолч Ба Зиний охин Ли Сяолиньд хэзээ үзүүлэх вэ гэж асуувал “Маргааш өглөө” гэлээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/330/1*D6TTjVt9jeqnSHliyJk_HA.jpeg" /></figure><p>Чэн Юнсин бичвэрийг маань Ли Сяолиньд хүргэж өгсний дараа бид хэд Гэ Фэйн дотуур байранд хоёр хоног маажаан тоглож өнжлөө. Гээд тэснэ тэснэ гэхэд яаж тэсэх вэ. Гурав дахь өдрийн орой Чэн Юнсинээс “Цаатах чинь миний романыг уншсан болов уу?” гэж асуувал “Мэдэхгүй юм даа” гэж байна. “Асуугаатхаач!” гэж шавдуулаад хоёул утас цохихоор буув. Орой байсан болохоор гэр рүү нь залгалаа. Ли Сяолинь романыг маань уншжээ. “Юй Хуа огт ондоо бичлэгтэй болж шүү” гэх үг чих дэлсэхэд Чэн Юнсин “Аахан” гээд “Реалист хэв маягтай роман байна билээ” хэмээн хариу барилаа. Тэр хоёр ярилцсаар романыг маань зургаа дахь дугаарын тэргүүн бичвэр болгон гаргахаар тогтов. Баярласан гэж тоймгүй.</p><p>Гэ Фэй, Ли Эр хоёртой ахиж хоёр хоног маажаан тоглоход Чэн Юнсин сэтгүүлийн эхээ бэлдээд толгой өөд татахгүй ажилтай байсан тул бидэнтэй нийлж чадсангүй.</p><p>“Амьдрахуй” романаа би өөрөө хянан тохиолдуулсан. Маажаан тоглож байсан ч ухаан бодолд роман маань эргэлдэнэ. Чэн Юнсинийг зассан болов уу гэхээс байж суух газраа олж ядаад Пудунд байдаг гэрт нь яваад очлоо. Гэтэл манай хүн улаан бал бариад үзэж тарж байна аа. Би ч “Балаа өгөөтөх, би өөрөө засъя” гээд ширээнд нь суусан юмдаг. Чэн Юнсин догол мөр авах хэсгүүдийг зааж, зарим ханзыг соль гэж хэлснийг би тэмдэглэн бичлээ.</p><p>Бичвэр маань сэтгүүлд хэвлэгдсэнд хөөрч явсан би үнэндээ энэ роман ийм олон уншигчтай болно гэж тэр үед ер санаагүй. 2008 онд романыхаа эрхийг Зүозя сэтгүүлд шилжүүлсэн. 2018 оны зургаан сарын байдлаар “Амьдрахуй” роман 7 сая хувь зарагдаж, миний хувьд гадаад хэлнээ хамгийн их орчуулагдсан бүтээл болсон доо. Өдгөө энэ романыг дөчин хэлнээ хөрвүүлжээ.</p><p>“Амьдрахуй” бол амжилт дагуулсан бүтээл минь билээ.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f7e0e4e0ac56" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Нарнаас нүүр буруулсан наранцэцэг — Ай Вэйвэй]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B0%D1%81-%D0%BD%D2%AF%D2%AF%D1%80-%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%B3-%D0%B0%D0%B9-%D0%B2%D1%8D%D0%B9%D0%B2%D1%8D%D0%B9-84ac58dbd722?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/84ac58dbd722</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Sep 2019 05:22:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-24T05:22:30.572Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Нарнаас нүүр буруулсан наранцэцэг — Ай Вэйвэй</p><p>Times сонины нэрлэснээр дэлхийд нөлөө бүхий хүмүүсийн тоонд зүй ёсоор багтсан Хятадын зураач, архитектор Ай Вэйвэйг үймээн дэгдээгч гэж нэрлэх нь элбэг. Вэйвэй Хятадын төрийн бодлогыг үйлдэл, уран бүтээлээрээ эрс шүүмжилдэг билээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Rex_qPqwNyLHP0d_8kazLQ.jpeg" /><figcaption>Нью-Йоркт хийсэн инсталляц</figcaption></figure><p>Түүний аав яруу найрагч Ай Цин Соёлын хувьсгалын үед гэр бүлийн хамт эхлээд Хар мөрөн мужид, дараа нь Шиньжааны алс нутагт цөлөгдөж, 17 жилийн турш тосгон суурингийн нийтийн жорлон цэвэрлэжээ. Хүүгээ өөртэйгөө ижил адлагдах вий гэсэндээ хориотой ном зохиол ер үзүүлээгүйд цаатах нь зураач болжээ.</p><p>Орчин үеийн зураач болох хүсэлдээ хөтлөгдөн эхлээд Бээжингийн кино академид хэсэг сураад, залуу авангард зураачидтай нийлж Од бүлгэм байгуулан, 1981 онд Нью-Йоркт очсон Ай Вэйвэй урлагийн сургуульд элсэж, олон тооны үзэсгэлэн үзэж харснаар концептуализм, поп-артын тухай чамгүй ойлголттой болсноор уран зургаа нэгмөсөн орхив. Ингээд удсан ч үгүй Соёлын хувьсгалыг бэлгэдэн хүрзний иш зоосон хийл хөгжим бүхий зохиомж бүтээлээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1000/1*B1jV2p8xzpTE_epRKVFUvA.jpeg" /></figure><p>Эх орондоо 1993 онд эргэж ирвэл Бээжин хот урлагийн амьдрал гэхээр юмгүй, хоосон хөндий санагдсан гэдэг. Тэгмэгц студиэ нээж, үзэсгэлэн зохион байгуулан, андеграунд урлагийн тухай Хар, Цагаан, Саарал ном гаргасан нь мэдээж хорио цээрт өртөлгүй яах вэ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_uYf7tkbErtyiZyqbsWhRQ.jpeg" /></figure><p>1995 онд Хань улсын үеэс уламжлан ирсэн ваарыг хагалж буй инсталляц хийснээр өнгөрсөн үе хэдий хэврэг бөгөөд орчин цагийн Хятадын төрийн бодлого өнгөрсөн улирсанд чанд хатуу цензуртэй хандаж, хасаж засдгийг бэлгэдэн үзүүлжээ. Ер нь түүний бүтээлүүдээс ХХ зууны урлагт ихээхэн нөлөөлж, поп-арт, минимализм, концептуализмыг үндэслэсэн Марсэль Дюшаны өнгө аяс илт мэдрэгддэг.