<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Baturalp Guvenc on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Baturalp Guvenc on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@baturalpguvenc?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*GcF2HLc0Hozxysh27HvGyQ.png</url>
            <title>Stories by Baturalp Guvenc on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 07:29:42 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@baturalpguvenc/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Comparing zk-Rollups on Ethereum and zk-Compression on Solana]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/comparing-zk-rollups-on-ethereum-and-zk-compression-on-solana-9a50043d559c?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9a50043d559c</guid>
            <category><![CDATA[solana-network]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[zk-compression]]></category>
            <category><![CDATA[zkp]]></category>
            <category><![CDATA[zkrollup]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 07 Jul 2024 21:23:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-07T21:23:13.479Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Article: Comparing zk Rollups on Ethereum and zk Compression on Solana</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r6gQ-4j6B-4lc1GSm2eakw.png" /><figcaption>Article &amp; Author</figcaption></figure><h3>ABSTRACT</h3><p><em>The appropriate, effective and efficient use of cryptographic protocols contributes to many new advances based on real-world privacy protection. One of the most important cryptographic protocols is zero-knowledge proofs. Zero-knowledge proofs have recently become important for decentralized systems, especially in the context of privacy. Whether it is electronic voting, e-cash, e-auctions or anonymous credentials, In many decentralized systems, zero knowledge interval proofs are used as building blocks.</em></p><p><em>This article provides an in-depth comparison between zk Rollups on Ethereum and zk Compression on Solana, two cutting-edge technologies designed to enhance blockchain scalability and performance. zk Rollups are layer 2 scaling solutions that improve Ethereum’s throughput by moving computation and state storage off-chain, batching transactions, and using cryptographic proofs to ensure data integrity. zk Compression, on the other hand, is a new primitive on Solana that reduces state costs by compressing on-chain data while preserving security and performance through minimal state storage and the use of zero-knowledge proofs.</em></p><p><em>The comparison highlights key differences in architecture, implementation, performance, scalability, and developer ecosystem. zk Rollups excel in providing robust security and high throughput by leveraging Ethereum’s mainnet for data availability and state verification. Conversely, zk Compression offers superior cost efficiency and scalability by storing only essential state information on Solana’s cheaper ledger space, making it ideal for applications requiring high-frequency transactions and large-scale data handling.</em></p><p><em>The article concludes that zk Compression on Solana is more promising due to its significant cost savings, enhanced scalability, seamless composability, and advanced cryptographic security features. These advantages position zk Compression as a future-proof solution, capable of supporting the next generation of decentralized applications with higher efficiency and lower operational costs.</em></p><h3>INTRODUCTION</h3><h4><strong>Introduction to zk Rollups on Ethereum</strong></h4><p><strong>1. Definition and Functionality</strong><br> — <em>What are zk Rollups?</em><br> — <em>How do they work on the Ethereum network?</em><br> — <em>Advantages and limitations</em><br><strong>2. Technical Details</strong><br> — <em>Batch processing and validity proofs</em><br> — <em>Interaction with Ethereum Mainnet</em><br> — <em>Components: smart contracts, off-chain VM, state maintenance</em><br> — <em>Security aspects and data availability</em></p><h4><strong>Introduction to zk Compression on Solana</strong></h4><p><strong>1. Definition and Functionality</strong><br><em> — What is zk Compression?<br> — How does it function on the Solana network?<br> — Advantages and limitations</em><br><strong>2. Technical Details</strong><br><em> — State cost reduction<br> — Minimal state cost, execution, and data availability on Solana L1<br> — Components: compressed accounts, state trees, validity proofs<br> — Composability and integration with existing Solana programs</em></p><h4>Key Differences between zk Rollups and zk Compression</h4><p><strong>1. Architecture and Implementation</strong><br> <em>— Data handling and transaction processing<br> — Security models and cryptographic proofs<br> — Interaction with their respective L1 networks</em><br><strong>2. Performance and Scalability</strong><br><em> — Throughput and latency<br> — Cost efficiency and gas fees<br> — Handling large datasets and high transaction volumes</em><br><strong>3. Development and Ecosystem</strong><br><em> — Developer tools and community support<br> — Compatibility with existing infrastructure<br> — Adoption and use cases</em></p><h4>Use Cases</h4><p><strong>1. zk Rollups on Ethereum</strong><br><em> — Current use cases: DeFi, NFT platforms, DApps<br> — Potential future applications</em><br><strong>2. zk Compression on Solana</strong><br><em> — Current use cases: high-frequency trading, gaming, large-scale applications<br> — Potential future applications</em></p><h4>Conclusion</h4><p><strong>1. Comparative Summary</strong><br><em> — Strengths and weaknesses of zk Rollups and zk Compression<br> — Suitability for different types of applications</em><br><strong>2. Personal Perspective</strong><br><em> — Which technology is more promising and why<br> — Future outlook for zk Rollups and zk Compression</em></p><h4>Introduction to zk Rollups on Ethereum</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YWroBhrT1YcF_C0tuFCccg.png" /><figcaption>ZK Rollup [Ethereum]</figcaption></figure><p><strong>Definition and Functionality</strong><br>Zero-knowledge rollups (<em>zk Rollups</em>) are a layer 2 scaling solution for Ethereum designed to increase the network’s throughput by moving computation and state storage off-chain. By bundling multiple transactions into a single batch and submitting a summary to the Ethereum mainnet along with cryptographic proofs (<em>validity proofs</em>), zk Rollups can process thousands of transactions efficiently. This method ensures that only essential data is posted on-chain, significantly reducing congestion and gas fees while maintaining high security standards.