<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Aybike Dalbul on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Aybike Dalbul on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@aybikedalbul79?source=rss-baa696d30592------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*tIj8v_hYkTQT5zGGCwuyOA.jpeg</url>
            <title>Stories by Aybike Dalbul on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79?source=rss-baa696d30592------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 13:36:34 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@aybikedalbul79/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[✦ Token Supply Strategies: Fixed , Deflationary, Inflationary]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/token-supply-strategies-fixed-deflationary-inflationary-1684a34e5d09?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1684a34e5d09</guid>
            <category><![CDATA[blokchain]]></category>
            <category><![CDATA[economics]]></category>
            <category><![CDATA[incentives]]></category>
            <category><![CDATA[tokenomics]]></category>
            <category><![CDATA[token-design]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 25 Apr 2025 02:32:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-04-25T03:06:55.476Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><em>✦ Token Supply Strategies: Fixed , Deflationary, Inflationary</em></h3><p><em>🌊 </em><strong><em>Systems are strong when everything goes as planned. The real test begins when panic sets in.</em></strong></p><p><em>Enjoy your reading!</em></p><blockquote>❗In this context, “token” refers to digital assets that may or may not be native to a blockchain. While technically “coins” and “tokens” differ, both are considered digital assets.</blockquote><p><strong>TL;DR:</strong> Fixed, inflationary, and deflationary supply models dictate token scarcity, incentives, and value dynamics.</p><figure><img alt="Bu grafik, Bitcoin’in blok ödüllerinde gerçekleşen halving (yarılanma) olaylarının zamanla fiyat üzerindeki etkisini gösteriyor." src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wk3zYvxn_pxSEH3KJBmJTg.gif" /></figure><h3>⚙️ <strong>What Is a Supply Model?</strong></h3><p>Imagine you have a gift card from your favorite coffee shop.<br> ➡️ It gives you <strong>100 free coffees</strong>, but the cafe warns: “Once you’ve used 100, we won’t reload — first come, first served.”<br> Contrast that with another shop:<br> ➡️ “No problem — we add <strong>10 new coffees every week</strong>, so everyone can keep sipping.”<br> And one more twist:<br> ➡️ “With every coffee you buy, we <strong>burn one credit</strong>, making the remaining ones more valuable!”</p><p>➤ That’s exactly how <strong>token supply models</strong> work in crypto:</p><p>🔹 Some tokens are <strong>capped</strong> (e.g., Bitcoin).<br> 🔹 Some rely on <strong>continuous issuance</strong> to fuel activity.<br> 🔹 Some <strong>burn</strong> tokens to drive scarcity.</p><p>➤ We call all of these the <strong>token supply model</strong>.</p><p>➤ <strong>Why does it matter?</strong><br> ✅ It reveals how the token was designed to behave.<br> ✅ It signals what investors might expect in the future.<br> ✅ Most importantly: a system’s <strong>long-term survival</strong> depends on its supply model.</p><h3><strong>1️⃣</strong> <strong>Fixed Supply: “There’s No More, Sorry!”</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zp1i7V_RoVI5AyNX0Vwo6Q.png" /></figure><p>➤ This model tells us: “Only this many tokens exist — no more, no less.”</p><p>📌 For example, Bitcoin has a hard cap of <strong>21 million</strong> tokens, with over <strong>19 million</strong> already in circulation. That means growth relies on <strong>demand</strong>, not new issuance.</p><p>➤ <strong>What if demand rises?</strong><br> 📘 Econ 101: <strong>Fixed supply + rising demand </strong>⟶ <strong>price goes up.</strong></p><p>📌 Many investors think: <em>“Limited supply means these tokens could become more valuable over time.”</em></p><h4>⚠️ <strong>Where do problems start?</strong></h4><p><strong>1️⃣ Liquidity Crunch &amp; High Transaction Fees</strong></p><p>🔹Supply is capped, yet everyone wants in.</p><p>🔹<strong>Swaps may not find enough tokens</strong>, making trades harder.</p><p>🔹Result: network congestion and spiking gas fees.<br> 💸 A small investor might think: “<em>Transactions are too costly — why bother?</em>”</p><p><strong>2️⃣ Reward Distribution &amp; Incentive Decay</strong></p><p>🔹 Fixed-supply systems often cut block rewards over time (“halving,” like Bitcoin’s every 4 years).</p><p>🔹Early on, miners get more BTC per block; later, rewards halve.</p><p>🔹 This can lead to: “<em>My work isn’t paying off</em>” — incentives drop, participation falls.</p><p><strong>📌 Example: </strong>2009: 50 BTC/block <strong>➡ </strong>2012: 25 BTC <strong>➡ </strong>2016: 12.5 BTC <strong>➡ </strong>2020: 6.25 BTC <strong>➡ </strong>2024: 3.125 BTC</p><p>❗️ As rewards shrink but costs (electricity, hardware) stay the same, miners may exit — weakening network security.</p><p><strong>3️⃣ Fair-Launch vs. Early-Bird Dominance<br></strong> ➤ Fixed supply ≠ fair distribution.<br>➤ If early backers hold most tokens:<br> 🔹centralization risk rises<br> 🔹price manipulation opportunities grow<br> 🔹community trust erodes</p><p>📌 In crypto, these are called “whale dominance” or “pre-mine” issues.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*kNpfTF4gRvdkjM3C" /><figcaption>This chart shows how Bitcoin’s halving events — when block rewards are reduced — have affected its price over time.</figcaption></figure><h3>2️⃣ Inflationary Supply: “What If Tokens Keep Getting Issued?”</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*KWcFPJh-Vpb0jR-Y3VnczQ.gif" /></figure><p>➤ This model’s basic philosophy is simple:</p><p>🔺 If there’s demand, you keep minting new tokens!</p><p>➤ That means there’s no hard cap on total supply — or if there is, it’s set very high. Every year or every block, a fixed number of new tokens enters circulation. These tokens are typically distributed to:</p><p>🔹 <strong>Active participants</strong> — network rewards<br> 🔹 <strong>Stakers</strong> — passive income<br> 🔹<strong>Validators/miners</strong> — operational incentives<br> 🔹 <strong>Community</strong> — airdrops or treasury grants</p><h4>👩‍💻 ️<strong>Sound familiar?</strong></h4><p>➤ This mirrors traditional finance: just as central banks print money when needed, some blockchain projects issue tokens to meet demand, ensure liquidity, and keep the ecosystem alive.</p><p>📌 Ethereum’s PoS still mints new ETH. Validators earn rewards for confirming transactions — that’s inflation in action. Thanks to EIP-1559, some periods even see net supply <strong>shrink</strong>. 🔥</p><h4>⚠️ <strong>Risks?</strong></h4><p>➤ Inflationary systems never stop issuing. New tokens enter each block, epoch, or interval to keep things moving. But beware:</p><p>📘<strong>Econ 101:</strong> If demand stays flat while supply grows ⟶ token value drops.<br> Then a chain reaction hits:</p><p>🔹 Price falls ⟶ Staking loses appeal ⟶ New users avoid the network ⟶ Liquidity dries up ⟶ Ecosystem stagnates</p><p>➤ Users think, “<em>More tokens keep flooding in; my coins lose value — time to sell.</em>”</p><p>⚡ ️The result: <strong>oversupply and higher crash risk.</strong></p><p>🔹 <strong>Other potential issues:</strong></p><ul><li>Large treasury ⟶ centralization risk</li><li>Most tokens as staking rewards ⟶ pure yield focus</li><li>New users buying ever-cheaper tokens ⟶ sustainability collapses</li></ul><h4>🧩 <strong>Is inflation always bad?</strong></h4><p>➤ Not at all. When well designed, it can keep a system vibrant. Here’s how:</p><p>1️⃣ <strong>Gradual taper:</strong><br>🔹Year 1: +8% issuance<br>🔹Year 2: +6%<br>🔹Year 3: +4%<br>🔹Year 4: +2%<br> ➡ Early growth, then equilibrium.</p><p>2️⃣ <strong>Fee-based rewards:</strong><br><em> “Instead of minting, we share transaction fees.”<br></em> ➤ Fees go to stakers, or burned tokens reduce supply — raising value without new minting.</p><p>3️⃣ <strong>DAO-controlled issuance:</strong><br> ✔New minting requires a community vote.<br> ✔️ Approved → mint<br> ❌ Denied → hold off</p><p><strong>👥</strong> Inflation is governed, not automatic.</p><p><strong>💡 </strong>An inflationary model isn’t inherently flawed — but without careful planning, token value can erode despite ecosystem growth. Projects that answer “<em>Do we really need these new tokens?</em>”, “<em>Can demand absorb this issuance?</em>”, and “<em>Can the system renew itself over time?</em>” remain valuable — so look beyond the whitepaper into the code.</p><h3>3️⃣ <strong>Deflationary Supply: “Becoming More Valuable by Burning”</strong></h3><p>➤ This model’s logic is straightforward:<br><em> “Let’s shrink the circulating supply over time so that each remaining token is worth more.”</em><br>➤ Whenever transactions occur or at scheduled intervals, a portion of tokens is <strong>burned</strong> — creating scarcity and the potential for price appreciation.</p><h4>🔥 <strong>How Does the Burn Mechanism Work?</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/446/0*eSYAXYBV5_dArkxh" /></figure><p>🔹 <strong>Fee-based burns:</strong> Whenever a transaction happens, a small slice of the fee gets burned automatically (think Ethereum’s EIP-1559). So, the busier the network, the more tokens vanish.<br> 🔹 <strong>Periodic buy-back &amp; burn:</strong> Every now and then, the project buys tokens from the open market and burns them — removing them from circulation for good.<br> 🔹 <strong>Community/DAO burns:</strong> Occasionally, the community votes to burn a big chunk of tokens in one go, giving the price a sudden boost.</p><h4>🎯 <strong>Advantages of Deflationary Supply</strong></h4><p>1️⃣ <strong>Price Appreciation</strong></p><p>📘 Econ 101: Supply down + stable demand ⟶ price up.</p><p>“<em>There were 1,000 tokens yesterday, now only 800 remain — my share just got rarer.</em>”</p><p>📌 Ethereum’s EIP-1559 sometimes burns more ETH than is issued, making net supply negative.</p><p>2️⃣ <strong>Investor Confidence</strong><br>➤ Regular burns signal to holders: “<em>We’re actively protecting token value.</em>”<br> 📌 BNB does transparent quarterly burns funded by profits — boosting long-term trust.</p><p>3️⃣ <strong>Natural Scarcity &amp; Sustainability</strong><br>➤ Networks like Solana and Avalanche burn a portion of fees to balance issuance — allowing growth without unchecked inflation.</p><h4>🚨 <strong>Risks in Deflationary Systems</strong></h4><p><strong>⚠️ High Transaction Fees</strong></p><p>🔹If burns rely on fees, gas costs can skyrocket — pricing out small users (Ethereum’s congestion is a prime example).</p><p>⚠️ <strong>Over-Appreciation &amp; Volatility</strong></p><p>🔹Large burns can send prices soaring, then crashing on speculation — undesirable for a stable ecosystem.</p><p>⚠️ <strong>Centralization Risk</strong></p><p>🔹If tokens aren’t fairly distributed, burns concentrate remaining supply among whales — undermining decentralization and marginalizing small holders.</p><h3>Example Analysis: Terra (LUNA) Whitepaper</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RxC6NMIT6dkoPR7whwlPDg.gif" /></figure><h4>🤔 <strong>Terra’s Promises vs. Reality</strong></h4><p>➤ Terra (LUNA) set out to revolutionize finance with UST, an algorithmic stablecoin. The Terra team wanted to build a “code-only” monetary system, even declaring in their Whitepaper:</p><p><em>“Money can be governed purely by code.”</em></p><p>➤At first, everything seemed perfect.</p><p>➤ But in 2022, a tiny flaw in the system tore the algorithm apart: UST couldn’t hold its dollar peg, and LUNA lost over <strong>99% of its value in minutes</strong> — one of the largest crashes in crypto history.</p><p>🤔 So who was to blame? Investors? The markets? Or a fundamentally broken supply model from the start? Let’s dig in!