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pgPi_6PIDYZvrpWE2cVnhg.jpeg" /></figure><p>Вэйвэй үүнээс хойш хэсэгтээ л хуучны эд өлөг ашиглан өнгөрсөн, одоо цагийн зөрчил тэмцлийг илэрхийлэх поп-арт бүтээл бүтээхийн төлөө төрөл бүрийн инсталляц хийсний дотор хуучны вааран дээр кока-кола хэмээн бичиж, эртний шавар эдлэлүүдийг машины будгаар будсан байна. Вэйвэй энэ тухай нэгэнтээ “Хүн эд зүйлийг хэрэглэдэг ч үнэндээ цагийн аясаар түүний боол болж тахин шүтэж эхэлдэг. Аливаа эд ямар ч үед эд л байдгийг би үүгээрээ илэрхийлсэн” хэмээн өгүүлжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*G38Hthi8i4L5I1eZLZGwvw.jpeg" /></figure><p>Тэгтэл Хятадын төрөөс түүний тэрс үзлийг дарж, бүтээж туурвих аятай таатай боломж олгохыг хүссэндээ Шувууны үүр цэнгэлдэх хүрээлэнгийн зураг төсөлд оролцох санал тавьсан байдаг. Гэтэл санаснаар болсонгүй.</p><p>Ай Вэйвэй 1999 онд Fake хэмээх студиэ байгуулжээ. Өөрийнх нь өгүүлснээр Хятадад хамгийн их хуурамч бараа үйлдвэрлэдгээс гадна хуурамч хэрэг үүсгэдгийг харуулах гэсэндээ студиэ фэйк гэж нэрлэсэн гэдэг.</p><p>Дараа нь 2007 он зохион байгуулсан орчин үеийн урлагийн Документа үзэсгэлэнд нийгмийн төлөв байдлыг илтгэсэн хөшөө бүтээхийн тулд Германы Кассэль хотноо 1001 хятад иргэнийг авчирч, “Үлгэр” хэмээх зохиомж хийсэн нь уг чанартаа Хятад хүний хувьд гадаадад гарна гэдэг үнэндээ л үлгэр шиг зүйл гэдгийг гэрчлэн харууллаа.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kaqDT7eUAA1DCayEcRC3kw.jpeg" /></figure><p>Цаашлаад 2011 онд 100 сая ширхэг наранцэцгийн шаазан үрийг нэг бүрчлэн гараар урлаж, Лондон хотын Тэйт Модэрн галерейн шалаар нэг цацсан “Наранцэцгийн үр” хэмээх инсталляциараа Хятадад хөдөлмөрийн үнэлгээ хэдий доогуур байгааг хурцаар шүүмжилжээ. “Наранцэцгийн үр” инсталляцийг үүнээс гадна нар мэт дүрсэлсэн Маогийн өөдөөс наранцэцэг лугаа адил тэмүүлэх ард түмнийг дүрслэн харуулсан алдартай зурагт хуудсыг ёгтолсон ч гэж үзэх нь бий.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MB6vcKgM9nJZz1I18Hv09A.jpeg" /></figure><p>Цензурийн эсрэг интернетээр тэмцэх боломжтойг ойлгосон Вэйвэй 2007 оноос блог хөтөлж эхэлснээр дэлхий даяар олон дагагчтай болжээ.</p><p>2008 онд Сычуаньд газар хөдлөхөд чанаргүй барилга барьснаас үүдэн мянга мянган сурагч дарагдаж амиа алдсаныг төр засгаас нуун дарагдуулсанд Ай Вэйвэй эсэргүүцэн шүүмжилсэндээ амиа алдсан хүүхдүүдийн овог нэрийг цуглуулан олонд дэлгэж, жилийн дараа буюу 2009 онд сурагчийн 9000 цүнх ашиглан, газар хөдлөлтөд амиа алдсан охины ээжийн харуусал шингэсэн “Охин минь энэ дэлхийд баяр жаргалтай 7 жил амьдарсан” хэмээх үгээр нүдэнд тусахаар хурц инсталляцийг бүтээжээ. Ингээд үр дүнд нь хилийн дээс давах эрхээ хасуулав. Жилийн дараа гадаад явах эрхийг нь сэргээсэн ч паспортыг нь 2015 онд л олгожээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/900/1*vLNaqzcWC-TZnwqADXo85w.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_I4a0IS1jcJ2BeW6q8bwJA.jpeg" /></figure><p>2011 онд түүнийг хэдэн сар баривчлахад дэлхийн олон орны урлагийн институт, нэр хүндтэй зураач бүтээлчид эсэргүүцлээ илэрхийлж, гудамж талбайд Ай Вэйвэйг тахин шүтсэн маш олон фан-арт бий болсноор энэ хүн ёстой л брэнд болжээ. Хятадын төр арга буюу түүнийг гэрийн хорионд шилжүүлсэн юм.</p><p>Тэр жил мөн Ай Вэйвэйн студийг нураасан бөгөөд үүнээс өмнө тэрээр студидээ “Голын хавч” нэртэй инталляцийг бүтээжээ. “Хавч” хэмээх хятад үг Хятадын засгаас өөрийн нийгмийг тодорхойлон хэлэх дуртай “ая зохирол” хэмээх үгтэй адилхан дуудлагатайг ашиглан угтаа ард түмнээ хавч шиг барьж базаж байгааг илэрхийлж үгээр тоглосон нь энэ билээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ALHp_uNqxPQkwp0tCUJoWw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/720/1*pxW-PLg0sYl5NmRGoxCzsA.jpeg" /></figure><p>Ай Вэйвэй инсталляциудаа өөрөө хийдэг үү гэвэл үгүй юм. Орчин цагт уран бүтээлч гэдэг гар урлаач гэхээсээ илүү юун түрүүнд сэтгэн бодогч, судлаач, тэмцэгч хүн болжээ. Түүний санааг боджуулан хэрэгжүүлдэг бүхэл бүтэн баг бий.</p><p>Эцэст нь дүгнэхэд эрх чөлөөний бэлгэдэл болсон Ай Вэйвэйн бүтээл болгон худал хуурмаг, хоёр нүүртнүүдийн өөдөөс нулимах мэт сэтгэгдэл төрүүлж, эргэн тойрноо ондоо нүдээр харахад хөтөлдөг ажээ.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=84ac58dbd722" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Г.Маркес “Энэ л амьдралын тухай өгүүлж хүүрнэхийн төлөө амьдрах нь”]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%B3-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81-%D1%8D%D0%BD%D1%8D-%D0%BB-%D0%B0%D0%BC%D1%8C%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%B9-%D3%A9%D0%B3%D2%AF%D2%AF%D0%BB%D0%B6-%D1%85%D2%AF%D2%AF%D1%80%D0%BD%D1%8D%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%82%D3%A9%D0%BB%D3%A9%D3%A9-%D0%B0%D0%BC%D1%8C%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%85-%D0%BD%D1%8C-d7f9ecd8a7ee?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d7f9ecd8a7ee</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 23 Sep 2019 06:40:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-23T06:40:47.023Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Г.Маркес “Энэ л амьдралын тухай өгүүлж хүүрнэхийн төлөө амьдрах нь”</strong></p><p>Г.Маркесийн тухай бичсэн хэд хэдэн нийтлэл, ярилцлагыг нь уншаад бичлээ.