<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Barış Okyay on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Barış Okyay on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@barisokyay7?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*vVTrEb_oIwoCSycmuHSldg.jpeg</url>
            <title>Stories by Barış Okyay on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 07:56:28 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@barisokyay7/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Christopher Nolan’ın sinema dünyasına kazandırdığı yapıtlar arasında özel bir yere sahip olan…]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/christopher-nolan%C4%B1n-sinema-d%C3%BCnyas%C4%B1na-kazand%C4%B1rd%C4%B1%C4%9F%C4%B1-yap%C4%B1tlar-aras%C4%B1nda-%C3%B6zel-bir-yere-sahip-olan-98dfeecb1026?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/98dfeecb1026</guid>
            <category><![CDATA[nikola-tesla]]></category>
            <category><![CDATA[prestij-film]]></category>
            <category><![CDATA[christopher-nolan]]></category>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[hugh-jackman]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Sep 2023 21:54:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-25T21:54:55.314Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>“Prestij” — Sanatın ve İnsanın Sınırlarını Zorlayan Büyülü Bir Film Deneyimi</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*nYmaRUnP9_z4CB2MasyaCQ.jpeg" /></figure><p>Christopher Nolan’ın sinema dünyasına kazandırdığı yapıtlar arasında özel bir yere sahip olan “Prestij,” hem zihni hem de duygusal olarak derinlemesine bir yolculuk sunuyor. Büyü, rekabet, obsesyon ve insanın sınırları gibi temaların ustaca işlendiği bu film, seyirciyi adeta büyülenmiş bir izleyiciye dönüştürüyor. Nolan’ın sıradışı anlatım tarzı ve oyuncuların muhteşem performansları, “Prestij”i sinema tarihinin unutulmaz eserlerinden biri haline getiriyor.</p><p><strong>Sıradışı Anlatım Tarzı: İki Büyücünün Rekabeti</strong></p><p>Film, 19. yüzyılın sonlarına doğru Londra’da geçiyor ve iki genç büyücü, Robert Angier (Hugh Jackman) ve Alfred Borden (Christian Bale) arasındaki rekabeti merkeze alıyor. İlk bakışta sıradan bir büyücülük yarışması gibi görünen bu rekabet, zamanla büyücülerin hayatlarını ve insan doğasının karanlık yönlerini etkileyen bir obsesyona dönüşüyor. Nolan, hikayeyi ileri geri sıçrayarak anlatma tekniğiyle seyirciyi sürekli olarak düşündürmeye ve olayların iç yüzünü araştırmaya yönlendiriyor.</p><p><strong>Oyuncu Kadrosunun Muhteşem Performansları</strong></p><p>Hugh Jackman ve Christian Bale, Angier ve Borden karakterlerini mükemmel bir şekilde canlandırarak filmin ruhunu yakalıyorlar. Jackman’ın canlandırdığı Angier, göz alıcı sahne varlığı ve karizmasıyla dikkat çekerken, Bale’in Borden karakteri, derinlemesine bir iç çatışma ve sırlarla dolu bir kişiliği yansıtıyor. Bu iki büyük oyuncunun etkileyici performansları, seyirciyi karakterlerin dünyasına daha da derinlemesine çekiyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*AOLRnl7VfLLopeg27ofKuA.jpeg" /></figure><p><strong>Büyülü Atmosfer ve Görsel Estetik</strong></p><p>Nolan, “Prestij”de dönemin atmosferini muhteşem bir şekilde yaratıyor. Victoria dönemi Londra’sının karmaşıklığı ve büyüsü, filmdeki mekan tasarımları, kostümler ve dekorlarla hayat buluyor. Ayrıca, büyü numaralarının ve sahne performanslarının görsel açıdan muazzam bir estetiği var. Film, büyülü atmosferiyle seyirciyi büyücülük dünyasına tam anlamıyla sokuyor.</p><p><strong>Zeka ve İntihar: Temaların Derinliği</strong></p><p>“Prestij,” yalnızca büyüyü değil, aynı zamanda insanın zekasını ve kişisel bedelleri de konu ediniyor. Karakterlerin zeka oyunları, seyirciyi zihinsel olarak meşgul ederken, insanın ne kadar ileri gidebileceğini ve hangi fedakarlıkları yapabileceğini sorgulatıyor. Film, bu temaları ustalıkla işleyerek izleyiciyi düşünmeye ve tartışmaya yönlendiriyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/680/1*dSo24RpbbZmgbTT1iW4Hfw.jpeg" /></figure><p><strong>Sonuç: Sinema Sanatının Bir Başyapıtı</strong></p><p>Christopher Nolan’ın “Prestij,” sinema sanatının en özgün ve düşündürücü eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. Film, büyülü atmosferi, muhteşem oyunculuk performansları, karmaşık hikayesi ve derin temalarıyla sinemaseverlere unutulmaz bir deneyim sunuyor. “Prestij,” izleyicisini büyülenmiş bir şekilde bırakırken, aynı zamanda insan doğasının karmaşıklığına ve insanın sınırlarına dair derinlemesine düşündürüyor. Bu nedenle, “Prestij,” sinema dünyasının başyapıtlarından biri olarak kalıcı bir iz bırakıyor ve izleyiciyi büyülü bir yolculuğa davet ediyor.</p><p>#PrestijFilm #ChristopherNolan #Büyü #Bilim #NikolaTesla #HughJackman #ChristianBale #DavidBowie #Zeka #Obsesyon #SahneSanatları #SinemaSanatı #DüşünceDeneyimi</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=98dfeecb1026" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Fyodor Dostoyevski’nin “Yeraltından Notlar” adlı eseri, 1864 yılında yayımlandığında edebiyat…]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/fyodor-dostoyevskinin-yeralt%C4%B1ndan-notlar-adl%C4%B1-eseri-1864-y%C4%B1l%C4%B1nda-yay%C4%B1mland%C4%B1%C4%9F%C4%B1nda-edebiyat-6f5f618ed8a3?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6f5f618ed8a3</guid>
            <category><![CDATA[dostoyevski]]></category>
            <category><![CDATA[yeraltından-notlar]]></category>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[klasik-edebiyat]]></category>
            <category><![CDATA[rus-edebiyatı]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 25 Sep 2023 20:51:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-25T20:51:53.584Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>“İnsanın Derinliklerine Dair Felsefi Bir Keşif: Fyodor Dostoyevski’nin ‘Yeraltından Notlar’ı”</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/469/1*wjmrzSkWlXvuOnjpzm6CIw.jpeg" /></figure><p>Fyodor Dostoyevski’nin “Yeraltından Notlar” adlı eseri, 1864 yılında yayımlandığında edebiyat dünyasında büyük yankı uyandıran bir roman olmuştur. Bu kısa ancak derinlemesine düşündürücü eser, Dostoyevski’nin insan doğası ve toplumla olan ilişkisini derinlemesine keşfettiği önemli bir çalışmadır. Romanın başlıca karakteri, anlatıcı ve iç monologlarını aktaran bir kişi olan Yeraltı Adamı’dır.</p><p>Eser, Rusya’nın çalkantılı bir döneminde yazılmıştır ve bu dönemin etkileri metinde belirgin bir şekilde hissedilir. Yazar, toplumun baskıcı doğasını ve bireyin içsel çatışmalarını bu eserde inceler. Yeraltı Adamı, toplumun normlarına uymak ve insanların beklentilerini karşılamak yerine kendi içsel dürtülerine ve isteklerine karşı çıkarak bir çeşit “alttan gelen” bir kişiliği temsil eder. Onun düşünceleri ve monologları, okuyucunun derinlemesine düşünmeye ve toplumun işleyişine dair önemli sorular sormasına neden olur.</p><p>Roman, Yeraltı Adamı’nın iç çatışmalarını ve zihinsel monologlarını anlatarak başlar. Bu monologlar, eserin temel felsefi sorularını ortaya koyar: İnsanın özgür iradesi nedir? Toplumun baskısı insanların davranışlarını nasıl etkiler? Yeraltı Adamı, kendi çelişkileri ve düşündüren mantık yürütmeleriyle bu sorulara cevap arar.</p><p>Dostoyevski’nin dil kullanımı ve anlatımı, eserin derinliği ve karmaşıklığını vurgulamak için önemlidir. Yazarın karakterlerin iç dünyalarını ifade etmek için kullandığı uzun monologlar ve içsel çatışmalar, okuyucuyu derin bir düşünce yolculuğuna çıkarır. Dostoyevski’nin dilindeki zenginlik, eserin okunması gereken bir başyapıt olduğunu gösterir.</p><p>Romanın bir diğer önemli teması, insanın acı çekmeye ve kendi yıkımına karşı bir çekim duymasını ele almaktır. Yeraltı Adamı, kendi acısını ve çaresizliğini inkar ederek, bu acıyı hissetmenin insanı gerçek bir varlık haline getirdiğini savunur. Bu temalar, Dostoyevski’nin diğer eserlerinde de sıkça görülen insan psikolojisi ve ahlaki çatışma konularına bir önsözdür.</p><p>“Yeraltından Notlar”, Fyodor Dostoyevski’nin insan doğası ve toplumla olan karmaşık ilişkisini derinlemesine incelediği bir başyapıttır. Yeraltı Adamı’nın içsel monologları, okuyucunun düşünmeye, sorgulamaya ve insanın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkmasına neden olur. Dostoyevski’nin dil kullanımı ve anlatımı, eserin karmaşıklığını ve derinliğini vurgular. Bu nedenle, bu eser, edebiyatın en önemli yapıtlarından biri olarak kabul edilmektedir ve okuyuculara insanın karmaşıklığına dair önemli felsefi düşünceler sunar. “Yeraltından Notlar”, okuyuculara insan doğasının karanlık ve çelişkili yönlerine dair bir pencere açar ve Dostoyevski’nin büyük bir edebi dehasını sergiler.</p><p>#Dostoyevski #YeraltındanNotlar #Edebiyatİncelemesi #FelsefiDüşünce #İçMonolog #İnsanDoğası #ToplumsalBaskılar #EdebiBaşyapıt #FyodorDostoyevski #RusEdebiyatı #KlasikEdebiyat</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6f5f618ed8a3" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dağlık Karabağ, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki tarihsel bir ihtilafı temsil eden derin bir…]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/kafkaslar%C4%B1nkalbindekiderinyara-da%C4%9Fl%C4%B1kkaraba%C4%9Fsorunu-3ecf27f24a0e?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3ecf27f24a0e</guid>
            <category><![CDATA[dağlık-karabağ]]></category>
            <category><![CDATA[azerbaycan]]></category>
