<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by An Borkowska on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by An Borkowska on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@anborkowska?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*LF79nll7d0d-fVgTPRyl1A.jpeg</url>
            <title>Stories by An Borkowska on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 05:33:06 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@anborkowska/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[A czy Twój ‘mur’ w jelitach jest szczelny?]]></title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska/a-czy-tw%C3%B3j-mur-w-jelitach-jest-szczelny-2640b8a31398?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2640b8a31398</guid>
            <dc:creator><![CDATA[An Borkowska]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 07 Jan 2022 00:00:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-01-07T00:04:24.653Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Posłuchajcie o jelitach, a konkretnie o ich barierze…</p><p><strong>Bariera jelitowa</strong>, jak sama nazwa wskazuje, występuje w ścianie jelit. Można ją porównać do muru obronnego chronionego bramami wjazdowymi ze zwodzonymi mostami. Przez bramy wjazdowe wpuszczani są wybiórczo(!) pożyteczni kupcy i korzystni odwiedzający. Przez dziury w murach dostają się natomiast źli najeźdźcy. Ok, koniec tych bajek, teraz historia prawdziwa i bardzo poważna..</p><p>***</p><p>Prawidłowa budowa bariery jelitowej polega na <strong>ścisłym przyleganiu do siebie komórek jelita</strong>. Dzięki temu transport wszystkich substancji odbywa się drogą “przez komórki”. Tylko w takich okolicznościach będzie fizjologiczny i odpowiednio “wybiórczy”.</p><p>Bariera jelitowa to ważna struktura fizjologiczna, która:<br>- umożliwia <strong>prawidłowe wchłanianie substancji odżywczych</strong> (pożyteczni odwiedzający),<br>- stanowi <strong>ochronę przed wniknięciem do krwiobiegu substancji toksycznych </strong>(źli najeźdźcy),<br>- zapobiega nadmiernej aktywności układu immunologicznego dzięki czemu <strong>chroni przed rozwojem stanów zapalnych</strong> (stany zapalne związane są z podwyższonym ryzykiem wielu chorób, np. cukrzyca typu 2, otyłość).</p><p>Sprawność bariery jelitowej zmniejsza się wraz z wiekiem, dlatego warto o nią zadbać jak najwcześniej i dbać systematycznie.</p><p>Połączenia międzykomórkowe słabną (a więc bariera się rozszczelnia) na skutek:<br>- działania czynników promujących wytwarzanie zonuliny, m.in.: <strong>gluten</strong>, <strong>lipopolisacharydy,</strong><br>- <strong>zaburzenia mikrobioty jelitowej</strong> (bardzo szeroki temat, będę o tym pisać więcej w kolejnych postach),<br>- nadmierne spożycie <strong>alkoholu</strong>.</p><p>Pro tip: czym różni się “mikrobiom” od “mikrobioty”? Mikrobiota jelitowa to zespół organizmów zamieszkującej przewód pokarmowy, a mikrobiom to ich genom.</p><p>Weźmy na tapet po kolei te trzy negatywne czynniki. Zacznijmy od <strong>zaburzenia składu mikrobioty w jelitach</strong>. Zaburzenia te promują stany zapalny w jelicie, przez co zwiększają ryzyko zespołu jelita nadwrażliwego i zespołu jelita przesiąkliwego. To drugie schorzenie coraz częściej wiązane jest z występowaniem wielu chorób o podłożu zapalnym i metabolicznym (ośmielę się stwierdzić, że takie podłoże ma większość chorób). Mikrobiota jelitowa nieustannie zmienia skład w trakcie życia pod wpływem wielu czynników. Zaczyna się kształtować już w czasie życia płodowego, potem w trakcie porodu (mikrobiota dziecka urodzonego drogą naturalną różni się od mikrobioty dziecka urodzonego przez cesarskie cięcie).</p><p>W czasie życia człowieka na mikrobiotę wpływa m.in.<br>- dieta,<br>- leki (przede wszystkim antybiotyki),<br>- alkohol,<br>- stres,<br>- zakażenia,<br>- aktywność fizyczna,<br>- styl życia,<br>- choroby przewlekłe.</p><p>..o mikrobiocie szerzej innym razem.</p><p>Negatywny wpływ <strong>alkoholu</strong> na barierę jelitową związany jest z jej rozszczelnieniem, zaburzeniami mikrobioty oraz promowaniem reakcji zapalnej w organizmie.</p><p><strong>Gluten</strong> (ten od zonuliny) kojarzony jest z celiakią, czyli chorobą związaną z niszczeniem kosmków jelitowych w jelicie cienkim. Celiakia powstaje w wyniku przewlekłej reakcji autoimmunologicznej u osób z predyspozycją genetyczną (np. nosiciele genu HLA DQ2/DQ8 — status genu możemy sprawdzić wykonując badanie genetyczne, celiakia występuje u ok. 1% osób).</p><p>Celiakia związana jest z zespołem złego wchłaniania, przez co powstaje wiele objawów, np.:<br>- problemy ze skórą,<br>- zaburzenia mineralizacji kości (w tym szkliwienie zębów),<br>- niedobory żelaza,<br>- niedobory witamin: A, D, E, K i z grupy B,<br>- wzdęcia,<br>- bóle brzucha,<br>- zaburzenia wypróżniania,<br>- przewlekłe zmęczenie,<br>- bóle mięśni i stawów,<br>- problemy z płodnością,<br>- zaburzenia neurologiczne i psychiczne.</p><p>W diagnostyce oznacza się odpowiednie klasy przeciwciał. Leczenie polega na wdrożeniu diety bezglutenowej oraz wspomaganie stosowaniem pre- i probiotykoterapii.</p><p>Należy pamiętać jednak, że poza celiakią występuje także nietolerancja glutenu. Jest częstszą przypadłością, występuje u ok 10% osób. Czy u osób bez celiakii i nietolerancji glutenu również występuje jego negatywny wpływ? Być może, zdania są podzielone.</p><p><strong>Lipopolisacharydy</strong> to tak zwane endotoksyny, które znajdują się w ścianie komórkowej bakterii Gram-ujemnych.