</p><p>Zero-knowledge rollups (<em>ZK-rollups</em>) bundle (<em>or ‘roll up’</em>) transactions into batches that are executed off-chain. Off-chain computation reduces the amount of data that has to be posted to the blockchain. ZK-rollup operators submit a summary of the changes required to represent all the transactions in a batch rather than sending each transaction individually. They also produce validity proofs to prove the correctness of their changes. <strong>[</strong><a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/zk-rollups/"><strong>1</strong></a><strong>]</strong></p><p>The ZK-rollup’s state is maintained by a smart contract deployed on the Ethereum network. To update this state, ZK-rollup nodes must submit a validity proof for verification. As mentioned, the validity proof is a cryptographic assurance that the state-change proposed by the rollup is really the result of executing the given batch of transactions. This means that ZK-rollups only need to provide validity proofs to finalize transactions on Ethereum instead of posting all transaction data on-chain like <a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/">optimistic rollups</a>.</p><p>There are no delays when moving funds from a ZK-rollup to Ethereum because exit transactions are executed once the ZK-rollup contract verifies the validity proof. Conversely, withdrawing funds from optimistic rollups is subject to a delay to allow anyone to challenge the exit transaction with a fraud proof.</p><p>ZK-rollups write transactions to Ethereum as calldata. calldata is where data that is included in external calls to smart contract functions gets stored. Information in calldata is published on the blockchain, allowing anyone to reconstruct the rollup’s state independently. ZK-rollups use compression techniques to reduce transaction data—for example, accounts are represented by an index rather than an address, which saves 28 bytes of data. On-chain data publication is a significant cost for rollups, so data compression can reduce fees for users. <strong>[</strong><a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/zk-rollups/"><strong>2</strong></a><strong>]</strong></p><p><strong>Technical Details</strong><br>zk Rollups achieve their efficiency through batch processing and validity proofs. Operators of zk Rollups bundle transactions off-chain, execute them, and generate a succinct cryptographic proof to verify the correctness of the batch. This proof is then submitted to an on-chain smart contract, which updates the Ethereum state accordingly. Key components of zk Rollups include smart contracts for state maintenance, an off-chain virtual machine (<em>VM</em>) for executing transactions, and data availability mechanisms to ensure the integrity of the state.</p><p>A ZK-rollup chain is an off-chain protocol that operates on top of the Ethereum blockchain and is managed by on-chain Ethereum smart contracts. ZK-rollups execute transactions outside of Mainnet, but periodically commit off-chain transaction batches to an on-chain rollup contract. This transaction record is immutable, much like the Ethereum blockchain, and forms the ZK-rollup chain.</p><p>The ZK-rollup’s core architecture is made up of the following components:</p><ol><li><strong>On-chain contracts</strong>: As mentioned, the ZK-rollup protocol is controlled by smart contracts running on Ethereum. This includes the main contract which stores rollup blocks, tracks deposits, and monitors state updates. Another on-chain contract (<em>the verifier contract</em>) verifies zero-knowledge proofs submitted by block producers. Thus, Ethereum serves as the base layer or “layer 1” for the ZK-rollup.</li><li><strong>Off-chain virtual machine (VM)</strong>: While the ZK-rollup protocol lives on Ethereum, transaction execution and state storage happen on a separate virtual machine independent of the <a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/evm/">EVM</a>. This off-chain VM is the execution environment for transactions on the ZK-rollup and serves as the secondary layer or “layer 2” for the ZK-rollup protocol. Validity proofs verified on Ethereum Mainnet guarantee the correctness of state transitions in the off-chain VM.</li></ol><p>ZK-rollups are “hybrid scaling solutions” — off-chain protocols that operate independently but derive security from Ethereum. Specifically, the Ethereum network enforces the validity of state updates on the ZK-rollup and guarantees the availability of data behind every update to the rollup’s state. As a result, ZK-rollups are considerably safer than pure off-chain scaling solutions, such as <a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/sidechains/">sidechains</a>, which are responsible for their security properties, or <a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/validium/">validiums</a>, which also verify transactions on Ethereum with validity proofs, but store transaction data elsewhere.