<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ayhan Yiğit Uzun on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ayhan Yiğit Uzun on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@ayhanyigituzun?source=rss-ffa0b936802c------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*yzGBo8nEA03ghTeg</url>
            <title>Stories by Ayhan Yiğit Uzun on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@ayhanyigituzun?source=rss-ffa0b936802c------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 10:18:24 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@ayhanyigituzun/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Startuplar için Fikri Mülkiyet Hukuku -2- : Yazılımların Tescili]]></title>
            <link>https://medium.com/@ayhanyigituzun/startuplar-i%C3%A7in-fikri-m%C3%BClkiyet-hukuku-2-yaz%C4%B1l%C4%B1mlar%C4%B1n-tescili-1208affdb5e2?source=rss-ffa0b936802c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1208affdb5e2</guid>
            <category><![CDATA[startup-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[fikri-mülkiyet]]></category>
            <category><![CDATA[girişimcilik]]></category>
            <category><![CDATA[yazılım]]></category>
            <category><![CDATA[startup-law]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ayhan Yiğit Uzun]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 24 Nov 2022 12:08:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-24T12:15:12.238Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Startuplar için Fikri Mülkiyet Hukuku -2- : Yazılımların Tescili</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oINHs75Ju4oL6W9HsnxdIQ.jpeg" /></figure><p>Serinin geçen bölümünde sektörden topladığımız verileri ve yaşanmış olayları derleyerek kurgulanmış bir hikayeyi okuyucularımla paylaşma fırsatı yakalamıştım. Bir süredir üstünde çalıştığım bu bölümde ise özellikle çok sık sorulan ve sık sık tartışılan bir konuyu gündeme getirmek istedim. Bu bağlamda, bu yazının konusunu: “Yazılımın tescili yapılabilir mi?” olarak belirledim. Bu soruya cevap verirken aynı zamanda patent ve telif haklarıyla ilgili bilgiler vereceğim.</p><p>Yazılım fikrinizin çalınmasından korkmanız çok normal. Ekibinize alacağınız kişiler, sunum yapacağınız yatırımcılar veya okul arkadaşlarınız potansiyel olarak fikrinizi çalabilirler. Facebook’un hikayesine aşina olanlar özellikle bu konunun önemini biliyorlar. Bu nedenle tescil yoluyla korumanın şart olduğu görüşündeyim.</p><p>Faydalanılacak koruma ise yazılımın niteliğine göre değişmektedir. Hangi yazılımların “patent” hangilerinin “telif” haklarıyla korunacağını aşağıda anlatacağım.</p><p><strong>Patent Koruması</strong></p><p>Patent bir buluşun korunması amacıyla buluş sahibine sağlanmış bir fikri mülkiyet hakkıdır. Buluş sahibi buluşuna patent aldığında buluşu hakkındaki üretme, satma, kopyalama gibi bütün ekonomik ve hukuki haklara sahip olur. Türkiye’de patent vermeye yetkili kurum Türk Patent ve Marka Kurumu’dur.</p><p>Türkiye’de ancak yazılımların bir makine veya aygıtla beraber olarak çalışması veya teknik bir problemi çözmesi durumunda patentlenmesi mümkün olabilir. Yani bir makineyi fiziksel olarak hareket ettiren yazılımların patentlenebileceğini söyleyebiliriz. Örneğin 3 boyutlu bir yazıcının veya CNC tezgahının ürettiği ürünü ortaya çıkarmasında kullanılan yazılım bir harekete yol açtığı için patentlenmesi söz konusu olabilir. Bir diğer örneği de arabalardan verebiliriz. Elektronik şanzıman yazılımları da gerekli kriterleri sağladığında bir aracın hareket etmesini sağladıkları için patentlenebilir. Patentlenecek olan yazılım yenilik, sanayiye uygulanabilirlik ve buluş basamağı kriterlerini de karşılamalıdır.