</p><p>Ich negatywnie działanie prowadzi do:<br>- promowanie reakcji zapalnej w organizmie poprzez oddziaływanie na układ immunologiczny, a w konsekwencji zwiększenia ryzyka wielu chorób,<br>- łatwiejszego magazynowania energii w jelitach, poprzez m.in. spowolnienie procesu spalania tkanki tłuszczowej, zaburzenia pasażu w jelitach, większe niż fizjologiczne pozyskiwania energii z pożywienia,<br>- zaburzenia metabolizmu glukozy prowadzące do insulinooporności,<br>- wolniejszej utylizacji kwasów tłuszczowych w jelitach,<br>- uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych w przewodzie pokarmowym w wyniku zwiększenia jego przepuszczalności, czego rezultatem jest możliwość przenikania dużych cząsteczek (np. bakterii) do krążenia ogólnoustrojowego,<br>- zwiększenia ryzyka niealkoholowego stłuszczenia lub zapalenia wątroby oraz miażdżycy, gdyż nie fizjologicznie duże substancje przenikają najpierw do krążenia wrotnego, wątroby.</p><p>Aby obniżyć poziom lipopolisacharydów należy zwiększyć spożywanie świeżych warzyw i owoców oraz ryb. Dieta nie powinna być też wysokokaloryczna. Poziom lipopolisacharydów najlepiej badać z surowicy krwi.</p><p>***</p><p>Jak łatwo zauważyć z tematem jelit wiąże się m.in. <strong>otyłość, insulinooporność i cukrzyca typu 2, miażdżyca, zdrowie psychiczne, stany zapalne</strong> w organizmie i wiele, wiele innych. Warto zadbać o jelita! Zapraszam na dalsze części opowieści</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*QJp4bHfuXZJJyHPMUo8SUw.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2640b8a31398" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[COVID & WITAMINA D]]></title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska/covid-witamina-d-8bd49e0fd199?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8bd49e0fd199</guid>
            <category><![CDATA[covid19]]></category>
            <category><![CDATA[witaminad]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[An Borkowska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 28 May 2020 20:25:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-05-28T20:25:17.347Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Najprawdopodobniej musimy nauczyć się koegzystować z nowym koronawirusem. Jest jednak dobra wiadomość. Oprócz stosowania powszechnie znanych środków ostrożności (maseczki, rękawiczki, dystans itp.), możemy obniżyć ryzyko infekcji i zmniejszyć intensywność objawów COVID wzmacniając układ odpornościowy. <strong>Co więcej, zadziała to szeroko, obniży ryzyko infekcji spowodowanych również innymi patogenami.</strong></p><h3>Witamina D</h3><p>Nazywana jest witaminą słońca z uwagi na to, że 80%-90% syntetyzowana jest w skórze. W naszych warunkach klimatycznych w okresie od września do kwietnia panuje jednak niedostateczne nasłonecznienie oraz mały kąt padania promieni słonecznych, przez co synteza witaminy D jest niewystarczająca. Szacuje się, że większość osób dorosłych, dzieci i młodzieży w Polsce może cierpieć na jej niedobór.</p><p>Co robi witamina D?</p><p>Przede wszystkim reguluje gospodarkę kostną oraz reguluje układ odpornościowy (m.in. poprzez wpływ na aktywność limfocytów). <br>Niedobór zwiększa natomiast ryzyko wielu chorób, m.in:<br>- choroby naczyniowo-sercowe, np. nadciśnienie tętnicze, miażdżyca,<br>- nowotwory,<br>- cukrzyca typu 2,<br>- depresja,<br>- astma oskrzelowa,<br>- choroby autoimmunologiczne, np. choroba Hashimoto,<br>- nawracające infekcje i zaburzenia odporności.</p><p>Zajmiemy się bliżej jednym z powyższych: <strong>odpowiedni poziom witaminy D jest korelowany ze wzmocnieniem odporności i mniejszym ryzykiem ‘łapania’ infekcji</strong>.</p><h3>Jaki to ma związek z COVID?</h3><p>Obserwacyjne dane wskazują, że <strong>im wyższy poziom witaminy D, tym łagodniejsze objawy COVID</strong>, a także niższe ryzyko śmiertelności.</p><p>Skąd to wiemy?</p><p>W Irlandzkim badaniu posegregowano państwa Europejskie pod względem ciężkości przechodzenia COVID [1]. U chorych zbadano również poziom witaminy D (dokładniej jej metabolitu 25(OH)D). Osoby mieszkające w ‘słonecznych’ państwach europejskich (Hiszpania, Włochy) miały <strong>niższy</strong> poziom witaminy D z uwagi na rzadszą suplementację. Wykazywały one również najwiekszą zachorowalność i śmiertelność związaną z COVID. <br>Z drugiej strony w państwach pólnocnych, tj. w Norwegia, Finlandia, Szwecja, ilość zachorowań, ich ciężkość oraz śmiertelność były niższe. Te ostatnie skrupulatniej suplementują witaminę D i cechują się jej wyższym uśrednionym poziomem. Opisywana korelacja okazała się być istotna statystycznie. Autorzy słusznie zauważyli, że uzyskanie optymalnego poziomu witaminy D może przyniesć pozytywny skutek m.in. dla zmniejszenia ilości i cieżkości zakażeń COVID. Z drugiej strony wskazują, że w państwach ‘północnych’ COVID pojawił się później, co również mogło mieć wpływ na wyniki badania.</p><p>W badaniu z Azji zaobserwowano podobną korelację [2]. Średni poziom metabolitu 25(OH)D wyniósł 23,8 ng/ml (nisko!). Poziom witaminy D u chorych z ciężkimi objawami COVID był niższy niż u tych z mniejszymi objawami. Zależność również okazała się być istotna statystycznie.