</p><p>Маркес нэгэнтээ “Би өөрт тохиолдсон сонирхолтой учрал бүхнээ цаасан дээр буулгах дуртай ч харамсалтай нь миний амьдрал нэгэн хэмийн бүүдгэр бараан” гэж өгүүлжээ. Гэхдээ ингэж хэлсэн нь бодит байдлаас хол зөрүүтэй. Энд зохиолч эхнэртэйгээ яаж танилцаж дурлаад, хувь заяагаа хэрхэн холбосон тухай сонирхуулан дэлгэе.</p><p>Үндэсний лицейг төгссөн тэр жилийн зун арван зургаатай Габриэль аав, ээжийндээ амарч байхдаа эхнэртэйгээ танилцжээ. Аав ээждээ тал засах гэсэндээ их сургуулийн хуулийн ангид элсэхээр бэлдэж байсан Габриэль хар багын уран зохиолд шимтэн дурладаг, хайрын тухай мөр холбодог, бичээд л сурчихвал өөрийгөө бараг зохиолч болчихсон гэж санана. Ингэж яваад мөрөөдлийн бүсгүйтэйгээ гудамжинд таарчээ. Египет цусны хольцтой Мерседес Барча гэх тэр бүсгүй нь дөнгөж арван гуравтай байсан ч Габриэль нүд рүү нь эгцлэн ширтээд:</p><ul><li>Чи надад таалагдлаа. Надтай гэрлээч гэж өгүүлэхэд бүсгүй ч барьц алджээ.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*aDUl2J9L4u6En-Zr9W3m_g.jpeg" /></figure><p>Бүсгүйн эцэг эх охиноо сургууль төгстөл сүй тавихаа хойшлуулахыг гуйхад Габриэль дурлалт бүсгүйгээсээ арван гурван жилийн турш холдоно гэж санасангүй.</p><p>Энэ зуур түүний амьдрал орвонгоороо эргэж, нийслэлийн Эспектадор сонинд өгүүллэгээ нийтлүүлснээс эхлээд олон үйл явдал өрнөжээ. Өгүүллэгээ нийтлүүлээд хуулийн ангиасаа гарч, юм бичих болов. Гэлээ ч өөрийнх нь хэлснээр анх “Зуун жилийн ганцаардал”-аараа л уран бүтээлийн урамшуулал авч байжээ. Үүнээс өмнө дөрвөн ном гаргасан ч шан харамж авч байгаагүй гэдэг. Сэтгүүлчээр ажиллахаар эхлээд Колумбийн хойд нутгийн Барранкильяд, дараа нь Карибын тэнгисийн эрэг дээрх Картахену боомтод шилжин суув. Орон нутгийн сонины сэтгүүлч цалин багатайн учир 1953 онд найзтайгаа хамт төрөл бүрийн лавлах зарахаар Ла-Гуайра орлоо. Ингээд танилцсанаасаа хойш есөн жилийн дараа Мерседесийг албан ёсоор гуйжээ.</p><p>Маркес 1954 онд 25-тайдаа нийслэл Боготад эргэн ирж олигтойхон ажил хайвал найз нь мөнөөх Эспектадор сонинд ажилд орооч гэж ятгажээ. Азаар сонины редакцид редактор хэрэгтэй байсан учраас Габриэль арван нэг хоног туршилтаар ажиллаад тэнцлээ. Тэгээд удсан ч үгүй өгүүллэгийн үндэсний хэмжээний уралдаанд “Бямба гаригийн дараах өдөр” өгүүллэгээ илгээж (энэ өгүүллэгт анх удаа Макондо гардаг), тэргүүн байрыг нь эзэлснээр уран бүтээлдээ шамдах аятай таатай боломж нээгдсэн боловч живсэн хөлөг онгоцноос амьд гарсан усан цэргийн тухай арван дөрвөн цуврал ярилцлага сурвалжлага нийтэлсэн нь гай болжээ. Хориотой бараа тээвэрлэдэг живсэн хөлөг онгоцны үнэн бодитой төрхийг илчилсэн залуу сэтгүүлчид эрх баригчид таатай хандаагүй нь мэдээж. Эспектадор сонины редакц арга буюу авъяаслаг редактораа эхлээд Ром, дараа нь Парист суух тусгай сурвалжлагчаар томилон явууллаа. Тэгтэл Боготад төрийн эргэлт гарч, засгийн эрхэнд гарсан цэргийнхэн Эспектадорыг хааж, Габриэль ч ажилгүй болов. Эх орондоо буцах гэтэл эрсдэл ихтэй тул хэсэгтээ Парисын зочид буудалд зээлээр байрлаж байхдаа “Цөвүүн цаг” нэртэй романаа буулгажээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oKDozJEJiyjo7IihFRJZBQ.jpeg" /></figure><p>1957 онд Боготагаас гурван жилийн өмнө бичсэн “Хагдарсан навчис” романыг нь хэвлэсэн тухай мэдээ ирж, уг романыг уран зохиолын шүүмжлэгчид дуу нэгтэй сайшаан хүлээж авсанд хөөрсөн зохиолч өрөө төлж барагдуулаад эх орноо зорив.</p><p>Европт хоёр жил суугаад “Цөвүүн цаг” романынхаа хуйлсан эх бичвэрээс гадна багашаархан хогшилтой Венесуэлд буусан зохиолч чухам тэр л үед нутгаа санагалзан “Хурандаад хэн ч бичихгүй” туужаа буулгажээ. Энэ зуур Колумбид цэргийн дэглэмийг эсэргүүцсэн бослого хөдөлгөөн дэгдэж, байдал эвгүйтсэн ч Габриэль 1958 онд ямартаа ч Мерседестэй гэрлэхээр эх орондоо эргэн иржээ. Ингээд өөрийг нь 4 жил Барранкильяд хүлээж суусан Мерседестэй гэрлээд Венесуэлийн Каракас руу эргэв.</p><p>1959 онд хүү Родриго нь төрмөгц гэр бүлээрээ Нью-Йорк руу шилжиж, Кубын “Пренса Латина” агентлагийн Хойд Америкийг хариуцсан хэлтсийн даргаар томилогдлоо.</p><p>Дараа нь Мехикод шилжиж, кино зохиол бичиж эхэлснээр багагүй мөнгө олох болов. Жараад оны эхээр Габриэлийг эргэж очсон найз нь Колумбийн үндэсний уран зохиолын уралдаанд азаа үзээч гэж зөвлөсөнд “Цөвүүн цаг” романаа нэргүй роман гэж тэмдэглээд илгээжээ. Роман тэргүүн байранд шалгарч, зохиолч 1962 онд шагнал болгон авсан 3000 доллараасаа амаржих эмнэлгийн төлбөрийг барагдуулж, үлдсэн мөнгөөр нь машин авчээ. Тэр үест түүний бага хүү Гонсало дөнгөж мэндлээд байлаа.