            <category><![CDATA[türkmençay-antlaşması]]></category>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[ermenistan]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 24 Sep 2023 13:36:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-24T13:36:11.479Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>Kafkasların Kalbindeki Derin Yara: Dağlık Karabağ Sorunu</strong></blockquote><p>Dağlık Karabağ, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki tarihsel bir ihtilafı temsil eden derin bir yara. Bu ihtilaf, yüzyıllar boyunca etnik ve toprak talepleri etrafında şekillendi ve son yıllarda önemli değişikliklere uğradı. Bu makalede, Dağlık Karabağ sorununun tarihi kökenlerine ve son güncel gelişmelere odaklanarak, bu karmaşık ihtilafın nasıl bir evrim geçirdiğini inceleyeceğiz.</p><p>Dağlık Karabağ, tarih boyunca Azerbaycan ve Ermenistan arasında etnik ve toprak talepleri etrafında süregelen bir ihtilafın merkezinde yer almıştır. Bu sorun, 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanır ve Sovyetler Birliği’nin çöküşüne kadar çözümsüz kalmıştır. Temel sorun, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan toprakları içinde yer almasına rağmen, çoğunluğunu Ermeni nüfusunun oluşturmasıdır. Bu, etnik kimliklerin yanı sıra toprak hakları konusunda da bir anlaşmazlığı beraberinde getirmiştir. Fakat anlaşmazlıkları SSCB dönemi ile sınırlı tutmayıp demografik yapının bozulduğu ve siyasi dinamiklerin değiştiği 10 Şubat 1828 tarihinde Rus İmparatorluğu ile Kaçar Hanedanlığı arasında imzalanan Türkmençay Antlaşması ile konuyu inceleyemeye başlayacağız.</p><p><strong>Türkmençay Anlaşması ve Dağlık Karabağ Sorunu: Azerbaycan’ın Siyasi Evrimi</strong></p><p>Türkmençay Anlaşması, 1828 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında imzalanan bir anlaşma olup, Azerbaycan’ın tarihsel gelişiminde ve sonrasında Dağlık Karabağ Sorunu’nun oluşumunda önemli bir rol oynamıştır. Türkmençay Anlaşması, Gülistan Anlaşması’ndan sonra imzalanan bir başka anlaşma olup, Azerbaycan’ın topraklarının büyük bir kısmının Rus İmparatorluğu’na devrini öngörüyordu. Bu anlaşma sonucunda Azerbaycan, tarihsel sınırları içinde önemli toprak kayıpları yaşadı ve bu, Azerbaycan’ın siyasi ve etnik yapısında köklü değişikliklere yol açtı. Türkmençay Anlaşması, Azerbaycan’daki etnik bileşimi de etkiledi ve Ermeni nüfusunun Azerbaycan topraklarında artmasına neden oldu.</p><p>Savaşın sona ermesinin ardından imzalanan Türkmençay Antlaşması, XX. ve XXI. yüzyıllar boyunca Azerbaycan’da, bir milletin ayrılığının sembolü haline gelmiştir. Bu anlaşma, Kuzey ve Güney Azerbaycan’ın ayrılığını temsil etmektedir. Azerbaycan edebiyatında, bu ayrılık temalı onlarca eser yazılmış ve bu eserler arasında Bahtiyar Vahapzade’nin “Gülistan” şiiri, Süleyman Rüstem’in “Tebrizim” şiiri, Sayman Aruz’un “Yüzyıl Devrim” romanı, Yusuf Vezir Çemenzeminli’nin “İki Ateş Arasında” romanı ve Halil Rıza Ulutürk’ün eserleri gibi örnekler bulunmaktadır.</p><p>Ayrıca, Azerbaycanlı bestekar Ali Selimi, 1958 yılında Fərhad İbrahimi’nin “Ayrılık” şiirini besteleyerek bu tema üzerinde müziğin gücünü kullanmıştır. Aynı şekilde, Tebriz adı, Kuzey Azerbaycan’da Güney Azerbaycan’a duyulan özlemi ifade etmek için kullanılan yaygın bir erkek ismi haline gelmiştir. Azerbaycan halk şairi Halil Rıza Ulutürk, Karabağ Savaşı’nda şehit olan oğluna “Tebriz” adını vermiştir</p><p>Türkmençay Antlaşması ile Azerbaycan Türkleri ikiye bölünmüş ve bu sorun hala devam etmektedir. Günümüz siyasi yapısında Azerbaycan Devleti, Kuzey Azerbaycanı oluştururken İran sınırlarında yer alan Güney Azerbaycan ise Güney topraklarını oluşturur. Dünya Bankası Ülke Profilleri veri tabanına göre 66,1 milyonluk İran nüfusunun %42&#39;sini Türkler oluşturmakta olup, bu oran da yaklaşık 25 milyonluk bir Türk nüfusu olduğu söylenmektedir. Bu Türk nüfusunun 15–17 milyonu Güney Azerbaycan Türkleri olduğu tahmin edilmektedir. Demografik yapı günümüzde bu şekildeyken Dağlık Karabağ bölgesindeki Ermeni nüfusunun Rusya’nın antlaşmanın 15. maddesine dayanarak bölgeye göçmen Ermenileri yerleştirmesi, özellikle Revan ve diğer bölgelerde, İran’da, Osmanlı İmparatorluğu’nda ve kendi topraklarında yaşayan Ermenilere dönüş izni vermesi gibi önemli bir soruna yol açmıştır. Bu göçler sonucunda, bölgedeki önceden çoğunluğu oluşturan Türk nüfusu azalmış ve bu durum Ermenistan Devleti’nin temellerinin atılmasına neden olmuştur.”</p><p>Azerbaycan Türklerinin hiçbir söz hakkı bulunmaması nedeniyle İran ve Rusya bir milletin kaderiyle oynamışlar, Azerbaycan Türkleri ve vatanları ikiye bölünmesine neden olmuşlardır. Azerbaycan Türklerinin birleşme iddiası Azerbaycan Devletinin “Bütöv Azerbaycan veya Vahit Azerbaycan” ülküsü olarak karşımıza çıkmaktadır.</p><p>“Bütöv Azerbaycan” ve “Vahit Azerbaycan” terimleri, Azerbaycan’ın tarihini, coğrafi sınırlarını ve etnik kimliğini anlama çabalarının bir parçasıdır ve Azerbaycan Devleti için tarihi ve kültürel öneme sahiptir. Bu terimler, Azerbaycan’ın tarihsel gelişimini ve ulusal bilincini şekillendiren önemli kavramlardır.</p><p>Türkmençay antlaşması sonra Azerbaycan topraklarında oluşan statüko Rusya için adeta bir fırsat haline gelmiştir. Ermenistan temellerinin atılması için Osmanlı coğrafyasındaki ve sair topraklardaki Ermeniler Azerbaycan Topraklarına yerleştirilmiştir.</p><p>I. Petro, Doğu ticaretinden yararlanmak amacıyla Ermenilerle temas kurmayı düşündü ve bu temasların sonucunda Çar, Ermenilere Rusya’ya yerleşme daveti yapmış ve dinî ve dünyevî her türlü imtiyaz ve garantiyi sunmaya hazır olduğunu iletmeyi taahhüt etmiştir.</p><p>Rusya’nın Kafkasya’yı Hıristiyanlaştırma veya Ermenileştirme çabaları 20. yüzyılın başlarına kadar sürmüş ve yaklaşık 1 milyon 300 bin Ermeni bölgeye yerleştirilmiştir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/392/1*M3_YVGk2l7UmP6M2Wa2KVQ.png" /><figcaption>Kuzey ve Güney Azerbaycan</figcaption></figure><p><strong>SSCB Etkisindeki Dönem</strong></p><p>1917 Bolşevik İhtilali’nden sonra, Karabağ, hukuki açıdan Azerbaycan’a bağlı bir bölge olarak kabul edilmesine rağmen, fiilen bağımsız bir konuma gelmiştir. Bu durum, Sovyet yönetiminin 1920 yılında kurulmasına kadar sürmüştür. İhtilalin ardından, bölgedeki karışıklıklardan bunalan ve ayrılıkçı Ermenilerin baskısından rahatsız olan bölge halkı, Osmanlı Devleti’nden yardım talep etmiştir. Osmanlı Devleti, yardım talebini kabul ederek 15 Eylül 1918 tarihinde Bakü’ye girmiştir. Böylece, Karabağ da dahil olmak üzere dört idari bölüme ayrılan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti resmi olarak kurulmuştur. Ancak, Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918&#39;de imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması gereği bu topraklardan çekilmek zorunda kalmış çekildiği sıra Nuri Paşa İngilizler tarafından Batum’da tutuklanmıştır ve bölge İngilizlerin denetimine geçmiştir.</p><p>Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, İngilizler Kafkasya’yı terk etti. Bu siyasi boşluk, Ruslar için bir fırsat oluşturdu. Azerbaycan ordusunun önemli bir kısmı, Karabağ’daki Ermeni isyanını bastırmak amacıyla çaba gösterirken, Ruslar 27 Nisan 1920 tarihinde Bakü’yü işgal etti.</p><p>Azerbaycan’ın başkenti Bakü’yü, 15 Eylül 1918&#39;de Ermeni çeteleri ve Bolşevik birliklerinden kurtaran, Kafkas İslam Ordusu komutanı Nuri Paşa, Kurtardığı Bakü’nün daha sonra Bolşevikler tarafından işgal edilmesi, Paşa’yı derin bir üzüntüye boğdu ve şöyle bir serzenişte bulunmuştur:</p><p>“Ağabeyimin (Enver Paşa) şehit olması kalbimi ne kadar sızlattıysa, Azerbaycan’ın istilası kalbimi ondan daha çok sızlattı. Ağabeyim bir faniydi. Fakat Azerbaycan’daki Türklük ebedidir. Keşke hayatımı kaybetseydim de Azerbaycan Türklüğün dışında kalmasaydı.”</p><p>Yıllar geçtikçe, Azeri ve Ermeni tarafları arasındaki gerginlik giderek çatışmaya dönüştü. Azeri üyelerin katılımı olmaksızın, Dağlık Karabağ Yerel Konseyi’nin bölgeyi Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nden ayırarak Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne katılmasını onaylaması, Azeri-Ermeni çatışmalarının asıl başlangıcı olarak kabul edilir.</p><p>Ermenistan’ın Azerbaycan’a karşı silaha başvurmasının ardından(Ermenilerin Erivan’da yaptığı gösteri sonucunda 32 Azerbaycan Türkü yaşamını yitirirken 197 kişide yaralanmıştır.) Azerbaycan Halk Cephesi (AHC), kendi halkının haklarını koruma amacıyla liderlik yapmaya başladı. Bu bağlamda, AHC, halkın haklarını savunmak için mitingler düzenledi, grevler yaptı ve ülkenin Ermenistan ve Gürcistan ile bağlantısını kesmek amacıyla demiryolu ağını tahrip etti. Bu olayların ardından, 1990 yılında Sovyet ordusu Bakü’yü işgal etti. Rusların Bakü’yü işgali, AHC’yi etkisizleştirmekten başka bir amacı olmayan bir harekatti. Bu durumda, zaten teşkilatlanma ve silahlı güç konusunda Ermenilere göre geride olan Azerbaycanlılar daha da zayıflatılmış oldu.</p><p>Temmuz 1990&#39;da, Gorbaçev, Sovyetler Birliği’nde tüm paramiliter grupların silahlarını Sovyet otoritelerine teslim etmeleri gerektiğini belirten bir bildiri yayınladı. Bu hükme uymak zorunda kalan herkes, Karabağ Ermenileri lideri Ter-Petrosyan’ın, Moskova’nın anlayış göstermesini sağlayarak ellerindeki silahları teslim etmediği bir dönemde bu kurala uymak zorunda kaldı. Dahası, Ter-Petrosyan, Ermeni birliklerini organize ederek Ermeni Milli Ordusu’nu kurdu. Moskova’nın bu hoşgörüsü ve yardımları sayesinde Ermenistan’da düzenli bir ordu kurulurken, Azerbaycan, güçlü bir düşmanla karşı karşıya olmasına rağmen, henüz milli bir ordu kurma aşamasına ulaşamamıştı.</p><p><strong>SSCB Sonrası Dönem</strong></p><p>Sovyetler döneminde, Birliğe üye iki devlet arasındaki Karabağ sorunu, bir iç mesele olarak kabul ediliyordu. Ancak devletler bağımsızlıklarını kazandıktan sonra, bu sorun tüm bölgeyi etkileyen küresel bir meseleye dönüştü. İran’ın Ermenileri durdurmakta aciz kalması ve hatta onları desteklemesi nedeniyle, Azerbaycan’ın Ayaz Muttalibov yönetimi, uluslararası topluma başvurmak zorunda kaldı. Bölgeye yakından ilgi gösteren Batılı kurumlar, bu talep üzerine Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) bünyesinde çalışmalar başlattılar.</p><p>Sovyetler Birliği’nin resmen dağılması, Azerbaycan’ı tamamen savunmasız bıraktı. 1992 yılı boyunca Ermeni ve Rus askeri birlikleri, sınır boyunca Azerbaycan köylerini yağmalayarak burada yaşayan masum insanlara büyük zulümler yaptılar. Ermeni vahşetinin en dehşet verici örneği, 26 Şubat 1992&#39;de Karabağ’ın Hocalı kentinde yaşandı. Bu korkunç katliamda 33 çocuk, 106 kadın olmak üzere toplam 335 kişi acımasızca katledildi. Ayrıca, bu katliam sırasında 150 kişi de kayboldu. Bu insanlık dışı olaylar uluslararası hukuka aykırıydı ve derin bir insanlık trajedisini temsil ediyor.</p><p>Bu katliamın ardından Azerbaycan’da bir yönetim değişikliği yaşandı. Ayaz Muttalibov, Moskova’ya kaçarken, Azerbaycan’da Halk Cephesi iktidara geldi. Temmuz 1992&#39;deki seçimlerle başa geçen Abulfaz Elçibey, ilk olarak Azerbaycan’ın Bağımsız Devletler Topluluğu’ndan çıkmasını sağladı. Maalesef dönemin karışıklığı içerisinde Elçibey iktidar da kalamadı. Elçibey döneminde uluslararası arenada uyuşmazlık çözülmeye çalışılırken Ermeniler sağlanan ateşkesi ihlal ederek, her geçen gün Karabağ’ın etrafındaki Azerbaycan topraklarını işgal etmeye devam etti.</p><p>Batılı ülkelerin soruna dahil olması Rusya’yı rahatsız etmesi üzerine Rusya, doğrudan müdahalede bulunarak tarafları 19 Eylül 1992&#39;de Soçi’de bir araya getirdi. Bu görüşmeler sırasında geçici bir ateşkes sağlanması ve bölgeye gözlemcilerin gönderilmesi konularını içeren bir belge imzalandı. Ancak Erivan’ın Karabağ ve Nahçıvan’a yönelik yeni saldırıları, görüşmelerin sonuçsuz kalmasına neden oldu.