</p><p>Kolejny zespół badawczy wnosi do dyskusji potencjalną przyczynę mniejszych ilości zachorowań i śmiertelności przy wyższych poziomach witaminy D. Być może korelacja ta jest związana z mniejszą reakcją organizmu na infekcję COVID [3]. Wydawać by się mogło, że to anty-logiczne stwierdzenie. Jednak tylko do momentu, w którym uświadomimy sobie, że to najczęściej duża reakcja zapalna organizmu prowadzi do silnych (w tym śmiertelnych) objawów COVID. Autorzy zauważają, że im wyższy był poziom witaminy D w organizmie, tym obserwowano niższe wartości białka C-reaktywnego (popularnie nazywanego CRP, jest to czynnik wskazujący m.in. na toczący się stan zapalny w organizmie, jeden z markerów ‘burzy cytokin’). Inne hipotezy pozytywnego wpływu wyższego poziomu witaminy D skupiają się na jej wpływie na układ renina-angiotensyna (istotny w zakażeniu nowym koronawirusem). Witamina ta ma również istotny korzystny wpływ na większość komórek w organizmie.</p><h3>Co możemy zrobić?</h3><p>Przede wszystkim odpowiedzieć sobie na pytanie: czy jestem narażony/narażona na niedobór?</p><p>Z racji samych warunków klimatycznych — najprawdopodobniej tak. Ponadto przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach, nie wystawianie się na promienie słoneczne dodatkowo zwiększa to ryzyko. Szyby również blokują niemal całkowicie promieniowanie UV, uniemożliwiając tym samym syntezę witaminy D w skórze!</p><p>Ponadto wraz z wiekiem synteza witaminy D staje się mniej wydajna. W wieku 65 lat może zmniejszyć się o ponad połowę. Synteza znacznie obniża się też u osób chorych na większość chorób przewlekłych.</p><p>Dlatego warto wystawiać się na działanie promieni słonecznych. Uśrednione zalecenia mówią, że między majem a sierpniem/wrześniem w słoneczne dni, między godziną 10:00 a 15:00, należy wystawić na słońce minimum 20% ciała (np. przedramiona i łydki).</p><h3>Suplementacja</h3><p>Skoro ogromna większość z nas jest w grupie ryzyka niedoboru, powstaje pytanie, jak często i w jakiej dawce powinniśmy suplementować witaminę D?</p><p>Narodowy Instytut Zdrowia w Stanach Zjednoczonych zaleca codzienną suplementację w dawce 400 IU (10 µg) — 800 IU (20 µg), ze wskazaniem na suplementację w górnych granicach tych widełek u osób powyżej 70go roku życia[4]. Podobne rekomendacje obowiązują w Anglii. W Polsce wskazania do suplementacji zależy od wieku, płci, chorób towarzyszących i innych czynników, jednak w wielu przypadkach jest to wartość znacznie wyższa niż przytoczone zagraniczne zalecenia [5].</p><p>Przed podjęciem decyzji o wysokości dawki najkorzystniej jest zbadać poziom witaminy D w organizmie (badanie z krwi żylnej lub z suchej kropli krwi). Za normę uważa się poziom witaminy D w granicach 30–50ng/ml. Następnie okresowo można monitorować skuteczność suplementacji. Jest bowiem grupa osób, które przyswajają suplementy witaminy D bardzo nieskutecznie. Dodatkowo niektóre suplementy mogą mieć niepewny lub trudno przyswajalny skład. Warto rozważyć przyjmowanie leków, a nie suplementów— skład leków jest bowiem okresowo sprawdzany.</p><p>Objawy niedoboru.</p><p>Mimo, że niedobór w naszych warunkach klimatycznych jest bardzo częsty, najczęściej przebiega bezobjawowo lub manifestuje się niespecyficznymi objawami, np. apatia, zmęczenie, niska odporność.</p><h3>Warto zapamiętać</h3><p>Istnieją silnie udowodnione czynniki związane z ryzykiem zachorowania oraz ciężkością COVID. Przede wszystkim częściej i ciężej chorują osoby starsze i/lub obciążone innymi schorzeniami. Mężczyźni również są bardziej podatni na nowego koronawirusa. Wskazuje się też możliwość różnic związaną z grupą etniczną (inny profil genetyczny itp.).</p><p><strong>Wydaje się jednak, że regularna suplementacja lub przebywanie w warunkach nasłonecznienia (w granicach rozsądku!), prowadzące do wyższych poziomów witaminy D we krwi, to czynnik, który obniża zarówno ryzyko zachorowania, jak i zmniejsza objawy COVID.</strong></p><p>Poziom witaminy D to czynnik zależny od nas, zadbajmy o to! :)</p><p>Literatura:</p><p>[1] Vitamin D and Inflammation: Potential Implications for Severity of Covid-19: <a href="http://imj.ie/vitamin-d-and-inflammation-potential-implications-for-severity-of-covid-19/">http://imj.ie/vitamin-d-and-inflammation-potential-implications-for-severity-of-covid-19/</a></p><p>[2] Vitamin D Supplementation Could Possibly Improve Clinical Outcomes of Patients Infected with Coronavirus-2019 (COVID-19): <a href="https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3571484">https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3571484</a></p><p>[3] The Possible Role of Vitamin D in Suppressing Cytokine Storm and Associated Mortality in COVID-19 Patients: <a href="https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.08.20058578v4">https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.08.20058578v4</a></p><p>[4] <a href="https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/">https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/</a></p><p>[5] Witamina D — artykuł przeglądowy: <a href="https://www.termedia.pl/poz/Witamina-D-artykul-przegladowy,29159.html">https://www.termedia.pl/poz/Witamina-D-artykul-przegladowy,29159.html</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8bd49e0fd199" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Moje przemyślenia: nCoV 2019.]]></title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska/moje-przemy%C5%9Blenia-ncov-2019-af75afc557ef?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/af75afc557ef</guid>
            <category><![CDATA[medicine]]></category>