</p><p>Тэднийхэн 1965 онд энэ машинаа хөлөглөөд Номхон далайн эргийн Акапулько хот руу гарчээ. Гэтэл зам зуур Габриэль эртнээс нааш бодсон ч эв нь олдохгүй явсан романаа яаж эхлүүлэхээ гэнэтхэн ухаараад амарсан ч юмгүй, замын дундаас огцом эргэж Мехико руу буцжээ. Арван найман сарын турш, өдөрт гурван хайрцаг тамхи татсаар тасралтгүй бичсэн энэ романаа зохиолч анхандаа “Гэр” гэж нэрлэхээр төлөвлөж байсан ч найз зохиолч Альваро Самудиогийн “Том гэр” романтай эндүүрэгдэх вий гэсэндээ “Зуун жилийн ганцаардал” гэж нэрлэжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*HHFouxXxaY6J1IOJk8y0Xw.jpeg" /></figure><p>Гэр бүлийн хоёр машинаа зарж, барьцаалах боломжтой бүхнээ барьцаалан өдөр хоногийг өнгөрөөж байсан ч нөхрийнхөө ажилд саад болсонгүй. Эмэгтэй хожмоо “Габо бага байхын Аракатака дахь өвөө эмээгийнхээ гэрт байх цаг үеэ дурсан, энэ бүхнээ “Зуун жилийн ганцаардал”-даа тусган харуулсан. Эмээ, өвөө хоёр нь үеэлүүд байсан юм” гэж ярьсан бол зохиолч өөрөө “Хоёр хүүтэй пиар-менежерээр ажиллаж, кино зохиол засдаг миний хувьд зохиол бичихийн тулд ажлаасаа гарах шаардлагатай байлаа. Машинаа барьцаалж олсон мөнгөө Мерседест өгөхөд эхнэр маань өдөр бүр надад тамхи, цаас авч өгдөг байсан. Номоо бичээд дуусахад махны мухлагт 5000 песогийн өртэй болсноо мэдээд золтой л унаагүй. 5000 песо гэдэг тэр үедээ их мөнгө. Хөршүүд маань намайг ихээ чухал, тун ч сүрхий ном бичиж байгаа гэж дуулаад чадах ядахаараа л тусалсан. Бичвэрээ хэвлэлийн газар илгээх гэтэл 80 песо дутчихдаг юм байна. Мерседесийн үсний сэнсийг барьцаанд тавьж мөнгөтэй болоход эхнэр маань “Наад зохиол чинь битгий л муу зохиол байгаасай, бурхан минь!” гэж дуу алдсансан” гэжээ.</p><p>Энэ роман сая сая хувиар зарагдаж, зохиолчоо алдаршуулсан хойно тэднийхэн мөнгө санхүүгээр дутахаа больж, гэр бүлээрээ өвөг дээдсийнхээ нутаг болсон Испанид шилжин суурьшив. Маркес чинээлэг болоод Төв Америкт өрнөж байсан ноёрхлын эсрэг бослого тэмцлийг санхүүжүүлэн дэмждэг байсан нь нууц биш. Никарагуа дахь Сандинийн хувьсгал түүний ачаар эрчээ авч ялсан гэдэг.</p><p>Зохиолч хэсэгтээ төрөлх Колумбидаа суусан ч 1997 онд “зохиол бичихэд айвуу тайван орчин хэрэгтэй” гэснээр төр засаг, партизанууд, хар тамхины наймаачдын гурван хүчний тэмцэл өрнөсөн төрсөн нутгаасаа гарч Мексикт суурьшжээ.</p><p>2004 оны арван сард “Гунигт янхнуудаа дурсах нь” сүүлийн романых нь эрхийг Random House хэвлэлийн газар авсан ч номын нээлтээс сарын өмнө хулгайн хэвлэл нь хаа сайгүй түгсэнд зохиолч романыхаа төгсгөлийг өөрчлөн бичжээ. Номын хорхойтнууд өдгөө цагдаагийнхны хурааж авсан тэдгээр хулгайн хэвлэлийг багагүй үнээр худалдаж авдаг байна.</p><p>Маркес “Хайр дундрахад амьдрал төгсдөг” гэж бичсэнээрээ оносон ч юм бил үү, хэн мэдэх вэ.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d7f9ecd8a7ee" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Жан Имоугийн ханзыг задлах, ханзанд нэгтгэх урлаг]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%B6%D0%B0%D0%BD-%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%83%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D1%8B%D0%B3-%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%B0%D1%85-%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%BD%D1%8D%D0%B3%D1%82%D0%B3%D1%8D%D1%85-%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%B3-32ad3227869f?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/32ad3227869f</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 15 Sep 2019 04:51:36 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-09-16T03:51:54.997Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Жан Имоу — ханзыг задлах, ханзанд нэгтгэх урлаг</strong></p><p>Жан Имоу элит гаралтай гэр бүлд төржээ. 1949 онд 26 настай байсан Гоминьданы армийн офицер аав нь хэдийнэ хошууч цолтой болж, цагтаа тус намын Ванпугийн цэргийн академийг төгссөн авга ах нь Чан Кайшигийн Ерөнхий штабт өндөр албан тушаалд томилогдсон байлаа. Өөр нэг авга нь мөн Вампугийн академийг төгссөн ч Гоминьданыханд нүүр ололгүй коммунистуудын талд орсон гэдэг.</p><p>Хятад улс байгуулагдсаны дараахан 1951 онд мэндэлсэн ууган хүүдээ аав нь Имоу буюу “үр хойчдоо өвлүүлэх гэрээс сургаал” гэсэн утгатай учир бүхий нэр хайрлажээ. Имоу хожмоо далаад онд нэрнийхээ “и” гэсэн ханзыг ижил дуудлагатай урлаг гэсэн ханзаар сольж, нэр нь урлагийн санаа сэдэл гэсэн утгыг илэрхийлэх болсон юм. Чингэснээр найруулагч туйлын зорилгоо өнөө маргаашийн талх тариа биш, урлаг соёл болохыг тодлон тодорхойлсон биз ээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/1*PAeMUs51_arik0z7pAhgXw.jpeg" /></figure><p>Аав нь офицер, ээж нь эмч мэргэжилтэй, сэхээтэн гаралтай, нэг авга нь Чан Кайшиг дагаж Тайваньд гарч, нөгөө нь коммунист намд элссэн тэднийхэн шинэ Хятад мандсаны дараа эсэргүү хэмээгдэж, хөдөлмөр хүмүүжлийн ажилд дайчлагдав. Өсвөр, залуу насныхаа тухай Имоу найруулагч “Их үсрэлтийн үеийн нийгмийн абсурд байдал үнэхээр аймшигтай байлаа. Манайхан чанасан луувангаас өөр идэх юмгүй, талх тарианы тухай саналтгүй. Талх идэх юмсан гэж мөрөөдөж явлаа. Тиймдээ ч би одоо хүртэл талханд дуртай. Жараад оны тухайд эргэн санавал өөртөө ямар ч итгэлгүй байж. Аавыг хувьсгалын эсэргүү хэмээн цоллож, манай гадаа цугласан улс элдвийн доромж үг хашгирцгаадаг сан. Намайг гутааж, шулуухан дайрч доромжлохгүй ч гэлээ сэтгэл минь тавгүй. Хувьсгалын эсэргүүний хүү болохоор кино урлагийн сургуульд их хожуу орсон юм. Ёстой л шидийн хүчээр орсон гэж хэлж болно. Гэтэл сургуульд элссэний дараа намайг хууль бусаар элслээ гэж гүтгэн муучлах хүн олдсон. Тэр үе яалт ч үгүй сэтгэлд сэв суулгаж, эрсдлээс аль болох зугтаж зайлсхийх хашир зантай болгожээ. Одоо хүртэл би санаснаа гүйцээхийн өмнө сайтар тунгааж боддог” гэж дурсжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/986/1*5nXSbFRZ2k0M8CnciIC26w.jpeg" /></figure><p>Имоу 1965 онд дунд сургуулиа дүүргээд Сиань хотоос хориод газрын зайтай Ганьсюаний үйлдвэрийн бригадад хөдөлмөрөөр хүмүүжигдэхээр хуваарилагдаж, тэндээ гурван жил ажиллаад Шэньси мужийн Сянь-ян хотын оёдлын үйлдвэрт шилжив. Хэдийгээр гурван жил хар бор ажил хийж хүмүүжсэн ч аанай л эсэргүүний хүү гэгдсэн Имоуг ачигчаар авах гэж үйлдвэрийн удирдлага хоёр ч удаа хуралдаж хэлэлцсэн гэдэг. Тэгээд сагс сайн тоглодог тулдаа ажилд орлоо.