</p><h4>⚙️ <strong>Supply Mechanism in the Whitepaper</strong></h4><p>➤ On paper, the mechanism was elegant:</p><p>🔸 <em>“Burn LUNA to mint UST; burn UST to mint LUNA.”</em></p><p>➤ This implied everyone would keep using UST, no one would panic, and LUNA would always retain value. But what if…</p><p>🔹Someone suddenly withdrew <strong>billions of UST</strong>?</p><p>🔹UST dipped below $1 but <strong>no one did the arbitrage</strong> to restore the peg?</p><p>🔹LUNA kept getting minted as its price collapsed?</p><p>➤ These scenarios were <strong>never</strong> addressed in the Whitepaper — at best, brushed off with “it will rebalance on its own.” And in 2022, all those “what-ifs” hit at once.</p><p>➤ Terra’s founders aimed for a dollar peg (1 UST = 1 USD) <strong>without</strong> holding cash reserves — using LUNA as collateral instead. The Whitepaper pitched:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*aqkIJsHxBmPAp5H6BTU9Jg.png" /><figcaption><a href="https://classic-docs.terra.money/docs/learn/protocol.html#seigniorage">From the Seigniorage section in the Whitepaper: Minting UST burns equivalent LUNA; since Columbus-5, all seigniorage is burned.</a></figcaption></figure><p>🔁 <strong>“Burn LUNA to mint UST; burn UST to mint LUNA.”</strong></p><p>🔹If UST &gt; $1 ⟶burn UST, mint LUNA</p><p>🔹If UST &lt; $1 ⟶burn LUNA, mint UST</p><p>➤ No reserves, just an algorithm — relying on unbroken, high-volume liquidity and arbitrageurs’ confidence, none of which the Whitepaper examined in detail.</p><p>🎯 <strong>Why It Seemed Smart in Theory?</strong></p><p>✅ <strong>Self-adjusting supply:</strong> If demand rose, burning LUNA to mint UST would make LUNA scarcer and more valuable.</p><p>✅ <strong>Peg maintenance via arbitrage:</strong></p><p>🔹At $0.98 UST, burn $1 worth of LUNA to get 1 UST ⟶ sell UST for profit ⟶ peg recovers.</p><p>🔹At $1.02 UST, burn 1 UST to mint $1 worth of LUNA ⟶ sell LUNA ⟶ price stabilizes.</p><p>✅ <strong>Unlimited growth promise:</strong> “Our stablecoin needs no reserves — more use means more growth.”</p><p>🛑 <strong>But Reality Was Different</strong><br>➤ The Whitepaper’s weakest assumption was <strong>“constant demand.”</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/865/1*BQakCxOjohh9Q-bgDGB2QA.png" /><figcaption>📉 In 2022, the Terra (LUNA) price chart illustrates the sudden, steep crash when the algorithmic stablecoin system collapsed. Supply ballooned unchecked, confidence evaporated, and LUNA fell to almost zero within days.</figcaption></figure><h4>💰 <strong>Anchor Protocol: The Trap of High Yields</strong></h4><p><strong>First, what is Anchor Protocol?</strong></p><p>➤ Think of it like a bank offering <strong>19.5% fixed interest</strong> on UST deposits — when banks barely gave 1–2%. And instead of covering this with real revenue, Anchor paid it out of <strong>new deposits</strong>, making it an economically fragile, Ponzi-like model.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fcofRWCTRbDQAE7KSdexAg.png" /><figcaption><a href="https://docs.anchorprotocol.com/anchor-2/protocol/money-market/deposit-rate-subsidization">From the Deposit Rate Subsidization section: Anchor Protocol sustains its target deposit rate via borrower ANC distribution and direct subsidization.</a></figcaption></figure><p>➤ <strong>How the crash unfolded:</strong></p><p>🔹UST lost user confidence ⟶ massive withdrawals.</p><p>🔹The peg broke (1 UST ≠ $1).</p><p>🔹If UST &lt; $1 ⟶ burn UST, mint LUNA → LUNA supply exploded, price plummeted.</p><p>🔹If UST &gt; $1 ⟶ burn LUNA, mint UST → but by then LUNA was nearly worthless.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Z_oaLJZRh49pzyO9Ei13dw.png" /><figcaption><a href="https://defillama.com/protocol/anchor">📊 Total Value Locked (TVL) in Anchor Protocol — May 2022 UST Depeg Crisis</a></figcaption></figure><h4>🛠️ <strong>Fundamental Tokenomics Flaws</strong></h4><p>➤ Even a technically solid Whitepaper can fail if it ignores real-world behavior:</p><p>1️⃣ <strong>Infinite Demand, Unshakable Trust?</strong></p><p><em>“UST demand will never waver. If it dips, arbitrageurs will restore the peg.”</em></p><p>🛑 <strong><em>Reality:</em></strong></p><p>🔹Demand <strong>can</strong> collapse (Anchor withdrawals).</p><p>🔹Arbitrageurs quit when confidence vanishes.</p><p>🔹No amount of code can counter mass panic.</p><p>2️⃣ <strong>LUNA’s “Unlimited” Supply</strong><br> ➤ No hard cap on LUNA meant:</p><p>🔹Peg break → endless LUNA minting ⟶ <strong>hyperinflation</strong> (trillions of LUNA minted in a single day!).</p><p>🔹LUNA price ⟶ <strong>–99.9999%</strong> collapse.</p><p>🔹Supply + demand + algorithm = total failure.</p><p>3️⃣ <strong>Timing Flaws in Mint &amp; Burn</strong><br> ➤ Though theoretically balanced, real-time block delays matter:</p><p>🔹Tendermint’s ~6-second blocks couldn’t keep pace with panic-driven trades.</p><p>🔹Even a few seconds’ lag destroyed equilibrium.</p><p>4️⃣ <strong>Ignoring Anchor Protocol’s Influence</strong><br> ➤ The Whitepaper barely mentioned DeFi dApps like Anchor — yet in practice, Anchor was UST’s <strong>primary demand engine</strong>:</p><p>🔹19.5% yields ⟶ artificial UST demand ⟶ burn/mint cycles →⟶ systemic strain.</p><h3>💡 It’s Code — But It’s Also Psychology &amp; Perception</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/0*zkzl3g7IFctXyXpA.gif" /></figure><p>➤ On paper, Terra’s design was bulletproof. The whitepaper explained supply adjustments and the burn/mint cycles in meticulous detail. But in the real world, it wasn’t a line of code that broke the system — it was <strong>human psychology.</strong></p><p>➤ All it took was one headline to flip the switch: everyone went into “withdraw everything” mode. <strong>Panic</strong>, waves of FUD, and network congestion combined into a perfect storm. The algorithm that had been flawless for months suddenly couldn’t keep up.</p><p>➤ Here’s the catch: whitepapers map out how tokens are minted, burned, and how a peg is maintained — but nobody writes, “<strong>What if everyone withdraws at once?</strong>” Without rehearsing the human element or running real stress tests, your code looks great … until that watershed moment arrives and everything unravels.</p><h4><strong>3 Golden Rules for Token Design</strong></h4><p><strong>💡 </strong>No matter how robust your code is, human behavior and market reactions can upend it all.</p><p><strong>💡 </strong>Supply models must be stress-tested against every conceivable scenario.</p><p><strong>💡</strong> Tokenomics isn’t just about formulas; it’s behavioral engineering.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*x0UYIIEOU9wxkvfN.jpg" /></figure><p>💭<em> Stablecoins, burn mechanisms, and inflation controls are just the tip of the token-economics iceberg — there’s a vast, intricate world beneath every protocol that we’ve only skimmed here..</em></p><p>💭<em> Thanks for reading! From now on, don’t just watch a token’s price — dive into its code, too. Bye!👋</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/348/0*qI-z7YAhzUaDxlE1" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1684a34e5d09" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[‍♂ ERP Avantajları: İşletmenizi Nasıl Daha Verimli Hale Getirir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/erp-avantajlar%C4%B1-i%CC%87%C5%9Fletmenizi-nas%C4%B1l-daha-verimli-hale-getirir-881b2e9f412c?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/881b2e9f412c</guid>
            <category><![CDATA[enterprise-resource-plan]]></category>
            <category><![CDATA[sap]]></category>
            <category><![CDATA[erp-software]]></category>
            <category><![CDATA[business-management]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 02 May 2024 14:24:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-05-02T14:33:54.178Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>✨ Selam millet! Sizlere @YıldırımGroup ve Garip &amp; Zeycan YILDIRIM Vakfı’nın hazırladığı “Dijital Ekonomide Kadının Güçlenmesi” programında öğrenmiş olduğum ERP sistemlerinden bahsetmek istiyorum.</h4><p>Hazırsanız başlayalım!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/0*fdS7wAXuzi3nr9Po" /></figure><p>Öncelikle şunu bilmemiz gerekiyor ki, ERP dediğimiz sistemlerin amacı karmaşık iş süreçlerini yönetebilmemizi ve verimliliği arttırabilmemizi sağlamak. Peki <em>iş süreçlerinden</em> ve <em>verimlilikten</em> kastım ne? Bunu ilerleyen kısımlarda daha net şekilde işleyeceğim.</p><h3>🧙‍♂️ <strong>ERP Nedir?</strong></h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*-nVnEYMGjSfht9FN.gif" /></figure><p>Bir örnek üzerinden anlatayım:</p><ul><li>Diyelim ki online alışveriş sitesinden bir ürün satın aldınız. Bu sipariş, satın alma departmanından başlayarak üretim, stok, satış, muhasebe ve hatta insan kaynakları departmanına kadar işletmenin her alanına dokunuyor.</li><li>ERP amacı aslında bölümler arasındaki siloları (farklı bölümler arası iletişim eksikliği) iyileştirmektir. Her iş biriminin birbirine dokunduğu alan vardır. Bu alanların veri tabanı benzeri sistemler üzerinde işi beraber yürütmelerini hedefler.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/430/1*HFYLKZHEscqoa4OagVsE7Q.gif" /></figure><ul><li>Örneğin, insan kaynakları departmanı ile muhasebe ve finans birimi arasında yakın bir etkileşim vardır. Bir işletmede daha fazla insan gücüne ihtiyaç duyulduğunda, bu durum insan kaynakları departmanıyla başlar, ancak bu kararın finansal olarak desteklenebilir olup olmadığını belirlemek muhasebe ve finans biriminin sorumluluğundadır. Yani, insan kaynakları departmanı eleman alımıyla ilgilenirken, muhasebe ve finans birimi bu yeni çalışanların maaşları, vergileri ve diğer maliyetleriyle ilgilenir.</li></ul><h3>🧙‍♂️ ERP Sistemlerinin Teknolojik Gelişimi:</h3><p>Burada bir kavramla karşılaşıyoruz : <em>In Memory Computing</em></p><h4>In Memory Computing Nedir?</h4><ul><li>Eskiden, bir sistemden rapor çekmek istediğimizde, veriler diskten okunurdu ve bu süreç oldukça zaman alırdı.<br>Ancak günümüzde, daha gelişmiş işlemci teknolojileri ve artan bellek kapasiteleri sayesinde, veriler sunucunun hafızasına yazılmaktadır.<br>Bu da demek oluyor ki, raporlama işlemi daha hızlı ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir. İşte bu teknoloji trendine In Memory Computing diyoruz.</li><li>Bu yeni teknoloji, ERP sistemlerinde de kullanılmaktadır.</li><li>Artık, verilerin sunucu belleğine yazılması, ERP sistemlerinin performansını artırırken, işletmelere daha hızlı ve etkili bir hizmet sunma imkanı sağlıyor diyebiliriz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*heCTanOaVLLUnRXSSrkLfg.gif" /></figure><p>Şimdi size ERP Tedarikçi Şirketlerinden olan SAP’ den bahsetmek istiyorum!</p><h3>🧙‍♂️ Systems, Applications and Products in Data Processing — SAP Nedir?</h3><ul><li>SAP, Almanya merkezli bir yazılım şirketidir ve dünyanın en büyük kurumsal yazılım sağlayıcılarından biridir.</li><li>SAP; ERP, veri yönetimi, iş zekası, müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) ve dijital dönüşüm çözümleri gibi bir çok alanda yazılım ve teknoloji çözümleri sunuyor.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bl_XjcNax8gVTPqgwdRqaA.png" /></figure><ul><li>“Peki, bir SAP sisteminde işler nasıl ilerliyor?” sorusunun cevabını aşağıdaki SAP ’ye ait 9 modülü, verdiğim Bisiklet Şirketi örneği üzerinden inceleyerek çok basit bir şekilde anlayabilirsiniz. O zaman devam edelim!</li></ul><h4>➡️ 1.Sales And Distribution — SD</h4><ul><li>Diyelim ki bir X şirketi yeni bir bisiklet modelinin lansmanını yapması sonrası müşterileri tarafından online platform üzerinden sipariş edilsin. <br>Müşteri siparişinin alınması, stokta olup olmadığının kontrolü ve teslimat için gerekli sürecin başlatılması gibi işlemler SD modülü tarafından kontrol ediliyor.</li><li>Özetle her bir siparişin faturalandırılması ve müşteriye zamanında ulaştırılması bu modül tarafından yönetilir diyebiliriz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/881/1*okVrIKTbhHmqWgo2zGxPnA.png" /></figure><h4>➡️ 2.Materials Management — MM</h4><ul><li>Biliyoruz ki bu yeni model bisikletin üretimi için lastik, zincir gibi gerekli malzemeler tedarik edilmelidir. Bu işlem süreci ise MM modülü tarafından kontrol ediliyor.