</p><h4>Introduction to zk Compression on Solana</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5FJ4cDHs_tHKo4HQtNV1MQ.jpeg" /><figcaption>ZK Compression [Solana]</figcaption></figure><p><strong>Definition and Functionality</strong><br>zk Compression is a novel scaling primitive on Solana that allows developers to compress on-chain state, drastically reducing state costs while preserving the security and performance of the Solana L1. By storing minimal state information on-chain and leveraging cheaper ledger space for the bulk of data, zk Compression achieves cost efficiency and scalability without compromising on security.</p><p><strong>Technical Details</strong><br>The core of zk Compression lies in its ability to minimize state costs. Regular accounts and data are stored in a compressed format, which is both cost-effective and secure. The system utilizes compressed accounts, state trees, and zero-knowledge proofs to ensure data integrity. This setup allows for seamless integration with existing Solana programs, providing a scalable solution for applications requiring high-frequency transactions and large-scale data handling.</p><p>ZK compressed state is stored in compressed accounts. Compressed accounts are similar to regular Solana accounts but with four main differences:</p><p><strong>Key Differences</strong></p><ul><li>Each compressed account can be identified by its hash</li><li>Each write to a compressed account changes its hash</li><li>An address can optionally be set as a permanent unique ID of the compressed account</li><li>All compressed accounts are stored in <a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/state-trees">sparse state trees</a>. Only the tree’s state root (small fingerprint of all compressed accounts) is stored in the on-chain account space.</li></ul><p>These differences allow the protocol to store states as calldata in the less expensive Solana ledger space instead of costly on-chain account space.</p><p>To understand the similarities and differences between Solana’s regular account model and compressed accounts, let’s first look at <strong>compressed accounts with Program-Derived Addresses</strong> (<em>PDAs</em>).</p><blockquote>We will not make a mistake if we list the working logic of zk compression step by step.</blockquote><h4>Core Concepts (Working Logic) of ZK Compression</h4><p><strong>Compressed Account Model</strong><br>The compressed account model is designed to store state more efficiently on Solana by using compressed accounts. These accounts occupy less on-chain space and reduce state costs significantly.</p><p><strong>Compressed PDA Accounts</strong></p><p>Like regular accounts, each compressed PDA account can be identified by its unique persistent address, represented as 32 bytes in the format of a PublicKey. Like PDAs, compressed account addresses don&#39;t belong to a private key; rather, they&#39;re derived from the program owning them.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Uj7MNTb0purL8SIfKxuHsw.png" /><figcaption>Compressed PDA Accounts</figcaption></figure><p>The compressed PDA account layout is similar to Solana’s regular PDA account layout: Data, Lamports, Owner, and an address field. The data field stores the program state. Notice the enshrined AccountData structure: Discriminator, Data, DataHash:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8u1ZP3N7TooIiq-3tIJkTg.png" /><figcaption>Compressed PDA Account with AccountData</figcaption></figure><p>The <a href="https://www.anchor-lang.com/">Anchor</a> framework reserves the first 8 bytes of a regular account’s data field for the discriminator. This helps programs distinguish between different program-owned accounts. The default compressed account layout is opinionated in this regard and enforces a discriminator in the Data field. You can ignore the dataHash field for now; we cover its importance for ZK Compression later. <strong>[</strong><a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/compressed-account-model"><strong>3</strong></a><strong>]</strong></p><p><strong>State Trees</strong><br>State trees are binary Merkle trees that organize data into a structure where each node is a hash of its children. This ensures efficient cryptographic verification of account states.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r-eR59avLTy-N6RrEGRU1w.png" /><figcaption>A small binary Merkle tree</figcaption></figure><p>The hash of each <a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/compressed-account-model">compressed account</a> is stored as a leaf in such a state tree:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*C5cOlOZXk1xnz0TDnVREyw.png" /><figcaption>Each compressed account hash is a leaf in the state tree</figcaption></figure><p>Note that each compressed account hash includes the Public Key of the State tree’s respective on-chain account (State tree hash) and the compressed account&#39;s position in the tree (leafIndex). This ensures that each account hash is globally unique.</p><p>Each state tree has a corresponding on-chain State tree account that stores only the tree’s final root hash and other metadata. Storing the final tree root hash on-chain allows the protocol to efficiently verify the validity of any leaf (compressed account) in the tree. The raw state can thus be stored as calldata in the much cheaper Solana ledger space while preserving the security guarantees of the Solana L1. <strong>[</strong><a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/state-trees"><strong>4</strong></a><strong>]</strong></p><p><strong>Validity Proofs</strong><br>Validity proofs are succinct zero-knowledge proofs that verify the integrity of the compressed state without revealing the underlying data. These proofs ensure that all state transitions are correct and secure.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wHShOiHdFP1__lqQ2RvxCQ.png" /><figcaption>A Merkle proof path (purple nodes) consists of all sibling node hashes required to calculate the final root node.