</p><p>Сургуульд байхын зурах дуртай байсан Имоу энэ л үеэс гэрэл зураг сонирхож, цалингаасаа илүүчлэн цуглуулсаар хоёр жилийн дараа Хятадын үйлдвэрийн Цахлай нэрийн гэрэл зургийн аппараттай болжээ. Улмаар 72 оноос эхлэн Хятад бүсгүйчүүд, Манай үеийнхэн, Үүлэнд гээгдэгсэд зэрэг өргөн дэлгэр сэдэвтэй цуврал зураг авч, зургаа 74 онд гэрэл зургийн сэтгүүлд нийтлүүлэв. Тэгээд хэдэн жилийн дараа хүсэл мөрөөдлөө даган 78 оны таван сард Бээжингийн кино урлагийн их сургуулийн зураглаачийн ангид элсэхээр шалгуулжээ. Үүнээс өмнө хувь заяагаа өөрчлөх гэсэндээ эхлээд биеийн тамирын дээд, уран зургийн сургуульд өргөдлөө өгч байсан ч элсэж чадалгүй зураглаач болчихвол алсдаа гэрэл зурагтаа эргэж ороход амар юм гэж санасан юмсанж.</p><p>Анхны эхнэр Сяо Хуагийнх нь дурссанаар кино урлагийн сургуулийнханд Имоугийн гэрэл зургууд таалагдсан ч 22-оос доош насны залуусыг элсүүлдэг журамтай учраас 28 хүрсэн түүнийг шалгалтад оруулсангүй. Тэр цагт найзууд нь түүний гэрэл зургуудыг нэр нөлөөтэй зураач Хуа Зюнь-үд үзүүлэхэд залуу зурагчны авьяас билгийг олж харсан уран зураач тухайн үеийн Соёлын сайд Хуан Жэньд дамжуулснаар Имоуг тогтсон журмыг зөрчин байж зураглаачийн ангид элсүүлэв. Анхны эхнэр Сяо Хуа нь “Имоуг тэр үеийнх шиг баярлан хөөрч байхыг би ер үзээгүй” гэж дурссан нь бий.</p><p>Имоу 1982 онд сургуулиа дүүргээд зураглаачийн хувиар “Шар газар”, “Сүрт жагсаал”, “Нэг ба найм” киноны зургийг авч, 1987 онд Ү Тяньминий “Хуучин худаг”-ийн гол дүрийг бүтээжээ. Энэ дүрээрээ тэрээр Токиогийн кино наадмын шилдэг эрэгтэй дүрийн шагнал хүртсэн юм. Энэ талаар найруулагч Ү Тяньминь “Имоу тариачин эрийн дүрд бүрэн орохын тулд өдөртөө хэд хэдэн удаа уул өөд хүнд чулуу зөөж, гараа 2–3 цагийн турш элс шороогоор үрэхийн зэрэгцээ зураг авах үзэгдлээ цуглаж ярилцахад сандал дээр суулгүй шалан дээр явган суудаг байлаа” гэж тэмдэглэн бичжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lWaIghLH2g1cS6RbF9xPrg.jpeg" /><figcaption>Хуучин худаг</figcaption></figure><p>Жан Имоугийн анх найруулсан кино нь гэвэл Мо Янийн зохиолоор хийгдсэн, эх оронч үзэл нэвт шингэсэн, хурц өрнөлтэй эмгэнэлт “Улаан шиш” юм. Берлиний кино наадмын дээд шагнал Алтан баавгайг хүртсэн “Улаан шиш”-ийг эх орон нэгтнүүд нь хүмүний сэтгэлийг шинэ өнцгөөс илэрхийлсэн Хятадын кино урлагийн онцгой нэгэн үзэгдэл хэмээн үнэлжээ. Энэ киноны дүрүүд үлгэр дууриал болсон төгс хүмүүс биш, сэтгэлээ дагадаг, эргэлзэж тээнэгэлздэг улс байсан нь тухайн үеийн киноны дүрүүдээс эрс ялгардаг.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*M6OqJ1qMQY1lLFJhBmusUQ.jpeg" /><figcaption>Улаан шиш</figcaption></figure><p>Харин 1990 онд бүтээсэн “Зюдоу”, 1991 онд хийсэн “Улаан дэнлүүгээ өргө” бүтээлүүдэд Хятадын хаагдмал, хязгаарлагдмал нийгэмд амь зууж байгаа хүмүүсийн эмгэнэлтэй хувь заяаг дүрслэн дэлгэжээ. Энд эхнээсээ л ялагдах нь тодорхой, эцгийн эрхт ёсны эсрэг чиглэсэн хувь хүний эсэргүүцэл тэмцлийг өгүүлсэн байна. Энэ хоёр киног Хятадад хориглосон ч “Зюзюй шүүхэд хандсан нь” хэмээх гурав дахь кино нь үзэл суртлынханд ихээхэн таалагдсанаар эхний хоёрыг нь дэлгэцэнд гаргахыг зөвшөөрсөн түүхтэй. Жан Имоу “Зюзюй шүүхэд хандсан нь” бүтээлдээ тосгоны үхширмэл ёсыг эсэргүүцсэн эмэгтэйн тухай өгүүлсэн боловч яалт ч үгүй цензурт баригдан зарим үзэгдлийг эерүүлэн зөөлрүүлснээр, эсэргээрээ нийгмийн тогтсон ёс бүхнээс дээгүүр гэсэн үзлийг сурталчилчихжээ. Гэхдээ л барууныхан түүнийг чанд тогтолцоог эсэргүүцсэн гавьяатай хэмээн гараа дэлгэн тосож, америкчууд кино академийнхээ гишүүнээр элсүүлэн, францчууд урлагийн академийн одон медалиар шагнан урамшуулав. Үүнчлэн 1994 онд бүтээгдсэн Каннын кино наадмын Алтан далдуу шагналт “Амьдрахуй” кино найруулагчийн уран бүтээлийн замналд онцгой байр суурьтайг дурдах учиртай. Амьдралын гашуун үнэнийг өгүүлсэн эл киног Хятадад хорьсонд гайхалтгүй биз.</p><p>Жан Имоу уран зохиолоор онгодоо хөглөдөг, өрөөл бусдын санааг дүрсжүүлэн буулгадаг гэж өөрийгөө тодорхойлсон нь бий. Өдгөө ч түүнийг хамгийн их ном уншсан Хятад найруулагч гэж цоллодог аж.