            <category><![CDATA[virus]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[An Borkowska]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 02 Mar 2020 10:17:24 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-03-02T10:17:24.069Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Panika zawsze jest zła. Lepiej spokojnie zapoznać się z faktami niż w emocjach przeżywać massmediowe info. Z uwagi na niedzielną prokrastynację poczyniłam przegląd aktualnych informacji na gorący temat wirusa nCoV 2019. Nadmieniam, że starałam się wybrać informacje najświeższe i najbardziej sprawdzone, a przedstawione opinie są tylko i wyłącznie moje własne.</p><p>Koronawirusy znane są człowiekowi od wielu lat. Obok innych wirusów (np. influenzavirus, rhinovirus) są przyczyną powszechnie występujących infekcji, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Są to RNA wirusy, co okazuje się ważne, gdyż ze względu na tylko jedną nić — szybko i łatwo mutują. Nasz organizm dobrze sobie z nimi radzi, z ogromnej większości infekcji leczymy się skutecznie i bez powikłań.</p><p>Co jest zatem innego w „nowym koronawirusie 2019” nCoV 2019? Jest to wirus odzwierzęcy, do tej pory nie obserwowany wśród ludzi. Najbliżej mu do wirusów występujących u węży czy nietoperzy (pomijam różne inne teorie). Musiał zmutować w sposób, który umożliwił mu połączenie się z białkami człowieka i możliwość namnażania się w jego organizmie. Jak już zmutował — aby się na człowieka przenieść — potrzebny był bliski kontakt ze zwierzęciem u którego wystąpił (np. zjedzenie jego surowego mięsa).</p><p>Sytuacje epidemii/pandemii koronawirusami zdarzały się już w przeszłości. Przykładem są tu także odzwierzęce wirusy SARS (w 2002r.) i (MERS w 2012r.). SARS miał wysoką śmiertelność (ok. 10%) w porównaniu do nCoV 2019, ale na szczęście nie rozprzestrzeniał się tak szybko jak obecny nowy koronawirus.</p><p>Traumatycznym przeżyciem dla ludzkości była również „grypa hiszpanka”, która wybuchła w 1918 roku. Przyczyną był inny wirus (zmutowany influenzavirus). Pandemia trwała 12 miesięcy. Szacuje się, że śmiertelność wynosiła 5–10%, a choroba pochłonęła 25–100 mln ofiar.</p><p>Wróćmy jednak do naszych czasów i nCoV 2019.<br>Podzieliłam informacje na kilka podtematów.</p><p>OBJAWY</p><p>Badania referujące procentowy odsetek poszczególnych objawów ciągle się pojawiają i nieznacznie różnią między sobą. W uproszczeniu można powiedzieć, że objawy choroby przypominają standardowe objawy związane z przeziębieniem czy grypą.</p><p>Należą do nich:<br>- Gorączka, czyli temperatura ciała powyżej 38stC. Występuje u 83–98% osób. Wydaje się, że w warunkach podwyższonej temperatury trudniejsze jest namnażanie się wirusa oraz skuteczniejsze działanie ludzkiego układu immunologicznego.<br>- Kaszel u 76–82% osób.<br>- Duszność, spłycenie oddechu u 32–55% osób.<br>- Bóle i osłabienie mięśni u 44% osób.<br>- Ból głowy u 8% osób.<br>- W badaniach laboratoryjnych leukopenia (obniżenie ilości białych ciałek krwi) u 25% osób oraz limfopenia (obniżenie liczby limfocytów) u 63% osób.<br>- Sporadycznie występują inne objawy, np. nudności i wymioty, biegunka.</p><p>Bardzo istotną informacją jest, że od zakażenia do objawów upływa średnio 7–8 dni (w 95% przypadków objawy występują do 13. dnia od zakażenia)</p><p>81% osób zainfekowanym nowym koronawirusem ma łagodne objawy, nie obserwuje się w tej puli przypadków śmiertelnych.<br>10–14% ma poważne objawy — często ci chorzy potrzebują hospitalizacji. Jednak również tutaj przy odpowiedniej opiece szpitalnej zgony nie występują.<br>Niestety 5% chorych prezentuje stan bardzo ciężki. Wśród nich śmiertelność szacuje się na 49%.</p><p>Istotną informacją jest, że część zainfekowanych nCoV 2019 osób nie ma w ogóle objawów, a nadal mogą zarażać innych. Kolejną złą informacja jest oszacowanie, które mówi, że jedna zainfekowana osoba zaraża średnio 2–3 osoby zdrowe.</p><p>ŚMIERTELNOŚĆ</p><p>Ogólna śmiertelność na dzień dzisiejszy wynosi 2.3% (co oznacza, że na 100 zainfekowanych osób umiera około 2). Najwyższa śmiertelność występuje u osób po 80 roku życia i wynosi 14.8%. Wśród chorych 70–79 lat śmiertelność wynosi 8%. Dla osób w wieku 30–69 lat śmiertelność szacuje się na około 1.2%. Dzieci raczej nie chorują, ale mogą przenosić wirus na rodziców/dziadków/innych.</p><p>Zgony występują nie tylko w zależności od wieku. Bardzo istotnym czynnikiem są obciążenia innymi chorobami. Należy pamiętać o dobrej kontroli chorób przewlekłych (np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca). Także u palaczy papierosów ryzyko jest istotnie wyższe.</p><p>Zgony występują jako skutek komplikacji związanych z układem oddechowym: np. zespół ostrej niewydolności oddechowej (niedostateczne natlenowanie organizmu, pęcherzyki płucne są zalane płynem i nieskuteczne), w mechanizmie niewydolności wielonarządowej, przy nadkażeniach bakteryjnych.</p><p>TRANSMISJA / PRZENOSZENIE</p><p>Wirus przenosi się między ludźmi drogą kropelnkową. Oznacza to, że podczas kichnięcia/kaszlu/plucia w wydzielinie są cząsteczki wirusa. Następnie jest on przenoszony na okolicę ust, nosa czy oczu zdrowej osoby i wnika do jej organizmu. To oczywiście ogromne przybliżenie. Ważne jest, że ze względu na budowę nCoV 2019 może on w takiej wydzielinie przetrwać poza organizmem człowieka (czyli na przykład na stole, na który kichnęła zainfekowana osoba) nawet 5 dni. W warunkach zamkniętych przestrzeni radzi sobie lepiej, trochę krócej żyje w przestrzeniach otwartych. Wnioskuje się, że właśnie ta umiejętność była w dużej mierze przyczyną tak wysokiego odsetka infekcji na wycieczkowcu Diamond Princess.<br>Istotne jest także, że nasze kichnięcie czy kaszel może pokonać odległość nawet ponad 2 metrów. Raportowana jest także obecność wirusa we łzach czy kale.</p><p>LECZENIE</p><p>Z poważnymi objawami (np. silna duszność) należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala!<br>Jedyne dostępne w chwili obecnej (ale dość skuteczne) jest leczenie to leczenie objawowe. Oznacza to, że osobom odwodnionym podaje się nawodnienie, u osób z zaburzeniami oddychania podaje się tlen itp. Nie ma ewidencji skutecznego leczenia samego wirusa, choć prowadzonych jest w tym temacie wiele badań (na przykład testuje się leki stosowane na HIV z uwagi na podobieństwo w budowie tych wirusów). Nie ma również aktualnie szczepionki o udowodnionej skuteczności.</p><p>CO MOŻEMY ZROBIĆ SAMI — JAK SIĘ CHRONIĆ</p><p>W przypadku infekcji.<br>- Powtórzę: z poważnymi objawami (np. silna duszność) należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala! Aczkolwiek większość zainfekowanych osób nie wymaga hospitalizacji.<br>- Być może w przypadku gorączki nie warto od razu obniżać temperatury ciała. Są dowody na lepsze działanie układu immunologicznego oraz mniejszą skuteczność namnażania się wirusa w podwyższonej temperaturze.<br>- Bardzo ważne jest nawadnianie celem ochrony nerek.<br>- W ramach ochrony samego siebie i innych w przypadku objawów nie idźmy do pracy/szkoły, nie korzystajmy z publicznego transportu i nie przebywajmy w publicznych miejscach. Tak, izolacja w takim przypadku jest skuteczna nie tylko z uwagi na nCoV 2019 ale także na inne wirusy powodujące grypę czy przeziębienie.<br>- Odpoczynek i sen.</p><p>W przypadku istotnej ilości infekcji w pobliżu.<br>- Należy zostać w domu, unikać miejsc tłumnych, środków publicznej komunikacji.<br>- Maska N95 wydaje się być w jakimś stopniu skuteczna, choć pewności co do tego nie ma. Na pewno maski są skuteczne jako prewencja dotykania ust czy nosa. W przypadku noszenia maski przez osobę chorą zmniejsza się ryzyko przeniesienia choroby na człowieka zdrowego (bo kichamy i kaszlemy „na mniejszą odległość”).<br>- Okulary ochronne — przy dotknięciu oczu również można przenieść wirusa.<br>- Rękawiczki, które zdejmuje się po powrocie do domu. Rękami dotykamy powierzchni (np. półka w sklepie czy „trzymadełko” w autobusie), na których może znajdować się wirus.<br>- Mycie rąk ciepłą wodą z mydłem przez 20–30 sekund. Jak najczęściej, a obowiązkowo po powrocie do domu, przed jedzeniem, po skorzystaniu z toalety.<br>- Jeśli jeszcze nie masz — kup termometr.<br>- Unikaj szpitali, odwiedzin jeśli nie jest to konieczne.<br>- Alkohol niekoniecznie zabija wirusa, więc pomimo użycia środków dezynfekcyjnych, należy myć ręce.<br>- Odżywiaj się zdrowo.<br>- Suplementuj witaminę D3. Poprawia ona działanie układu immunologicznego, a w naszej szerokości geograficznej wszyscy mamy jej deficyt. Szczególnie zimą.<br>- Zorientuj się czy możliwa jest praca zdalna.<br>- Unikaj wycieczek w miejsca, gdzie występują zakażenia nCoV 2019.</p><p>Czy warto zaopatrzyć się w zapasy pożywienia? Moim zdaniem każdy, nie tylko w perspektywie koronowirusa, powinien mieć zapas pożywienia, które się nie zepsuje szybko, zapas wody, świeczki, latarkę itp. Spodziewając się najlepszego, lepiej być przygotowanym na najgorsze.</p><p>Chcę jeszcze raz podkreślić, że bardzo ważne jest utrzymywanie w dobrym stanie naszego układu immunologicznego. To jego skuteczność może istotnie wpłynąć na zainfekowanie lub nie, na pojawieniu się objawów i na ryzyko zgonu. Należy dobrze kontrolować choroby przewlekłe, odpowiednio się odżywiać, wykonywać w miarę możliwości ćwiczenia fizyczne. Bardzo ważnym i udowodnionym elementem poprawiającym wydajność układu immunologicznego jest długi, zdrowy sen! To jednak temat na oddzielną pogadankę..</p><p>Jestem ciekawa czy komuś to pomogło i czy macie jakieś swoje dodatkowe rady i spostrzeżenia..</p><p>M.in. tu można obserwować sytuację: <a href="https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR2hzX51MlEzUHPMWArG1nVWCRfz52jWsbmcK5sZ44dxePHh2-RaW4fiPqM#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6">https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR2hzX51MlEzUHPMWArG1nVWCRfz52jWsbmcK5sZ44dxePHh2-RaW4fiPqM#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=af75afc557ef" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sztuczna inteligencja, ryzyko zgonu i zdjęcia rtg]]></title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska/sztuczna-inteligencja-ryzyko-zgonu-i-zdj%C4%99cia-rtg-dba34b94fc18?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/dba34b94fc18</guid>
            <dc:creator><![CDATA[An Borkowska]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Aug 2019 07:01:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-29T07:01:17.309Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Czy sztuczna inteligencja potrafi przewidzieć długoterminowe ryzyko zgonu człowieka na podstawie jednego zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej?</p><p>Okazuje się, że tak.</p><p>Rentgen klatki piersiowej to powszechnie dostępne i często wykonywane badanie (podczas badań okresowych, przed operacją, na potrzeby diagnostyki płuc, serca, nowotworów itp.). Złożę się, że większość z Was go miała :) <br>Jest to jedno z najpopularniejszych badań w medycynie, którego wyniki najczęściej opisywane są jako ‘norma’.</p><p>Przeprowadzono badanie na podstawie wyników rentgena klatki piersiowej, otrzymanych z dwóch randomizowanych badań (łączna liczba chorych przetestowanych = 15 975, a sam model został stworzony na podstawie dziesiątek tysięcy badań). Średnia wieku pacjentów wyniosła 62 lata (55–74 lata). Nie były uwzględniane inne informacje na temat danego pacjenta istotne dla prognozy przeżycia (wiek, płeć, inne choroby, palenie papierosów, markery itp.).