</p><p>1993 yılında Gence’de yapılan darbecilerin yardımıyla iktidara gelen Aliyev, işbaşına gelir gelmez Azerbaycan’ı tekrar BDT’ye katılmasını sağlamakla birlikte gerekirse taviz verilmek üzere ateşi durdurma yolunu tercih etti. Azerbaycan’ın yetersiz askeri yapısı dönemin koşullarında Erivan yönetimine karşı bu tutumu gerektirmişidir. 1993 yılında Azerbaycan topraklarının %20’si Ermenistan tarafından işgal edilmiş oldu.</p><p>2005 yılından itibaren Azerbaycan’ın uluslarası arenada diplomatik başarısı ve haklı tezleri sonucu bazı olumlu gelişmeler oldu. Strazburg’da kabul edilen kararda, ilk defa Ermenistan saldırgan bir devlet, Yukarı Karabağ ise ayrılıkçı bir rejim olarak nitelendirildi. Bu gelişme illeri yıllarda yaşanacak gelişmelerin habercisi oldu ve Birlemiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 822, 853, 874, ve 884 sayılı kararları Azerbaycan’ın haklı davasını teyitleşmişlerdir.</p><p><strong>Günümüzde Dağlık Karabağ Azerbaycan’ın Terör operasyonları</strong></p><p>Dağlık Karabağ sorununa barışçıl bir çözüm bulunması amacıyla 24 Mart 1992 tarihinde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Minsk Grubu’nu oluşturdu. Bu özel grup, Rusya, Fransa ve ABD tarafından eş başkanlığını üstlenildi. Sorunun çözümüne yönelik önemli bir girişim olan AGİT Minsk Grubu, şimdiye kadar istenen sonuca ulaşamamıştır.</p><p>AGİT Minsk Grubu, belirli aralıklarla her iki ülkeyi ziyaret ederek yerel yetkililerle görüşmeler yapmıştır. Ancak Minsk Grubu eş başkanları, bu ziyaretler sırasında genellikle taraflara ateşkes ihlali yapmamaları konusunda uyarılarda bulunmaktan öteye gidememiştir.</p><p>Azerbaycan Savunma Bakanlığı, 19 Eylül tarihinde Dağlık Karabağ’da ‘terörle mücadele eylemlerine’ başlandığını duyurdu ve bölgede barışa giden tek yolun Ermeni ordusunun Karabağ’dan tamamen çekilmesi ve Hankendi’deki rejimin sona erdirilmesi olduğunu vurguladı.</p><p>Ayrıca, Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Karabağ’daki silahlı kuvvetlerinin Ağdam yönündeki mevzilerinin Ermenistan ordusunun yoğun ateşi altında olduğunu açıkladı. Öte yandan, Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, Azerbaycan’ın başlattığı operasyonu Karabağ halkına yönelik bir saldırı olarak nitelendirdi. Ermenistan Başbakanı Paşinyan, Karabağ’daki durum nedeniyle Ermenistan Güvenlik Konseyi’ni toplantıya çağırdı. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Sözcüsü Peskov ise Rusya’nın Karabağ sürecini siyasi ve diplomatik bir yaklaşımla çözmeye çalıştığını belirterek Bakü ve Erivan’ı imzalanan anlaşmalara uygun davranmaya davet etti. Dağlık Karabağ’ da halihazırda Ermenistan geri çekişmiş olsa da yıllarca birikimi yapılmış ve Ermenistan Ordusundan kalma silah sistemleri bulunmaktadır. Azerbaycan’ın operasyon isminin bir terör uygulaması olduğunu belirtmesi karşısındaki milis gruplarını tanımadığını ve haklı Dağlık Karabağ davasındaki kararlığının bir yansımasıdır. Fakat yukarıda belirttiğimiz gibi Dağlık Karabağ’da yer alan teröristler adeta konvansiyonel harpa mukabil bir ordu gibi militan birliklerinden oluşmaktadır. Yapılan Operasyonun boyutunu anlatabilmek için bölgedeki teröristlerin elinde bulunan teçhizatları şöyle sıralayabiliriz:</p><p>· Topçu sistemleri</p><p>· Uçak savar sistemleri</p><p>· Tanksavar silah sistemleri</p><p>· Tank ve elektronik harp sistemleri</p><p>· Zırhlı Personel taşıyıcıları</p><p>Azerbaycan ordusu, Dağlık Karabağ operasyonu kapsamında Salı akşamı yaptığı açıklamada, 60&#39;tan fazla Ermeni mevziisini ele geçirdiğini duyurdu. Azerbaycan Ordusu karşısında yer alan militanların bir düzenli ordu olabilecek kadar kabiliyete olduğunu varsayarsak Şanlı Türk Ordusunun büyük bir başarı elde ettiğini söyleyebiliriz. Bölgede 10.000 silahlı insanın olduğu ve yer alan kişilerin profesyonel ordu geçmişi olan ve dışarıdan gelen kişiler olduğu öne sürülüyor.</p><p>Azerbaycan Savunma Bakanlığı ateşkes anlaşmasına ilişkin bir duyuru yaptı:</p><p><em>Karabağ’ın Ermeni sakinlerinin temsilcilerinin Rus barışı koruma birliği aracılığıyla talebi dikkate alınarak, 20 Eylül 2023 günü saat 13.00&#39;te aşağıdaki koşullar altında yerel terörle mücadele tedbirlerinin askıya alınması konusunda anlaşmaya varıldı:</em></p><p><em>1-Karabağ’daki Ermenistan silahlı birlikleri silah bırakıyor, mevzilerden çıkıyor, tam şekilde silahsızlandırılıyor.</em></p><p><em>2-Buna paralel olarak tüm silahlar ve ağır ekipmanlar teslim ediliyor.</em></p><p><em>3- Yukarıda belirtilen süreçlerin Rus barış gücü birliği ile koordineli bir şekilde yürütülmesi sağlanmaktadır.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XJFP7YuFQ-x6NHJ-5zDVdw.png" /><figcaption>Azerbaycan’ın üç koldan yaptığı operasyonu Hilal Taktiğine benzetebiliriz.</figcaption></figure><p><strong>Operasyon Sonrası Karabağ</strong></p><p>Yapılan operasyon Anti-Terör Operasyonu olmasına rağmen Ermenistan müdahale etmediğini belirtse dahi operasyon sonrası yapılan ateşkeslerin sadece bir başlangıç olduğunu söyleyebiliriz. Dağlık Karabağ arazi yapısının gayrinizami harp yapısına oldukça uygun olması nedeniyle şuan düzenli ordu gibi savaşan militanların ateşkese rağmen Karabağ merkezlerinden ayrılıp dağ ve ormanlarda terör faaliyetleri yürütebilirler. Savaşı Azerbaycan devletini yıpratma ve ekonomik olarak zora düşürmek amacıyla faaliyetler yürütülecektir.</p><p>Savaşın sona ermesi ve bölgenin yeniden düzenlenmesi sürecinde insan hakları ihlalleri yaşanabilir. Özellikle savaşın ardından yerinden edilmiş kişilerin durumu, zorla yerinden edilmeler ve mültecilerin dönüşü gibi konular önemli bir risk oluşturabilir.</p><p>Ayrıca bölgede sivillerin dahi silahlandırıldığı bu yetmezmiş gibi 1 milyon üzerinde mayının olabileceği tahmin edilmektedir. Bundan sonraki safa PKK terör örgütünün yaptığı gibi Ermeni milislerin Ermeni köylerini basıp Uluslararası Kamuoyunda Azerbaycan’a tuzaklar kurulabilir.</p><p>Dağlık Karabağ’ın tam hakimiyeti konusundaki anlaşmazlıklar, gelecekteki toprak taleplerine ve çatışmalara yol açabilir. Bölgedeki coğrafi sınırların çizilmesi ve tanınması zor bir süreç olabilir.</p><p><strong>Türkiye’nin Azerbaycan’ a Desteği</strong></p><p>Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’ndaki hitabında “Artık herkesin kabul ettiği gibi Karabağ, Azerbaycan toprağıdır. Bunun dışında bir statünün dayatılması asla kabul edilmeyecektir. Ermeniler dahil herkesin Azerbaycan topraklarında barış içinde yan yana yaşaması öncelikli hedefimiz olmalıdır. ‘Tek millet, iki devlet’ şiarıyla hareket ettiğimiz Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü korunma yönünde attığı adımları destekliyoruz.” ifadelerini kullanmıştı.</p><p>Bunun üzerine Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Birleşmiş Milletler (BM) 78. Genel Kurulu’ndaki hitabında Azerbaycan’a desteğini ifade eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür etti. Bu gelişmeler yaşanırken Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Azerbaycan’a yaptığı çağrıda, Dağlık Karabağ operasyonuna derhal son vermesini istedi.</p><p>Fransa Dışişleri Bakanlığı da operasyonu “kabul edilemez” olarak nitelemişti.</p><p>Bu iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkisi, özellikle son yıllarda Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’ı geri alma mücadelesinde Türkiye’nin sağladığı güçlü destekle daha da güçlenmiştir.</p><p>Türkiye, Dağlık Karabağ’daki sivillere yardım etmek amacıyla insani yardım malzemeleri gönderdi ve savaşın ardından bölgenin yeniden inşası için destek verdi.</p><p>Türkiye’nin Azerbaycan’a olan desteği, tarihi bağlar ve ortak çıkarlar üzerine inşa edilmiş güçlü bir ilişkiyi yansıtır. Bu destek, iki ülke arasındaki dayanışmanın bir göstergesi olarak önemli bir rol oynamış ve bölgedeki istikrarın korunmasına katkı sağlamıştır.</p><p>2020 yılında Türkiye ve Azerbaycan, ikili ilişkilerini daha da güçlendirmek amacıyla “Kardeşlik ve İttifak Anlaşması”nı imzaladılar. Bu anlaşma, iki ülke arasındaki askeri, siyasi ve ekonomik işbirliğini daha da güçlendirmeyi hedefliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4zaXavQqnFunHHYqi1OAlA.jpeg" /></figure><p>#DağlıkKarabağ #Azerbaycan #Ermenistan #TürkmençayAntlaşması #KarabağSorunu</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3ecf27f24a0e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Giriş]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/giri%C5%9F-927127307906?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/927127307906</guid>
            <category><![CDATA[sosyal-medya-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[kripto-para]]></category>
            <category><![CDATA[i̇nternet-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-miras]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 18 Sep 2023 20:05:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-18T20:05:23.419Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong><em>“Dijital Varlık Mirası: Ölüm Sonrası Veri ve İnternet Hukuku”</em></strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*xP5FGrXI_fP4QrTZAYfnJQ.jpeg" /></figure><p><strong>Giriş</strong></p><p>Günümüzde, dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte insanların dijital varlıkları da artmış durumda. E-postalar, sosyal medya hesapları, dijital fotoğraflar, kripto paralar ve diğer dijital varlıklar, bir kişinin ölümünden sonra ne olacağına dair önemli hukuki soruları gündeme getiriyor. Bu konu, hem hukukçuların hem de genel halkın ilgisini çekebilecek önemli bir mesele haline geldi. Bu yazı, “Dijital Varlık Mirası” kavramını ele alacak ve özellikle ölüm sonrası dijital varlık yönetimi ve internet hukuku bağlamında önemini vurgulayacaktır.</p><p>Gelişen teknoloji, günlük yaşamımıza pek çok fayda sağlarken aynı zamanda çeşitli hukuki sorunları da beraberinde getirmektedir. İnternet, artık insanların görüşmelerini ve iletişimlerini gerçekleştirdiği temel bir araç haline gelmiştir. Ayrıca, insanlar özel anılarını sanal ortamda fotoğraf albümleri oluşturarak paylaşmakta, sosyal medya hesapları üzerinden iletişim kurmakta ve kişisel yaşamlarını dijital platformlarda sergilemektedir.</p><p>Son yıllarda, internet üzerinden maddi kazanç elde etmek de yaygınlaşmıştır. YouTuber olarak bilinen içerik üreticileri, sosyal medya hesapları üzerinden satış yapanlar veya takipçi sayısı yüksek olanlar, dijital platformlarda maddi gelir elde etmektedirler. Bu gelişmeler, dijital malvarlığı ve dijital miras kavramlarını önemli hale getirmiştir. Ancak, Türk hukuk sisteminde bu kavramlar için net bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.