</p><p>Эхэн үеийн Имоу нийгмийн эд эс болж эвцэж чадалгүй сөргөлдөн тэмцэж, үзэл бодлоо хамгаалахын зэрэгцээ мөнөөхөн нийгмийнхээ нэгээхэн ширхэг болохын төлөө өөрөө өөртэйгөө зөрчилдсөөр заримдаа амиа алддаг эгэл нэгний амьдралын драмыг өгүүлж, түүгээр дамжуулан ханзыг задалж байсан бол хожуу үеийн Имоугийн баатрууд хувь чанараа нийгэм журамд эвцүүлэн дарангуйлж, хамаг олны ашиг сонирхлыг дээдлэн, Хятадын идеологи олон улсын түвшинд ямар асуудалтай тулгарч байгааг илчилж, энэ бүхнийг ханз үсэгт нэгтгэснээр нэгдмэл нэгэн санааг илэрхийлэх болжээ. “Нисдэг чинжаалын байшин”, “Баатар”, “Сүүдэр” зэрэг бүтээлд чухамдаа энэ л үзэл тод томруун туссан билээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Q9OAwZXz49nlVGFOP6wf6g.jpeg" /><figcaption>Баатар</figcaption></figure><p>Ямар учраас ийм эргэлт гарав гэвэл гучаад оны Шанхайн аж байдлыг өгүүлсэн “Шанхайн гурвал” киног авч үзэх учиртай. Оскарын шилдэг зураглаачийн шагнал, Алтан бөмбөрцөгт нэр дэвшсэн эл киног чухамдаа улс төрийн тэрс агуулгагүй байсанд барууныхан үл ойшоосон юмсанжээ. Өнгө будаг нь төгс зохицсон, нарийн чимхлүүр ажиллагаатай уг киног Каннын кино наадмынхан төдий л тоосонгүй нь найруулагчид “Ерөөсөө баруунд миний тэрс үзэл л чухал болохоос биш ур чадвар минь сонин биш юм байна” гэх ойлголтыг төрүүлжээ. Үүн дээр нэмээд хоёр жилийн дараа бүтээсэн “Ам нээвэл уушги нээ” киног нь Каннын наадмаас хасаж, оронд нь Хятадад хориглосон, хийцийн хувьд Имоугийн бүтээлээс илт дор Жан Юань найруулагчийн ижил хүйстэн эрчүүдийн тухай өгүүлэх “Өрнө, Дорнын орд харш” киног сонгосон нь наадмынхны хувьд ур чадвар биш тэрслүү санаа илүү чухал хэмжүүр юм гэдгийг Имоуд ухааруулжээ. Ингээд 1998 онд улс төрийн үзэл сурталд бүрэн нийцсэн “Дутах зүйл үгүй”-гээ бүтээснээр эх орондоо жинхэнэ алдар суу гээчийг биеэрээ мэдрэв. Европт эрж хайснаа эх орноосоо олж болохыг ингэж л ойлгосон бололтой. Энэ ухаарал Ан Лигийн “Гэтэж буй бар, мярааж буй луу”-д хариу барьсан “Баатар” киногоор дүрсжин илэрсэн юм.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*3DUXys0gbCVGLID1wqLjpg.jpeg" /><figcaption>Шанхайн гурвал</figcaption></figure><p>Түүнээс гадна 2000 оноос хойш Жан Имоугийн уран бүтээлд өөр нэг чиг хандлага бий болсон нь бодит амьдралаас сэдэвлэсэн бүтээл туурвил билээ. Энэ ангилалд “Мянган бээрийн зам”, “Долоогоны сүүдэрт”, “Дайны цэцэгс”, “Харих зам” зэрэг бүтээлүүд багтана.</p><p>Эцэст нь саяхны ярилцлагадаа Жан Имоу “Би хэдий Олимпийн нээлтийг найруулсан ч төрийн цензур хэвээр, нээлтийг найрууллаа гээд намайг цензурээс чөлөөлөөгүй. Гэхдээ арав хорин жилийн өмнөхтэй харьцуулахад хатуу цензур үгүй болсон нь үнэн. Үзэл суртлын багийнхан надаас залуу улс байх нь элбэг. “Энэ өгүүлбэр өөр хэн нэгэн нэрд гараагүй залуу найруулагчийн кинонд байсан бол хасах л байлаа. Гэлээ ч та бол та, таны киног дэлхийд үзнэ шүү дээ” гэж шууд хэлэх болж дээ” гэж өгүүлснээр энэ бичвэрээ өндөрлүүлье.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=32ad3227869f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Үг, үйлдэл хоёр үнэ цэнээ алдсан энэ л үед...
Мэрилин Монрод бичсэн Артур Миллерийн захиа]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D2%AF%D0%B3-%D2%AF%D0%B9%D0%BB%D0%B4%D1%8D%D0%BB-%D1%85%D0%BE%D1%91%D1%80-%D2%AF%D0%BD%D1%8D-%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%8D%D1%8D-%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%81%D0%B0%D0%BD-%D1%8D%D0%BD%D1%8D-%D0%BB-%D2%AF%D0%B5%D0%B4-%D0%BC%D1%8D%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD-%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%80%D0%BE%D0%B4-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D1%81%D1%8D%D0%BD-%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B0-184e6d61052a?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/184e6d61052a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 25 Aug 2019 12:47:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-25T12:47:09.284Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Үг, үйлдэл хоёр үнэ цэнээ алдсан энэ л үед...<br>Мэрилин Монрод бичсэн Артур Миллерийн захиа</p><p>Хонгорхон Мэрилин минь,</p><p>Элбэрэл энхрийллийн тухай захиа бичиж өгөөч гэж чи минь надаас гуйлаа. Тэгье ээ. Бичих гээд оролдъё. “Чадал минь хүрдэгсэн бол ингэхсэн, тэгэхсэн” гэж би толгой гудайхгүй ээ. Бодсоноо л буулгая. Хамгийн гол нь чин үнэнээ тун энгийнээр л бичих хэрэгтэй. Бусад нь аандаа болно шүү дээ...<br>Элбэрэл, энхрийлэл гэж юу вэ? Энэ нь хоёр хэсэгтэй гэж бодох юм. Нэг нь үг бол нөгөө нь үйлдэл. Эхлээд үгийн тухай өгүүлье. Хүмүүс үгүй болоход үг л үлддэг. Уур бухимдал, ухаан сэтгэл, хайр дурлал, хар хорын үгс. Хүний мөн чанар үгээр дамжин илэрч, боджин биелдгийг бид ер анзаардаг болов уу. Үгээр хүнийг алж болно, аварч сэргээж болно. Бурхан хүртэл мөн чанартаа үг л юм шүү дээ. Тийм ээ, Ариун Библийн эхэнд хүртэл “Анхандаа үг байсан” гэх мөрт дурайна...</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/1*EdoHoT_E5ah-fvHBgKjzQQ.jpeg" /></figure><p>Хүмүүс салж сарнихад хэн хэнийхээ хувьд ямар нэгэн хэмжээгээр устаж үгүй болдог. Үүний дараа үг л үлдэнэ. Зөвхөн үг. Өөр юу ч биш. Энэ үгсийг насаараа санан дурсах нь элбэг. Онож хэлсэн, эндүүрч алдсан үгсээ сэтгэлдээ тээсээр оддог бид...