</figcaption></figure><p><strong>Lifecycle of a Transaction</strong><br>The lifecycle of a transaction involves reading or writing to compressed accounts, submitting validity proofs, and updating state trees. Each transaction specifies the compressed accounts involved and proves the validity of their states.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FFc8KiTXa674y4gsbQYklQ.png" /><figcaption>Before</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Zltb-lUeewbdF7yt6gbwiA.png" /><figcaption>After: Full representation of a compressed account with PDA</figcaption></figure><p><strong>Limitations</strong></p><p>Before using ZK Compression to scale your application state, you should consider the limitations of compressed accounts:</p><ul><li><a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/limitations#larger-transaction-size">Larger Transaction Size</a></li><li><a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/limitations#high-compute-unit-usage">High Compute Unit Usage</a></li><li><a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/limitations#per-transaction-state-cost">Per-Transaction State Cost</a></li></ul><p>Limitations of zk Compression include increased transaction size and compute unit usage, which can lead to higher costs and potential scalability challenges during peak network usage.</p><p><strong>You may prefer the account <em>not</em> to be permanently compressed if:</strong></p><ul><li><em>The account gets updated very frequently within a single block (e.g., shared liquidity pools in a DeFi protocol)</em></li><li><em>You expect the lifetime number of writes to the same account to be very large (&gt;&gt;1000x)</em></li><li><em>The account stores large amounts of data, and you need to access a large part of it (&gt;1kb) inside one on-chain transaction.</em></li></ul><h4>Key Differences between zk Rollups and zk Compression</h4><h4>Architecture and Implementation,</h4><h4>zk Rollups on Ethereum</h4><p><strong>- Data Handling and Transaction Processing:</strong> zk Rollups batch transactions off-chain and submit summarized data to Ethereum with cryptographic proofs. This method reduces on-chain data but requires periodic mainnet interaction for validation.</p><p><strong>- Security Models and Cryptographic Proofs:</strong> zk Rollups use zk-SNARKs or zk-STARKs for validity proofs, ensuring transaction integrity without revealing individual transaction details. These proofs verify off-chain state transitions, providing robust security.</p><p><strong>- Interaction with Ethereum L1:</strong> zk Rollups are tightly coupled with Ethereum’s L1, relying on it for security, data availability, and state verification. The on-chain smart contracts manage state updates and validate proofs, making the system secure but dependent on Ethereum’s network conditions.</p><h4>zk Compression on Solana</h4><p><strong>- Data Handling and Transaction Processing:</strong> zk Compression focuses on reducing on-chain state costs by compressing data and storing minimal state information on-chain. The bulk of the data is stored in Solana’s cheaper ledger space, significantly reducing expenses.</p><p><strong>- Security Models and Cryptographic Proofs:</strong> zk Compression employs zk-STARKs to ensure data integrity. These proofs are quantum-resistant and do not require a trusted setup, enhancing the system’s security and future-proofing it against quantum attacks.</p><p><strong>- Interaction with Solana L1:</strong> zk Compression seamlessly integrates with Solana’s L1, leveraging its efficient ledger space for cost-effective data storage. The system maintains high throughput and low latency, handling large transaction volumes without significantly increasing on-chain data.</p><h4>Performance and Scalability</h4><h4>zk Rollups on Ethereum</h4><p><strong>- Throughput and Latency: </strong>zk Rollups achieve high throughput by batching transactions and reducing on-chain data. However, they still face latency issues due to periodic mainnet interactions for proof validation.</p><p><strong>- Cost Efficiency and Gas Fees:</strong> zk Rollups reduce gas fees by minimizing the data posted on-chain. Nevertheless, the need to periodically interact with Ethereum’s mainnet can lead to higher costs during peak network usage.</p><p><strong>- Handling Large Datasets:</strong> zk Rollups can manage large datasets efficiently, but their reliance on Ethereum’s mainnet for state validation and data availability can introduce bottlenecks during high traffic periods.</p><h4>zk Compression on Solana</h4><p><strong>- Throughput and Latency:</strong> zk Compression provides superior scalability by minimizing on-chain state costs and leveraging Solana’s efficient ledger space. This approach ensures high throughput and low latency, even with a large number of users and transactions.</p><p><strong>- Cost Efficiency and Gas Fees:</strong> zk Compression drastically reduces costs by storing only essential state information on-chain. The protocol’s use of cheaper ledger space enables applications to scale economically without incurring high expenses.</p><p><strong>- Handling Large Datasets: </strong>zk Compression excels in handling large datasets due to its efficient data compression techniques and minimal on-chain storage. This makes it ideal for applications requiring extensive data handling and high-frequency transactions.</p><h4>Development and Ecosystem</h4><h4>zk Rollups on Ethereum</h4><p><strong>- Developer Tools and Community Support:</strong> zk Rollups benefit from Ethereum’s extensive developer tools and vibrant community. Developers have access to a wide range of resources, making it easier to build and deploy zk Rollup solutions.