</p><p>Dijital malvarlığı, elektronik ortamda bulunan varlıkları ifade eder, örneğin videolar, fotoğraflar, e-postalar, kişisel sosyal medya hesapları vb. Ancak, dijital dünya hızla değiştiği için dijital malvarlığının içeriği belirsizdir. Ülkemizde hala bu konuda net yasal düzenlemeler bulunmamaktadır.</p><p><strong>Türk Hukukunda Malvarlığı:</strong></p><p>Türk hukukunda “malvarlığı” terimi, bir kişinin sahip olduğu mülkiyet hakkına tabi olan tüm mallarını ifade eder. Malvarlığı, bir kişinin taşınır ve taşınmaz varlıklarını, finansal varlıklarını, mülkiyet haklarını, alacaklarını, haklarını ve menfaatlerini içerebilir. Ayrıca, malvarlığı, borçlarını ve yükümlülüklerini de içerir.</p><p>Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre, malvarlığı bir kişinin sahip olduğu mal ve haklardan oluşur ve bu malvarlığı, kişinin mülkiyetine ve tasarrufuna tabi olan tüm varlıkları içerir. Malvarlığı, kişinin yaşamı boyunca kazandığı veya miras yoluyla elde ettiği varlıkları kapsar. Türk hukukuna göre, malvarlığı, kişisel malvarlığı (kişisel haklar ve eşyalar) ve ticari malvarlığı (ticari işletme ve ilgili ticari faaliyetler) olarak iki ana kategoriye ayrılabilir.</p><p>Malvarlığı, bir kişinin mülkiyetini, sahipliğini ve tasarruf hakkını temsil eder. Bu nedenle, kişinin malvarlığını korumak, devretmek veya yönetmek için hukuki işlemler yapabilme yetkisi de içerir.</p><p>Ancak, belirli hukuki prosedürler ve kurallar malvarlığıyla ilgili bazı kısıtlamalar getirebilir. Örneğin, malvarlığının bir kısmı evlilik sırasında eşler arasında edinilmişse, Türk hukukuna göre mal ayrılığı rejimi uygulanabilir ve bu durumda eşler kendi malvarlıklarını ayrı olarak koruyabilirler.</p><p>Malvarlığı kavramı, Türk hukukunda özel bir öneme sahiptir çünkü bir kişinin sahip olduğu mallar ve haklar, hukuki ilişkiler ve yükümlülükler açısından temel bir role sahiptir. Bu nedenle, malvarlığına ilişkin hukuki düzenlemeler Türk Medeni Kanunu ve diğer ilgili mevzuat tarafından belirlenir.</p><p><strong>Dijital Mal Varlığı</strong></p><p>Dijital varlıkların miras hükümleri bağlamında malvarlığı olarak kabul edilip edilmemesi meselesi, başlangıçta bu varlıkların maddi bir değere sahip olup olmadığı sorusu etrafında dönmektedir. Kanun koyucu, ölümle mirasçılara geçen haklar ve ilişkiler konusunda açık düzenlemeler yapmış, hatta “diğer malvarlığı değerleri” ifadesiyle oldukça geniş bir çerçeve çizmiştir.</p><p>Ayrıca, günümüzde sosyal medya hesapları, büyük reklam sözleşmelerine konu olmakta, kripto cüzdanlar uluslararası ödeme araçları olarak kabul edilmekte, kişilerin dijital fotoğrafları ve blog yazıları üzerinde telif hakları bulunmakta ve bu tür dijital varlıkların ekonomik bir değeri bulunmaktadır. Bu durumda, Türk hukukunda gayri maddi varlıklar üzerinde dahi mülkiyet hakkının tesis edilebileceği göz önüne alındığında, dijital varlıkların miras hükümleri bakımından malvarlığı kapsamı dışında tutulması oldukça zor görünmektedir.</p><p>Bunun ötesinde, bazı kişilerin ekonomik bir değeri olmayan ancak manevi değeri büyük olan eşyalarının bile Türk Medeni Kanunu’nun 653. maddesi 2. fıkrası uyarınca miras yoluyla aktarılma olasılığını düşünmemiz gerekmektedir. Dolayısıyla, dijital varlıkların bu açıdan malvarlığı kavramının içinde değerlendirilmemesi gerektiğini savunmak oldukça güçtür.”</p><p>UNESCO, dijital mirası “gelecek nesiller için korunması gereken bilgisayar tabanlı kalıcı değerler” olarak tanımlamaktadır. UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, dijital formdaki de dâhil belgesel mirasın korunmasına ve belgesel mirasa erişime ilişkin 2015 yılında tavsiye karar yayınlamıştır. Buna göre dijital veriler belge olarak kabul edilmiş ve mirasa kabil olduğu sonuca varılmıştır. Dijital belgesel mirası yönetmek için uluslararası kabul görmüş açık kaynaklı yazılımların ve standart arayüzlerin geliştirilmesini ve kullanılmasını teşvik etmeli ve tescilli teknolojilerden veri ve içeriğin çıkarılmasında yazılım ve donanım geliştiricilerinin işbirliğini araması gerektiği ve aynı şekilde Üye Devletlerin bellek kurumları da kataloglama yöntem ve standartlarının uluslararası standardizasyonunu ve birbiriyle değiştirilebilirliğini amaçlamasının karar da tavsiye edildiği görmekteyiz. Günümüz dünyası buz dağının iki yüzü görürsek reel dünya dışında artık dijital bir evrenin varlığını kabul etmemiz gerektiği kaçınılmaz bir gerçektir. UNESCO’nun tavsiye kararlarında olduğu gibi günümüzde dijital veri depolayan şirketlerin farklı ülkeler de bulunduğunu varsayarsak uluslararası alanda iş birliklerinin yapılması fikri mülkiyet haklarının AB de korunduğu gibi dijital mirasında korunması gerektiği düşüncesindeyiz.</p><p>Bilgisayar dünyasındaki çeşitli yazılımlar, internet siteleri, yüksek takipçili potansiyeli olan sosyal medya hesapları ve hatta oyun profilleri gibi dijital ortamdaki varlıklar, kişinin dijital malvarlığına örnek olarak verilebilir. Bu dijital varlıklar, kişinin ölümüyle birlikte mirasçılara geçebilir.</p><p>Ancak, tereke veya mirasçılara geçiş meselesi, bazı istisnalar dışında genellikle kişisel haklardan bağımsızdır. Şahsa bağlı haklar, kişinin ölümüyle sona erer ve mirasçılara intikal etmez. Bu, genel bir kural olmasına rağmen, fikri mülkiyet hakları gibi bazı istisnalar bulunabilir. Fikri haklar, ölüm sonrası mirasa konu olabilir.</p><p>Dijital malvarlığının ölüm sonrası akıbeti konusunda Türk hukukunda net bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak diğer ülkelerde bu konuda benzer sorunlar yaşanmıştır. ABD’de elektronik posta hesaplarının mirasa konu olup olamayacağı sorunu ortaya çıkmıştır. Almanya’da ise Facebook hesaplarının mirasçılara geçip geçmeyeceği konusu mahkeme kararlarıyla çözümlenmiştir.</p><p>Dijital malvarlığı yanı sıra dijital haklar noktasında uygulamada hala pek çok durum yaşanmaktadır. Örneğin;</p><ol><li><strong>Facebook’un “Anı Sayfası” Özelliği:</strong> Facebook, kullanıcılarının ölümünden sonra hesaplarını anı sayfasına dönüştürme seçeneği sunar. Bu sayede kullanıcının profilindeki içerikler arkadaşları tarafından hatırlanabilir. Ancak bu özellikle ilgili gizlilik ayarlarına ve kullanıcının ölümünü doğrulayan bir kişiye bağlıdır. Bu durum, dijital mirasın yönetimi ve gizlilik konularını gündeme getirir.</li><li><strong>Kripto Paranın Erişimi Kaybedilmiş Durumda:</strong> Kripto paraların özel anahtarlarını kaybeden veya mirasçılara bırakmayan birçok insanın öyküleri vardır. Bu, dijital mirasın karmaşıklığını ve bu tür durumların finansal sonuçlarını gösterir. Örneğin, şifreli bir cüzdanın erişimi kaybedildiğinde, içindeki varlıkların kalıcı olarak kaybedilmesi gibi.</li><li><strong>Apple ve iCloud Erişim Sorunları:</strong> Ölüm sonrası dijital varlık yönetimi, Apple gibi büyük teknoloji şirketleriyle ilgili de sorunlar yaratabilir. Kullanıcıların iCloud hesaplarına erişim konusunda yaşanan anlaşmazlıklar ve bu verilerin mirasçılara nasıl geçeceği gibi konular, hukuki mücadelelere neden olabilir.</li><li><strong>Dijital Varlık Planlaması Başarısızlıkları:</strong> Birçok kişi, dijital varlıklarını ölümünden sonra düzenlemek için dijital varlık planlaması yapmaz veya yetersiz planlar yapar. Bu, ölüm sonrası dijital varlık yönetiminin karmaşıklığını ve eksikliklerini gösteren bir örnektir.</li><li><strong>Sosyal Medya Hesaplarının İzinsiz Kullanımı:</strong> Bir kişi öldükten sonra, sosyal medya hesaplarına izinsiz erişim veya hesapların kötü niyetli kişilerce kullanımı gibi olaylar, dijital mirasın korunması ve hukuki yönlerini vurgular. Bu tür olaylar, kullanıcının ölüm sonrası dijital varlıklarını nasıl koruyacağına ilişkin soruları gündeme getirir.</li></ol><p>Bu örnekler, dijital varlık mirası yönetimiyle ilgili yaşanmış olayların karmaşıklığını ve önemini göstermektedir. Dijital varlıkların hukuki yönetimi, giderek daha fazla insanın karşılaştığı bir sorun haline gelmektedir ve bu alanda hukuki düzenlemelerin ve çözüm yollarının geliştirilmesi büyük bir öneme sahiptir.</p><p>Bu tür dijital varlıkların mirasa dahil edilip edilmeyeceği konusu, hukuki prosedürler ve mahkeme kararlarıyla çözümlenmektedir. Bu nedenle, dijital malvarlığının akıbetiyle ilgili hukuki bir düzenlemenin yapılması önem arz etmektedir.</p><p><strong>Nitekim Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin 13.11.2020 tarihli 2020/1149 E., 2020/905 K.</strong> sayılı ilamı ile;</p><p>“<em>Günümüzde bu hesapların reklam gelirleri elde edilen maddi bir karşılığı olan hesaplar halini alabildiği gibi, yine sosyal medya hesaplarının ve dijital para cüzdanlarının bağlı olduğu e-posta hesaplarının da artık kişisel kullanımı aşıp ticari değeri olan dijital mal varlığı kapsamına girmeye başladığı anlaşılmaktadır. Günümüzde dijital mal varlığının yadsınamaz ve göz ardı edilemez bir gerçeklik olduğu, kripto para adı verilen ve uluslararası ödemelerde dahi kullanılmaya başlanmış dijital sistemlerin var olduğu, yine astronomik reklam gelirleri sağlayan sosyal medya hesaplarının gün geçtikçe arttığı, aynı şekilde Youtube ve benzeri dijital platformlarda salt reklam geliri ve hatta ücretli üyelik sistemi ile hizmet veren kanallar oluşturulduğu bir ortamda dijital mal varlığı ve dijital miras ile ilgili olarak yasal bir düzenleme bulunmadığı, bu konuda yasal bir boşluk bulunduğu…</em>”</p><p><strong>Aynı şekilde Bölge Adliye Mahkemesi;</strong></p><p>“<em>Sonuç olarak, mahkemece tespit talebi gereğince murisin ölüm tarihi itibarıyla tüm aktif ve pasif mal varlığının tespiti ve bu minvalde dijital mal varlığının terekesine dahil olması gerektiği nazara alınarak dijital terekesinin de tespiti yapılarak araştırma ve inceleme sonucunda bir karar verilmesi gerekirken, ölü kişinin e-posta hesabının özel hayatın gizliliği kapsamında değerlendirilerek talebin reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur.</em>”</p><p>Bizce bu konuda olaya göre spesifik olarak durumun incelemesi gerektiği kanaatindeyiz.</p><p>Yapılan bir sınıflandırmaya göre dijital malvarlığı dörde ayrılmaktadır:</p><p>1. Kişisel hesaplar.</p><p>2 Sosyal medya hesapları.</p><p>3. Mali hesaplar.</p><p>4. İş hesapları.</p><p>Bu sınıflandırmaya göre kişisel hesapların hiçbir şekilde devre konu edilmemesi gerektiğini düşünmekteyiz. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesi, özel hayata saygı hakkını güvence altına alır. Bu maddeye göre, “Herkes, kişisel verilerinin korunmasını isteme hakkına sahiptir.” Kişisel verilerin korunması, dijital mirasın da içinde bulunduğu dijital varlıkların gizliliği ve güvenliği açısından son derece önemlidir.