</p><p>Уур бухимдал, ухаан сэтгэл, хайр дурлал, хар хорын үгс... Үй түмэн, сая живаа үгийн дунд хүнд хор хүргэхгүй хэдхээн үг бас бий. Энэ үгс баяр жаргал, цэнгэл хөөрийг тээж ирдэг. Оноож тохсон утгагүй, хүчгүй сул гэмээр үгс. Үг гэхээсээ илүү хэдхэн авианы нийлбэр байх нь ч бий. Энэ бол хадаас шиг, сум шиг, тоосго шиг хатуу үгс огтхон ч биш...<br>Элбэрэл энхрийллийн үгс юм тэр нь. Эндүүрч ойлгох вий гэхээс эмээлгүй хэлж болдог тийм л үгс. Дуулсан чих бүрийг дандаа баярлуулах шидтэй үгс. Ийм үг илүүдэх нь үгүй. Гэвч хүн ийм үгэнд харам байдаг! Ичсэндээ тэр үү, зовсондоо тэр үү, эргэцэж эргэцэж арай хийн хонгор минь, нархан минь гэж хэлдэг шүү дээ.</p><p>Таарсан болгондоо ийм үг хэлж инээлгэж баясгахад ядах юмгүй гэж санаж болох ч тийм биш юмсанж. Элбэрэл, энхрийллийн үгс өөрийн гэсэн шидтэй. Оноосон нэгэндээ очихгүй л бол хоолойд тээглэн голоор зуран доошилдог.<br>Үүний эсрэг урсаад байх үе ч бас бий. Үерлэн давалгаалж, үсчин гарах нь бий. Өөр илүү сайхан үг бодож олоод урсган өгүүлэх хүсэлд автахыг яана. Урсгаад, үерлүүлээд байхын хэрээр өнөө эмэгтэй нь баяр жаргалд умбаж, үг хэлэх шаардлагагүй тэр л мөч ирдэг. Тэгэхэд утга авцалдаагүй авиа л дуулдан үлддэг.</p><p>Тэр дундаа хос хоёрын л хэлэлцдэг нандин үгс гэж байдаг. Хүн бүр өөрийн гэсэн нандин үгтэй. Нандин үгс дурлаж хайрласан хүний сэтгэлээс л ургана. Дурлал дуусахад нандин үгс ч шавхагдана. Өөр хүнд дурлалаа гэмээнэ өөр үгс хэлэх вий, хүн.</p><p>Нандин үгсээ нэгээс нөгөөд тээх шиг сэтгэлийн гэм үгүй. Ийм үг их эмзэг. Хүмүүсийн чихэнд хүрвэл эрээгүй, увайгүй дуулдаж, хоёулхнаа байхдаа хэлэлцэхэд хязгааргүй их хайр энхрийллийг дамжуулах шидийн хүчтэй билээ.<br>Хэмингуэйн “Зэр зэвсэг минь баяртай”-д Кэтрин амьсгал хураахаасаа өмнө Фрэдэрикээс нандин үгсээ өөр эмэгтэйд бүү хэлээрэй гэж гуйдаг даа. Хэн нэгэнд зориулсан нандин үгсээ хамаа намаагүй цацах учиргүй нь л тэр. Чи минь үүнийг ойлгож буй биз ээ...</p><p>Харин үйл хөдлөл, дохио зангааны тухайд тэс ондоо. Эрчүүд угаас хөдөлгөөнтэй, дохиж зангах нь их. Эрчүүд тэврэх дуртай, эмэгтэйчүүд ч тэврүүлэхээс буцдаггүй. Хэн хэнтэйгээ үнсэлцэж, хэдхэн мөчийн дараа салаад явах нь энүүхэнд. Ихэнх нь төд удалгүй нэг оронд орчихдог. <br>Толгойг нь энхрийлэн илж, мөрөөр нь зөөлөн тэвэрч, хөнгөхөөн чимхэж элбэрэл хайраа илэрхийлэхийг хэн ч тоохоо больж дээ, одоо.</p><p>Тэгэхээр элбэрэл, энхрийлэл гэж юу юм бэ гэвэл Мэрилин минь, энхрий нандин үгсээ урсган хэлэхийн ялдар түүнээ үйл хөдлөлөөрөө батлахын нэр юм. Үүнийг хүлээж авсан хүн ч эргээд хариу барихын нэр юм. <br>Үүнийг л элбэрэл журам, энхрийлэл хайр гэж хэлнэ. Өөрөөр бас жаргал гэж нэрлэх нь ч бий.</p><p>Чиний Артур Миллер</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=184e6d61052a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Жаргал гэж ер юуг хэлнэ вэ]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BB-%D0%B3%D1%8D%D0%B6-%D0%B5%D1%80-%D1%8E%D1%83%D0%B3-%D1%85%D1%8D%D0%BB%D0%BD%D1%8D-%D0%B2%D1%8D-2d6ca60d77ea?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2d6ca60d77ea</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 09 Aug 2019 14:25:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-09T14:25:48.906Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Жаргал гэж ер юуг хэлнэ вэ</p><p>Оросын театрын нэрт найруулагч, театрын урлагийг шинэтгэсэн Станиславский 70 насныхаа тѳрсѳн ѳдрѳѳр жүжигчин Тихомировагийн хүслээр ийнхүү бичжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/736/1*FHkSwFoiLyaX25303sFyJw.jpeg" /></figure><p>&quot;Энэ хорвоод бишгүй л олон жил амьдарлаа, ихийг ч үзлээ, би. Мѳнгѳтэй ч явлаа, хоосорч ч үзлээ. Гэрэл гэгээтэй амьдралыг тууллаа, гэр бүл, үр хүүхэдтэй ч боллоо. Амьдралын эрхээр тэр бүгд холдон одож дээ, одоо.<br>Алдар хүндэд тэмүүлсээр хүрлээ, авьяас чадлаа үнэлүүлж ч үзлээ. Залуу явлаа, цагийн эрхээр ѳтѳлж хѳгширлѳѳ. Зав чѳлѳѳгүй явсаар үүрд одох цаг минь ч дѳхлѳѳ.</p><p>Жаргал гэж ер юуг хэлнэ вэ гэж асуувал сурч боловсрох л гэж хэлэх байна. Урлагт зүтгэж, урам орж явсан минь угтаа жаргал байж.</p><p>Оюун ухаант хүмүнд л заяасан урлаг хэмээгчийг таньж мэдэхэд энэ л амьдралын утга учрыг нээж, ур ухаан, сэтгэл зүрхээ тольдон харах юмсанж.<br>Үүнээс илүү жаргал гэж үгүй юм билээ.<br>Амжилт гэж юуг хэлнэ вэ гэвэл ашиггүй нэр тѳдий л юм гэнэм.</p><p>Баяр талархлын үг дуулж, мэндчилгээ илгээж, хариу захидал бичиж, ярилцлага ѳгѳн суух шиг уйтгартай ажил үгүй л болов уу.</p><p>Тэгснээс гэртээ бүгээд сэтгэлдээ уран сайхны шинэ дүр цогцлоон бүтээх нь хавьгүй дээр дээ.&quot;</p><p>1933 оны 1 сарын 20.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2d6ca60d77ea" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[В.Шукшин “Анхны хайрын захиа”]]></title>