</p><p>Wynik</p><p>Sieć neuronowa ‘przewidziała’ długookresowe ryzyko zgonu grupując pacjentów do jednej z grup ryzyka: <br>- ‘bardzo niskie’, <br>- ‘niskie’, <br>- ‘średnie’, <br>- ‘wysokie’, <br>- ‘bardzo wysokie’.</p><p>W grupie ‘bardzo wysokiego ryzyka’ ryzyko śmierci wyniosło: w pierwszym badaniu 53% w ciągu 12 lat obserwacji, w drugim badaniu 38% w ciągu 6 lat obserwacji. Wartości te okazały się być 15 do 18 razy wyższe niż w grupie ‘bardzo niskiego ryzyka’. Korelowały zarówno ze zgodnem z powodu raka płuc, jak i chorób naczyniowo-sercowych oraz związanych z układem oddechowym.</p><p>Podkreślę to jeszcze raz: to wszystko na postawie jednego zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej!</p><p>Autorzy sugerują oczywiście, że być może warto też uwzględnić w takiej analizie znane prognostyczne czynniki lub inne badania celem zwiększenia dokładności wyniku.</p><p>Nasuwa się pytanie: co dalej zrobić z ewentualną informacją przynależności do którejś z grup (w szczególności ‘bardzo wysokiego ryzyka’). Zmiana trybu życia? Celowany screening? Zastosowanie prewencyjnego leczenia?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/992/1*62IGHMTWFS7PP-QpP4NdeQ.png" /></figure><p>Moim zdaniem..</p><p>Jak to w medycynie, kolejne badania w tym obszarze (i w podobnych obszarach) są konieczne (chociażby dlatego, że grupa chorych poddanych analizie była w pewnym stopniu wyselekcjonowana). <br>Aczkolwiek sztuczna inteligencja zrobiła w tym przypadku więcej niż opis człowieka. W opisie radiologa wyczytamy ‘norma’ lub dowiemy się jakie są wg niego widoczne odchylenia od normy, nikt nie pokusiłby się o tak rozbudowaną stratyfikację odnośnie ryzyka śmierci.</p><p>Myślę, że będzie coraz więcej doniesień odnośnie skuteczności sztucznej inteligencji w obrazowych badaniach medycznych.</p><p>Badań obrazowych w medycynie mamy bardzo dużo, a będzie ich coraz więcej (większa dostępność, obniżanie się ceny, rozwój technologii, sam coraz dłuższy czas ich dostępności). Zasobów ludzkich mamy ograniczoną ilość. Wymagają długoletniego szkolenia, a wyniki potrafią być subiektywne, kreowane na podstawie uzyskanego doświadczenia. Wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako szybkiego, dokładnego i bardzo pomocnego narzędzia jest nieuniknione.</p><p>Więcej informacji tutaj: <a href="https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2738349?fbclid=IwAR1Mq3NE-O6FW-Vi9v-BKOrzu5aNW46rGNUh3E8mM7NxXN51fLKFbn6gWwk">https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2738349?fbclid=IwAR1Mq3NE-O6FW-Vi9v-BKOrzu5aNW46rGNUh3E8mM7NxXN51fLKFbn6gWwk</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=dba34b94fc18" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sauna, na zdrowie?]]></title>
            <link>https://medium.com/@anborkowska/sauna-na-zdrowie-4a438b167a06?source=rss-15681f0d80b0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4a438b167a06</guid>
            <category><![CDATA[zdrowie]]></category>
            <category><![CDATA[health]]></category>
            <category><![CDATA[sauna]]></category>
            <category><![CDATA[heat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[An Borkowska]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Aug 2019 21:29:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-17T21:29:22.573Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Sauna od tysięcy lat stosowana była dla relaksu, przyjemności i w celu oczyszczania organizmu. <br>Okazuje się jednak, że może mieć również bardzo pozytywny wpływ na zdrowie. Szczególnie w zakresie redukcji zdarzeń kardiologicznych, obniżenia ciśnienia tętniczego, pozytywnego wpływu w przypadku chorób płuc, aż po pomoc w zmniejszeniu częstości ‘zwykłego przeziębienia’. Co więcej, jak wykazały badania, <strong>regularne przebywanie w saunie obniża ryzyko zgonu z jakiegokolwiek powodu!</strong></p><p>Sauna w uproszczeniu jest to poddawanie się działaniu wysokiej temperatury.<br>Dzielimy ją na suchą i mokrą. <br>W saunie suchej wilgotność powietrza wynosi około 10–20%, temperatura wynosi najczęściej 70–100 stC (optymalnie 80–90 st C na poziomie twarzy). Sesje trwają 5–20 minut, jest ich 1–3, a przeplatane są zimnymi kąpielami lub chłodzeniem się śniegiem. Finlandzka praktyka, zwana ‘löyly’, polega na oblewaniu wodą gorących kamieni, co podwyższa wilgotność w suchej saunie.<br>Sauna mokra, inaczej zwana parową, posiada wyższą wilgotność powietrza (zwykle &gt; 50%), co zapobiega parowaniu potu.<br>Kolejną formą sauny jest japońska praktyka zwana ‘waon’. Przy niskiej wilgotności wykorzystuje ona temperaturę około 60 stC.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZhfZiQQIkNQaY2J29xUpIg.png" /></figure><p><strong>W jaki sposób sauna wpływa na nasz organizm?</strong></p><p><em>Nadciśnienie tętnicze</em></p><p>W badaniu, w którym wzięło udział 100 kobiet i mężczyzn w wieku 32–75 lat obciążonych minimum jednym czynnikiem ryzyka choroby sercowo-naczyniowej wykazano, że po 30 minutach przebywania w saunie u badanych spadło skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze oraz puls. Różnica była istotna statystycznie dla wszystkich trzech parametrów. <br>W innym badaniu wykazano wartość profilaktyczną dla rozwoju nadciśnienia tętniczego. Przebadano 1621 mężczyzn z wyjściowo prawidłowym ciśnieniem tętniczym, którzy korzystali z sauny 4–7 razy w tygodniu. Po prawie 25 latach ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego w ich przypadku było niższe o 47% względem populacji.