</p><p>Sosyal medya hesaplarının ise hakim takdirince detaylı bir şekilde araştırmasının yapılması kanaatindeyiz. Sosyal medya hesapları bizce iki farklı şekilde ayrılabilir:</p><p>1. Devre konu olabilecek sosyal medya hesapları</p><p>2. Devre konu olmayacak sosyal medya hesapları</p><p>Devre konu olabilecek sosyal medya hesapları; şahsın fikri haklarda olduğu gibi bir üretim içinde olup veya hizmet sunduğu bu hesap üstünden kişisel olarak gelir elde ettiği bu gelirin ayrıca dikkate değer bir meblağ olduğu bunun yanı sıra kişinin topluma mal olmaya yaraşır bir profil yakalamış olan sosyal medya hesaplarından oluşmaktadır.</p><p>Devre konu olamayan sosyal medya hesapları ise yukarıda saydığımız unsurları taşımayan aleladede hesaplarıdır.</p><p>Dörtlü sınıflandırmaya göre mali hesaplar ve iş hesapları hususunda dijital tereke kabul edilmesinin yerinde olacağı görüşü savunmaktayız.</p><p><strong>Sonuç</strong></p><p>Bu yazıda, dijital varlık mirası kavramı ve ölüm sonrası dijital varlık yönetimi ile internet hukukunun önemine odaklanılmıştır. Günümüzde dijital teknolojilerin hızlı gelişimi, insanların dijital varlıklarını artırmış ve bu varlıkların ölüm sonrası akıbeti konusunda önemli hukuki soruları gündeme getirmiştir.</p><p>Dijital varlık mirası, kişisel verilerin yanı sıra sosyal medya hesapları, dijital fotoğraflar, e-postalar, kripto paralar gibi çeşitli dijital varlıkları içerir. Ancak, Türk hukuk sistemi bu tür dijital varlıkların mirasa dahil edilip edilmeyeceği konusunda net bir yasal düzenleme yapmamıştır.</p><p>Yine de, dijital varlıkların ekonomik değeri ve önemi giderek artmaktadır. Dijital malvarlığı ve dijital miras kavramları, hukuki açıdan dikkate alınmalıdır. Özellikle sosyal medya hesapları, reklam gelirleri, kripto paralar gibi ekonomik değeri olan dijital varlıkların ölüm sonrası mirasa dahil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.</p><p>Ancak, dijital mirasın yönetimi ve mirasçılara geçişi konusunda Türk hukukunda net bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, dijital varlık sahiplerinin bu konuda önceden tedbir alması ve dijital varlık planlaması yapması önemlidir.</p><p>Ölüm sonrası dijital varlık yönetimi, dijital dünyanın karmaşıklığını ve hukuki sorunlarını gösteren birçok örnek içermektedir. Bu konuda hukuki düzenlemelerin ve çözüm yollarının geliştirilmesi gerekmektedir.</p><p>Sonuç olarak, dijital varlık mirası ve internet hukuku, günümüzün hukuki zorluklarından biridir ve bu konuda daha fazla farkındalığın ve düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Kişiler, dijital varlıklarını ve miraslarını yönetmek için hukuki danışmanlık almalı ve gerekli önlemleri almalıdır. Dijital çağın gereksinimlerine uygun olarak dijital mirasın korunması ve yönetilmesi, hukuki açıdan ele alınmalı ve çözümlenmelidir.</p><p>#DijitalVarlıkMirası</p><p>#DijitalMirasYönetimi</p><p>#InternetHukuku</p><p>#KişiselVeriKoruma</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=927127307906" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ülke, tarih boyunca insan topluluklarının oluşturduğu, coğrafi sınırlarla belirlenmiş ve belirli…]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/%C3%BClke-tarih-boyunca-insan-topluluklar%C4%B1n%C4%B1n-olu%C5%9Fturdu%C4%9Fu-co%C4%9Frafi-s%C4%B1n%C4%B1rlarla-belirlenmi%C5%9F-ve-belirli-26e36879eb29?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/26e36879eb29</guid>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[mavi-vatan]]></category>
            <category><![CDATA[gök-vatan]]></category>
            <category><![CDATA[türkiyenin-hava-sahası]]></category>
            <category><![CDATA[hava-ülkesi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 17 Sep 2023 20:45:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-17T20:45:59.350Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>Mavi Vatan’ın Stratejik Parçası : Hava Ülkesi</strong></blockquote><p>Ülke, tarih boyunca insan topluluklarının oluşturduğu, coğrafi sınırlarla belirlenmiş ve belirli bir yönetim altında bulunan toplulukların temel birimidir. Ancak, ülkenin tanımı ve kavramı, sadece coğrafi sınırlarla sınırlı olmayan bir karmaşıklığa sahiptir. Ülke, genellikle coğrafi sınırlarla belirlenmiş bir toprak parçası üzerinde yaşayan insanların oluşturduğu bir topluluğu ifade eder. Ancak, bu tanım yalnızca fiziksel özelliklere odaklanan sınırlı bir bakış açısını yansıtır. Ülkenin tanımı daha karmaşıktır ve siyasi, kültürel, sosyal ve hukuki unsurları içerir.</p><p>Bir ülke, bir egemen devlet tarafından yönetilen, sınırları belirlenmiş ve belirli bir nüfusa sahip olan bir coğrafi alan olarak tanımlanabilir. Ülke unsurları, bir ülkenin oluşumunu sağlayan temel bileşenlerdir. Bir devletin ülkesi; Kara, deniz ve hava olmak üzere üç farklı ülkeden oluşur. (Uzay üzerindeki tartışmalar hala olgunluk bulmadığı için esnek hukuk kavramı bu sınıflandırmaya dahil edilmemiştir.)</p><p>Türkiye, tarihsel olarak denizlerle çevrili olan bir ülke olmuştur. Ege Denizi, Akdeniz ve Karadeniz gibi büyük denizlerle çevrili coğrafyası, Türkiye’yi denizlerle iç içe bir yaşam sürdüren bir deniz ülkesi olarak tanımlar. Bu denizler, Türkiye’nin güvenliği, ekonomisi ve dış ilişkileri için kritik öneme sahiptir.</p><p>“Mavi Vatan,” Türkiye’nin denizlerdeki egemenlik haklarını ve deniz yetki alanlarını ifade eden bir kavramdır. Bu terim, Türkiye’nin denizlerdeki haklarını ve çıkarlarını vurgulayan bir siyasi yaklaşımı temsil eder. Türkiye’nin sahip olduğu denizler, enerji kaynakları, balıkçılık alanları ve deniz taşımacılığı için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, Türkiye’nin bu denizlerdeki haklarını koruma ve savunma konusundaki kararlılığı, “Mavi Vatan” kavramıyla öne çıkar.</p><p>Türkiye’nin Akdeniz’de münhasır ekonomik bölgesini ilan etmesinin elzem olduğuna bir önceki yazımızda bahsetmiştik. Türkiye’nin denizlerdeki Mîsâk-ı Millîsi önemli olmakla birlikte hava ülkesi sınırlarının tespit edilmesi açısından stratejik bir önem taşımaktadır bu yazımızın konusu denizlerdeki ülkemizin hava ülkemiz üzerindeki etkisinden oluşmaktadır.</p><p>Rusya ve Ukrayna savaşı, hava sahasının önemini gösteren en güncel örnektir. Savaşın başlamasından bu yana, hava sahası iki ülke arasında stratejik bir öneme sahiptir.</p><p>Hava sahasının önemi şu şekilde özetlenebilir:</p><ul><li>Hava üstünlüğü: Savaşın kazanılmasında hava üstünlüğünün büyük bir önemi vardır. Hava üstünlüğü, bir ülkenin hava sahasını kontrol etmesi ve diğer tarafın hava sahasını kullanmasını engellemesi anlamına gelir. Bu, kara ve deniz operasyonları için büyük bir avantaj sağlar.</li><li>Taşımacılık: Hava sahası, askeri birlik ve malzeme taşımacılığı için de önemli bir yoldur. Savaşın başlamasıyla birlikte, Ukrayna hava sahası sivil uçuşlara kapatılmış ve askeri amaçlar için kullanılmıştır.</li><li>İstihbarat: Hava sahası, istihbarat toplama için de önemli bir araçtır. Savaşın başlamasıyla birlikte, her iki taraf da hava sahasını kullanarak birbirlerinin hareketlerini izlemeye çalışmıştır.</li></ul><p>Rusya ve Ukrayna savaşı üzerinden hava sahasının önemine dair örnekler şu şekilde sıralanabilir:</p><ul><li>Rusya, hava üstünlüğü sağlayamadığı için kara operasyonlarında zorluk yaşadı. Ukrayna, hava savunma sistemlerini kullanarak Rus uçaklarını engelledi ve bu da Rus ordusunun kara operasyonlarını yavaşlattı.</li><li>Ukrayna, hava sahasını kullanarak Rus hedeflerini vurmayı başardı. Ukrayna, havadan füze saldırıları düzenleyerek Rus askeri üslerini, depolarını ve diğer hedeflerini vurdu.</li><li>Rusya, hava sahasını kullanarak Ukrayna’ya askeri malzeme sevkiyatı yaptı. Rusya, havadan askeri kargo uçakları kullanarak Ukrayna’ya tank, top ve diğer silahlar sevk etti.</li></ul><p>Hatta hava sahası o kadar kritik bir rol üstlendi ki Ukrayna lideri Zelenskiy, işgalin başlangıcından bu yana Rusya’nın saldırılarına karşı Batılı ülkelerden hava sahası üzerinde uçuşa yasak bölge ilan edilmesini istedi. Bu isteğe karşılık olarak birçok hava yolunun Rusya’ya hava sahasını kapatma kararı almıştır. Ardından Rusya da misilleme olarak Almanya, İngiltere, Fransa, İspanya, İtalya ve Kanada’nın da aralarında bulunduğu 36 ülkeye hava sahasını kapattı. Bunun sonucu olarak Doğu ile Batı arasında yapılan yolcu seferlerini süreleri olumsuz etkilendi.</p><p>Sonuç olarak, Rusya ve Ukrayna savaşı, hava sahasının modern savaşlarda ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi. 17 eylül 2023 itibariyle vahim savaş hala devam ederken şunu söyleyebiliriz: Havada üstünlük kuran savaşı kazanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QWygkDycyQd4MToNcFeLzQ.jpeg" /><figcaption>Rusya’nın hava sahasını kapatması üzerine değişen uçuş saatleri</figcaption></figure><p>Karasuları ve hava ülkesi, bir ülkenin egemenliği ve kontrolü altındadır. Bir ülkenin bu alanları üzerinde tam egemenlik hakkı bulunur ve bu alanları kullanma ve denetleme yetkisine sahiptir. Denize kıyısı bulunmayan ülkeler (land locked) için hava ülkesi, kara sınırlarının üstündeki uzay sınırına kadarki hava kütlesi olarak tarif edilir. Sahildar devletler için hava ülkesi kara ülkesi ve karasularının üstündeki hava boşluğu olarak tarif edilir. Hava ülkesi ve uzay ülkesi arasındaki sınır hala belirlenebilmiş değildir.</p><p><strong>Hava Ülkesi: Ülke Sınırlarının Üçüncü Boyutu</strong></p><p>Ülkeler arasındaki sınırlar genellikle karada ve denizde çizilir. Ancak, modern dünyada hava sahası ve uzay, ulusal egemenlik ve güvenlik konularında önemli hale gelmiştir. Hava ülkesi kavramı, bir ülkenin kara ve deniz sınırlarının ötesindeki üçüncü boyutu temsil eder. Bu boyut, kıta sahanlığı, karasuları ve uluslararası havacılık anlaşmaları gibi faktörlerle belirlenir.</p><p><strong>Kıta Sahanlığı ve Karasuları: Deniz Sınırları</strong></p><p>Bir ülkenin deniz sınırları, kıta sahanlığı ve karasuları ile tanımlanır. Kıta sahanlığı, kara sınırlarından denize doğru uzanan ve ülkenin ekonomik egemenliğini içeren bir alanı ifade eder. Karasuları ise genellikle 12 deniz mili (yaklaşık 22.2 kilometre) genişliğindeki deniz alanını kapsar ve bu alan içinde sadece ülkenin yasaları geçerlidir. (Karadeniz de 12 mil ege denizin 3 mil Akdeniz de karasuları 6 mildir.) Bu deniz alanları, deniz trafiği kontrolü, balıkçılık, çevre koruma ve güvenlik açısından büyük öneme sahiptir.