</li><li>Satın alma departmanı, tedarikçilerden en uygun fiyatları alır ve siparişleri verir. Gelen malzemeler stoklara kaydedilir ve üretim için hazır hale gelir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/947/1*JqY0qS_6R_6nt6Gg44SFsg.png" /></figure><h4>➡️ 3.Production Planning — PP</h4><ul><li>Öncelikle şunu söylemeliyim ki; bir ürünü üretebilmek için <em>Product Tree</em> dediğimiz ürün ağacına ihtiyaç vardır. Ürün ağacı, ürünü oluşturacak parçalar anlamına gelmektedir.</li><li>! Ürün ağacı kendi başına yeterli değil. Ürünü bütün halde elde etmek için parçalarla neyi nasıl üreteceğimizi söyleyecek bir <em>Bill Of Material (BOM) </em>dediğimiz ürün reçetesine de ihtiyaç vardır.</li><li>Yukarıda verdiğimiz örnekten devam edecek olursak; bu bisiklet modelinden kaç adet üretileceği, makine ve iş gücü ihtiyaçları bu modülde planlanıyor. Böylece üretim süreci de bu plana göre yönetiliyor diyebiliriz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/940/1*YMVcUPQQ0K4Fa0Ms2r2uZw.png" /></figure><h4>➡️ 4. Quality Management — QM</h4><ul><li>Gelelim bir sonraki modüle; üretilen her bisiklet, üretim sonrası QM Modülü ile kalite kontrol süreçlerinden geçer. Kalite kontrolü satın alma sürecindeki kişiler tarafından kontrol sağlanıyor. Yani ürünün şirket standartlarına ve güvenlik normlarına uygunluğunu kontrol eder.</li><li>Eğer bu modülde herhangi bir eksik ya da hata tespit edilirse, revize edilir ve bisiklet yeniden üretime gönderilir.</li></ul><blockquote><strong>Nihai üründe kalite kontrol : </strong>Bir ürünün son halinin belirlenen standartlara ve beklentilere uygunluğunu değerlendirmek için yapılan bir süreçtir. Bu süreçte, ürünün görünüşü, işlevselliği, dayanıklılığı ve diğer özellikleri incelenir. Amaç, ürünün müşteri memnuniyetini sağlayacak kalitede olduğundan emin olmaktır.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/871/1*WGIFOvpjQ7wXNslCderj8g.png" /></figure><h4>➡️ 5. Project System — PS</h4><ul><li>Şirketimiz yeni bir üretim tesisi kurmayı planlıyor olsun. PS modülünde bu yeni projenin tüm yönleri yönetilir.</li><li>Yani, bu yeni tesisin yeri, büyüklüğü, kapasitesi ve teknolojik donanımları ne olacak? (Proje Planlaması)<br>İnşaat maliyetleri, makine ve ekipman alımları, işçilik giderleri gibi maliyetler ne kadar? (Bütçe Planlaması)<br>Başlangıç-bitiş tarihlerinin belirlenmesi gibi her bir görev ne kadar sürecek? (Zaman Çizelgesi Oluşturma)</li><li>İşte bu planlamaların yönetimini PS modülüne gerçekleştiriyoruz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Wzb-Nlzd3jn9YQ52S7S3pg.png" /></figure><h4>➡️ 6. Plant Maintenance — PM</h4><ul><li>Eveet, tesisimizi kurduk. Sadece kurmak yetmez öyle değil mi? Bu tesislerin düzenli <em>bakım</em> ve onarımlardan da geçmesi gereklidir.</li><li>Burada bakımdan kastım; makine arızalarını önlemek ve üretim süreçlerinin kesintisiz devam etmesini sağlamak olabilir. Mesela sensör teknolojileri kullanılarak makinede anormal bir durum tespit edilebilir.</li><li>Ya da diyelim ki bisiklet çerçeve bükme makinesi arızalandı. Bu modül arızanın nedenini belirler, gerekli yedek parçayı saptar ve onarım için personel yönlendirir diyebiliriz.</li></ul><blockquote>NOT: Ham maddesini alıp kullandığım ürüne bilinçli olarak yapılan bakımlar <strong>planlı bakım </strong>olarak isimlendirilirken, doğal afet gibi beklenmedik durumlarda karşılaştığımız zaman yapılan bakımlara <strong>plansız bakım</strong> deniliyor.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VlpfyhuNmAfEbP93Osn3pg.png" /></figure><h4>➡️ 7. Asset Management — AM</h4><ul><li>AM modülü, bisiklet üretim tesisimizde bulunan tüm makineleri, tezgahları, depo ekipmanlarını ve diğer varlıkları merkezi bir veri tabanında kaydeder. Her bir varlık için benzersiz bir kimlik numarası atanır ve varlık ile ilgili tüm detaylar (marka, model, seri numarası, kurulum tarihi, vb.) bu numaraya bağlı olarak kaydedilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r-jbc8jUTmJELn_dXIM_fw.png" /></figure><blockquote>Burada üzerinde durduğumuz kavram<em> ‘</em><strong>duran varlık</strong><em>’.</em> Yani bir yerden başka yere taşıyamadığımız ya da taşımak için büyük maliyetler gereken varlıklardır. Bir bina olabilir, monte edilmiş halde olan büyük fabrika makineleri olabilir. Bu duran varlıkların kaydının tutulduğu modüldür diyebiliriz.</blockquote><h4>➡️ 8. Human Resources — HR</h4><ul><li>Bu modülü bildiğinizi varsayıyorum çünkü işe alım süreçlerinde İnsan Kaynakları görev alıyor.</li><li>Örneğin bir aday başvurduğunda, HR adayın bilgilerini toplar ve değerlendirir. Ardından, iş görüşmeleri ve yetenek değerlendirmeleri yapılır. Başvuru onaylanmasıyla birlikte işe başlama tarihleri ve kişisel bilgiler modülde kaydedilir.</li><li>Maaş fonksiyonunu değerlendirip, çalışanların performansının ölçüldüğü modüldür diyebiliriz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*FVSj9xMh7Hos5Bnp.gif" /></figure><h4>➡️ 9.Financial Accounting — (FI)</h4><ul><li>Hatırlıyorsak verdiğimiz örneğe göre X Bisiklet Şirketi yeni bisiklet modelini ürettikten sonra gerekli malzemelerin tedarik edilmesi gerekiyordu. İşte bu malzemelerin satın alımıyla ilgili finansal işlemler ve bu malzemelerin maliyetleri FI modülü aracılığıyla kaydediliyor.</li><li>Müşterilerden alınan ödemeler ve borç gibi kalemler de yine bu modül üzerinden takip ediliyor.</li><li>Özetle; tüm bu modüllerin gelir tablosunun bilançosunu çıkartır ve muhasebe kısmına bakan modüldür dersem yanlış olmaz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*6s_zSiGOHrOSDBGV" /></figure><blockquote>NOT: WorkFlow şu süreçlerin tamamına deniliyor: Diyelim ki bir satın alma talebi açtık → Bu talep yöneticiye onay için gider → Finansal kontrolü incelenir → Satın Alma Departmanına gider → Depoya ürün girişi gerçekleşir→ Teslim</blockquote><h3>🧙‍♂️ ERP İmplementasyonu</h3><p>Evet, teori kısmını anladıysak yavaş yavaş teknik kısma doğru geçmek istiyorum.</p><p>ERP implementasyonu, bir şirketin bir ERP sistemini başarıyla uygulaması sürecidir. Bu süreç belirli adımları içerir ve bu adımlardan yukarıda kabaca bahsettik.</p><p>Bu adımların yanı sıra; uygun bir ERP yazılımının seçilmesi, bu yazılımın özelleştirilmesi ve yapılandırılması, mevcut verilerin yeni sisteme aktarılması da yine implementasyon sürecine dahildir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/645/0*eEsZK7WhYDIrwLK7.gif" /></figure><p>Bunun için;</p><ul><li>Örneğin, bir üretim şirketi için üretim, envanter yönetimi, satış ve muhasebe gibi iş süreçleri vardır ve bu yazılım saydığım iş süreçlerini yönetmek için kullanılıyor. Kısaca şirketin ihtiyaçlarına uygun olan yazılımın seçilmesi ve bu yazılımın şirketin mevcut iş süreçlerine uyarlanması gerekiyor diyebiliriz.</li><li>Tabii ki bu yazılım ürünleri de şirketten şirkete göre değişiyor. Yani büyük şirketler SAP S/4 HANA kullanırken daha küçük ölçekli şirketler SAP Business One kullanıyor diyebiliriz. Mesela küçük bir perakende mağazası ve ya bir hizmet şirketi SAP Business One’ı kullanırken üretim devi ya da uluslararası bir şirket SAPS/4 HANA’yı kullanabilir. Özetle, şirketin ihtiyacına göre farklı özelliklerdeki ürünler kullanılıyor diyebiliriz.</li></ul><h3>🧙‍♂️ Tedarik ve Üretim Zincirinin ERP Sistemlerindeki İşleyişi</h3><ul><li>Bir işletmenin ürünlerinin &amp; hizmetlerinin tedarik edilmesinden üretilmesine ve son tüketiciye ulaştırılmasına kadar olan süreci kapsar tedarik ve üretim zinciri. Bu süreci yönetmek için genellikle ERP sistemleri kullanılıyor.</li><li>Bu süreçle ilgili olarak önemli 2 başlığı inceleyelim:</li></ul><h4>➡️ Malzeme İhtiyaç Planlaması</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*iYvgZSilD1Jgc075.gif" /></figure><ul><li>Bisiklet üretici firması, ERP sistemini kullanarak tedarikçiyle entegre bir malzeme planlaması yürütüyor olsun. ERP sistemi, bisiklet üretimi için gerekli olan her bileşenin tedarik sürecini izler ve gerektiğinde otomatik olarak yeni siparişler oluşturur.</li><li>ERP sistemi tedarikçiye <strong>otomatik olarak </strong>yeni bir sipariş gönderir.</li><li>Bu aynı zamanda iletişim sorununu ortadan kaldırır.</li><li>Hangi malzemeden ne kadar tutulacağını çok net şekilde görebiliyoruz bu sayede.</li><li>Satın alma ile ilgili problemler ERP sistemi sayesinde çözülmüş olur.</li></ul><p>Bu alt başlığı geçmeden önce <strong>Güven Stoğu</strong> kavramından da bahsetmek istiyorum.</p><p>Güven Stoğu, beklenmedik talep artışları ve ya tedarik zinciri kesintileri gibi belirsizlikleri karşılamak için stoklanan fazla ürün miktarıdır diyebiliriz. Hemen bir örnekle açıklayayım. Diyelim ki bir cep telefonu üreticisi, yeni bir modelin piyasaya sürülmesiyle ilgili büyük bir talep artışı bekliyor. Ancak, tedarikçi tarafından sağlanan bazı malzemelerin teslimatı gecikebilir ya da üretim hatlarında beklenmedik bir arıza meydana gelebilir.</p><p>İşte bu gibi belirsizlikleri ortadan kaldırmak, şirket itibarini korumak ve müşteri memnuniyetini sağlamak için bu telefon üreticisi, güven stoğu oluşturur.</p><h4>➡️ Üretim Planlaması</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*uS0UPmeez3vyE8--.gif" /></figure><ul><li>Güven stoğundan bahsederken cep telefonu üreticisinin belirsizlikleri ortadan kaldırmak için malzemeleri depoladığını ve buna güven Güven Stoğu dediğimizi söylemiştim. “Peki hangi malzemenin ne kadar stokta bulunması gerektiğini nereden biliyor?” diye sorarsanız cevap yine çok basit! ERP sistemi geçmiş satış verileri ve tahminlerini kullanarak hangi telefon parçalarının ne kadarının stokta bulundurulması gerektiğini söyler. Böylece, beklenmedik talep artışlarıyla başa çıkmak için her zaman yeterli stok bulunur.</li><li>Farklı bir örnekten ilerleyecek olursak, bir beyaz eşya üreticisi ERP sistemini kullanarak yaz aylarında klima satışlarının artması bekleniyorsa buna göre üretim kapasitesini arttırır veya tedarik zincirini buna göre ayarlar.</li></ul><h4>➡️ Üretim Tarzları:</h4><ol><li><strong><em>Make to Stock (MTS):</em></strong> ERP sistemi, geçmiş satış verilerini analiz ederken hangi ürünün stokta bulundurulacağını belirler ve gerektiğinde yeni üretim siparişi verir.</li><li><strong>Make to Order (MTO): </strong>ERP sistemi müşteri siparişlerini izler ve gerektiğinde üretim sürecini başlatır. Yani arz-taleple çalışır diyebiliriz. (Bazı otomotiv ya da saat firmaları gibi)</li></ol><blockquote>Aslında MTO’ ı açıklamışken Seasonal Demand dediğimiz mevsimsel talepten bahsetmem harika olur. Mevsimsel Talep ediğimiz etki, talep değişikliklerinin; mevsimlerden, tatil zamanlarından, hava koşullarından ve buna benzer etkenlerden kaynaklanır. Bu dönemlerde talep azalır veya artar.</blockquote><blockquote>Kış aylarında; kışlık giysiler, elektrikli ısıtıcılar,</blockquote><blockquote>Yaz aylarında; güneş kremleri, dondurma, piknik malzemeleri,</blockquote><blockquote>Sonbahar aylarında; şemsiye, bahçe bakım ekipmanları, bisikletler</blockquote><blockquote>Mevsimsel Talebe örnek olarak verilebilir.</blockquote><p><strong>3. Assemble to Order: </strong>Montaja dayalı üretimdir. Stoktaki bir çok üründen müşteri tarafından sipariş edilir, birleştirme kısmı müşteriye kalır. Özetle ERP sistemi, müşteri taleplerini izler ve gerektiğinde özel malzemeleri ve kaynakları temin eder.</p><h3>🧙‍♂️ SAP Available Control Panel — ACP</h3><p>Teorik kısımların yoğunluğundan kaçıp biraz da arayüz üzerinden devam etmek istiyorum. Diyelim ki SAP arayüzünde yeni bir sipariş oluşturmak istiyorum:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/625/1*9hht6d8oNJyZV-9UQAee1w.png" /></figure><ol><li>➡️ 1 numaralı kısımda gördüğümüz VA01 kodu SAP ERP sisteminde <strong>yeni bir satış siparişi oluşturmak</strong> için kullanılan standart işlem kodudur. Bu kodu gördüğümüz zaman yeni bir sipariş oluşturulacağı aklımıza gelmelidir.</li><li>➡️ Sipariş oluşturacağımızı biliyoruz, bu cepte. 2. kısımda ise bu <strong>siparişin tipini</strong> belirliyoruz. Buradaki 0R belge numarası anlamına geliyor.