</p><p><strong>- Compatibility with Existing Infrastructure:</strong> zk Rollups are compatible with existing Ethereum infrastructure, allowing developers to integrate them into existing DApps and platforms seamlessly.</p><p><strong>- Adoption and Use Cases:</strong> zk Rollups are widely adopted in decentralized finance (DeFi), non-fungible token (NFT) platforms, and various decentralized applications (DApps). Their ability to process large transaction volumes with reduced gas fees makes them ideal for high-throughput applications.</p><h4><strong>zk Compression on Solana</strong></h4><p><strong>- Developer Tools and Community Support:</strong> zk Compression leverages Solana’s composability and integration capabilities, offering a versatile and efficient solution for developers. The ecosystem provides robust support and resources for building zk Compression-based applications.</p><p><strong>- Compatibility with Existing Infrastructure:</strong> zk Compression integrates seamlessly with Solana’s existing infrastructure, allowing developers to build sophisticated applications that leverage both compressed and uncompressed states.</p><p><strong>- Adoption and Use Cases:</strong> zk Compression is particularly suited for high-frequency trading, gaming, and applications demanding large-scale data handling. Its cost efficiency and scalability make it a promising solution for developers looking to build applications that can handle significant user and transaction volumes.</p><p><strong>Conclusion of Key Differences</strong></p><p>In summary, zk Rollups on Ethereum and zk Compression on Solana offer unique strengths and weaknesses. zk Rollups excel in security and throughput, making them suitable for applications requiring high transaction volumes and robust security. On the other hand, zk Compression shines in cost efficiency and scalability, particularly for applications needing to manage large-scale data and high-frequency transactions. While both technologies are promising, zk Compression on Solana may have a slight edge for applications requiring massive scalability and cost efficiency due to its advanced cryptographic security features and minimal state costs.</p><h4>Use Cases</h4><p><strong>zk Rollups on Ethereum</strong><br>Currently, zk Rollups are widely used in decentralized finance (DeFi), non-fungible token (NFT) platforms, and various decentralized applications (DApps). Their ability to process large volumes of transactions with reduced gas fees makes them ideal for applications requiring high throughput and security.</p><p><strong>zk Compression on Solana</strong><br>zk Compression is particularly suited for high-frequency trading, gaming, and applications that demand large-scale data handling. Its cost efficiency and scalability make it a promising solution for developers looking to build applications that can handle a significant number of users and transactions.</p><h4>Conclusion</h4><p><strong>Comparative Summary</strong><br>zk Rollups on Ethereum and zk Compression on Solana both offer unique strengths and weaknesses. zk Rollups excel in security and throughput, making them suitable for applications requiring high transaction volumes and robust security. zk Compression, on the other hand, shines in cost efficiency and scalability, particularly for applications needing to manage large-scale data and high-frequency transactions.</p><p><strong>Personal Perspective</strong><br><em>While both technologies are promising, zk Compression on Solana may have a slight edge for applications requiring massive scalability and cost efficiency. However, Solana’s zk Compressive is more useful and I personally think I prefer it due to some reasons:</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VlbyrO-kNVlhHc5lQJIG_w.png" /></figure><p><strong>1. Cost Efficiency:</strong> zk Compression significantly reduces state costs by leveraging cheaper ledger space on Solana rather than the more expensive on-chain account space used by zk Rollups on Ethereum. For example, the creation cost for a 100-byte PDA account using zk Compression is approximately 0.00001 SOL, which is <strong>160 times cheaper than a regular account</strong>. Similarly, creating 100 token accounts costs around 0.00004 SOL with zk Compression, compared to 0.2 SOL without it. This drastic reduction in cost allows applications to scale economically, making zk Compression particularly attractive for developers looking to minimize expenses while maintaining high performance​​.</p><p><strong>2. Performance and Scalability:</strong> zk Compression provides superior scalability by reducing the amount of data stored on-chain. The protocol only stores the state roots (<em>small fingerprints of all compressed accounts</em>) on-chain, while the underlying data resides in the cheaper Solana ledger space. This approach ensures that the system can handle a large number of users and transactions without significantly increasing on-chain data, thereby maintaining high throughput and low latency. In contrast, zk Rollups, while efficient, still require periodic posting of batch summaries and validity proofs on the Ethereum mainnet, which can introduce bottlenecks and higher costs during peak usage​​.</p><p><strong>3. Data Availability and Security:</strong> zk Compression maintains the security and performance guarantees of Solana’s L1 by storing minimal state information on-chain and using zero-knowledge proofs to ensure the integrity of the compressed state. The system employs a binary Merkle tree structure to organize data, allowing for efficient cryptographic verification of all compressed accounts. This setup ensures that the security and integrity of the data are preserved without the need for extensive on-chain storage, which is a critical limitation of zk Rollups that rely heavily on the Ethereum mainnet for data availability and state verification​​.