</p><p>Devletlerin kendi hava sahaları üzerindeki tam ve münhasır egemenliği 1944 tarihli Şikago Uluslararası Sivil Havacılık Konvasiyonu’nda yer almaktadır (MSHA, 1944). Hava ülkesi, modern uluslararası ilişkilerin bir parçası olarak karasuları ve kıta sahanlığı gibi deniz sınırlarıyla birlikte düşünülmesi gereken önemli bir kavramdır. Ülkeler, hava sahasının kullanımı ve yönetimi konusunda uluslararası işbirliği yaparlar ve uluslararası havacılık anlaşmalarıyla bu alandaki faaliyetleri düzenlerler. Bu, ulusal egemenliği, güvenliği ve ekonomiyi korumak için kritik bir öneme sahiptir ve uluslararası diplomatik ilişkilerin merkezinde yer alır. Bu yüzden Mavi Vatan sınırları hava ülkemiz için de kritik bir unsurdur.</p><p><strong>Türkiye’nin Hava Sahası: Gök Vatan</strong></p><p>Türkiye’nin hava sahası, İstanbul FIR ve Ankara FIR olarak adlandırılan iki bölgeden oluşur; bu iki bölgenin toplamı Türkiye hava sahasını temsil eder. FIR yani ‘’Flight information region’’ İçinde uçuş bilgi hizmeti ve ikaz hizmeti verilen hudutları belirlenmiş bir hava sahasıdır. Her ülkenin hava sahası, ülkenin büyüklüğüne ve hava trafiğinin durumuna göre bir veya daha fazla uçuş bilgi bölgesine (FIR) bölünür. Yukarıda belirttiğimiz gibi bir devletin deniz ülkesi hava ülkesinin belirlenmesi üzerinden doğrudan etki etmektedir. Türkiye’nin denizlerdeki sınırları bir hayli tartışmalı iken halihazırdaki Türkiye hava sahası için durumun pek iç açıcı olduğunu söyleyemeyiz. Eurocontrol bünyesindeki tüm hava sahaları sınırları ilgili ülkelerin deniz yetki alanları ile yaklaşık olarak hakkaniyet çerçevesinde orantılıdır. Fakat İstanbul FIR ve Ankara FIR alanındaki hava sahamız neredeyse Adalar Denizi ve Akdeniz üzerine hava sahasını kapsamamaktadır. Ege 3 mil Akdeniz de yer yer 6 mil hava ülkemizden kaybımız bulunmaktadır. Türkiye’ nin hava ülkesindeki durumu bu kadar dezavantajlıyken dünya da hava sahasını deniz ülkesinden geniş kabul eden tek ülke olan komşumuz Yunanistan ile sorunlar yaşamaktayız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TiNCq9MAmZthpgBKBDAgzg.png" /><figcaption>Türkiye’nin Hava Sahası</figcaption></figure><p><strong>Türk-Yunan Hava Sahası Anlaşmazlığı: Gökyüzündeki Diplomatik Fırtına</strong></p><p>Uluslararası hukuka göre, bir ülkenin karasularının genişliği, aynı zamanda o ülkenin ulusal hava sahasının da sınırlarını belirler. 1931 yılında Yunanistan, karasularını 3 deniz miline sahipken, ulusal hava sahasını 10 deniz miline genişlettiğini ilan etmiştir. Ayrıca Yunanistan hukuksuz bu tavrına ek olarak Lozan Antlaşmasına aykırı olarak karasularını 3 milden 6 mile çıkarmıştır. Bu durum bir istismar olmasına karşın Türkiye ve diğer çağdaş devletler tarafından tanınmamaktadır. Bu anlaşmazlık pratikte önemli sorunlara yol açmaktadır.</p><p>Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) konusundaki anlaşmazlıklar Arama ve Kurtarma (SAR) faaliyetlerini de baltalamaktadır. Özellik son yıllarda Ege Denizinde batan mülteci botları için yapılan arama ve kurtarma faaliyetleri egemenlik alanı adı altında insanlık dramlarına yol açılmasına neden olmaktadır.</p><p>Denizde Arama Kurtarma faaliyetleri 1979 tarihli Hamburg Sözleşmesi ile düzenlenmiştir.</p><p>Hamburg Sözleşmesi’ne göre, ilgili taraflar arasında anlaşma yoluyla arama ve kurtarma sahaları belirlenemediği takdirde taraflar, böyle bir anlaşma yapılana kadar arama ve kurtarma hizmetlerinin kapsamlı koordinasyonu için çaba sarfedeceklerdir. Türkiye’nin bu hedefe yönelik müteaddit çağrılarına rağmen Ege’de böyle bir koordinasyon kurulamamıştır.</p><p>Ayrıca, arama ve kurtarma sahalarında varılacak anlaşmanın uygulanabilir olması gerektiğinden açık denizlerdeki arama kurtarma sahalarıyla uyumlu olmalıdır. Uluslararası Sivil Havacılığa ilişkin Şikago Sözleşmesi’nin 12. Eki, deniz ve hava arama kurtarma sahalarının arasında net bir ayrım yapmakta ve açık denizlerde yürütülen arama kurtarma faaliyetleri çerçevesinde konunun deniz boyutu önceliğine vurgu yapmaktadır.</p><p>Tüm anlaşmazlıklara rağmen Türkiye kendi bölgesinde, insan hayatını kurtarmaya yönelik arama ve kurtarma faaliyetlerini etkin biçimde sürdürmektedir.</p><p>Dışişleri Bakanlığımızın kaynaklarında aktarıldığı gibi Yunanistan ile Türkiye arasında arama kurtarma bölgeleri hakkındaki uyuşmazlık temel olarak Yunanistan’ın konuya egemenlik meselesi olarak yaklaşmasından kaynaklanmaktadır. İnsan hayatını kurtarmaya yönelik olarak belirlenen arama kurtarma bölgeleri egemenlik alanları değil hizmet sahalarıdır.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=26e36879eb29" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[“Türkiye’nin Deniz Yetki Alanlarını Belirleme Konusundaki Gecikme: Kıta Sahanlığı ve Münhasır…]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/t%C3%BCrkiyenin-deniz-yetki-alanlar%C4%B1n%C4%B1-belirleme-konusundaki-gecikme-k%C4%B1ta-sahanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-ve-m%C3%BCnhas%C4%B1r-e587bbd2e8fe?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e587bbd2e8fe</guid>
            <category><![CDATA[mavi-vatan]]></category>
            <category><![CDATA[münhasır-ekonomik-bölge]]></category>
            <category><![CDATA[deniz-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[barış-okyay]]></category>
            <category><![CDATA[doğu-akdeniz]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 16 Sep 2023 16:55:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-16T16:55:20.725Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4><strong>“Türkiye’nin Deniz Yetki Alanlarını Belirleme Konusundaki Gecikme: Kıta Sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) İlgili Sorunlar ve Sonuçlar”</strong></h4><p>Türkiye, denizlerle çevrili coğrafi konumundan dolayı Kıta Sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan etme hakkına sahiptir. Bu bağlamda, Türkiye 1986 yılında Karadeniz’de 200 deniz mili genişliğinde bir Münhasır Ekonomik Bölge ilan etmiş, ayrıca 2011 yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile Doğu Akdeniz’deki Kıta Sahanlığı Sınırlandırma Anlaşması’nı imzalamıştır. Ancak, Türkiye, Ege Denizi ve bazı Doğu Akdeniz bölgelerinde hala Kıta Sahanlığı ve MEB ilan etmemiştir.</p><p>1982 Türk Karasuları Kanunu’na göre Ege Denizi’ndeki karasuları 6 mil, Karadeniz ve Akdeniz’deki karasuları ise 12 mil olarak belirlenmiştir. Ancak Türkiye’nin deniz yetki alanlarını belirlememesi, Avrupa Birliği’nin (AB) bu konuda yayınladığı haritalarda kısıtlamalara neden olmaktadır. AB, resmi dokümanlarında Türk Kıta Sahanlığını dar bir alanla sınırlı olarak tasvir etmektedir.</p><p>Türkiye’nin Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını ilan etmeme kararı, uluslararası ilişkilerde tartışma yaratmış ve bölgesel gerginliklere yol açmıştır. Bu konu, Türkiye’nin gelecekteki deniz yetki alanlarını belirlemesi ve uluslararası arenada tanıtması gereken önemli bir konu olarak devam etmektedir.</p><p>Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Türkiye’nin deniz yetki alanlarını belirleme konusundaki gecikmelerinden yararlanarak bölgedeki diğer ülkelerle Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) Anlaşmaları imzaladı. GKRY, 2003 yılında Mısır, 2007 yılında Lübnan ve 2010 yılında İsrail ile MEB Anlaşmaları imzalayarak deniz yetki alanlarını tanımlamıştır.</p><p>Ancak, bu MEB Anlaşmaları çerçevesinde GKRY, Türkiye’nin MEB haklarını ve Kıta Sahanlığı haklarını ihlal ettiğine dair endişeler doğurmuştur. Özellikle Meis Adası’nı gerekçe göstererek Türk Kıta Sahanlığını yok sayan ve ihlal eden GKRY’nin bu tutumu, bölgesel gerilimlere neden olan bir konu olarak öne çıkmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BDkOuX5WVQcCLxHITyxSng.jpeg" /><figcaption>Türkiye’nin uluslararası hukuktan doğan denizlerdeki haritası.</figcaption></figure><p>Türkiye ile GKRY arasındaki deniz yetki alanları konusundaki bu anlaşmazlık, bölgesel ve uluslararası ilişkilerde önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle, taraflar arasında diplomatik çözüm ve diyaloğun sürdürülmesi önemli bir gerekliliktir.</p><p>BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 55’inci ve müteakip maddelerinde düzenlenen münhasır ekonomik bölge ise kıta sahanlığından daha kapsamlıdır. Bu kavram sahildar devlete hem deniz tabanı, hem de su kütlesi üzerinde egemenlik hakkı sağlar. Münhasır ekonomik bölgenin maksimum uzunluğu 200 deniz milinin ötesine geçemez. Bununla birlikte münhasır ekonomik bölge, kıta sahanlığından farklı olarak sahildar devlete kendiliğinden bir hak doğurmaz. Münhasır ekonomik bölge üzerinde kıyı devletinin hak iddia edebilmesi için ilan edilmesi gerekir.</p><p>BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 55. maddesi ve sonraki maddeleri, münhasır ekonomik bölge (MEB) kavramını açıklamaktadır. MEB, kıta sahanlığına göre daha kapsamlı bir deniz yetki alanını ifade eder ve sahildar devlete deniz tabanı ve su kütlesi üzerinde egemenlik hakkı sağlar. Ancak, MEB’nin maksimum uzunluğu 200 deniz mili ile sınırlıdır.</p><p>Önemli bir fark, kıta sahanlığı ve MEB arasında yatmaktadır. Kıta sahanlığı sahildar devlete kendiliğinden haklar tanırken, MEB haklarının kullanılabilmesi için ilan edilmesi gerekmektedir. Yani, kıyı devleti MEB üzerinde hak iddia edebilmek için bu alanı resmi olarak ilan etmelidir.</p><p>Bu düzenlemeler, deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve uluslararası deniz hukuku çerçevesindeki hakların kullanılması konularında önemli bir çerçeve oluşturur ve sahildar devletlerin deniz kaynaklarını koruma ve yönetme yetkilerini düzenler.</p><p>Türkiye’nin Ege Denizi ve Akdeniz’de münhasır ekonomik bölge (MEB) ilan etmemesi, bazı olumsuz sonuçlara yol açabilir. İşte bu durumun potansiyel zararları:</p><ol><li><strong>Deniz Kaynaklarının Kullanımı</strong>: MEB ilan etmeyen Türkiye, bu bölgelerdeki deniz kaynaklarını (örneğin, balıkçılık, denizaltı enerji kaynakları) daha sınırlı bir şekilde kullanabilir. Diğer ülkeler bu bölgelerde daha fazla deniz kaynağına erişim sağlayabilir. Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ilan etmemesi, bu bölgelerdeki deniz kaynaklarına ve ticaret faaliyetlerine diğer devletlerin daha fazla erişim sağlamasına olanak tanırken, Türkiye’nin bu kaynaklardan ve ticaretten yararlanma yetkisini sınırlayabilir. Bu nedenle, deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve korunması uluslararası ilişkilerde önemli bir konu haline gelir. Türkiye, Akdeniz ve Karadeniz’deki balıkçılık yıllık 2,9 milyar dolar gelir sağlıyor ve değer zinciri boyunca yaklaşık olarak yarım milyon kişiye iş olanağı yaratıyor. Bölgedeki her bin kıyı sakininden ortalama biri balıkçı ve bazı kıyı bölgelerinde bu sayı 10 kata kadar çıkıyor. MEB alanı ilan etmeyen Türkiye, Akdeniz’de ticari imkanları minimal tutmakla beraber sair devletlerin de denizdeki topraklarından yararlanmasına yol açmaktadır.