</li><li>➡️ 3 numaralı kısımdaki “Organizational Data” alanı,<strong> siparişin işleneceği satış organizasyonunu </strong>(şirketin satış ve dağıtım faaliyetlerini temsil eden bir birim) temsil eder. <br>Mesela bu görselde bu alan için 1000 değeri seçilmiş. Bu, siparişin 1000 numaralı satış organizasyonu tarafından işleneceği anlamına gelir.</li><li>➡️ “Create with Referance” kısmında ise yeni bir sipariş oluştururken mevcut <strong>bir siparişe referans vermemizi</strong> sağlar. Bu sayede oluşturduğumuz siparişte birçok bilgiyi otomatik olarak doldurmamıza yardımcı olabilir ve zaman kazandırabilir. Mesela bir siparişte bir hata yapıldı ve düzeltilmiş bir sipariş oluşturmak istiyoruz ya da siparişin bir kısmını yeni bir siparişe kopyalamak istiyoruz, işte bu gibi durumlarda 4.bölge ile gösterilen kısım bize avantaj sağlayabilir.</li></ol><h3>🧙‍♂️ ABAP Programlama Dili</h3><ul><li>Buraya kadar bahsettiğim ERP sistemlerinde işleyişi sağlamak için SAP’nin geliştirdiği ABAP (Advanced Business Application Programming) programlama dili kullanılıyor.</li><li>Biraz da kod kısmından ilerlemek istiyorum:</li></ul><pre>REPORT MY_FIRST_ABAP_PROJECT.<br><br>DATA: material_type TYPE mara-mtart, <br>      material_group TYPE mara-matkl,<br>      planning_horizon TYPE i.<br><br>PARAMETERS: p_material TYPE mara-matnr, <br>            p_planning_horizon TYPE i. &quot;<br><br>START-OF-SELECTION.<br><br>  material_type = &#39;ROH&#39;.<br>  material_group = &#39;001&#39;. <br>  planning_horizon = p_planning_horizon. <br><br>  PERFORM material_planning USING p_material<br>                                  material_type<br>                                  material_group<br>                                  planning_horizon. <br>FORM material_planning USING    p_material TYPE mara-matnr<br>                                  p_material_type TYPE mara-mtart<br>                                  p_material_group TYPE mara-matkl<br>                                  p_planning_horizon TYPE i. <br><br>  WRITE: / &#39;Material:&#39;, p_material, <br>          / &#39;Planned type:&#39;, p_material_type, <br>          / &#39;Planned group:&#39;, p_material_group, <br>          / &#39;Planned time:&#39;, p_planning_horizon. <br><br>ENDFORM.</pre><p>➡️ Rapor ismini MY_FIRST_ABAP_PROJECT. olarak belirledikten sonra ilk kısımda malzeme tipi, grubu ve planlama periyodu (kaç haftalık veya kaç aylık bir dönemde planlama yapılacağını belirler) tutması için değişken atıyoruz:</p><pre>DATA: material_type TYPE mara-mtart, <br>      material_group TYPE mara-matkl,<br>      planning_horizon TYPE i. </pre><p>➡️ İkinci kısımda malzeme tipi, grup numarasını ve kullanıcıdan planlama periyodunu alacak parametreleri ekliyoruz:</p><pre>PARAMETERS: p_material TYPE mara-matnr, <br>            p_planning_horizon TYPE i. <br>START-OF-SELECTION.<br><br>  material_type = &#39;ROH&#39;.<br>  material_group = &#39;001&#39;. <br>  planning_horizon = p_planning_horizon.</pre><p>➡️ Bu kısımda material_planning isimli bir metodu çağırıp (4.adımda tanımlayacağız) yukarıda kullanıcıdan aldığımız parametreleri gönderiyoruz:</p><pre>PERFORM material_planning USING p_material<br>                                  material_type<br>                                  material_group<br>                                  planning_horizon.</pre><p>➡️ 4. kısımda; material_planning fonksiyonundaki malzeme planlama işlemleri gerçekleştirilir. Bu fonksiyon, belirtilen malzeme için planlanan üretim miktarını, malzeme tipi vs. belirliyor:</p><pre>FORM material_planning USING    p_material TYPE mara-matnr<br>                                  p_material_type TYPE mara-mtart<br>                                  p_material_group TYPE mara-matkl<br>                                  p_planning_horizon TYPE i. </pre><p>➡️ Ve son kısımda ise ilk kısımda girilen verileri ekrana yazdırıyoruz:</p><pre>WRITE: / &#39;Malzeme:&#39;, p_material, <br>          / &#39;Planlanan tip:&#39;, p_material_type, <br>          / &#39;Planlanan grup:&#39;, p_material_group, <br>          / &#39;Planlama süresi:&#39;, p_planning_horizon. <br>ENDFORM.</pre><p><em>💭 Eveet, benim anlatacaklarım bu kadardı. Bu içeriğimde ERP sistemlerinin ne olduğunu ve hangi alanlarda işe yaradığını detaylandırmak istedim.</em></p><p><em>💭 Okuduğunuz için teşekkür ederim, gelişimle kalın!</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/0*H59o-IQ-ccqYrBHh.gif" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=881b2e9f412c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Kodluyoruz’un Eğlenceli Yüzü!]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/kodluyoruzun-e%C4%9Flenceli-y%C3%BCz%C3%BC-f487cd744c1b?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f487cd744c1b</guid>
            <category><![CDATA[gelişim]]></category>
            <category><![CDATA[kodluyoruz]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[gönüllülük]]></category>
            <category><![CDATA[etkinlik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 29 Aug 2023 15:15:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-30T18:34:32.082Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>✨ Heey! Üniversite yıllarını kendini geliştirerek ve yeni insanlarla tanışarak geçirmek istiyorsan bu yazıya bir göz atman lazım! Bu içerikte <a href="https://medium.com/u/2befbd8f4197">Kodluyoruz</a> ile geçen serüvenimden bahsedeceğim. İyi okumalarr!</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PuXdK4YWF9FPCEq1YaJVjQ.jpeg" /></figure><h3>🚀 Kodluyoruz Gönüllülük Mekanizması!</h3><p>💮<em> </em>Öncelikle şunu söylemeliyim ki; özellikle üniversite yıllarında gönüllülük topluluklarında görev almanın iş hayatında bize katkı sağlayacak <strong><em>sosyal mühendislik</em></strong> için çok önemli olduğunu düşünüyorum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tmu7EswpidBBILUzJVFwpA.gif" /></figure><p>💮<em> </em>Okul gruplarında görev aldığım süre boyunca daha büyük ölçekli etkinliklere katılmak ve farklı insanlarla tanışma isteğimle, Kodluyoruz Gönüllülük Mekanizmasını keşfetme fırsatım aynı zamana denk geldi. Başvuruların açıldığı bir dönemde başvuru formunu doldurup gönderdim.</p><p>💮<em> </em>Başvurunun 2. aşaması olan online görüşmeyi <a href="https://medium.com/u/2354982940be">İrem Urfalıoğlu</a> ile tamamladıktan kısa süre sonra kabul aldığımı öğrendim. Evet, çok heyecanlı bir andı! 🤭</p><p>💮<em> </em>Sonraki süreçte neler mi oldu? 👇👇</p><h3>🚀 Atölyelerle kendini geliştirmeye başla!</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/1*_iegw-Y_en0GAjzDYOrAKA.gif" /></figure><p>💮 Her hafta perşembe günleri liderler tarafından düzenlenen atölyeler oldu. Hepimiz biliyoruz ki günümüzde gerek staj gerek iş arayışlarında dijital görünürlük bizi ön plana çıkarıyor. Atölyelerde ağırlıklı olarak dijital görünürlüğümüzü nasıl arttıracağımız gibi bir çok konu anlatıldı.</p><p>💮 Özetle bunu tamamen bilişim alanında kişisel gelişim gibi düşünebilirsiniz. Atölyede üzerinde durulan konulara bakınca nedenini daha iyi anlayacaksınız 👇</p><p><strong>İşte en verim aldığım atölye başlıkları</strong>:</p><p>💮 GitHub &amp; LinkedIn &amp; CV Atölyesi</p><p>💮 Medium &amp; LinkedIn Yaratıcı İçerik Yazma Atölyesi</p><p>💮 Excel Atölyesi</p><p>💮 Etkili Sunum Teknikleri Atölyesi</p><p><strong>Atölyelerimizden Bir Kare Paylaşmak İstiyorum:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ovQuVXI2Y2qWa1av_ZckXA.jpeg" /></figure><p>💮 Bu atölyeden aldığım püf noktalarla zaten halihazırda çalıştığım Node.js hakkında bir içerik paylaşmıştım. Görmek için <a href="https://www.linkedin.com/posts/aybikedalbul_kodluyoruz-nodejs-asistan-activity-7059504401207427072-HhQ0?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">tıklayabilirsin</a>.</p><h3>🚀 Gönüllü Discord Kahramanları!</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*-oWXE-Qc5ojV53cChoQIyg.gif" /></figure><p>💮 Discord’ta moderatörlük yaptığımız etkinliklerden bahsetmeden geçmek olmaz. Devam eden bu deneyimimin gönüllülük sürecimin en eğlenceli vakitleri olduğunu söyleyebilirim!</p><p>💮 Her çarşamba <strong>17.400+</strong> üyenin yer aldığı <a href="https://medium.com/u/2befbd8f4197">Kodluyoruz</a><strong> Discord</strong> sunucusunda çok eğlenebileceğiniz aynı zamanda kendinizi geliştirip yeni insanlarla tanışabileceğiniz etkinlikler gerçekleştiriyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hMA2ArwRqNdKe0AnVwsaWg.jpeg" /><figcaption>Detay İçin <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7059209459138461697?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">Tıklayabilirsin</a></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BjgJ8wCDPgUEXE0hVcYjtQ.jpeg" /><figcaption>Detay İçin <a href="https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7074399758697529345?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">Tıklayabilirsin</a></figcaption></figure><p>💮 Teknik asistanlar olarak, <a href="https://medium.com/u/2befbd8f4197">Kodluyoruz</a> <strong>Discord</strong> sunucusunda yaptığımız bazı etkinlikler eğlenme temalıyken bazıları sektörel bazda kendi deneyimlerimizi ve gözlemlerimizi paylaşma temalıydı. Yani yeri geldiğinde gülüp eğlendik, yeri geldiğinde saatlerce kod yazdık!</p><p>💮 Bizlere gelen soruları cevapladık ve sorularımızı sorduk!</p><h3>🚀 Ve yüz yüze buluşma zamanı gelir!</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QJgfMt2Ov1ACTOmO7-6MZA.jpeg" /></figure><p>💮 Eveet! Beraber oturup karşılıklı sohbet edebildiğimiz yüz yüze etkinlikler için Ankara kolunda yer aldığımı söylemeden olmaz. Özellikle sadece sanal ortamdan görüştüğüm benim gibi gönüllü arkadaşlarımla beraber etkinlik planlamak inanılmazdı!</p><p>💮 <a href="https://medium.com/u/819b475fca8f">Nur Arslan</a> başta olmak üzere diğer çok lider de etkinlik boyunca iletişimde kalarak bizi yalnız bırakmadılar. 🙏🏻🙏🏻</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*o6r-vdysvzEh0E3FK8skOw.jpeg" /></figure><p>💮 Bu tarz etkinliklerle ağınızı genişletmek, yeni fikirler edinmek cidden çok önemli. Neden mi? Çünkü asistan olarak görev aldığım yüz yüze olan etkinliklerde çabalarımın ve girişkenliğimin karşılığı olarak etkinliğe gelen katılımcıların özellikle bilişim anlamında tecrübelerini dinleme şansı da yakaladım!</p><p>💮 Bu etkinliklerden biri olan, <a href="https://medium.com/u/940e606ec51a">Microsoft</a>’un da desteklediği CommuniTEA Time etkinliğinden bir kaç kare paylaşmak istiyorum:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gXTZ5yCWgOdqv-htqBOy7w.jpeg" /><figcaption>Detaylar İçin <a href="https://www.linkedin.com/posts/aybikedalbul_kodluyoruz-ankara-community-activity-7075786258316169216-xyLq?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">Tıklayabilirsin</a></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6t_FfxaV8ijZ-oUM-cQIgA.jpeg" /><figcaption>Detaylar İçin <a href="https://www.linkedin.com/posts/aybikedalbul_kodluyoruz-ankara-community-activity-7075786258316169216-xyLq?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">Tıklayabilirsin</a></figcaption></figure><h3>🚀Etkinliklerde görev almaya devam!</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xpJkswGGpIDhr9o927EHaQ.jpeg" /><figcaption>Detaylar İçin <a href="https://www.linkedin.com/posts/iremurfalioglu_microsoft-yazaftlaftm-networking-activity-7071389843976560640-IBCj?utm_source=share&amp;utm_medium=member_desktop">Tıklayabilirsin</a>.</figcaption></figure><p>💮 7–8 haftalık atölyeler bittikten sonra ne mi oluyor? Artık Bootcamp &amp; Discord ve buna benzer tüm etkinliklerde görev almaya, ağınızı genişletmeye ve dijital görünürlüğünüzü arttırmaya devam ediyorsunuz.</p><p><em>💭 Evet, yazımın sonuna geldik. Bu yazımda anlatmak istediğim size katkı sağlayacağını düşündüğünüz etkinliklere ve gönüllülük mekanizmalarına dahil olmanın hem sosyal hem de kendinizi geliştirmek anlamında çok önemli olduğudur. 🌸</em></p><p><em>💭 Okuduğunuz için teşekkür ederim, gelişimle kalın! </em>🤗</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*ZNmjCb9jEEudAO8CZuCKPQ.gif" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f487cd744c1b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Staj Günlüğü Hafta 4 — The End.]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/staj-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC-hafta-4-the-end-cf50ba613de1?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cf50ba613de1</guid>