</p><p><strong>4. Composability and Integration:</strong> Solana programs can seamlessly integrate zk Compression, mixing and matching between compressed and regular on-chain state. This composability allows for atomic interaction with multiple programs, accounts, and compressed accounts, enhancing the flexibility and utility of zk Compression. Developers can build sophisticated applications that leverage both compressed and uncompressed states, providing a versatile and efficient solution that zk Rollups struggle to match due to their more rigid architecture and reliance on off-chain computation​​.</p><p><strong>5. Future-proof and Quantum Resistance:</strong> zk Compression leverages zk-STARKs (<em>Zero-Knowledge Scalable Transparent Argument of Knowledge</em>), which are inherently resistant to quantum computing attacks. This makes zk Compression more future-proof compared to zk-SNARKs used in many zk Rollup implementations, which rely on <strong>elliptic curve cryptography susceptible to quantum attacks</strong>. Additionally, zk-STARKs do not require a trusted setup, eliminating the risks associated with multi-party computation ceremonies needed for zk-SNARKs, thereby enhancing the overall security and trustworthiness of the system​​.</p><p><strong>Conclusion:</strong> zk Compression on Solana represents a more promising technology than zk Rollups on Ethereum due to its superior cost efficiency, scalability, data availability, composability, and security features. By leveraging cheaper ledger space, minimal state costs, and advanced cryptographic techniques, zk Compression provides a robust and scalable solution that can handle the demands of modern decentralized applications. Its future-proof design and seamless integration capabilities make it an attractive choice for developers aiming to build scalable, cost-effective, and secure blockchain applications.</p><h4>References</h4><ol><li>[<a href="https://docs.solana.com/">Solana Documentation — zk Compression</a>]</li><li>[<a href="https://ethereum.org/en/developers/docs/scaling/zk-rollups/">Ethereum Foundation — zk Rollups</a>]</li><li>[<a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/compressed-account-model">ZK Compression — Compressed Account Model]</a></li><li>[<a href="https://www.zkcompression.com/learn/core-concepts/state-trees">ZK Compression — Compressed Account Model</a>]</li><li>[<a href="https://zkproof.org/">Zero-Knowledge Proofs in Blockchain</a>]</li><li>[<a href="https://starkware.co/starkex/">StarkWare — ZK-STARKs</a>]</li><li>[<a href="https://loopring.org/">Loopring — zk Rollup Implementation</a>]</li><li>[<a href="https://zksync.io/">zkSync — Scaling Ethereum</a>]</li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9a50043d559c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[zk-SNARK]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/zk-snark-3a0eba755fb5?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3a0eba755fb5</guid>
            <category><![CDATA[zksnark]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[zero-knowledge-proofs]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 26 Feb 2024 12:37:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-07T16:45:28.779Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>There are many aspects of ZK technology, these notes are a zero-knowledge summarization for the readers (especially for those without formal analytical background), especially based on ZK Whiteboard Sessions and my own personal notes to present Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge (zk-SNARKs) technology, which is considered the most powerful cryptographic technology of the last 10 years.<br>Explaining how zk-SNARKs work is often considered very difficult, even referred to as “Moon Maths”. I recommend you check out the links below for resources that explain in depth how SNARKs work:<br><strong>- Quadratic Elliptic Programs</strong><br><strong>- Zero Knowledge Proofs for Engineers</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/738/1*MaOOkTxfU2n4E6o4_f_KyQ.png" /></figure><p><strong>ZK SNARKs Summary</strong><br>During my research, I wanted to find an explanation of how SNARKs work, so that I could provide an intuitive understanding that could be the basis for readers without a formal math background. Unfortunately, while reading the introductory paragraphs of most manuals, I found something like this:</p><p><strong>“IF YOU CANNOT SOLVE THIS PROBLEM, DO NOT CONTINUE 😳”</strong></p><p><strong>1.</strong> Without using a calculator, compute the remainder when 2021201⁷² is divided by 20212022</p><p><strong>2. Cycles</strong><br>i. What is the third-smallest positive value of x for which 2^x = 3 (mod 13)?<br>ii. What is the fourth-smallest positive value of x for which 2^x = 8 (mod 101)?</p><p><strong>3. Chinese Remainder Theorem</strong><br>i. Describe all integers n such that n = 3 (mod 5) and n = 6 (mod 7).<br>ii. Describe all integers n such that n = 5 (mod 6), n = 6 (mod 7), and n = 7 (mod 8).</p><p><strong>4. Modular inverses</strong><br>i. Describe all integers n such that 5n + 7 = 2 (mod 13). <br>ii. Describe all integers n such that 3n + 9 = 4 (mod 12). <br>iii. Describe all integers n such that 3n + 9 = 3 (mod 12). <br>iv. Describe all integers n such that 19n = 1 (mod 257).<br><strong>Just kidding🤓…</strong><br>Such caveats often make many potential readers lose interest, which reduces the number of knowledgeable individuals to integrate these innovations. To be clear, these disclosures are usually aimed at developers and math enthusiasts, so I do not bring any negative criticism to these materials.</p><p>However, at web3, we believe it is very important for us to explain the math because decentralization requires not relying on the perceived ‘smartest’ people in the room. It is one of the clearest signs of failed projects that we see as soon as a protocol says “this is a black box, we are smart, trust us”. No, in web3 we expect our innovators and makers to have a higher standard. We trust code and math, not words.