</p><p><em>Yenilik, sanayiye uygulanabilirlik ve buluş basamağı da ne?</em></p><p>Yenilik: Daha önce buluş konusunda toplumun bilgi sahibi olmaması gerekir. Buluşun yazılı, sözlü ya da diğer şekillerde tanıtılmamış olması, toplumca aynısının kullanılmamış olması gerekmektedir.</p><p>Buluş basamağı: Buluşun bir uzman tarafından incelendiğinde daha önceki bilinen versiyonuna göre ilerleme kaydetmesi olarak ifade edilebilir. Tekniğin bilinen durumunda herhangi bir gelişim, ilerlemeye yol açmayan buluşlar patentlenmeyecektir.</p><p>Sanayiye uygulanabilirlik: Buluş bilim kurgu filmlerinden çıkmış, zaman makinesi, anti-madde roketi gibi şuan için hayal ürünü olan ürünler değil de günümüz şartlarında sanayiye uygulanabilen ve halihazırda bir prototipi olan ürünlerden olmalıdır. Aynı zamanda bu buluş tarım da dahil olmak üzere sanayide üretilebilir veya kullanılabilir olmalıdır.</p><p><strong>Telif Koruması</strong></p><p>Bir makine veya aygıtla beraber çalışmayan yazılımlar ise telif hakları kapsamında korunmaktadır.</p><p>Telif hakkı kavramı fikir emeği ile meydana getirilmiş olan eserin kullanılması ve kopyalanması gibi haklarının eser sahibine ait olmasını ifade eder.</p><p>Telif hakkını sanatçıların birbirlerine milyonlarca dolarlık davalar açmasına neden olan hak olarak biliyor olabilirsiniz. Örneğin bir aralar çok popüler olan Blurred Lines adlı şarkı’nın Got to Give it Up adlı şarkıdan alıntılar içerdiği ortaya çıkmış, Pharell Williams ve Robin Thicke Marvin Gaye’in ailesine 5 Milyon Dolar tazminat ödemek zorunda kalmıştı.</p><p>Youtube’da içerik üretirseniz videonuzda bir başkasına ait müzik kullandığınızda bu kişiye “royalty” adı altında telif hakkı ödemesi yaparsınız. Yani bir ihtimal Jay-Z’nin şarkısını kullandığınızda ona bir kahve ısmarlamış oluyorsunuz.</p><p><em>Ama ben parayı direkt Jay-Z’ye göndermiyorum?</em></p><p>Jay-Z yoğun bir müzisyen olduğu için şarkının pazarlamasıyla kendisi uğraşamayacağı aşikardır. Bu nedenle eserinin mali haklarını Sony, Atlantic gibi şirketlere devreder. Bu şirketlerde müzik pazarlamasında uzmanlardır. Siz de telif hakkı parasını bu şirketlere ödersiniz. Aralarındaki sözleşmeye göre de şirket Jay-Z ‘ye hak ettiği miktarı öder. Bu mali hak devrinin bir örneğidir.</p><p>İsim belirtme, kamuya sunma, eserde değişiklik yapılmasını yasaklama gibi haklar ise manevi haklardır ve devredilemezler.</p><p><em>İyi güzel de yazılımımda nasıl olacak?</em></p><p>Örneğin bir bilgisayar oyunu yapan bir stüdyosunuz. Çok yüksek ihtimalle oyununuzu kendiniz yayınlamak için bütçeniz yok. Bu nedenle EA, SONY veya Microsoft gibi büyük yayıncılara bir devir sözleşmesi yaparak oyunun mali haklarını devredebilirsiniz. Mali hak devrini sözleşmeyle istediğiniz gibi yapabilirsiniz. Örneğin Sony’ye Avrupa pazarında, Tencent’e ise Çin pazarında yayım haklarını verebilirsiniz. Bu yayıncılar size iyi bir para verip ürünün satışından gelen gelirin hepsini devralabilirler. Bazen de gelire ortak olurlar ve size her satış başına veya 1000 satış başına belli bir oranda para verileceğini söylerler. Sözleşmenin içeriğine göre kampanya, indirim vb. hakları da yayımcı firmaya ait olur. Bu durumda telif hakkı yazılımınızı hem sizin için hem de yayımcı şirket için koruyacaktır. Yani yayımcı şirket sizin telif hakkınıza sözleşme süresi boyunca ortak olacaktır. Oyununuzu satın alan kişilere ise “Lisans” sözleşmesiyle sadece kullanma hakkını devredersiniz. Yani bu kişilerin oyununuzu oynayabilmekten başka bir hakkı bulunmaz.