            <category><![CDATA[intern]]></category>
            <category><![CDATA[linked-server]]></category>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[sql]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 27 Aug 2023 14:11:16 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-28T22:49:41.973Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>🚀 Staj Günlüğü Hafta 4 — The End.</h3><p>💎 Stajımın son haftasında SQL’e dair daha detaylı bilgiler edindik. Öğrendiğim bilgileri içerik haline getirip paylaşmanın çok daha kalıcı ve eğitici olduğunu düşünüyorum. O zaman başlayalım!! 🏃‍♂️🏃‍♂️</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0eeuh6xQF9-YbyN7D8zISw.gif" /></figure><h3>✨ Backup ve Restore İşlemleri Hakkında:</h3><p>🔹Veri tabanların güvenliğini sağlamak ve veri kaybı durumlarına karşı önlem almak için restore (geri yükleme) ve backup (yedekleme) işlemleri önemlidir. Restore işlemi, yedeklenen verilerin geri yüklenmesini ifade ederken, backup işlemi verilerin yedeklenmesini içerir.</p><h4>✨ Backup (Yedekleme):</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*giu_CJRe3lo8H5IvDju6gw.gif" /></figure><p>🔹Şöyle ki; veri tabanındaki veriyi yedeklemek istediğimiz zaman Backup kullanıyoruz. Yedeğini aldığımız için verilerimiz güvende oluyor. Günlük, haftalık veya aylık backuplar alarak veri kaybını en aza indiririz.</p><p>🔹Örnek bir sorgu bakalım:</p><pre>BACKUP DATABASE MyDatabase TO DISK = &#39;C:\\Backup\\MyDatabase.bak&#39;;</pre><p>🔹TO DISK → yedekleme dosyasının disk üzerine kaydedileceğini belirtir.</p><h4>✨ 3 farklı Backup alma yöntemi vardır:</h4><p><strong>🔹 Full Backup (Tam Yedekleme):</strong></p><ul><li>Tüm veri ve dosyaların bir kopyasını oluşturur.</li><li>En geniş kapsamlı yedekleme türüdür.</li></ul><p><strong>🔹Differential Backup (Fark Yedeklemesi):</strong></p><ul><li>En son ki full backup sonrasında değişen verileri yedekler. Yani sadece son full backup sonraki değişiklikleri içerir.</li></ul><p>🔹<strong>Transaction Log Backup (İşlem Günlüğü Yedeklemesi):</strong></p><ul><li>Veri tabanının belirli anlardaki durumunu kaydetmek için kullanılır.</li><li>Veri kaybı durumunda, en son işlem günlüğü yedeklemesinden itibaren veri tabanını geri yükler.</li></ul><h4>✨ Restore (Geri Yükleme) :</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*jEw0uFrbQyoR00q1YLaeaA.gif" /></figure><p>🔹Aldığımız backup’ların yedekten dönme işlemine restore diyoruz.</p><p>🔹Geri yükleme işlemi, verilerin yedeklemesi yapıldığında kullanılan yönteme ve teknolojiye bağlı olarak değişebilir. Örneğin, bulut tabanlı yedeklemelerde, veriler genellikle çevrimiçi olarak geri yüklenebilirken, fiziksel medya kullanılan yedeklemelerde medyanın elde olması gerekebilir.</p><h3>✨ JOIN</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/1*vcPwH5A6pIVNxKZkK4OmLg.gif" /></figure><p>🔹Veri tabanında veri tekrarının oluşmaması için tablo oluştururken oluşturulan tablolar bir çok parçaya ayrılır.</p><p>🔹Bu parçalara ayrılan tablolar tek başına bir şey ifade etmeyebilirler. Dolayısıyla parçaların ilişkilendirilmesi için sanal olarak birleştirme işlemine tabi tutulur. Bu işlemi JOIN ifadesini kullanarak yapıyoruz. Yani iki veya daha fazla tabloyu sanal olarak birleştirmek, aralarında ilişki kurabilmek için Join kullanıyoruz.</p><pre>SELECT Customers.CustomerID, Customers.CustomerName, Orders.OrderID, Orders.OrderDate<br>FROM Customers<br>INNER JOIN Orders ON Customers.CustomerID = Orders.CustomerID;</pre><p>🔹Bu örnekte elimizde Customers ve Orders olmak üzere iki tane table bulunuyor. Müşterileri ve siparişleri birleştirme işlemi uygulayarak aralarında ilişki kuralım. Böylece hangi müşterinin hangi siparişi verdiğini bileceğiz. ( INNER JOIN)</p><p>🔹Buradaki CustomerID alanı iki tabloyu birleştiren ortak alan olarak kullanılacak.</p><p>🔹Bu sorgu sonucunda her müşterinin adı ve her bir müşterinin verdiği siparişlerin bilgileri listelenir.</p><p>🔹LEFT JOIN, RIGHT JOIN, FULL JOIN gibi farklı eşleşme türleri de bulunmaktadır. Bu türleri daha iyi öğrenmek için <a href="https://www.w3schools.com/sql/sql_join.asp">tıklayınız</a>.</p><h3>✨ Linked Servers</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*eEE1y_6tP1PGl6-RC_ucuA.gif" /></figure><p>🔹Linked Server denilince akla farklı veri tabanlarından alınan verilerin birleştirilmesi gelebilir.</p><p>🔹Bir mağaza zinciri düşünelim. Farklı mağazalarda farklı veri tabanları bulunsun. Merkezi ofis, tüm mağazaların satış verilerini izlemek istiyor. Bu durumda, Linked Server kullanarak merkezi veri tabanı sunucusundan farklı mağazaların veri tabanlarına bağlanabiliriz. Bu sayede günlük satış verilerini merkezi veri tabanına aktarabilir ve daha kapsamlı bir analiz yapabiliriz.</p><p>🔹Bu örnekte Linked Server kullanmasaydık her mağazanın veri tabanına ayrı ayrı bağlanmamız gerekirdi. Özetle veri bütünlüğü sağlanmazdı.</p><p>🔹Aynı şekilde farklı veri tabanında bulunan verileri bir araya getirerek daha kapsamlı veriler elde edilebilir.</p><p>🔹Linked Server sayesinde veri alma ve birleştirme süreci daha basit hale geliyor diyebiliriz.</p><p>🔹Aşağıdaki örnekte SQL Server veri tabanı ile bir Oracle veri tabanını Linked Server üzerinden bağlayalım:</p><pre>EXEC sp_addlinkedserver <br>   @server = &#39;OracleLinkedServer&#39;, <br>   @srvproduct = &#39;Oracle&#39;,<br>   @provider = &#39;OraOLEDB.Oracle&#39;,<br>   @datasrc = &#39;OracleServerName&#39;; <br><br>EXEC sp_addlinkedsrvlogin <br>   @rmtsrvname = &#39;OracleLinkedServer&#39;, <br>   @useself = &#39;false&#39;,<br>   @locallogin = NULL,<br>   @rmtuser = &#39;OracleUsername&#39;, <br>   @rmtpassword = &#39;OraclePassword&#39;; <br><br>SELECT * FROM OPENQUERY(OracleLinkedServer, &#39;SELECT * FROM OracleTableName&#39;);</pre><p>🔹Bu örnekte <strong>sp_addlinkedserver</strong> ile bir Linked Server oluşturduk ve Oracle veri tabanına bağlandık. Daha sonra <strong>sp_addlinkedsrvlogin</strong> ile kimlik bilgileri tanımladık.</p><p>🔹Ardından <strong>OPENQUERY</strong> fonksiyonu kullanılarak Linked Server üzerinden Oracle veri tabanındaki bir tabloya sorgu gönderilmiş oldu.</p><p>🔹Buradaki “OracleLinkedServer”, oluşturduğumuz Linked Server’ın adıdır. “OracleServerName”, bağlanmak istediğimiz Oracle sunucusunun adı veya IP adresi, “OracleUsername” ve “OraclePassword” ise Oracle veri tabanına bağlanmak için kullanılacak kimlik bilgileridir.</p><p><em>💭 Eveet, </em><a href="https://medium.com/u/e4917871be27"><em>VBT Yazılım</em></a><em>’da yaptığım yaz stajımı bitirmiş bulunuyorum. Stajım boyunca bir çok yeni teknoloji öğrenmekle beraber bu teknolojileri nasıl kullanacağımızı ve sektörel bazda nerede işe yarayacaklarını da öğrenmiş bulunmaktayım. Stajımda yaptığım proje için aşağıdaki linkten </em><a href="https://medium.com/u/8df3bf3c40ae"><em>GitHub</em></a><em> hesabıma göz atabilirsiniz. Okuduğunuz için teşekkür ederim, diğer içeriklerde görüşmek üzere!! 🌺👩‍💻</em></p><p><em>🔗 </em><a href="https://github.com/aybikedalbul"><em>GitHub İçin Tıklayınız</em></a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/200/1*kz-T94VS6as91rGv9nXAaA.gif" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cf50ba613de1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Staj Günlüğü Hafta 3—]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/staj-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC-hafta-3-7535bcdd3352?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7535bcdd3352</guid>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[sql]]></category>
            <category><![CDATA[intern]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 26 Aug 2023 20:17:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-30T18:26:27.839Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>🌞 Merhaba!</p><p>💭 Stajımın 3. haftasına geldiğimde, veri tabanı yönetimi ve SQL (Structured Query Language) konusunda bildiklerimi daha da geliştirmiştim. Bu süre zarfında, SQL’nin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve nasıl kullanıldığını daha iyi öğrenme fırsatı buldum. Sizlerle bu süreçte edindiğim bilgileri temel düzeyde paylaşmak istiyorum. İyi okumalar! 💫</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*Hmm2TkmwflBo6VEALOsxbA.gif" /></figure><h3>🎲 SQL (Structured Query Language) ~ Yapılandırılmış Sorgu Dili Nedir?</h3><p>🔍 Veri tabanlarında veri depolamak, sorgulamak, güncellemek veya silmek gibi işlemleri gerçekleştirmek için kullandığımız bir dildir SQL. Temel olarak, veri tabanıyla etkileşimde bulunmamızı sağlayan bir araçtır. Aşağıda verdiğim örneklerle daha iyi pekişecek.</p><p>🔍 SQL’in iki farklı kategorisi vardır. Bunlardan biri veri tabanı nesnelerini oluşturmak, değiştirmek veya silmek için kullanılan DDL (Data Definition Language), diğeri ise veri tabanındaki bilgileri sorgulamak için kullanılan DML’dir. (Data Manipulation Language)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Y3rPdeMEsi2R57G2V9gY2Q.gif" /></figure><h3>🎲 Önemli SQL Cümleciklerine Bakalım! ~ DDL&amp;DML :</h3><p><strong>➡️ </strong><strong>SELECT: Veritabanından veri sorgulamak için kullanılır.</strong></p><pre>SELECT first_name, last_name FROM employees WHERE department = &#39;HR&#39;;</pre><ul><li>Bu örnekteki sorgu, <strong>employees</strong> tablosundaki (from) <strong>department</strong> sütununda (where) &quot;HR&quot; olan çalışanların <strong>first_name</strong> ve <strong>last_name</strong> bilgilerini seçer.</li></ul><p><strong>➡️ </strong><strong>INSERT: Yeni veri eklemek için kullanılır.</strong></p><pre>INSERT INTO products (product_name, price) VALUES (&#39;Phone&#39;, 499.99);</pre><ul><li>Bu örnek, <strong>products</strong> tablosunun product_name ve price sütunlarına yeni bir ürün ekler.</li><li>Buradaki Phone ve 499.99 ise eklenilecek verilerin değerlerini temsil ediyor. Yani ‘product_name’ sütununa ‘Phone’ ve ‘price’ sütununa 499.99 verisi eklenecektir.</li></ul><p><strong>➡️ </strong><strong>UPDATE: Var olan veriyi güncellemek için kullanılır.</strong></p><pre>UPDATE students SET grade = &#39;A&#39; WHERE score &gt; 90;</pre><ul><li>Bu sefer ismi ‘students’ olan tabloyu güncelliyoruz.</li><li><strong>SET grade = &#39;A&#39;</strong> → bu kısımda ismi grade olan sütunu ‘A’ olarak güncelliyoruz.</li><li>WHERE s**core &gt; 90 → bu kısmında ise score değeri 90’dan büyük olan sayılar olduğunu belirtiyoruz. Yani öğrenci puanı 90&#39;dan büyükse, sadece o kayıtlar güncellenecektir.</li></ul><p>➡️ <strong>DELETE</strong>: Veriyi silmek için kullanılır</p><pre>DELETE FROM orders WHERE order_date &lt; &#39;2023-01-01&#39;;</pre><ul><li>Burada <strong>DELETE FROM orders</strong> bize verinin hangi tablodan silineceğini, <strong>WHERE order_date &lt; &#39;2023-01-01&#39;</strong> ise hangi verinin silineceğini gösteriyor. Yani sadece 01-01-2023 tarihinden önce olan sipariş kayıtları silinecektir.</li></ul><p>➡️ <strong>CREATE: Veritabanı nesnelerini (tablo, indeks, vs.) oluşturmak için kullanılır.</strong></p><pre>CREATE TABLE products (     <br> product_id INT PRIMARY KEY,    <br> product_name VARCHAR(255),     <br> price DECIMAL(10, 2) );</pre><ul><li>CREATE TABLE products → bu komuta göre ‘products’ isminde yeni bir table oluşturacağız.</li><li>product_id INT PRIMARY KEY, → bu komutta ‘product_id’ isminde sütuna primary key özelliği verilmiştir ve int tipinde verileri tutacaktır.</li><li>product_name VARCHAR(255) → Bu komutta ‘product_name’ isminde oluşturulan sütun varchar tipinde verileri tutacaktır.</li><li>price DECIMAL(10, 2) → Bu komutta ise ‘price’ isminde oluşturulan sütun decimal veri tipinde veri tutacaktır.</li></ul><p>➡️ <strong>ALTER: Varolan veritabanı nesnelerini değiştirmek için kullanılır.</strong></p><pre>ALTER TABLE products  ADD COLUMN stock_quantity INT;</pre><ul><li><strong>ALTER TABLE products</strong> → zaten var olan bir tabloyu değiştirmek için kullandığımız ana komuttur. ‘products’ tablosunda değişiklik yapacağımızı belirtiyoruz bu komutta.