Görmeye bakan yerden

Göz açılmış ala kanat üstüne,

Kanayan, yaradan caysın istemiş Yaradan

Kıyamamış köprü kurmuş iki insan arasındaki yarlar üstüne,

Söyleyin buyurmuş,

Dinleyin buyurmuş,

Tüm söyleyenlere, tüm dinleyenlere hak ettiklerince misafir olmuş!

O dinlerken söyleyene kanat açmak nasip olmuş,

O söylerken dinleyene zaman mekân erimiş,

Yar aşıran köprüden geçene yar olmuş…

Serçe yüzlü Şahmeran bedenli sabiye, her gün yeniden doğan güneşin yavrusu bir dil verip,

Demmuz*u da kendine şahit edivermiş Hak,

13 gün saymış ileriye

O dil ki, kelimeleri yürekten uçan turna

Dansa* çağırabilir en karanlıkta

Hatırlatır, asıl ışığın doğrudan yükseldiğini,

Kendilerini affedemedikleri ne varsa içerdeki davulun ritmiyle,

Ve Rüzgarla, denizle

Dağları eritsin, kum etsin

İnsan ceddi ‘’her zaman şarkı söylemek lazım’’ desin…

‘’Onlara binlerce yıldır kadir kıymeti öğretemediysem, kendilerini kendilerinden hatırlamak için yollar bulmaları gerek’’ demiş!

Üfleyivermiş, başlangıçsızlığı bile bilen!

Dağların yumuşayan etekleri arasında tüm var oluşla bir atan o yürek kimindir?

Dağların kalbine nefes olmaya içi boş kalmış mağaralarda yankılanan şarkıların sahibinindir!

Bu bir masaldan diğerine yolculuk hakkı için, her masalı tadındayken bırakma kefaretini zarafetle göze almış bir kahramanın hikayelerinden sadece birisidir!

Şimdi,

Yerin göğün dediğini dinleyelim

Yerce gökçe dinlenmeye söyleyelim…

Günlerden bir gün, ama öyle herhangi bir gün değil, günlerin şimdikinden bile değerli olduğu zamanlardan birinde başlamış hikâye! Değerliden de öte, paha biçilmezmiş çünkü, bizim bildiğimiz gecesi bile aydınlık yaz günlerinin esamesi okunmuyormuş, kim ki güneşin yüzünü bir karışcık gördü kendine büyük piyango çıktığını bilip, gün ışığı bekçiliğinde günlerce uyumuyormuş.

Gel zaman git zaman bir karışcık kalan gün yüzünden mi şarkılar acımış, yoksa şarkıların acısından mı güneş uğramaz olmuş bilinmez kasvet her yanı sarmış!

Öyle ki insanlar, acılarıyla cilaladıkları sandıkları hazineleri sanıp, köşe bucak saklıyor, eşiklerde kırılmış aynalara yas tutuyor, her şey ters gidiyor diye dövünüyormuş! Bu durum için ne itiraz eden bir masum ne itiraf eden bir suçlu yokmuş!

Derken oralarda kimsenin görmediği bir kuş peyda olmuş gökte, dağların sarıp sarmaladığı bir şehirde bir taş üstünde durup, mola almış. Rüzgâr bu yabancı kuşu oralardan sürmek ister gibi bıçağa dönmüş, keskinleşmiş, kuş sığınmaya bir kuytu bulmuş, dağın gölgesinin vurmadığı bir düzlükte karnını zeytinle doyurmuş, zeytinlerden üç beş tanesini de bile isteye çekirdeğiyle yutmuş!

Sabah olup da yeniden yola çıkma vakti gelince bir tanesini kursağından yere bırakıvermiş!

Gel zaman git zaman çekirdek toprak ananın iç cebine yerleşivermesin mi, yağan yağmur, çakan şimşekle sallandıkça yer, cepten Gaia nın göğsüne çekilmesin mi?

O kadar çok fırtına kopmuş, öyle felaketler peş peşe gelmiş ki şehrin sakinleri rüzgâr ılık eserse her şey belki düzelir diye düşünüp, uzaklarda akşam güneşine dolana dolana esen rüzgârı çağırmışlar kentlerine.

Rüzgâr da denize meftun, varsa yoksa deniz, hiç oralı olmamış. N’apsın dağın serin kayasını, denizin sıcacık kıyıları varken! Sonunda aklı evvellerden biri demiş ki, ‘’Eee biz iyisi mi rüzgârdan önce denizi çağıralım.’’

Öyle de yapmışlar.

Büyük büyük annelerin yaptığı gibi büyülü tılsımlı ne varsa dağdan bayırdan toplayıp, avuç içi kadar yastıklar dikip, kenarlarına boncuklar dizip, lavanta yağı damlatıp, her bir yastığa ‘’Denizli, denizli, denizli’’ demişler.

Güya 40 defa diyeceklermiş de o kadar kaptırmışlar ki kendilerini binlerce kez söylemişler.

‘’Denizli, denizli, denizli…’’

Şehre deniz gelmemiş ama sonunda memleketlerinin asıl adını unutuvermişler! Adı artık Denizli olsa da değişmemiş şehrin kaderi, kimse oralara gelmeye razı edememiş denizi. Haliyle denizlerden gelecek güneşe sarılmalara doyamayan ılık rüzgârın yerine Denizli’nin ayazıyla sabahları yanak kavlayan rüzgârına razı olmak zorunda kalmışlar… Belki şehre deniz gelmese de bir kabare gelmiştir, kedileri olan bir kabare, iklim de Akdeniz olmuştur ama o başka bir hikâye.