</p><p>In this article, I hope to explain how ZK-SNARKs work and for those who want to learn more about it, I rely on excellent resources such as Vitalik’s explanatory series, Scroll protocol resources and A16Z’s blog.</p><p><strong>Summary What are Zero Knowledge Proofs?</strong><br>A quick summary is that a zero-knowledge proof (ZKP) is a way to prove the truth of a statement without disclosing it. The ‘prover’ is the party trying to prove a claim, while the ‘verifier’ has the responsibility to verify that claim. The seeds of ZKPs were sown by three MIT researchers (Shafi Goldwasser, Charles Rackoff and Silvio Micali) in the 1980s, when they proposed the concept of “Information Complexity of Interactive Evidence Systems”, which provides the definition of a ZKP that is widely used today:<br>“A zero-knowledge protocol is a method by which one party (the prover) can prove that this particular statement is true without revealing it to another party (the verifier).”</p><p><strong>So, what are zk-SNARKs?</strong><br> In short, a SNARK (without zk) allows you to construct a proof that a computation has a certain output; such a proof can be verified extremely quickly, even if the underlying computation runs for a very long time. In short, we can explain a SNARK as a proof that summarizes that a certain statement is true. Example statement:<br><strong>“I know that I know an m such that sha256(m) = 0”</strong><br> Let’s take a <em>GPT break</em> while we explain what this statement means:<br>“The Sha256 function takes any input and converts it into a unique output, a complex code. Getting a specific output is really hard, but not impossible. In this case, finding an ‘m’ whose sha256 output is 0 is like finding a needle in a haystack! It’s extremely rare and difficult, but when you find it, it can be very useful to make sure your information is safe and protected.”<br>In cases where m is large <strong>(&gt;1 GB)</strong>, a SNARK allows you to create a much smaller proof that you can use to verify that you know m.<br>Now for the fun part, the “zk” (zero knowledge) part, with zk-SNARKs an additional feature is added:<br>We can convince the verifier that we know m without revealing anything other than m’s <strong>sha256 = 0</strong>. In other words, we can prove that statements are true without telling why they are true… <strong>pretty logical, right🤓?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*V8NEYxyFTcCoChDCZ0aSKA.jpeg" /><figcaption>My smile reflected on the screen while working on zk</figcaption></figure><p><em>To do this, assume that an input provided through this function will produce 1 and that using this we generate a zero-knowledge proof that you will sign with a different private key for future interactions you want. If the proof is correct, the service verifies this and accepts messages signed with your private key as valid. </em><strong>Easy🥴.</strong></p><p>Zk-SNARKs, consider an example of how the technology can be used for identity.<br>Suppose you need to prove to a system that you are a citizen of a certain nation and that you are at least 18 years old. Imagine a high-tech government issuing cryptographically signed digital passports that contain the person’s name, date of birth and both the private and public key. You create a function that accepts a digital passport and a signature signed with the passport’s private key, and if all three conditions are met (the date of birth must be before 2005, the passport must be signed with the government’s public key, and the signature must be correct), the function will somehow output 1.</p><p><strong>So how does a zk-SNARK work?</strong><br> Basically, proofs like zk-SNARKs are proofs that check the computation of a set of polynomials<br>arithmetic circuits.<br><strong>One more small note about arithmetic circuits:</strong><br> First, to prevent attacks on the cryptographic algorithm, we need to fix a “finite field” to ensure that the operations are well-defined and secure. Using a finite field prevents attacks on the cryptographic algorithm that can arise from the properties of infinite fields. Also, because they are finite, they can be represented using a finite number of bits. This makes them more computationally efficient than working with infinite fields, which require infinite storage and computing power.</p><p>In short, arithmetic circuits are a model of computing polynomials in a finite field. Arithmetic circuits contain gates and wires. Most gates can be used to think of operations, and wires contain integer-based data that the gates will process. An input gate is a gate without input wires. The information that the circuit needs to process is contained in an input gate and can be a variable or a number.</p><p>The gates are connected to perform an arithmetic action and the outputs of the gate circuit are the digits of the result (addition, subtraction, multiplication or division). When we talk about the ‘size’ of an arithmetic circuit, we actually mean how many gates it has.</p><p><strong>Why are we talking about polynomials?</strong><br> Polynomials are extremely interesting and powerful for many different applications. Polynomials are sums of terms involving constants (e.g. 1,2,3), variables (e.g. x, y, v) and variable exponents (e.g. x2, y3). But the most interesting thing about polynomials for computational proofs is that they can represent a large amount of information as a single mathematical object.</p><p>Examples of polynomials (sorry if this is a throwback to high school):<br>(don’t worry if you don’t understand this, we are basically saying that under certain conditions we can express some data as a polynomial). Here is an example: This process is called “polynomial interpolation” and there are accepted methods of performing this task efficiently.