</li><li><strong>ADD COLUMN stock_quantity INT</strong> → Bu komutla int veri türünden ‘stock_quantity’ isimli bir sütun oluşturuyoruz. Bu sütun integer değerleri tutar.</li></ul><p><strong>➡️ </strong><strong>DROP: Veritabanı nesnelerini silmek için kullanılır.</strong></p><pre>DROP TABLE employees;</pre><ul><li>‘employees’ silmek istediğimiz tablonun adıdır. <strong>DROP TABLE</strong> komutuyla beraber tabloyu silmiş oluruz.</li></ul><blockquote><strong>Delete ve Drop komutları arasındaki fark: Delete kullandığımız zaman tablodan bir veriyi sileriz. Drop ise komple tabloyu siler.</strong></blockquote><h3>🎲 SQL Neden Önemli?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*f774HBMLuJtPsCxo07Pv9A.gif" /></figure><p>📌 Online bir mağaza yönettiğimizi düşünelim. SQL kullanılmasaydı ürün ya da müşteri bilgilerini dosyalara veya metin belgelerinde saklamak zorunda kalırdık. Örneğin bir müşterinin sipariş geçmişi gibi ilişkisel veriler için ayrı dosya sistemleri ya da uzun kodlamalar gerekebilirdi.</p><p>📌 Yeni bir ürün ekleyeceksek veriyi elle düzenler, dosyalara yazar ve okurduk. Hatalı girişlerde sorunla karşılaşırdık.</p><p>📌 Belirli bir türdeki ürünleri listelemek istediğimizde veriyi elle arar ve sıralardık.</p><p>📌 Aynı şekilde ürün güncellemeleri ve güvenlik anlamında da büyük sorunlarla karşılaşırdık.</p><p>📌 SQL sayesinde verilerimizi istediğimiz tabloda depolayabiliriz, verinin ilgili olduğu tabloya ekleme veya silme işlemlerini rahatlıkla yapabiliriz.</p><p>📌 Yukarıda gördüğümüz SQL cümlelerini kullanarak birçok işlemi çok daha pratik ve daha güvenli olarak yapabiliyoruz.</p><p>📌 Özetle bu kadar çok verinin olduğu bilişim dünyasında, veriyi yönetme konusunda bize büyük kolaylık sağladığını söyleyebiliriz.</p><h4>⬇️ Örnek bir veri tabanı tablosu:</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/883/1*NgVZiKcCuXVCq8hkRR25lA.png" /></figure><p>🌼 Özetle; veri tabanı tasarımı, veri bütünlüğü ve güvenliği gibi konular, veri tabanı yönetiminde önemli bir rol oynar. SQL kullanarak veri tabanlarını nasıl etkili bir şekilde tasarlayacağımızı ve düzenleyeceğimizi öğrenmek, veri yönetiminin temel taşlarından biridir.</p><p><em>🌼 Öğrendiklerimi özet niteliğinde anlattığıma göre, okuduğunuz için teşekkür eder iyi günler dilerim! 🤗</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7535bcdd3352" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Staj Günlüğü Hafta 2 —]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/staj-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC-hafta-2-7c923d9c49ef?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7c923d9c49ef</guid>
            <category><![CDATA[transactions]]></category>
            <category><![CDATA[try-catch]]></category>
            <category><![CDATA[acid]]></category>
            <category><![CDATA[intern]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 03 Aug 2023 17:37:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-08-28T21:30:48.944Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>💭 Hey, umarım zihnin açıktır! Öğrendiğim konuları içerik haline getirirken büyük bir keyif aldım ve senin de bu yazıyı keyifle okuyacağını düşünüyorum. İyi okumalarr! 🤗</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/0*vsTMk5utKySzd89u.gif" /></figure><p>💭 Stajımın 2. haftasında öğrendiğimiz konulardan bahsetmek istiyorum.</p><p>💭 Başlayalım!</p><h3>🔍 Try&amp;Catch Nedir?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bKEVySQ5Q_WOs0ONCXyxwg.gif" /></figure><p>👉🏻 Try&amp;catch bloklarını sıklıkla duyuyoruz. Peki ne işe yaradıkları hakkında fikrimiz var mı? Bunu bir kod üzerinden anlatmak istiyorum:</p><pre>static void Main(string[] args)<br>{<br>    Console.Write(&quot;Bölünen sayıyı girin: &quot;);<br>    int bolum = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());<br><br>    Console.Write(&quot;Bölen sayıyı girin: &quot;);<br>    int bolecek = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());<br><br>    int sonuc = bolum / bolecek;<br><br>    Console.WriteLine(&quot;Sonuç: &quot; + sonuc);<br><br>    Console.WriteLine(&quot;Program devam ediyor...&quot;);<br>}</pre><p>👉🏻 Diyelim ki bir hesap makinesi uygulaması geliştiriyoruz.</p><p>👉🏻 Yukarıdaki C# kodu hesap makinesinin sadece bölme kısmı olsun.</p><p>👉🏻Bir kullanıcı bu uygulamada bölme işlemi yapmak istedi ve bir sayıyı sıfıra bölmeye çalışıyor. Biliyoruz ki bir sayının sıfıra bölümü tanımsızdır. Eğer bir sayının sıfıra bölünme durumunu kontrol etmiyorsak — ki yukarıdaki kodda etmiyoruz- programın çökmesi söz konusu olabilir.</p><p>👉🏻 Bu hatayı yakalayıp kullanıcıya bu hatayla ilgili bir feedback vermemiz gerekiyor.</p><p>👉🏻 Şimdi aynı C# kodunu try&amp;catch bloklarını dahil ederek yazalım:</p><pre>static void Main(string[] args)<br>{<br>    try<br>    {<br>        Console.Write(&quot;Bölünen sayıyı girin: &quot;);<br>        int bolum = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());<br><br>        Console.Write(&quot;Bölen sayıyı girin: &quot;);<br>        int bolecek = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());<br><br>        int sonuc = bolum / bolecek;<br><br>        Console.WriteLine(&quot;Sonuç: &quot; + sonuc);<br>    }<br>    catch (DivideByZeroException ex)<br>    {<br>        Console.WriteLine(&quot;Hata: Bölen sayı sıfır olamaz.&quot;);<br>    }<br>    catch (Exception ex)<br>    {<br>        Console.WriteLine(&quot;Bir hata oluştu: &quot; + ex.Message);<br>    }<br><br>    Console.WriteLine(&quot;Program devam ediyor...&quot;);<br>}</pre><p>👉🏻 Bu kodda gelen inputlar tryiçinde alınır. Eğer trykısmında hata meydana gelirse çalışma durdurulmaz, hata catchbloğuna iletilir.</p><p>👉🏻 Hatanın tipine göre (Exception ya da DivideByZeroException) ekrana hata mesajı verir.</p><p>👉🏻 Farklı bir senaryo düşünecek olursak; bir dosya okuma işlemini gerçekleştiren bir program yazıyoruz. Kullanıcının belirlediği dosyanın içeriğini okumamız lazım.</p><p>👉🏻 Kullanıcının belirlediği dosyanın bulunmaması ya da beklenmedik bir hata oluşması sırasında (diskten dosyanın okunmaması gibi) programın kendini durdurmasını değil kullanıcıya hata mesajı dönmesini isteriz. İşte try&amp;catch blokları tam bu noktada devreye giriyor. 🤔</p><p>💭 Eveet! try&amp;catch bloklarının neden önemli olduğunu görmüş olduk. Şimdi bir sonraki konu olan Transaction yapısına bakalım:</p><h3>🔍 Transaction Nedir?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5qlYrgRnKfqd3-BJr5goiA.gif" /></figure><p>💭 Daha anlaşılır olduğunu düşündüğümden dolayı yine bu yapıyı da senaryolaştırarak anlatmak istiyorum;</p><p>👉🏻 Banka hesabımdaki parayı bir arkadaşımın hesabına transfer etmek istiyorum. Normal şartlar altında adımlar şunlar olur:</p><ul><li>500 TL’lik transfer işlemini başlatırım.</li><li>Banka, işlemin doğruluğunu teyit ederek transferi devam ettirir.</li><li>500 TL arkadaşımın hesabına eklenir ve hesabımdan eksilen miktar kesinleşir.</li></ul><p>👉🏻 Şansa, banka serverları ile iletişimde bir sorun çıktı ve beklenmedik hata oluştu, ya da arkadaşımın hesabı bloke olmuş. Eğer banka Transaction yapısını kullanmasaydı böyle bir durumda para benim hesabımdan çıkmış ancak arkadaşımın hesabına da geçmemiş olurdu ve parasal kayıplar açığa çıkabilirdi. 😓</p><p>👉🏻 Bunun olmaması için banka tarafından transfer gerçekleştirilirken Transaction yapısı kullanılacaktır. Ben transfer işlemini başlattığım an Transaction yapısı kurulmaya başlayacak ve işlem bitiminde bu yapı da sona erecektir.</p><p>👉🏻Beklenmedik hata durumundaysa banka Transaction’ı iptal ederek (Rollback), hesabımdan kesilen parayı tekrar hesabıma yükler. Böylece, transfer işlemi gerçekleşmemiş gibi eski duruma döner. 🤝</p><blockquote>Rollback: Bir işlem başarısız olursa veya istenmeyen sonuçlar doğurursa, sistemde yapılan değişiklikleri geri almak için rollback kullanılır.</blockquote><p>💭Bu senaryoya bağlı olarak ACID yapısından da bahsetmek istiyorum:</p><h3>🔍 ACID Nedir?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*331bNpFazTN5DBnPSJo0sw.gif" /></figure><p>👉🏻 ACID dediğimiz yapıyı Transaction yapısının bileşenleri olarak düşünebiliriz.</p><p>👉🏻 ACID 4 adımardan oluşuyor ve bu adımları senaryoyla şu şekilde bağdaştırabiliriz:</p><p>⚛️<strong>Atomicity (Atomiklik): </strong>Transfer işlemi, tek bir işlem olarak kabul ediliyor. Bu, işlemin tamamen gerçekleşeceği veya hiç gerçekleşmeyeceği anlamına gelir. 1 ve 0 olarak düşünebiliriz. Eğer işlem sırasında yukarıda bahsettiğim gibi bir hata meydana gelirse, işlem tamamen geri alınır. Bu sayede, işlem başarısız olsa bile hiçbir değişiklik kalıcı hale gelmez ve bakiyelerde tutarsızlık oluşmaz. Buna <em>Atomiklik </em>deniliyor.</p><p>📊<strong>Consistency (Tutarlılık): </strong>Transfer işlemi, hesaplardaki bakiyeleri tutarlı bir şekilde güncellemelidir. Eğer işlem başarılı bir şekilde tamamlanırsa, toplam bakiyelerin doğru bir şekilde güncellendiğinden emin olunması lazım.. Bu, veritabanının belirli bir durumdan başka bir duruma geçerken tutarlılığını sağlar. Buna <em>Tutatlılık </em>deniliyor.</p><p>🌐 <strong>Isolation (İzolasyon): </strong>Birden fazla kullanıcının aynı anda transfer işlemi yapması durumunda, bu işlemler birbirinden izole edilmelidir. Yani ben arkadaşıma para gönderirken aynı zamanda onunda bana göndermesi durumunda birbirimizin işlemini etkilemememiz gerekiyor. Bu, paralel işlemler sırasında olası tutarsızlıkları engeller. Buna <em>İzaolasyon </em>deniliyor.</p><p>💪<strong> Durability (Dayanıklılık): </strong>Transfer işlemi başarıyla tamamlandığında, yapılan değişiklikler kalıcı hale gelmelidir. Bu, veritabanındaki güncellemelerin fiziksel olarak saklanması ve sistem çökse bile geri dönülemez olması anlamına gelir. Son olarak buna da <em>Dayanıklılık </em>deniliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/700/0*Brxmd-VVsMTOYMGN.png" /></figure><p><em>💭 Bir içeriğimin daha sonuna geldim. Stajımdan olabildiğince verim almaya devam ediyorum.. Eğer buraya kadar okuduysan teşekkür ederim, hoşçakal! 👻🌸</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7c923d9c49ef" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Staj Günlüğü Hafta 1: İlk Adımlar!]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/staj-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC-hafta-1-i%CC%87lk-ad%C4%B1mlar-4da149128e22?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4da149128e22</guid>
            <category><![CDATA[tecchnology]]></category>
            <category><![CDATA[intern]]></category>
            <category><![CDATA[it]]></category>