Biz dönelim bu defaki hikayemize. Sanmayın ki her yer hep buz, hep ayaz hüküm sürmekte. Karadağlar yükselmeden önce, yani çok çok uzun zaman önce inler cinler insan ceddinden henüz korkmadıklarında, serçe yüzlü, sırtı yılan pullu, avuç içi kadar ayaklı bir pericik dolaşırmış oralarda.

Derler ki bu perinin çok özel bir gücü varmış, insanların çeşit çeşit zamanını, mekanını görürmüş. Mesela içlerindeki mağaralarını görürmüş, seslerinin o mağaralarda yankılanışını duyunca tacını çıkartır, kanatlarını çırpar yükselir ve pullarını döker, şarkılar söylermiş. Mağaralılar iyileşirmiş, affetmek zamanı gelirmiş. Herkes yine masumlaşırmış.

Ya da insanların dağ olsalar nasıl bir dağ olabileceklerini görürmüş!

O dağların karanlık kuytularını, kurumuş kaynaklarını, yakılan ormanlarını görür, yine çıkartırmış tacını, kanatlarını çırpar, yükselir bir yandan şarkı söyler bir yandan sırtından pullarını dökermiş. Dağdakiler iyileşirmiş, affetmek zamanı gelirmiş. Herkes yine masumlaşırmış.

Onunla karşılaşan her insan kanat çırpıp yükselmeye, tacını bırakıp, pullarını dökmeye başlayıp da şarkı söyleyince kendi mağaralarından, yüceliklerinden bihaber oldukları için hasret kaldıkları ailelerinden ucu yanık mektuplar gelmiş gibi susar sadece onu dinlermiş.

İşte o dinleyenlerden bir tanesi nehirlerin izini, uzaktaki ülkelerin sırrını o perinin dağlara nefes aldırdığı böylesi bir zamanda keşfetmiş. Peri bir anda kuşa dönüşmüş, insan diliyle sormuş;

‘’De ki’’ demiş serçe yüzlü altın yılan pullu kuş, ‘’de ki hansın, o güçle n’aparsın?’’

Kız gözlerini yummuş, içinden;

‘’De ki hanım, han de, han de’’ irkilivermiş, bir ayaz, hani şu ünlü bıçak gibi keskin rüzgâr ta o zamanlarda da esermiş oralarda. Kız gözlerini açmasıyla kendisini bir mağarada bulmuş, yerde birkaç puldan başka ecdadı evrenle yaşıt kuştan eser yokmuş.

Yıllar geçmiş, kuş daha çok pul dökmüş, o kadar ki bir zaman artık sırtında pul yok, tacı da yok diye kendi mağaralarından çıkamamışların diline düşmüş. Neyse ki kuşun taca ihtiyacı olmadığı gibi o pullar da aslında mağarasında, karanlık ormanında kalan içinmiş, kuş bunu çok önceden çözmüş.

De ki hansın dediği kızın da çözmesi zaman almış almasına da değmiş. Önce mağaradan kaçmış kız, sonra bir dağa tırmanmış. Sonra bir zeytinle söyleşebilir olmuş. O zeytinle söyleşmeleri de başka aşka bir hikayedir.

Derler ki çok çok uzun zaman önce, uzaklardan çok uzaklardan oralarda kimsenin görmediği bir kuş peyda oluvermiş o dağın göğünde. Masal bu ya bu bakınca ürkütmeyen ama başka kuşlara benzemeyen kuş, Denizli diye diye denizi çağırdıkları şehirdeki o kuşun ta kendisi olmasın mı, üstüne üstlük o rüzgârın ayazında sığındığı kuytuda, kursağında tuttuğu zeytin çekirdeğinden birisini oraya taşımasın mı, mağaradan çıkıp gelecek kızla söyleşsin diye niyetle fi tarihinde o tohumu oraya bırakmasın mı!

İşin aslı yeryüzünde her yana yayılmıştır o kuş, hatta hepsi aynı kuştur, haliyle de aynı dili konuşur, dinleyenler çeşit çeşittir, hepsi kendini işitir.

O kuşun kanadının gölgesi yoktur da taşıdığı çekirdeklerin orman kuytusu çoktur.

Ondan dersleri öğrenenler aşağıdan kavuşan ağaç kökleri gibi yeri sağlam tutan bağlar kurar.

Her kim ki bu bağ koptu sandı onun payına, dökülmüş pullardan birini bulana kadar o nehir senin o ülke benim gezmek ya da bir ormana gidip, ormanın kenarına kendinden bir fidan dikmek düşermiş!

Şimdi bu masalın yolu kesilsin ki başka masala yola çıkılsın, bu masaldan sonra artık zaten sen de başkasısın.

De ki insanlar unutmuşlar mağaralarını göreni, unutsalar ne değişir, mağaralar orada, zeytinler büyür iki taşın arasında.

Acılı şarkılarla cilalanmış sandıkların ağzı açılmış, mevsim yazmış, karpuz çatlamış, derler ki serçe yüzlü periyi deniz kenarında görmüşler, peri kırmızı bir eve girmiş, kırmızı evin arkasındaki tepede tüm yılanlar ayın ışığında sırtlarını şıkırdatarak suya inmiş. Tuzlu akan nehrin kentinde şah olmaya değil, serçe olmaya razı bir maran açmış kanadını, bir zamanlar tüm gördüğü mağaralarca kanamış yerlerinden dökmüş pullarını, kırmızı evin penceresi o gün bugündür görmeye bakanlara aydınlık, bilmeyene zifiri mağara kapısıymış…

Göğe üç kuş yükselmiş, biri can derdinde, biri hansız hane peşinde, diğeri telli telli türkülerde…

Yazan; Arbil Çelen Yuca

Emanet eden; Hande Yazgan