            <link>https://medium.com/@anandgerel/%D0%B2-%D1%88%D1%83%D0%BA%D1%88%D0%B8%D0%BD-%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%BD%D1%8B-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B0-f1e13105044?source=rss-c2007ea0a2bd------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f1e13105044</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Bat Gerel]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 28 Jul 2019 03:38:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-07-28T03:38:23.596Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>В.Шукшин “Анхны хайрын захиа”</p><p>В.Шукшин энэ захидлаа анхны эхнэр Мария Шумскаяд зориулан бичжээ. Арвантавтай байхдаа Мариятай танилцсан Шукшин цэргээс халагдаж ирээд түүнтэй гэрлэсэн бөгөөд Москвагийн Кино урлагийн дээд сургуульд элсээд хоёр тийш болжээ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/705/1*vDKJJdpkK4WBnY1cebPK5A.jpeg" /></figure><p>Арван тавтайдаа би анхны хайрын захиагаа бичиж билээ. Захиагаа бичиж суухад толгой эргэж, нүүр халуу дүүгэж байсан ч бичээд л байлаа. <br>Манай тосгонд ирсэн тэр охиныг би шууд л анзаарсан. Үс гэзэг, нүд хөмсөг, алхаа гишгээ нь хүртэл нэг л дотно… Намуун дөлгөөн зантай, сургуульд сурдаг, комсомолын гишүүн байсан нь ч таалагдана (тэгэхэд би сургуулиасаа гарчихсан байлаа). Сургуулийнх нь хөвгүүн түүнээс болж амиа хорлохоор завдсан гэдгийг дуулаад бүр тэвсгэл алдав (хожмоо тэр хөвгүүн худлаа жүжиглэсэн нь ил болсон гэнэ билээ).</p><p>Нэгэнтээ клубээс гэрт нь хүргэж өгөхөөр хамт алхдаг юм байна.<br>Хавар цаг шиг билээ… Хэлэх ч юм олдохгүй дуугүй л явлаа. Зүрх минь буцалсан усанд бөмбөрөх төмс шиг дэлсээд тогтох биш. Мариятай хамт алхаж байна гэдэгтээ итгэж чадахгүй л байж (нэр нь хүртэл жигтэйхэн таалагдсан юмдаг). Эр зоригтойгоо гайхавч “Хүргэж өгөх хэрэггүй ээ. Би өөрөө харьчихна” гэж хэлэхээс нь эмээгээд л явлаа. Ядаж байхад ярих юм олддоггүй шаналахыг яана. Уг нь гайгүй яриа хөөрөөтэй, худлаа хэлбэл ч хэлчихдэг атал энэ удаад яагаад ч юм бэ үг эвлэдэггүй…<br>Гэрт нь хүргэж өгөөд Марияг нэг чанга тэврээд, гэрээдээ нисэх мэт л харьсан. “Одоо ч алзахгүй ээ!” гээд ихээ сэтгэл хангалуун. Өөрийгөө ч хайрлах шиг. Ер нь хэн нэгэнд хайртай болсон хүн өөрийгөө бас хайрлаад эхэлдэг жамтай.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/453/1*wd-Z2afoLaRKF7nMe2wlrw.jpeg" /></figure><p>Дараа нь гурав хоног Мариятай таарсангүй. “За яах вэ, зориг орж л байя” гэж зүрхээ чангалаад, тэр хооронд яаж зүгээр суух вэ, нэг залуутай гар зөрүүлээд амжлаа.<br>- Чи Марияг гэрт нь хүргэж өгөө юу? гэж асуухаар нь:<br>- Тэгсэн, тэгээд юу гэж? гэж хариу хэдэрлэвэл:<br>- Одоо болно оо, хө. Миний бүсгүй гээд янз муутайхан мушийж байна.<br>Надаас биерхүү боловч сайн мөргөдөгтөө найдаад савраа сарвалзуулах зуур нь хэд хүчтэй мөргөтөл зугтаад явчихлаа.<br>Марияг үзэгдэхгүй болохоор дүлий дүмбэ царайлаад таалагдсангүй дээ, эсвэл хулиган зантай намайг уулзсангүй гээд дайрч давшилж мэднэ гэхээс эмээж дээ гэж бодсон юмдаг (дараа нь аав нь гаргахгүй байсныг олж мэдсэн л дээ). Манай тосгоныхон таалагдсан бүсгүй нь зугтаад байвал гар далайхаас буцдаггүй эрээ цээргүй улс байсан даа.</p><p>Чухам тэр үед л надад захиа бичих санаа төрж:<br>“Мария, аан гээч. Чи тэр Иван П.-тэй арай үерхэж байгаа юм биш биз? Галзуураагүй л байлтай. Чамаар тоглоод л хаях хүн гэдгийг надаар хэлүүлэлтгүй мэднэ шүү дээ. Түүн шиг эвдэрсэн амьтнаас хол л яваарай, бурхан минь. Чи бол эелдэг зөөлөн зантай бүсгүй хүн шүү дээ. Гэтэл түүний эцэг ардын дайсан, өөрөө ч үл бүтэх амьтан. Болгоомжтой л байгаарай. Сургуульд сурдаг даруу төлөв залуу олж аваад үерхвэл дээрсэн. Би ч бас бүтэхгүй нөхөр дөө. Сургуулиа хаясан аюултай этгээд. Яагаад хаясан гээч? Ахуй амьдрал ядуу тарчиг байсандаа ч биш. Хот орж хамаа намаагүй хүмүүстэй холбогдчихсондоо л тэр. Удахгүй шоронгийн хаалга ч татаж мэдэхээр нөхөр шүү. Клубт хамт бүжиглэж байтал шүүхээс таван жилийн ял тулгасан бичиг гардуулбал гайхалтгүй. Тэгсэн хойно чи яах вэ? Яаж хүн амьтны нүүр харах вэ? Ичиж үхнэ биз дээ? Аав, ээж чинь ч юу гээ билээ? Ямар ч байсан шоронд суух нь тодорхой болсон хүн дээ, би. Хулгай зэлгий, дээрэм тонуул л бодож явдаг хүн. Чамд бол гэм хүргэхгүй ч сайнаар нөлөөлөхгүй нь лав. Тэгсэн цагт чиний нэр нүүр яах вэ? Залуухан байна шүү дээ, чи минь. Харин миний хувьд хэдийн өнгөрсөн хорвоо болсон. Тэгэхээр болгоомжлоод холуур явах нь зүйтэй. Танайхыг юу ч үгүй тонох айхтар хүмүүсийг таньдаг болохоор аюултай байгаа биз? Яаж ч мэднэ. Аягүй бол өнөөх хүмүүс нь та нарыг алчихыг хэн байг гэх вэ? Гэхдээ би нэрээ бичихгүй ээ. Ямартаа ч чамд үргэлж сайн сайхныг л хүсэх болно” гэж бичсэн юм.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ad3U_77Cj9PH3cicZmN-hQ.jpeg" /></figure><p>Олон жилийн дараа анхны эхнэр Мария маань гунигтай нүдээр өөдөөс ширтээд намайг амьдралыг нь үрэн таран хийсэн гэж хэлж билээ. Архи дарсаа багасгавал алзахгүй гэж захихад нь яагаад ч юм бэ сэтгэл хөндүүр, Марияг, өөрийгөө жигтэйхэн өрөвдөж, гуниглаж билээ. Тэгэхэд би хариу хэлсэнгүй. Тэр захиагаа илгээгээгүйдээ харамсах шиг болсон доо.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f1e13105044" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>