</p><p>Kısacası siz bir yazılım geliştirdiğinizde insanlar veya şirketler bu yazılımı kendileri kullanacaklarsa işin içinde bir telif hakkı devri kesinlikle olacaktır.</p><p><em>Telif hakları süpermiş, nasıl sahip olurum?</em></p><p>Telif hakkı yoluyla koruma eserin ortaya çıkışıyla başlamaktadır. Bu koruma hiçbir tescile gerek duymaksızın eser sahibinin yaşam süresi boyunca devam eder. Eser sahibinin ölümünden sonra ise 70 yıl boyunca devam edecektir.</p><p>Türkiye’de telif hakkı sahipliğinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlanması adına Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Müdürlüğü’ne kayıt ve tescil yapılabilir. Tescil yapılmadığı halde de koruma sağlanmasına karşın, yapılmadığı zaman çalınan fikrinizi geri almak için dava açtığınızda işiniz çok zor olacaktır. Bu nedenle isteğe bağlı olan, çok masraflı ve zahmetli olmayan bu tescilin yapılması şiddetle tavsiye edilmektedir.</p><p><em>Peki hangi yazılımlar korunur?</em></p><p>Hangi yazılımların korunacağı kanunda tam olarak belirlenmemiştir. Genel olarak bilgisayar programları ile sahibinin hususiyetini taşıyan ve bir sonraki aşamada bilgisayar programı oluşturacak hazırlık aşamalarının tescil edileceği kabul edilmiştir. Yani niteliğine göre flowchart, arayüz, kaynak kodları, nesne kodları gibi yazılımlar telif hakkı ile korunur ve tescil edilebilir. Doktrinde tartışmalı olmakla beraber algoritmalar soyut nesneler olarak kabul edildiğinden eser sayılmaz ve korunmazlar.</p><p>Sadece fikirlerin ve soyut yazılım hazırlık aşamalarının korunması söz konusu değildir. Bu yüzden fikrinizi kodlama aşamasına daha geçmeden koruyabilmeniz mümkün değildir.</p><p>Yukarıda anlattıklarımızı ayrıca “gerçek hayattan esinlenen” bir hikaye ile taçlandırmak istedik:</p><p><em>2002 yılında çocukluğundan beri babası tarafından yoğun bir şekilde kodlama öğretilen genç ama kendinden emin “Zack Duckerberg” adında bir öğrenci dünyanın en iyi okullarından birinde ilk senesindeydi. Zack Harvard’a gitmekteydi ve oldukça yoğun bir öğrenim temposu içerisindeydi. Bölümü psikoloji olan Zack ayrıca birçok kodlama dersi de almaktaydı. Bu derslerden esinlenerek bir gün TaceTash adında bir internet sitesi geliştirdi. Sitede Harvard’da okuyan öğrencilere puan vermeniz mümkündü. Ancak arkadaşlarının fotoğraflarını kullanmak için izin almamıştı. Bu durum okul tarafından hoş karşılanmadı ve disiplin kuruluna çağrıldı. Ceza olarak TaceMash kapatıldı ama Zack okuldan atılmadı.</em></p><p><em>Ancak bir karar vermişti TaceMash yerine başka bir uygulama geliştirecekti. Bu kapsamda, bir grup arkadaşlarıyla beraber yola koyuldu ve beraber ConnectMe isimli bir konsept geliştirdiler. Ancak Zack konsepti fazlasıyla beğendi. Bu konseptin arkadaşlarıyla beraber geliştirilmesindense kendisinin bu konseptin tek sahibi olması gerektiğini düşündü ve netice olarak Fhetacebook’u oluşturdu. Fhetacebook öğrencilerin üye olarak fotoğraflarını yüklediği ve birbirlerine yorum gönderebildiği bir siteydi. ConnectMe’nin konsepti de birebir aynısıydı. Siteye kaydolmak için ilk başlarda yalnızca Harvard e-postası gerekmekteydi ancak zaman içerisinde site genel halka açıldı ve Zack okulu bırakarak yalnızca Fhetacebook’a odaklandı.