</p><p><em>Choroba naczyniowo-sercowa</em></p><p>Jako że sauna jest bardzo popularna wśród Finów (a samo słowo ‘sauna pochodzi z fińskiego), postanowiono poddać ich badaniu. Wybrano 2315 mężczyzn, których obserwowano przez ponad 20 lat. Okazało się, że ilość i długość sesji w saunie korelowała odwrotnie i niezależnie od innych czynników ryzyka z nagłą śmiercią sercową, długoterminowym ryzykiem choroby naczyniowo-sercowej oraz z ryzykiem śmierci z jakiegokolwiek powodu. Korzystanie z sauny 2 razy w tygodniu obniżało ryzyko śmierci z powodów naczyniowo-sercowych o 27%, a sauna 4–7 razy w tygodniu obniżała to ryzyko o 50%. Czyli im więcej sesji i dłuższe przebywanie w saunie tym niższe ryzyko chorób serca i zgonu, niezależnie od innych czynników ryzyka (a badano wiele z nich, np. wiek, BMI, profil lipidowy, status socjoekonomiczny, palenie, spożywanie alkoholu).</p><p>W kolejnym badaniu uczestniczyło 1628 kobiet i mężczyzn. Porównywano wpływ 1 versus 4–7 sesji sauny tygodniowo. Okazało się, że grupa 4–7 sesji miała o 62% zmniejszone ryzyko udaru.</p><p><em>Choroby neurodegeneracyjne</em></p><p>W badaniu, w którym uczestniczyło 2315 Finów przebadano również ryzyko chorób neuropoznawczych. Panów podzielono na dwie grupy 1 versus 4–7 sesji sauny w tygodniu. Ryzyko demencji oraz choroby Alzheimera w grupie 4–7 było niższe o odpowiednio 66% i 65%.</p><p><em>Depresja</em></p><p>Wykazano, że korzystanie z sauny zmniejsza objawy depresji, co potwierdzono w kilku randomizowanych badaniach. Może być to związane ze zmniejszaniem stanu zapalnego (podwyższone parametry stanu zapalnego obserwuje się często u chorych na depresję) oraz ze wzrostem ilośc beta-endorfin (endogenne opioidy, częściowo odpowiedzialne za ‘dobre samopoczucie’ i reakcję na ból),</p><p><em>Choroby płuc</em></p><p>Okazuje się, że sauna wpływa pozytywnie na objętość oraz parametry związane z płucami. Badania w tym kierunku były przeprowadzane zarówno na osobach zdrowych jak i chorych (np. na astmę). Wśród osób często korzystających z sauny zauważono zmniejszenie ryzyka astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc czy zapalenia płuc.<br>Ponadto przeprowadzono badanie na 25 ochotnikach, których poproszono o regularne korzystanie z sauny oraz 25 kontroli (bez sauny). Ryzyko ‘przeziębienia’ wśród ‘sauniarzy’ było zmniejszone o połowę w czasie 3 miesięcy trwania badania.</p><p><em>Detoksyfikacja</em></p><p>Podczas przebywania w saunie człowiek wytwarza średnio 0,5 kg potu. Pocenie się w sanie ułatwia wydalanie substancji toksycznych skumulowanych w mięśniach, tkance tłuszczowej i organach. <br>Pozbywamy się między innymi metali ciężkich, na których kumulację jesteśmy narażeni, a które mogą być toksyczne lub trujące. Przykłady metali ciężkich to m.in. arsen (produkty rolnicze), kadm (dym papierosowy, spaliny samochodowe), ołów, rteć, glin czy kobalt. Niektóre z nich są skutecznie wydalane z potem, badania wskazują, że wydalanie glinu jest 3,75 raza większe, kadmu 25 krotnie większe, kobaltu 7 krotnie większe, ołowiu 17 krotnie większe z potem niż z moczem.<br>Z potem pozbywamy się również wielu innych potencjalnie toksycznych związków takich jak: Bisfenol A (obecny powszechnie m.in w plastiku, hormon zaburzający gospodarkę hormonalną człowieka), Polichlorowane bifenyle (używane w przemyśle chemicznym, zakazane w latach 70. XX wieku, ale nadal obecne w środowisku).</p><p><em>Choroby skóry i jej piękny wygląd</em></p><p>Sauna pozytywnie wpływa nie tylko na wygląd skóry (drogie panie: większa stabilność bariery naskórkowej, lepsze uwodnienie skóry) ale także jako wspomaganie wleczeniu chorób skórnych (np. łuszczyca).</p><p><em>Sprawność fizyczna</em></p><p>Korzystanie z sauny może poprawiać wyniki sportowe i wspomagać sprawność fizyczną w mechanizmie zwiększania wytrzymałości (ogólnie i na podwyższoną temperaturę) oraz promowania bądź utrzymania masy mięśniowej (jej utrzymanie z wiekiem jest jednym z ważnych założeń trendu związanego z longevity). Utrzymanie masy mięśniowej może być wynikiem działania białek szoku cieplnego (o których więcej poniżej), zmniejszenia uszkodzeń oksydacyjnych, promowania uwalniania hormonu wzrostu i poprawy wrażliwości na insulinę.</p><p><em>Dużo więcej …</em></p><p>Sauna może zmniejszać odczuwanie bólu, migrenę, chorobę zwyrodnieniową stawów, reumatoidalne zapalenie stawów czy nawet rozwój psychoz.</p><p>Naukowcy w swoich badaniach mierzą również mgliste, ale istotne!, pojęcie ‘jakości życia związanej ze zdrowiem’’. Jak się można domyślać, okazało się, że regularne przebywanie w saunie wiązało się z witalnością, lepszym funkcjonowaniem społecznym i korzystniejszym poczuciem ogólnego stanu zdrowia.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lw_jugNFLlPVjbwSLK3ssg.png" /></figure><p><strong>Jak to działa?</strong></p><p>Podczas sesji w saunie temperatura skóry początkowo wzrasta do około 40 stC, po czym obniża się w okolice 37 stC i ponownie wzrasta.<br>Przebywanie w podwyższonej temperaturze (80–100 st.C, zazwyczaj w sesjach po 5–20 minut) daje podobne efekty jak średnio lub mocno intensywny wysiłek fizyczny, np. spacer. <br>Obniża ciśnienie krwi, poprawia funkcję śródbłonka naczyń, zmniejsza stres oksydacyjny, zmniejsza stan zapalny, wpływa pozytywnie na autonomiczny układ nerwowy.</p><p>Powyższe skutki wymagają przybliżenia mechanizmów, dzięki którym sauna działa tak dobroczynnie na ludzki organizm.</p><p><strong>..więc, jak to działa?</strong></p><p>Do końca nie wiemy.