            <category><![CDATA[flutter]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 11 Jul 2023 15:36:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-07-11T15:36:13.405Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese selam! 😊</p><p>👉🏻 <a href="https://medium.com/u/e4917871be27">VBT Yazılım</a> Şirketi’ndeki staj serüvenim başladı ve 1 haftalık süreç boyunca edindiğim notlarla birlikte neler öğrendiğimi paylaşmak için buradayım!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YP0xPYyQ0W8Pyn3EXl_fww.gif" /></figure><p>👉🏻 Öncelikle <a href="https://medium.com/u/e4917871be27">VBT Yazılım</a>; dünyadaki tüm teknolojik yenilikleri yakından takip ederek, kendi geliştirdiği yazılımlarla harmanlıyor. Aynı zamanda AR-GE çalışmaları yaparak Türk mühendis ve yazılımcıları ile birlikte dünya IT pazarında rekabet edebilecek ürünler ve hizmetler üretiyor.</p><p>👉🏻 Staj deneyimimde, birden çok teknoloji alanında bilgi edip bu teknolojilerin sektörel uygulamalarını daha iyi anlamak için stratejik bir yaklaşım benimsiyoruz ve geniş bir teknoloji yelpazesine maruz kalıyoruz. İş dünyasında çoklu teknoloji becerileri, fark yaratmak için büyük önem taşıyor.</p><p>👉🏻 Örneğin, bir projede web geliştirme teknolojilerini kullanırken bir başka projede mobil uygulama geliştirme teknolojilerine odaklanabiliriz. Böylece, sektörel ihtiyaçlara daha iyi cevap verebilme yeteneğimizin artacağını düşünüyorum.</p><p>Şirketi tanıttığımıza göre şimdi stajda neler yaptığımıza gelelim! 🎉</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x1_RowxK3cgXyp8A-sb30Q.jpeg" /></figure><h3>✨ 1. GÜN: IT DÜNYASI</h3><p>👉🏻 IT sektöründe işleyişin ve yazılım geliştirme sürecinin anlaşılması çok önemlidir.</p><p>👉🏻 Mezuniyet sonrasında bir işe girdiğimizde, projelerin nasıl ilerlediğini ve bir projenin nasıl geliştirildiğini bilmek, teknik bilgi ve becerilerin ötesinde kritik bir öneme sahiptir.</p><p>👉🏻 Bir projenin tutarlı, verimli ve işlevsel olabilmesi için, projenin mimarisinin doğru şekilde hazırlanması, içeriğe hemen dalınmadan önce atılması gereken stratejik bir adımdır.</p><p>👉🏻 Örnek bir proje üzerinden süreci anlatayım; diyelim ki E-Ticaret platformu yapacağız:</p><h4>➡️ Proje Gereksinimlerinin Belirlenmesi:</h4><ul><li>Müşteriyle ayrıntılı bir şekilde görüşerek, e-ticaret platformunun arayüz tasarımı, ürün yönetimi, ödemenin nasıl olacağı gibi hedefleri ve işlevleri belirleriz.</li></ul><h4>➡️ Analiz, Tasarım ve Geliştirme:</h4><ul><li>Sistem tasarımı oluşturup gereksinimlerle uyumlu bir şekilde hangi teknolojilerin kullanılacağı belirleriz.</li><li>Veritabanı tasarımı ve kullanıcı arayüzü planlamasını yaparız.</li><li>Tasarım aşamasında belirlediğimiz yapıya uygun olarak kodlama süreci başlar, yazılım geliştirme ekibiyle birlikte projeyi adım adım uygulamaya başlar ve bileşenleri birleştiririz.</li></ul><h4>➡️ Test ve Doğrulama:</h4><ul><li>Yazılım test planı oluşturup senaryoları hazırlarız.</li><li>Örneğin, kullanıcının ürün araması, sepete ürün eklemesi, ödeme işlemi gibi senaryoları test ederiz.</li></ul><h4>➡️ Dağıtım ve Yayınlama:</h4><ul><li>Kullanıcıların platformu kullanmaya başlaması için yayınlarız.</li></ul><h4>➡️ Sürdürme ve Bakım:</h4><ul><li>Kullanıcı geri bildirimleri dikkate alınarak güncellemeler ve proje iyileştirmeleri yapmaya devam ederiz.</li></ul><h3>✨ 2. GÜN: FIGMA</h3><p>👉🏻 Figma; UI&amp;UX tasarımları yapabilmemiz için kullandığımız bir tasarım aracıdır.</p><p>👉🏻 Figma’da tasarımlarımızı hem sürükle-bırak yöntemiyle hemde kod yazarak yapabiliriz. Aynı zamanda kod olarak çıktı alabiliriz. Örneğin tasarımdaki stilleri CSS kodu olarak çıkarabiliriz veya React bileşenlerine dönüştürebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Win2Qft6LWiSPdJB6A5nhQ.png" /></figure><p>👉🏻 Örneğin, bir mobil uygulama tasarımını Figma’da oluşturduğumuz zaman, bu tasarımı paylaşabilir ve geribildirim alabiliriz. Eğer bir ekip içerisinde yer alıyorsak birlikte çalışarak tasarım sürecini hızlandırabiliriz.</p><h3>✨ 3. GÜN: FLUTTER</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*nUVX5oFgrgHpWPAa.png" /></figure><p>👉🏻 Öncelikle Flutter, Google tarafından geliştirilen açık kaynaklı mobil uygulama geliştirme ortamıdır ve yine Google tarafında geliştirilen Dart programlama dilini kullanır. Aynı zamanda Syntax olarak modern programlama dillerine çok benziyor.</p><p>👉🏻 Flutter’ı mobil, masaüstü ve web uygulamalarının UI tarafını geliştirmede kullanabiliriz.</p><p>👉🏻 Aynı zamanda IOS ve Android uygulama geliştirme imkanı sunuyor.</p><p>👉🏻 Bir kod örneği bakalım:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/878/1*bYuD5OBj28zyea3-K2bdHQ.gif" /></figure><blockquote>Widget; bir uygulamanın kullanıcı arayüzünü oluşturan temel yapı taşıdır.</blockquote><p>➡️ Bu kod, bir Scaffold widget&#39;ı döndürüyor. AppBar sayfanın üstünde yer alan ve genelde uygulamanın adını/başlığını gösteren kısımdır. Değeri widget.title olarak tanımlanmış.</p><p>➡️ body uygulamanın ana içeriğinin bulunduğu kısımdır.</p><p>➡️ floatingActionButton uygulamanın alt kısmında işlevini gösteren bir kısımdır. Örnekte, düğmeye her tıklanıldığında _incrementCounter fonksiyonunun çağırıldığını ve bu şekilde sayacın değiştiğini görüyoruz.</p><p>➡️ Center içinde bir metin widget’ı döndürülüyor. Bu metin widget’ı içerisinde clicked → tappeddönüşümü yaparak ve_counter değişkenini azalır/artar hale getirerek butona her click edildiğinde sayacın değerinin arttığını/azaldığını görüyoruz.</p><p>👉🏻 Bir Flutter proje örneği:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/320/0*Q6jVY-cLI_6OHV7O.gif" /></figure><h3>✨4. ve 5. GÜN: .NET CORE</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*uwHruGkKW-cnorjk" /></figure><p>👉🏻 .Net Core, Microsoft tarafından geliştirilen bir açık kaynaklı (open-source) bir framework’tür.</p><p>👉🏻 Windows, Linux ve macOS gibi farklı işletim sistemlerinde çalışabilen uygulamalar geliştirmek için kullanabiliriz.</p><p>👉🏻 C#, F# ve Visual Basic dillerini kullanarak .Net Core uygulamalarımızı geliştirebiliyoruz.</p><h4>👉🏻 .NET Core Çok Katmanlı Yapısı:</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/802/0*-ylk104SmGPbXDS_.png" /></figure><p>➡️ ️<strong>Data Access Katmanı :</strong> Veri tabanına bağlanmak için ekleme, güncelleme, silme, veri çekme ile ilgili kodları yazıyoruz.</p><p>➡️<strong> Business Katmanı :</strong> Bu katmanda kurallar ve yetki işlemleri yazılır. Yani örneğin sadece admin yetkisine sahip kullanıcıların ürün ekleme sayfasına erişmesini istiyorsak bu katmanda yetkilendiriyoruz.</p><p>➡️<strong> UI/API Katmanı :</strong> Kullanıcı ile etkileşime geçtiğimiz katmandır. Get ve Post gibi işlemler kullanılarak veri alışverişi yapılır. MVC yapısını baz aldığımızda Model ve View arasındaki katman olarak değerlendirebiliriz.</p><p>➡️<strong> Entity Katmanı :</strong> Veritabanı tablolarımıza karşılık gelen classları tutuyoruz.</p><p>➡️<strong> Core Katmanı :</strong> DRY kuralına uymak için ortak olan kodların, sınıfların ve işlemlerin yapıldığı katmandır. Her projede kullanılabilir bir katmandır. Dolayısıyla diğer katmanlara bağımlılığı yoktur.</p><blockquote>Not: Entity ve Core katmanları projeden projeye göre değişkenlik gösterebiliyor.</blockquote><blockquote>Bu alanda ilerlemek isteyenler için bir roadmap <a href="https://roadmap.sh/aspnet-core">buraya</a> tıklayabilir.</blockquote><p>💭 Evet.. bu hafta stajımda gördüğüm teknolojilerden bahsettim. Sonraki haftalar bu teknolojiler üzerine daha detaylı eğitim görüyor olacağız.</p><p>Okuduğunuz için teşekkür ederim! 🙏</p><p>👩‍💻🤗</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4da149128e22" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Siber Güvenliğin Kalesi: SOC Analistleri ve Saldırıların Gizli Savaşı!]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/siber-g%C3%BCvenli%C4%9Fin-kalesi-soc-analistleri-ve-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1n-gizli-sava%C5%9F%C4%B1-d1202193481c?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d1202193481c</guid>
            <category><![CDATA[cybersecurity]]></category>
            <category><![CDATA[data-privacy]]></category>
            <category><![CDATA[malware]]></category>
            <category><![CDATA[sco]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 04 Jun 2023 21:16:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-06-05T13:02:03.389Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BC5GKAg8duKvsCpyMXZdVQ.gif" /></figure><p>⚠️ Öncelikle şu aklımızda bulunsun:</p><p>SOC (Security Operations Center);</p><p>Güvenlik Operasyon Merkezi’nin kısaltmasıdır ve SOC analistleri, güvenlik olaylarını izler, tehditleri analiz eder, hızlı ve etkili bir şekilde yanıt verir, güvenlik incelemeleri yapar ve güvenlik önlemlerini iyileştirir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*zFY6Vp261PYV5aRcHJn2yQ.gif" /></figure><p>Şimdi daha anlaşılır olması açısından <em>zararlı yazılımı</em> biraz senaryolaştırarak anlatayım:</p><p>💫 Diyelim ki, işleri yolunda giden bir işletme sahibisiniz ve tabiki işletmeniz için önemli finansal verileri bilgisayarınızda saklıyorsunuz.</p><p>Bir gün, e-mail kutunuza ‘ÖNEMLİ GÜNCELLEME’ başlıklı bir mail geliyor. Gönderenin maili banka ismiyle gönderdiğini görünce bağlantıya tıklıyorsunuz ve böylece zararlı yazılım bilgisayarınıza bulaşmış oluyor.</p><p>💫 Tıkladığınız bağlantı bir Keylogger zararlı yazılımı olsun. Bu Keylogger, bilgisayarınızda sessizce arka planda çalışmaya, klavye girişlerinizi kaydetmeye başlıyor ve tabiki sizde bundan habersiz olarak banka hesaplarınızla ve finansal işlerinizle ilgilenirken, Keylogger her tuş vuruşunuzu kaydettiği için tüm giriş bilgilerinizi ele geçiriyor.</p><p>💫 Peki işletmenizde SOC hizmeti bulunuyorsa? Şanslısınız!</p><p>SOC analistleri, sistemde anormal aktiviteleri izlemek için otomatik uyarı sistemleri (IDS,SIEM,EDR vs..) kullanırlar. Bu sayede bilgisayarınızda tuş vuruşunuzu kaydeden bir Keylogger olduğunu tespit ederler. Zararlı yazılımın ne kadar ilerlediğini tespit eder, inceler ve temizlerler.</p><p>Böylece finansal bilgilerinizin çalınması önlenir. İşletmeniz artık güvence altında!</p><p>Şimdi işin felsefesini anladıysak biraz daha detay konuşabiliriz! <strong>🫵🏻👇🏻</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/475/1*P_whtHtrjivUf6CdYT-0Xw.gif" /></figure><h3>En Popüler Zararlı Yazılım Türleri!</h3><ul><li><strong>Virüsler </strong>: Bilgisayar dünyasının sessiz katili olarak bilinirler, hızla yayılırlar ve veri kaybına, sistemin çökmesine veya çalışmamasına neden olabilirler.</li><li><strong>Solucanlar </strong>: Ağ üzerinde otomatik olarak yayılan ve hedef sistemlere bulaşarak kendi kopyalarını oluşturabilirler.</li><li><strong>Ransomware (Fidye yazılımları)</strong>: Kurbanların dosyalarını şifreleyip, dosyaların serbest bırakılması için fidye ödenmesini talep edebilirler.</li><li><strong>Adware (Reklam yazılımları)</strong>: İnternet tarayıcısına veya bilgisayara bulaşarak kullanıcıya sürekli olarak istenmeyen reklamlar gösterebilirler.</li><li><strong>Trojan</strong>: Masum bir program veya dosya gibi görünerek kullanıcıyı işlerini yaparken, arka plandan zarar verebilirler.</li><li><strong>Botnet Yazılımları</strong>: Bilgisayarlara bulaşarak kontrol altına alıp, bir ağa bağlı olan zombi makinelerdir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xsWOkMRng0xwVUW4rNxENg.gif" /></figure><h3>Siber Korsanların İmparatorluğu: Tarihin En Ünlü ve Etkileyici Saldırıları!</h3><h4>🔓 STUXNET:</h4><p>Bu, İran’ın nükleer programını hedef alan gizli bir siber saldırıydı. Solucan zararlı yazılımı bilgisayar sistemlerine sızarak santrifüjleri hedef aldı. Santrifüjleri aşırı hızda döndürerek fiziksel hasara yol açtı ve İran’ın nükleer programını etkisiz hale getirdi. Bu olay, siber saldırıların gerçek dünyadaki sonuçlarını açıkça gösteren etkileyici bir hikayedir.</p><blockquote>Santrifüj; kimya, biyoloji gibi bir çok alanda kullanılan ve maddeleri hızlı şekilde ayrıştırmaya yarayan bir cihazdır.</blockquote><blockquote>🎬 İlgili belgesel → Zero Days (2016)</blockquote><h4>🔓 WannaCry:</h4><p>2017 yılında dünya çapında büyük bir panik yaratan bir fidye yazılımı saldırısıydı. Bu saldırı, bilgisayarların kilidini açmak için fidye talep eden “WannaCry” adlı bir kötü niyetli yazılım tarafından gerçekleştirildi.</p><p>Saldırı, hastane sistemlerinin felç olmasına, hava yollarının seferlerinin iptal edilmesine ve hatta bazı şirketlerin tamamen çökmesine neden oldu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/868/1*bElFh2Q54Zr8l12l0-a2xQ.jpeg" /></figure><h4>🔓 NotPetya:</h4><p>2017 yılında dünya çapında bir salgın gibi yayılan bir zararlı yazılım saldırısıydı. “NotPetya” adlı bu ölümcül yazılım, bilgisayar sistemlerindeki verileri kalıcı olarak şifreleyerek milyonlarca dolarlık fidye talep etti. Saldırı özellikle Ukrayna’da büyük bir kaosa yol açtı, bankalar, enerji şirketleri ve hükümet kurumları felç oldu. Saldırının arkasındaki motivasyon ve saldırının gerçek amacı hâlâ gizemini koruyor.</p><h4>🔓 Equifax Veri Sızıntısı:</h4><p>Kredi raporu sağlayıcısı Equifax, 2017 yılında gerçekleşen devasa bir veri sızıntısıyla sarsıldı. Bu olay, kredi geçmişi ve kişisel bilgiler gibi son derece hassas verilerin çalındığı bir kabus senaryosuydu. Milyonlarca insanın kişisel ve finansal bilgileri siber korsanların eline geçti. Equifax’ın güvenlik zafiyetleri ve ihmali, birçok insanın güvenini sarsan bir olay oldu.</p><h4>👉 Peki verilerimizi nasıl koruyabiliriz?</h4><p>🔺Güçlü parolalar kullanılmalı.</p><p>🔻İki faktörlü kimlik doğrulama kullanılmalı.</p><p>🔺Güvenilir internet bağlantıları kullanılmalı.</p><p>🔺Bilinçli e-posta ve internet kullanılmalı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*ECxgU23zt1DRI95VBjEpEA.gif" /></figure><p>Okuduğunuz için teşekkür ederim, güvenli kalın.. 🙏😌</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d1202193481c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ Node.js: Hızlı, Esnek ve Ölçeklenebilir Web Geliştirme Deneyimi!]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/node-js-h%C4%B1zl%C4%B1-esnek-ve-%C3%B6l%C3%A7eklenebilir-web-geli%C5%9Ftirme-deneyimi-acdceba73cb8?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/acdceba73cb8</guid>