</em></p><p><em>Zack’in projesi gittikçe büyüyordu ama bir anda hiç beklemediği bir şey oldu. Kendi okulundan arkadaşları ona “benzer bir konsepti” çaldığı ve kendi konseptlerinden Fhetacebook’u oluşturduğu gerekçeleriyle dava açtılar. Davada bir karar verilmedi ancak davanın uzaması Zack’in işlerini sekteye uğratıyordu. Bu sebeple Zack bütün arkadaşlarına şirketinin 300 milyon dolarlık hissesini vererek anlaşma yoluna gitmek durumunda kaldı ve yaklaşık 1 milyar dolarlık bir “hisse kaybıyla” karşılaştı. Öte yandan arkadaşları çok daha kötü bir kaderle karşılaşmıştı. Fhetacebook’un kurucu ortağı olamadılar, üstelik belki de Fhetacebook kadar başarılı olacak ConnectMe sitesinin fikri, konsepti, kodları Zack Duckerberg tarafından çalındı ve kendilerine bu milyarlarca dolarlık fikirden yalnızca çok ufak bir kısmı “ödül parası” olarak ödendi.</em></p><p><em>Eğer ConnectMe yazılımının kaynak kodunun en baştan itibaren telif haklarının tescili yapılsaydı, ConnectMe ekibi Zack’in elinden tüm bu fikrin getirilerini alabilirlerdi. Ancak onun yerine bu çok büyük projenin yalnızca bir kısmına ortak olabildiler.</em></p><p>Bu yazıda yazılımların nasıl tescil edilebileceğine ve tescil edilmediğinde neler olabileceğine değindik. Ayrıca patent ve telif haklarıyla ilgili kısa bilgiler verdik. Bana ayhanyigit.uzun@uelegal.com adresinden ulaşabilirsiniz. Konuyla ilgili görüşlerinizi tartışmaktan mutluluk duyarım.</p><p>01000111 01101111 01110010 01110101 01110011 01101101 01100101 01101011 00100000 01010101 01111010 01100101 01110010 01100101</p><p>:)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1208affdb5e2" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Startuplar için Fikri Mülkiyet Hukuku-1-]]></title>
            <link>https://medium.com/@ayhanyigituzun/startuplar-i%C3%A7in-fikri-m%C3%BClkiyet-hukuku-1-46c6bcff12c7?source=rss-ffa0b936802c------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/46c6bcff12c7</guid>
            <category><![CDATA[hukuk]]></category>
            <category><![CDATA[startup-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[fikri-mülkiyet]]></category>
            <category><![CDATA[startup-türkiye]]></category>
            <category><![CDATA[startup]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ayhan Yiğit Uzun]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 19 Sep 2022 15:30:52 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-21T14:11:01.157Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*obB9DsLMFEFutxT1_NXwsw.png" /></figure><p>Bu yazımda sektörden topladığım verilerden ve yaşanmış olaylardan esinlenerek kurgulanmış hikayeleri sizlerle paylaşmak istiyorum. Yanlış anlaşılmasın, amacım kimseyi korkutmak değil. Sadece ülkemizdeki “kara düzen” ticaret usullerinin startup ekosistemine uygun olmayacağı görüşündeyim. Büyük ümitlerle çıkılan serüvenlerin hukuki sorunlar nedeniyle sona ermemesi adına her girişimcinin en azından genel hatlarıyla hukuki meselelerden haberdar olmasının gerekli olduğunu düşünüyorum.</p><p>Sonuçta artık bir “tacir” oluyorsunuz ve Türk Hukuku’na göre “ben bunu bilmiyordum” deme şansınız yok.</p><p>Bugün sizlere en yaygın fikri mülkiyet koruması olan marka tescilinden bahsetmek istiyorum. Milyarlarca insanın yaşadığı dünyamızda, orijinal olduğunu düşündüğünüz fikrinizi illa ki başka birinin daha düşünmüş olabileceğini söyleyebiliriz. Peki bu fikirden kim menfaat sağlayacak? Kim bu fikir benimdir ve bunu ben kullanırım diyebilecek? Cevap çok basit; Fikri kendi adına tescilleyen kişi.