</li><li><strong>Ekonomik Kayıplar</strong>: Ege Denizi ve Akdeniz’deki MEB’nin ilan edilmemesi, ekonomik kayıplara yol açabilir. Özellikle denizaltı enerji kaynaklarının değerlendirilmesi, Türkiye’nin enerji bağımsızlığını artırabilirken, ilgili bölgelerdeki enerji rezervlerinin yönetimini de etkileyebilir.</li><li><strong>Uluslararası İlişkilerde Sorunlar</strong>: Türkiye, MEB ilan etmeyi geciktirmesi nedeniyle uluslararası ilişkilerde sorunlarla karşılaşabilir. Komşu ülkeler ve diğer deniz sahildarları, bu bölgelerde kendi deniz yetki alanlarını ilan etme veya sınırlandırma girişimlerinde bulunabilir. Bu, diplomatik gerginliklere neden olabilir.</li><li><strong>Güvenlik ve Deniz Taşımacılığı</strong>: Deniz yetki alanlarının belirsizliği, deniz güvenliği ve deniz taşımacılığı açısından sorunlara yol açabilir. Deniz trafiği ve gemi seyrüseferi bu tür belirsizlikler nedeniyle etkilenebilir.</li><li><strong>Uluslararası Hukuk İhlali İddiaları</strong>: Diğer ülkeler, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ilan etmemesini uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirebilir ve bu konuda itirazlar yapabilir. Bu tür iddialar, uluslararası mahkemelere veya hakem kurullarına başvuruları gündeme getirebilir.</li><li><strong>Bölgesel Güvenlik Sorunları</strong>: Deniz yetki alanlarının belirsizliği veya çatışmalı bir şekilde paylaşılması, bölgesel güvenlik sorunlarına yol açabilir. Deniz sınırlarına ilişkin anlaşmazlıklar, bölgesel çatışma risklerini artırabilir.</li></ol><p>Bu nedenle, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ilan etmemesi, hem ekonomik hem de siyasi açıdan bazı potansiyel zararları beraberinde getirebilir. Bu konudaki gelişmeler ve uluslararası müzakereler, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını yönetme ve koruma stratejilerini etkilemektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/928/1*bkrUOdWtx7VTnm9CNwZwcg.png" /><figcaption>KIBRIS’ın parsellere ayrılan gaz arama sahaları</figcaption></figure><p>Dikkat çekmek açısından Akdeniz’in ekonomik potansiyeli:</p><ol><li><strong>Turizm</strong>: Akdeniz, dünya çapında popüler bir turistik bölge olarak bilinir. Turizm, Akdeniz ülkeleri için önemli bir gelir kaynağıdır. Özellikle yaz tatili, güneş ve deniz tatili gibi turistik aktiviteler için tercih edilen bir destinasyondur. Akdeniz bölgesinin 2021 yılında turizm geliri yaklaşık olarak 350 milyar doları aşmıştır.</li><li><strong>Denizcilik ve Limanlar</strong>: Akdeniz, denizcilik ve liman faaliyetleri için ideal bir coğrafyaya sahiptir. Bölgede bulunan limanlar, kara ve deniz taşımacılığı için önemli bir rol oynar. 2020 yılı itibarıyla Akdeniz limanlarının toplam kargo hacmi yaklaşık 3,5 milyar tondu.</li><li><strong>Tarım</strong>: Akdeniz bölgesi, tarım için uygun bir iklime sahiptir. Özellikle zeytin, üzüm, narenciye, sebzeler ve tahıllar gibi ürünlerin yetiştirilmesi için ideal bir ortam sunar. Tarım sektörü, bölgedeki ekonomiler için önemlidir.</li><li><strong>Enerji Kaynakları</strong>: Akdeniz, doğalgaz ve petrol gibi enerji kaynaklarının bulunduğu bir bölge olarak dikkat çeker. Özellikle Doğu Akdeniz’deki enerji rezervleri, bölgedeki ülkeler arasında enerji politikalarının merkezinde yer alır. Doğu Akdeniz bölgesi 3,9 milyar varil petrol barındırırken, 64,1 trilyon metreküpe yakın doğalgaz rezervi bulundurmaktadır.</li><li><strong>Deniz Ürünleri ve Balıkçılık</strong>: Akdeniz, deniz ürünleri ve balıkçılık için önemli bir kaynaktır. Bölgedeki deniz ürünleri, hem yerel tüketim hem de ihraç edilmek üzere üretilir. Akdeniz balıkçılığının 2020 yılındaki toplam üretimi yaklaşık 8 milyon tondu.</li><li><strong>Yatırım ve Ticaret</strong>: Akdeniz ülkeleri arasındaki ticaret ve yatırım faaliyetleri oldukça canlıdır. Bölgede faaliyet gösteren çok uluslu şirketler, ticaret hacmini artırırken, yabancı yatırımlar da bölgenin ekonomik büyümesine katkı sağlar.</li><li><strong>Tarım Dışı İş Gücü</strong>: Akdeniz ülkelerinde tarım dışı iş gücü, sanayi, inşaat, hizmetler ve teknoloji sektörlerinde çalışan insanları kapsar. Bölgedeki iş gücünün çeşitliliği, ekonomik büyümeyi destekler.</li></ol><p>Bu sayısal veriler, Akdeniz’in çeşitli ekonomik potansiyellere sahip olduğunu göstermektedir. Turizm, denizcilik, tarım, enerji kaynakları ve diğer sektörler, bölgenin ekonomik zenginliğine katkı sağlar. Akdeniz ülkeleri, bu potansiyeli etkili bir şekilde değerlendirmek için işbirliği yapmaktadır ve ekonomik büyümeyi teşvik etmektedir.</p><p>Yazımızın sonlarına gelirken Türkiye’nin deniz yetki alanlarını belirleme konusundaki gecikmeler, hem ekonomik hem de siyasi sonuçlara yol açmaktadır. Denizlerle çevrili coğrafi konumu nedeniyle Türkiye’nin deniz sahalarını etkili bir şekilde yönetmesi, deniz kaynaklarını koruma ve deniz güvenliğini sağlama açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, Ege Denizi ve bazı Doğu Akdeniz bölgelerinde deniz yetki alanlarının ilan edilmemesi, uluslararası ilişkilerde gerginliklere ve çatışmalara yol açmıştır.</p><p>Türkiye’nin deniz yetki alanlarını belirleme ve uluslararası arenada tanıtma süreci, devam etmektedir. Bu süreç, Türkiye’nin deniz kaynaklarına erişimini ve deniz ticaretini yönlendirme yetkisini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Ancak bu süreç, aynı zamanda komşu ülkelerle diplomatik müzakereleri gerektirmektedir. Bu müzakerelerin barışçıl bir şekilde sonuçlanması ve bölgesel istikrarın korunması büyük önem taşımaktadır.</p><p>Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) Türkiye’nin deniz yetki alanlarını belirlememesinden yararlanarak diğer ülkelerle Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) Anlaşmaları imzalaması, bölgesel gerilimlere neden olmuştur. Türkiye ile GKRY arasındaki deniz yetki alanları konusundaki anlaşmazlık, bölgesel güvenlik sorunlarına yol açmış ve uluslararası ilişkilerdeki dinamikleri etkilemiştir.</p><p>Sonuç olarak, deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve korunması, uluslararası deniz hukuku çerçevesinde önemli bir konudur. Türkiye’nin bu konuda ilerlemesi, hem kendi ulusal çıkarlarını koruma hem de bölgesel istikrarı sağlama açısından büyük öneme sahiptir. Bu konudaki diplomatik çabaların sürdürülmesi ve uluslararası toplumla işbirliği önemlidir, çünkü deniz yetki alanları sadece Türkiye için değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel denizcilik için stratejik bir öneme sahiptir.</p><p>#Türkiye’ninMünhasırEkonomikBölgesi</p><p>#DenizlerdekiSınırımız</p><p>#DenizHukuku</p><p>#MaviVatan</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e587bbd2e8fe" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İDARİ İŞLEM]]></title>
            <link>https://medium.com/@barisokyay7/maddi-a%C3%A7%C4%B1dan-i%CC%87dari-i%CC%87%C5%9Flem-f714007403fb?source=rss-c207b73e59c0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f714007403fb</guid>
            <category><![CDATA[idare-hukuku]]></category>
            <category><![CDATA[i̇dari-işlem]]></category>
            <category><![CDATA[idari-işlemin-türleri]]></category>
            <category><![CDATA[idari-işlemin-unsurları]]></category>
            <category><![CDATA[idari-işlemin-özellikleri]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Barış Okyay]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 07 Aug 2023 12:39:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-18T20:18:05.116Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<blockquote><strong>Maddi Açıdan İdari İşlem</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kEndpMHxiiFlXDqE4MOjRQ.jpeg" /></figure><p><strong>İDARİ İŞLEM</strong></p><p><strong>İdari İşlem</strong> “İdari makamların kamu gücü kullanarak idare işlevine yönelik olarak tesis etmiş oldukları idare hukuku alanında sonuç doğuran hukuki işlemlerdir.”</p><p>İki farklı unsuru vardır.</p><p>1. <strong>Organik Unsur:</strong> Kamu hizmetinin devlet ya da kamu tüzel kişisi tarafından görülmesidir. Hizmete müdahale edecek kadar geniş bir yetkiyi kapsamaz.</p><p>2. <strong>Maddi Unsur:</strong> Niteliği gereği kamu hizmetidir. Örneğin Bakanlıkların kurulması (kamu hizmetine tüzel kişilik kazandırıyor). Yasamanın işlemleri idari hukukunun konusuna girecek konularda olması onlara bir idari işlem niteliği kazandırması maddi unsurun bir yetisi olduğunu söyleyebiliriz. Hatta yargı organın yaptığı işlemler teorik olarak idarenin işlemi olmasa dahi yapılan bazı işlemler çok az rastlanmakla beraber idari işlemdir.</p><p>İdari işlem, yetkili makamın tek yanlı irade açıklaması ile yaptığı bir işlemdir. İşlemin muhatabının rızasının alınması gerekmez ve muhatabın rızasına bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurur. Özel hukuktaki ilişkiler karşılıklı bir ilişkiye dayanması nedeniyle özel hukuk ilişkileri tek taraflı olan idare işlem değildir. Eğer özel hukuk kişilerinin idari işlem yapabildiğini söylersek özel hukuka hakim olan irade serbestisine zarar vermiş oluruz.</p><p>İdare, anayasada yürütme başlığı altında düzenlenmekle beraber aksi sanılsa dahi yürütme ve idare aynı şey değillerdir. Örneğin Cumhurbaşkanı en büyük idari amir olmakla beraber aynı zamanda yürütmenin başıdır. Fakat Cumhurbaşkanın yaptığı tüm işlemler sadece yürütme işlemi değildir. Bazıları idari işlem bazıları yürütme işlemidir. Bu ayrımı yapmak kolay değildir.</p><p><strong>İdari İşlemin Özellikleri</strong></p><p>Tek taraflılık:</p><p>İdare işlem tesis ederken ikinci bir irade açıklamasına ihtiyaç duymaz. Disiplin cezası verilmesi de tek yanlı bir işlemdir ve savunma alınması işlemin, idare dışında ikinci bir irade beyanı sonucu ortaya çıktığı anlamına gelmez. Bazı kurum ve kuruluşlardan görüş alınması da bu özelliği değiştirmez. Çevreyi ilgilendiren bazı yatırımlarda ilgili kişi ve kuruluşlarla toplantılar yapılıyor ama idari işlemler yine de tek yanlı. Bunun temelinde yatan neden kamu yararı ve kamusal faaliyetlerin yürütülmesi gerekliliğidir. Tek yanlı işlem bahsinde kollektif işleme de değinmekte yarar var. Ancak kollketif işlemde de ortaya konan irade tektir. Bir de birleşme işlem var.</p><p>İcrailik:</p><p>İdari işlemin hukuk âleminde sonuçlar doğuruyor olmasına idari işlemin icrailiği denir. İdarenin hukuki sonuç doğurmayan bir takım işlemleri de var ancak; bunlar kişinin hukuki statüsünde bir değişiklik yaratmaz. Hukuk âleminde bir sonuç meydana getirmezler. Örneğin disiplin soruşturması dolayısıyla hazırlanan ön inceleme raporu icrai bir işlem değildir.