            <category><![CDATA[nodejs]]></category>
            <category><![CDATA[javascript]]></category>
            <category><![CDATA[web]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 29 Apr 2023 12:59:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-05-13T12:31:24.528Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>🤔 Web Uygulamalarında Performansın Sırrı?</h3><p>💡 Diyelim ki chat veya sosyal medya uygulamaları gibi <em>gerçek zamanlı</em> bir uygulama yapmak istiyoruz. Bu uygulamalar yüksek performans gerektirir. Non-blocking ve event-driven gibi özelliklere sahip olması bu tip uygulamalar için Node.js’in tercih edilmesini sağlar. Bu özellikleri açıklamadan önce Node.js’in derinlerine inelim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*LGNLwf-3dknhu1mMalKDJQ.gif" /></figure><p>🌐 Biraz eskilere gidelim mi? ..</p><p>Web teknolojileri eskiden 3 kullanım sunardı; HTML, CSS ve JavaScript.</p><p>Fakat 2009 da Node.js ‘in ilk sunumu yapıldığında herkesi heyecanlandıran bir şey vardı; artık JavaScript sadece front-end değil back-end kısmında da kullanılabilecekti. Yani Javascript artık tarayıcının sınırlamaları arasında kalmayacaktı.</p><p>Özetle artık dosyalarla birebir iletişim kurabilir, kendi sunucumuzu oluşturabilir ve veri tabanlarıyla direkt iletişime geçebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*JmG1R1JyXIQc6XCTUerKpA.png" /></figure><p><strong>👉 Event-Driven Yapısı</strong></p><p>Node.js event-driven yani olay-odaklı çalışır. Ne demek istiyorum?</p><p>Burada ‘olay’ dan kastım; bir web sayfasının kullanıcı tarafından yüklenmesi olabilir, dosya okuma işlemleri olabilir, kullanıcının kayıt olma işlemini tamamlaması olabilir.. İşte bu gibi olayları izleyip bunlara uygun yanıt vermesine event-driven diyoruz.</p><p>Callback fonksiyonları, promise, async/await yapılarını kullanılarak gerçekleştirilebilir.</p><p><strong>👉 Non-Blocking Özellik</strong></p><p>Bu özelliği anlamak için Node.js bir sihirbaz gibi düşünülebilir 🧙. Bir işlemi tamamlamadan diğer işlemlere devam edebilir.</p><p>Bu sayede, Node.js ile geliştirilen uygulamaların daha hızlı ve ölçeklenebilir olması sağlanır.</p><p>Bu özelliği aşağıdaki <em>Madenci Benzetmesi</em> ile daha iyi anlayabilirsiniz..</p><blockquote>📝 Ölçeklenebilir derken şu kastediliyor: Uygulamalarınızın kullanıcı sayısı arttıkça sunucu kapasitenizi de arttırarak daha fazla trafik ve isteği yönetebilirsiniz.</blockquote><p><strong>👉 Asenkron Yapısı</strong></p><p>Asenkron yapısı sayesinde birden fazla işlemi aynı anda yapabilir!</p><p>Böylece dosya okuma, veritabanı sorguları ve HTTP istekleri gibi işlemler daha hızlı ve verimli hale gelir.</p><p><strong>🔨 Madenci Benzetmesi:</strong></p><p>Elmas bulmak için mağarada harıl harıl çalışan bir madenci düşünelim. Madenci, elmas arıyor ve bulduğu elmasları torbasına koyuyor olsun. Elmas bulduğu zaman, torbasındaki elmas sayısını arttırmak için birkaç saniye beklemesi gereksin.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*0ARAbl90LcjhjxfdLI27Qg.gif" /></figure><p>Şimdi gelelim asıl noktaya, normal bir programlama dili kullanıldığında, madenci elmas bulduğunda beklemesi gereken süre boyunca başka iş yapamaz. Node.js kullanıldığında ise madenci elmas bulduğunda elmasları torbasına koymak için beklemesi gerekmez, bu bekleme işlemi arka planda devam eder ve madenci o sırada başka işlerine devam edebilir.<br>Mesela fenerini kontrol edebilir, yönünü değiştirebilir ya da başka işlerini yapabilir.</p><p>💎💎</p><p>İşte Node.js non-blocking özelliği sayesinde, madenci bir sonraki işlemi yapmak için elmas bulma süresinin dolmasını beklemez, diğer işlerini yapmaya devam eder. Bu süre arka planda gerçekleşip süresini doldurur. Bu sayede madenci işlerini daha verimli bir şekilde yapmış olur. 💪 💪</p><p><strong>🎉 Node.js ile yazılan <em>popüler</em> uygulamalar</strong></p><p>İşte Node.js kullanarak yazılmış meşhur teknolojilerden bazıları:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*f-mg-ubiMpsFX2QHS9Z6HQ.png" /></figure><p><em>Okuduğunuz için teşekkür ederim.. 😊🙏</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=acdceba73cb8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[What is the OSI Reference Model?]]></title>
            <link>https://medium.com/@aybikedalbul79/what-is-the-osi-reference-model-6d960b9afcb?source=rss-baa696d30592------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6d960b9afcb</guid>
            <category><![CDATA[networking]]></category>
            <category><![CDATA[osi-model]]></category>
            <category><![CDATA[security]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Aybike Dalbul]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 18 Apr 2023 15:53:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-04-18T15:53:33.254Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*P9fLP7Vovni1dnSkzn8uFQ.png" /></figure><h4>Open System Interconnection — OSI</h4><p>The OSI Model is a reference model used to standardize the communication processes of computer networks.</p><p>With the emergence of the concept of networking, many protocols were developed, but these protocols were developed by each manufacturer according to their own products, rather than adhering to a specific standard. This eventually led to communication issues between hardware produced by different manufacturers.</p><ul><li>For instance, in the 1970s, IBM developed protocols called System Network Architecture (SNA) for its own hardware.</li><li>Similarly, Digital Equipment Corporation also created protocols named DECNet for its own products.</li></ul><p>However, the lack of a common point of reference due to different protocols posed a significant problem for communication between different hardware during that time.</p><p>In order to address this issue, the OSI reference model was introduced by ISO (International Organization for Standardization) in 1984, which provided a standardized framework for communication independent of hardware and underlying network infrastructure.</p><p>When data is being transmitted between two network devices based on the OSI reference model, it starts from the top layer and progresses downwards through the lower layers. At each layer, specific information pertaining to that layer is added. This process is called <em>Encapsulation</em>. When the data reaches the physical layer, it gains access to the physical layer of the other device. At this point, the reverse process occurs, where the information added at each layer is extracted as the data progresses from the lowest layer to the top layer. This process is called <em>De-encapsulation</em>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9EN-ECy3StXoZuZWyQ3QMg.png" /></figure><blockquote>The OSI model divides the data communication processes of computer networks into 7 layers:</blockquote><h4>1- Physical Layer :</h4><p>The Physical Layer enables direct transmission of data bits (1s and 0s) between devices in physical form, such as electrical signals, radio waves, and optical signals. It also detects and corrects transmission errors at the Physical Layer.</p><p>For example, in electrical medium, signals are expressed in voltage levels. The Physical Layer performs Line Coding process to convert data bits into appropriate voltage levels, generating the signal.</p><p>Similarly, in optical transmission media, signals are represented by light waves. Again, Line Coding process converts data bits into appropriate light signals, generating the signal at this layer.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tTyolg0N0mItC-oyrYtKCQ.png" /></figure><h4>2- Data Link Layer:</h4><p>Data packets are divided into frames by the Data Link Layer and each frame is transmitted to the destination device in the network. Frames are numbered and organized to ensure the correct sequencing of data for the receiving device. The Data Link Layer enables direct transmission between devices using the physical address (MAC address) of the destination device.</p><p>Furthermore, the Data Link Layer detects and, if necessary, corrects errors in data packets using error detection methods such as special algorithms or cyclic redundancy checks (CRC).</p><p>In summary, the Data Link Layer is responsible for ensuring the security and correct sequencing of data during transmission, making it a crucial layer for reliable data communication.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SjyGY-lAh5u1X8dNWgJCOQ.png" /></figure><h4>3- Network Layer:</h4><p>The Network Layer determines how data packets are transmitted from source to destination. Data packets are directed by the Network Layer from the source device to the destination device. In other words, the Network Layer enables routing of data packets between multiple network segments.</p><p>This layer works with protocols such as IP (Internet Protocol) to select the path for data packets from source to destination and make routing decisions.</p><p>In summary, the Network Layer manages the routing, addressing, communication between different networks, traffic management, and accessibility of the destination device for data packets.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ls4kYMkbSieAzi0z7-D2kQ.png" /></figure><h4>4- Transport Layer :</h4><p>The Transport Layer, as the name implies, is responsible for the task of data transfer. This layer ensures reliable and accurate data transmission between the source application layer and the destination application layer. It manages data packets, controls data flow, and establishes and terminates communication connections.</p><p>This layer uses protocols to manage data flow and ensure reliable communication between devices in a network, from source to destination. Examples of commonly used protocols include TCP and UDP.</p><p>! Each protocol is chosen based on the requirements of the <br> application.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*Zv6Hydvpsy1SB0ItsHVPHA.gif" /></figure><h4>5- Session Layer:</h4><p>The Session Layer provides session management between devices in a network. By establishing and terminating sessions between two devices, it regulates communication. The Session Layer ensures a reliable and consistent session during data exchange by performing tasks such as session initiation, management, and termination in the communication process.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*6dZ6uJUDaWFElKyuWEcx9Q.gif" /></figure><h4>6- Presentation Layer:</h4><p>The layer where operations such as encryption and compression are performed is the Presentation Layer. The purpose of this layer, which is the 6th layer, is to convert data coming from the application layer (7th layer) into a readable format. This way, the data is transmitted in a format that the target device can understand. The operations performed in this layer also ensure data security.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lyMzYcZcEvmRPR-nZTYx1w.png" /></figure><h4>7- Application Layer:</h4><p>The Presentation Layer provides an interface for data communication of user applications and manages the operation of application-level protocols. Applications such as web browsers, email clients, Domain Name System (DNS), and File Transfer Protocol (FTP) operate at this layer.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rr21KCmqY_wSciTKnj41MA.png" /></figure><p><strong><em>Thank you for reading..</em></strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6d960b9afcb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>