</p><p>Fikri Mülkiyetin kanunlarla düzenlenmediği bir dünya düşünün. O zaman sizin fikriniz kanunlarla korunmayacak ve bütün tecrübeleriniz, eğitiminiz ve özverili araştırmalarınız sonrasında ortaya çıkardığınız fikriniz için herkes <em>“ bir dakika bu benim fikrimdi”</em> diyebilecektir. Böyle bir düzende fikri üreten kişi bir de fikrinin ona ait olduğunu kanıtlaması gerekecek ve belki de bu nedenle fikri üretmekten vazgeçecektir. İşte bu yüzden bilimsel ve ekonomik alanda gelişim isteyen ülkeler asırlar önce yeni fikirlerin çıkmasını fikri mülkiyet kanunları çıkararak teşvik ettiler. İngiltere’de 17. Yüzyılda ortaya çıkan fikri mülkiyet kavramı bizde ancak 19. Yüzyılda ortaya çıkabilmiştir. Bu nedenledir ki İngiltere merkezli startuplar fikri mülkiyet harcamalarını çoğunlukla zorunlu kalemlerine eklemekteyken ülkemizde bir çok startup tarafından ne yazık ki atlanan bir konudur.</p><p><em>Bakalım bu örnekte kim nerede yanlış yaptı?</em></p><p><em>Burak sürdürülebilir ev tekstili alanında bir girişimin kurucusudur. Bu girişimini adlandırırken ekibiyle uzun süre istişare etmiş ve en sonunda “ SimpleTex” adını benimsemişlerdir. 2019&#39;da kurulan firma için marka başvurusu yapılmamıştır. Buna rağmen SimpleTex yazan bir logo tasarlanmış ve internet sitesi kurulmuştur. 1 sene boyunca seed funding, product, marketing gibi konularda bu marka adı kullanılmıştır. SimpleTex başarılı olmuş ve artık yatırım turuna çıkmaya hazırlanmaktadır.</em></p><p><em>Murat, Denizli’de havlu imalatı yapan bir iş insanıdır. 2018 yılında SimpleTex markasını kendi firması adına tescil ettirmiştir. Markanın kendi adına tescilli olduğunun rahatlığıyla imal ettiği havluların etiketine SimpleTex yazdırmaktadır. Murat bir gün internet üzerinde haber okurken Türk girişimi SimpleTex’in yatırım turuna çıkacağından haberdar olmuştur. Kendi marka adının bir başkası tarafından kullanılmasını istemeyen Murat hemen avukatına danışmıştır. Murat’ın avukatı Burak’a hem tazminat davası hem de markanın kullanmasını engelleyen davayı açmıştır.</em></p><p><em>Burak bunların üzerine avukatına danıştığında ne yazık ki davaları kaybedeceğini, SimpleTex adını kullanmaması gerektiğini, bir de tazminat ödenmesi gerektiğini söylemiştir. Burak şimdi hem adını değiştirmeli, hem avukatına dava için ücret ödemeli, hem de davayı çok yüksek ihtimalle kaybedeceğinden karşı tarafa tazminat, vekalet ücreti, dava masrafları ödemelidir. İsimle beraber tanınırlıkta gideceğinden yatırım turuna çıkmayı ertelemek gerekecektir. Bir de dava ve sonunda ödenecek tazminat için şirket kaynakları kullanılacaktır. Dolayısıyla bu startup çok basit bir detay atlandığı için çok güç zorluklarla karşılaşacaktır.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*A6iH5-3tOGmbEVOvBHDvEA.jpeg" /><figcaption>Burak bunların üzerine soğuk bir su içse iyi olur.</figcaption></figure><p>Peki Burak ne yapmalıydı?</p><p>Aslında Burak’ın yapması gereken şey çok kolaydı. TÜRKPATENT’in marka araştırma aracını kullansaydı düşündüğü ismin zaten kullanılıp kullanılmadığını, kullanılıyorsa onun tescil ettirmek istediği sınıfta olup olmadığıyla ilgili verilere ulaşabilecekti. Bu sayede Girişimine tamamen özgün ve kimse tarafından kullanılmayan bir marka adı bulacaktı. Bulduğu marka adını da çok büyük masraflara girmeden tescil ettirecek ve kafası rahat olacaktı.</p><p>Yukarıdaki örnek gerçek bir hikayeden esinlenerek kurgulanmıştır. Şunu da belirtmek gerekir ki bu örnek Türkiye’de marka tescili ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunlardan sadece bir tanesini ifade etmekte olup bu örnekler çoğaltılabilir. Serinin bir sonraki bölümünde uluslararası tescil ve patent tesciliyle alakalı yazmayı düşünüyorum. Bana ayhanyigit.uzun@uelegal.com adresinden ulaşabilirsiniz. Konuyla ilgili görüşlerinizi tartışmaktan mutluluk duyarım.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=46c6bcff12c7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>