</p><p><strong>Sauna podnosi temperaturę ciała i dalej dzieje się dużo:</strong></p><p>-&gt; zwiększa się wydajność przepływu krwi przez skórę -&gt; zwiększa się potliwość -&gt; obniża się ciśnienie tętnicze krwi i zwiększa częstotliwość akcji serca przy stałej objętości pompowanej krwi</p><p>-&gt; zwiększa się wydajność przepływu krwi przez skórę -&gt; zwiększa się potliwość -&gt; zwiększa się wydalanie substancji potencjalnie toksycznych (np. glin, kadm, kobalt, ołów, Bisfenol A)</p><p>-&gt; korzystny wpływ na biomarkery naczyniowo sercowe w krwi (związane z metabolizmem glukozy, insulinoodpornością, peptydy natriuretyczne, troponina T)</p><p>-&gt; obniżenie markerów zapalnych (interleukiny, CRP, fibrynogen, leukocyty)</p><p>-&gt; poprawa profilu lipidowego</p><p>-&gt; korzystny wpływ na system immunologiczny</p><p>-&gt; stymulacja zmian hormonalnych: wzrost reniny, spadek kortyzolu (‘hormon stresu’) i podwyższenie hormonu wzrostu w osoczu</p><p>-&gt; istotny wzrost (w badaniach o 85%-310%) poziomu noradrenaliny w osoczu (‘hormon stresu’, wzrasta również podczas aktywności fizycznej, zwiększa skupienie i uwagę).<br>Co ciekawe u dzieci z ADHD reakcja na noradrenalinę jest osłabiona, a w leczeniu stosuje się inhibitory wychwytu zwrotnego. Być może sauna może wspomóc proces leczenia ADHD?</p><p>-&gt; wzrost prolaktyny w osoczu (promując wzrost mieliny usprawnia układ nerwowy), w badaniach o 510%-900%</p><p>-&gt; zwiększona produkcja endorfin (endogenne opioidy, częściowo odpowiedzialne za ‘dobre samopoczucie’, być może związana z odczuciem relaksu i przyjemności)</p><p>-&gt; zwiększa się wydajność przepływu krwi przez skórę -&gt; dzięki temu organizm się schładza i aklimatyzuje do warunków podniesionej temperatury (następuje zjawisko hormezy, czyli kompensacyjna odpowiedź obronna po ekspozycji na łagodny stresor) -&gt; hormeza uruchamia mechanizmy naprawcze dla uszkodzonych komórek (np. aktywacja endogennych antyoksydantów) i chroni przed ekspozycją na ewentualny kolejny większy stresor</p><p>-&gt; wzrost ekspresji białek szoku termicznego (Heat shock Proteins = HSPs)<br>HSPs stanowią rodzinę białek, które występują w każdej komórce. Biorą one udział w wielu funkcjach komórki. Są bardzo ciekawe i ostatnio mocno analizowane.<br>W normalnych warunkach są stabilne, aby zapewnić komórce funkcjonowanie. Nieustannie podczas procesów komórkowych uwalniają się jednak reaktywne produkty (np. reaktywne formy tlenu), które mogą uszkadzać białka i zaburzać prawidłowe mechanizmy. Reaktywne produkty uczestniczą w powstawaniu różnego rodzaju chorób (np. chorób naczyniowo-sercowych, choroby neurodegeneracyjne).<br>Gdy komórki poddane są czynnikowi stresowemu (np. skrajne temperatury, post, niedotlenienie) komórki zwiększają ekspresję HSPs, aby ustabilizować zniekształcone i naprawić uszkodzone białka. Wzrostu ekspresji HSPs pomaga w naprawie ewentualnych uszkodzeń, co stanowi ochronę przed powyższymi chorobami.<br>Sauna w tym mechanizmie działa bardzo skutecznie. U mężczyzn i kobiet poddanych ekspozycji na temperaturę 73 stC przez 30 minut poziom HSP70 wzrósł o 49%.<br>Inne badanie wykazało wzrost HSP70 i HSP90 o odpowiednio 45% i 38% u osób poddanych terapii ciepłem przez 6 dni.<br>Co ważne — wzrost ekspresji HSPs utrzymuje się w czasie.<br>Ciekawostką jest fakt, że wykazano, że warianty genetyczne HSP70 mają wpływ na długość życia kobiet.</p><p>-&gt; aktywacja Nf2 (czynnik regulujący geny odpowiedzialne za cytoprotekcję, antyoksydację, działanie przeciwzapalne)</p><p>-&gt; FOXO3 (białka odgrywające rolę w długości życia i starzeniu poprzez regulację odpowiednich genów) tworzą kompleks z Sirtuiną 1 (SIRT1 = enzym wpływający na szybkość starzenia i długowieczność poprzez wiele szlaków molekularnych) -&gt; zwiększa się komórkowa odporność na stres<br>Na temat FOXO3 i SIRT1 można by pisać dużo, może kiedyś :)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gnMqLe1NhgnWuze6-fjOkQ.png" /></figure><p>Należy pamiętać, że choć generalnie korzystanie z sauny jest bezpieczne to może mieć ona również negatywny wpływ na zdrowie, szczególnie w aspekcie nasilania różnych objawów. Dlatego z sauny należy korzystać z rozwagą, a w przypadku obecności chorób lub jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem. <br>Nie należy korzystać z sauny pod wpływem alkoholu. <br>Regularne przebywanie w saunie zmniejsza liczbę i ruchliwość męskich plemników, jednak jest to proces odwracalny.</p><p><strong>Podsumowując</strong></p><p>Korzystanie z sauny wiąże się z wieloma korzyściami zdrowotnymi; poczynając od obniżenia ryzyka chorób naczyniowo-sercowych, przez stabilizację nastroju, mniejsze ryzyko chorób neurodegeneracyjnych, piękniejszą skórę, zwiększenie wytrzymałości sportowej, mniejszą ilość przeziębień, skuteczniejszą detoksyfikację organizmu, aż po obniżenie ryzyka zgonu z jakiejkolwiek przyczyny. Promowane przez zwiększoną temperaturę reakcje na poziomie molekularnym pomagają chronić przed uszkodzeniem i naprawiać obecne uszkodzenia, co w rezultacie chroni przed wieloma chorobami i zmniejsza skutki starzenia się.</p><p>Moim zdaniem</p><p>Uwielbiam saunę i ogromną przyjemność sprawiło mi czytanie o jej pozytywnym wpływie na zdrowie! Zaobserwowałam u siebie mniejszą ilość infekcji ‘łapanych’ jesienią i zimą przy regularnym odwiedzaniu sauny.<br>Polecam dobrej jakości olejki eteryczne do wody, którą polewamy kamienie oraz aufguss (po polsku: naparzanie, rytuał w saunie z olejkami właśnie).<br>Sauna jest dostępna w wielu miejscach, warto wybrać otoczenie w którym czujemy się dobrze. Można również zainstalować saunę w domu lub na podwórku. Polecam :)</p><h3><strong>Sauna, na zdrowie!</strong></h3><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4a438b167a06" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>