</p><p>Hukuka uygunluk karinesinden yararlanma:</p><p>İdarenin işlemleri aksi yargı kararıyla ispat edilinceye kadar yahut da hukuka aykırılık dolayısıyla idarece geri alınıncaya kadar hukuka uygun kabul edilir ve sonuçlarını doğurur. (Dava açılması durumunda idari işlemin uygulanmasını durdurmak için mahkemeden yürütmenin durdurulmasını talep etme imkanı var)</p><p>İdari işlemin yazılı olması:</p><p>İdare yaptığı ve yapacağı işlemlerde, kural olarak yazılı şekil unsuruna tabiidir. İdari işlemler aksi öngörülmediği müddetçe ilgilisine e-mail yolu ile tebliğ edilememektedir. Kural olarak idari işlemin yazılı olması gerekmektedir fakat istisnai bazı durumlarda idarenin işlemleri sözlü veya hareketli bir şekilde olmaktadır.</p><p><strong>İdari İşlemin Türleri</strong></p><p>İki yanlı/ Tek yanlı işlemler: İdarenin işlemi kural olarak tek yanlıdır. Bazı özel hukukçular idarenin de sözleşme akdedebileceği söylese dahi idarenin yapacağı sözleşmeler kanunda belirlenmiştir ve buna bağlı olarak idare sözleşme yapabilir. İki yanlı işlemler idarenin yaptığı sözleşmelerdir.</p><p>İdarenin yaptığı sözleşmeler bir idari işlem olarak kabul edilebilir mi konusunda tartışmalar vardır. Eğer idarenin yaptığı sözleşmeler bir idari işlem olarak kabul edilirse herkes dava açabilecekken salt sözleşme yani idari işlem olmadığı kabul edilirse sadece sözleşme tarafları dava açabilecektir.</p><p>Tek iradeli işlemler:</p><p>1. Basit nitelikli: Tek kişi veya makam tarafından yapılan işlemlerdir.(valinin atama kararı dekanın disiplin kararı vb. )</p><p>2. Birleşik nitelikli:</p><p>a. Kollektif iradeli: Kurul halinde alınan kararlar. (yönetim kurulu kararları, senato kararları vb)</p><p>b. Birleşik iradeli: : Birden fazla idari makamın tek bir işlem için irade açıklaması gerekebilir. İşte bu şekilde oluşturulan idari işlemler zincir işlem olarak adlandırılır. Birden fazla işlemin tek bir sonuca ulaşmasıdır. (Rektör atamaları)</p><p>Birleşik iradeli işlemler bahsi konuşurken ayrılabilir işlemler gündeme gelebilir.</p><p>Ayrılabilir işlem: Ayrılabilir işlem olarak kabul edeceğimiz işlemlerin tek başına hukuki sonuç doğuruyor olması gerekir. Bunlar birleşerek bir hukuki sonuç doğurabilir ama birleşmeden önce her biri zaten bir sonuç doğurmaktadır.</p><p>Etkisiz işlemler : İdarenin irade açıklamalarından, belli bir nesne veya kişinin hukuki statüsü üzerinde sonuç doğurmayan veya hukuk düzenine yasalar çerçevesinde yeni kurallar eklemeyenleri etkisiz işlemdir.(YÖK tavsiyeleri)</p><p>Birel İşlemler: Birel işlem belli bir kişinin ya da nesnenin hukuki statüsünü etkileyen, değiştiren onları bir hukuki statüden çıkarıp başka bir hukuki statüye sokan işlemdir.</p><p>Genel düzenleyici işlemler: Genel ve kişilik dışı nitelikte olan tek yanlı idari işlemlerdir. “Kural işlemler” olarak da ifade edilirler. İdare bu işlemlerle kurallar koyar. Kanun hükmünde kararname, tüzük ve yönetmelik genel düzenleyici işlemlerdir.</p><p>Kuvvetler ayrımı ilkesi uyarınca, yasama organı yasama faaliyetlerini, yargı organı yargı faaliyetlerini, idare organı da idari faaliyetleri ifa eder. İdare organı idari faaliyetleri ifa ederken idari işlemler gerçekleştirir. İdari işlemler, idare fonksiyonunun yerine getirilmesi için yapılan kamu hukuku işlemleridir. İdari işlemlerin en belirgin ve ayırt edici özelliği, bunların idarenin sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklar, yani kamu gücü kullanılarak yapılmasıdır. İdare görevlerini yaparken ve yetkilerini kullanırken, önceden konulmuş kural ve esaslar içinde hareket eder. İdarenin sahip olduğu tüzel kişilik adına, kamu görevlileri denilen kişiler idarenin işlem ve eylemlerini yerine getirir. İdarenin işlem ve eylemleri çok ve çeşitlidir. İdarenin faaliyetleri içinde hukuksal işlemler önemli bir yer tutar. Bunlar, hukuksal nitelikleri dikkate alınarak çeşitli açılardan sınıflandırılabilir. Buna karşılık, idarenin eylemlerini aynı biçimde sınıflandırma olanağı yoktur. İdari eylemler çoğu kez idari işlemlerin uygulanması, hazırlanması, ya da bazı hizmetlerin yürütülmesi biçiminde kendisini gösterir. İdare hukukunda en yaygın işlem türünü özellikle “idari karar” veya “icrai karar” biçiminde ortaya çıkan tek yanlı idari işlemler oluşturmaktadır. İki yanlı ve çok yanlı idari işlemler ise, idari sözleşmeler olarak görülmekte ve tek yanlı idari işlemlere oranla çok daha az sayıda yapılmaktadır. İdare, tek yanlı irade açıklaması ile kişinin hukuki durumunu etkileyen bir hukuki tasarrufta bulunmaktadır. İdare, idari işlemi gerçekleştirirken kamu gücü unsurunu mutlak şekilde kullanma yetkisine sahiptir. Hukuk devleti anlayışı içinde kişi haklarının gelişmeler gösterdiği günümüzde, idari işlemin çerçevesi de, kişi haklarına azami ölçüde riayet edilerek belirlenmesi gereken bir uygulama alanıdır.</p><p>İdari işlem sadece “idari makamlar” tarafından yapılır. İdari makam hem kamu gücünü hem de bu gücü kullanan organı ifade eder. Ancak idari işlemin tanımı bölümünde belirttiğimiz üzere, idari makamın yaptığı her işlem idari işlem olmadığı gibi, idare dışındaki hukuki kişiler de idari işlem yapabilirler. İdari işlemin ayırt edici özelliği “kamu gücü” kullanılarak yapılmasıdır.</p><p>İdari işlem, yetkili makamın tek yanlı irade açıklaması ile yaptığı bir işlemdir. İşlemin muhatabının rızasının alınması gerekmez ve muhatabın rızasına bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurur. İdari işlem muhatabının bu konuda daha önce talepte bulunmuş olması veya işleme rıza göstermesi, bu idari işlemi iki yanlı işlem (sözleşme) haline sokmaz.</p><p>İdari işlemin birden fazla makam tarafından yapılması halinde de, işlemin tek yanlılık özelliği değişmez. Uygulamada bir idari işlemin yapılması ile ilgili aşamalarda görüşü alınan farklı idari makamlar olduğu bilinmektedir. Hazırlık işlemleri, danışma işlemleri gibi bazı ön işlemlerden sonra işlemin oluşum süreci tamamlanmakta ve nihaî idari işlem, yetkili idari makam tarafından ortaya konmaktadır.</p><p>Adsız Düzenleyici işlem:</p><p>Türk idare hukukunda “adsız düzenleyici işlemler”, idare tarafından çeşitli adlarla çıkarılan ve maddi açıdan kural koyucu nitelikte olduğu kabul edilen bir işlemleri ifade eder. “Adsız düzenleyici işlemler” olarak sınıflandırılan bu işlemler, idare tarafından belirlenen, “karar”, “tebliğ”, “sirküler”, “statü”, “esaslar”, “genel emir”, “genelge”, “genel tebliğ”, “ilan”, “duyuru”, “plan”, “tarife”, “ilke kararı”, “yönerge”, “iç düzen kararı”, “belirlemeler” gibi çeşitli isimlerle karşımıza çıkar.</p><p>Hukuk devletinin kurucu ilkesi, hukuki öngörülebilirliktir. Devletin kendi koyduğu hukuk kuralları ile bağlı ve sınırlı olmasının, devlet iktidarı ve bireyler açısından anlamı, önceden bilinebilir ve nesnelleşmiş bir hukuk kurallarının varlığıdır ve hukuk devletine ilişkin tüm diğer unsurlar, ancak bu koşulun varlığı halinde yaşama geçirilebilir. İşte “adsız düzenleyici işlemler” de bu kurallar bütününe dahildir.</p><p>Adsız düzenleyici işlemler, hukuki kurallar bütünündeki hiyerarşide, kanun, tüzük ve yönetmeliklerden sonra gelen düzenlemelerdir. Her ne kadar, 2017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile tüzük yapma yetkisi ve tüzükler Anayasadan çıkarılmış ise de, halen mevzuatta uygulanmaya devam eden tüzükler (Tapu Sicili Tüzüğü, Türk Bayrağı Tüzüğü gibi) mevcuttur. İşte bu nedenle adsız düzenleyici işlemler, bu tüzüklerden sonra gelen düzenlemelerdir.</p><p>Kanunlarla her şeyin düzenlemesi olanaksızdır. İdarenin görevlerini yerine getirebilmesi için, genel bir düzenleme yetkisi olduğu kabul edilir. İdare, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere kanunun sınırları içinde kalmak ve kanuna uygun olmak şartıyla ayrıntıları düzenlemek üzere kural koyucu işlemler çıkarabilir.</p><p>Adsız düzenleyici işlemlerin kanun sınırları içinde kalması demek, kanuna aykırı düzenleme içermemesi, kanunun kapsamını genişletmemesi veya kapsamını daraltmaması anlamına gelir.</p><p>Değişik makamlardan çıkmış olan adsız düzenleyici işlemler, bu makamlar arasında hiyerarşi varsa, isimlerine bakılmaksızın, bu hiyerarşiye tabi olurlar. Eğer bu makamlar arasında hiyerarşi mevcut değilse ve düzenlemeler arasında çelişki varsa, bu durumda çelişkiyi çözümlemek için yetki kuralları devreye girer. Düzenleme konusu hangi makamın yetkisi dahilinde ise o makamın düzenleyici işlemine öncelik tanımak gerekir. Aynı makamdan çıkan düzenleyici işlemler arasında ise yeni tarihli olan işleme öncelik vermek gerekir. Yani sonra çıkan düzenleme uygulama alanı bulur. Aynı şekilde özel bir düzenleme, genel bir düzenlemeye daha üstün tutulur.</p><p>Aslında adsız düzenleyici işlemler için uygulayıcı kurallar demek mümkündür. Bireylere idari işlemlerin uygulanması sırasında, Anayasaya, kanuna, tüzüklere, yönetmeliklere, hatta 2017 değişiklikleri ile hukuk dünyasında yerini alan Cumhurbaşkanlığı Kararlarına aykırı işlemlerin olması halinde, idari işlemlerin iptal davası açılabileceği gibi, idarenin uygulamak üzere kendisinin koyduğu adsız düzenleyici işlemlere uygun davranmadığı takdirde de bu sebeple idari işlemin iptali davası açılabilir.</p><p><strong>Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanı Kararı’nın karşılaştırılması</strong></p><p>İlk temel ayırım yargısal denetimle alakalıdır. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin yargısal denetimi Anayasa Mahkemesi, idari işlem niteliğinde olan Cumhurbaşkanı Kararlarının yargısal denetimi ise Danıştay tarafından yapılmaktadır.</p><p>Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Anayasa’nın 104 ve 151’inci maddeleri uyarınca Resmi Gazete’de yayımlanmak zorundadır. Ancak Cumhurbaşkanı Kararları için böyle bir zorunluluk Anayasamızda belirtilmemiştir. Ancak 10 sayılı Resmi Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 4’üncü maddesinde bazı Cumhurbaşkanı Kararları’nın Resmi Gazete’de yayımlanmasının zorunlu olduğu ancak diğer bazı Cumhurbaşkanı Kararları’nın Resmi Gazete’de yayımlanıp yayımlanmayacağı Cumhurbaşkanı’nın yetkisine bırakılmıştır.</p><p>Cumhurbaşkanı Kararnameleri Anayasa’nın 104’üncü maddesi uyarınca doğrudan bir kanuna bağlı olmayan bir düzenlemedir. Yani kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Oysa Cumhurbaşkanı Kararlarında durum biraz daha farklıdır. Vergilendirmeye yönelik ilkeler, Anayasa’nın 73’üncü maddesine dayanmaktadır. Anayasa’nın Dördüncü Bölümünün “Siyasi Haklar ve Ödevler” kısmının “Vergi Ödevi” kenar başlıklı 73’üncü maddesi sosyal hukuk devleti ilkesi kapsamında vergi ödevini düzenleyen temel anayasal kuralları düzenlemektedir</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f714007403fb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>