<br>When we place values for 𝑥, we can visually capture the potential amount of information that can be stored in a very compressed object. The important thing is that various is that we can put strings into polynomials.<br>More complex uses of polynomial magic make it possible to transform any calculation into an arbitrary number of steps. In Vitalik’s post on SNARKs, he shows how polynomials can be used and how we can polynomialize a 100-step computation into a single equation.</p><p><strong>Important note: Polynomials can be verified very quickly using a polynomial linking scheme. </strong>What are polynomial linking schemes? Why are they useful?<br>Binding schemes usually include a linker and a verifier. The binding ‘binds’ a message and has the ability to disclose it. The validator can verify that the linker’s binding is indeed compatible with the message.</p><pre>In theory, this binding will be &#39;binding&#39;, meaning that the binding cannot also <br>be forged or modified by another message, which means that the binding <br>must also be &#39;secret&#39;, meaning that no information about the underlying <br>message is disclosed when the binding is made public.<br>Now, polynomial binding schemes also follow the above general <br>definition of a binding scheme, but here the binding m binds to <br>a polynomial (𝑓) that is sort of &#39;hashed&#39;, so that the binding is the binding of the bound<br>evaluate the polynomial (𝑓) without fully revealing it. <br>For example, one should be able to prove that <br>𝑓(a) = b, but not reveal exactly what 𝑓(𝑥) is. In this regard, a. <br>There is a theorem that states that if the equation of a <br>polynomial is true at an arbitrarily chosen coordinate, then <br>that equation is true with high probability for all coordinates.</pre><p>Polynomial binding schemes are naturally quite useful for secrecy, as the polynomials are much larger than the proof. Without going into too much detail in the explanation, this means that binding can reveal a very small fraction of the polynomial’s information. By adding some randomness to the bound polynomials, we can reduce the information to almost nothing.<br>This is really important for ZK-SNARKs because, since they ‘encode’ computations into polynomials, it allows verifiers (<em>via polynomial binding schemes…</em>) to quickly check proofs involving millions of steps, without directly computing each step.</p><p>There are different types of polynomial linking schemes, and they differ according to which types of polynomial equations you can verify. The 3 main types are Kate-Zaverucha-Goldberg (Kate), bulletproofs and FRI. If you don’t want to fully understand elliptic curve integrations and pairs (it’s really complicated!), they may be the easiest to spin around in your head. For a great explanation about Kate, I recommend checking out the Scroll protocol’s blogspot. As a team we have already presented 2 projects to them.Now let’s change things up a bit.<br>The signature circuit allows us to do the following:</p><p><strong>Back to SNARKs,</strong><br> Note: For this one zk-SNARK release, a group of people we trust would generate the proof and verification keys for our zk-SNARKs.<br>When Vitalik explains that these keys need to be created for trusted installations, the “trust” comes from the fact that these keys need to be created by some people or groups of people, these people use these secrets to create, create the data and publish the data and forget the secrets. But once the data is created and the secrets are forgotten, no further involvement of the creators of the ceremony is needed.<br>(Trust setups, besides being an interesting topic in the field of zero-knowledge proofs, are also known to be used by the famous <strong>The Powers of Tao</strong>, who are known to be able to source interesting and creative crypto-projects and have included blower lamps, radioactive dust and airplanes to create <strong>Trust Setups</strong>. (You might want to skip this part :’))<br><em>For now, zero-knowledge cryptography remains a very complex technology to follow and understand. But this is changing every day as we realize the risks of unprotected data and the community around ZK technologies grows. I look forward to tackling more complex issues in the future and if you enjoyed this article please get in touch or share it by replying on Cuberium’s official pages. Thank you🪶.</em></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3a0eba755fb5" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blokzinciri Nedir ?]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/blokzinciri-nedir-7f1b3f208bab?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7f1b3f208bab</guid>
            <category><![CDATA[blokchain]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zinciri]]></category>
            <category><![CDATA[node]]></category>
            <category><![CDATA[satoshi-nakamoto]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 14 Sep 2023 19:11:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-14T19:11:20.406Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jR3Bk3O-tDLuVW6BfU5gvA.jpeg" /><figcaption>Cuberium</figcaption></figure><p><strong>Blokzinciri Nedir ?</strong></p><p><strong>I. Giriş</strong></p><p>Blokzinciri Teknolojisinin Tanımı</p><p><strong>*Blok-zinciri</strong>, <strong>blokzincir </strong>ya da özgün İngilizce tabirle “<strong>blockchain</strong>” kriptografi kullanılarak zincirlenen ve güvenilir bir hale getirilen, bloklar adı verilen şifrelenmiş bilgi kümelerinden oluşan, durmadan büyüyen bir dağıtık defter kayıt listesine denir.</p><p>Blok-zinciri, güvenli bir biçimde paylaşılan merkezi olmayan ve dağıtık olan data kayıt defteri olarak tanımlanarak aslında karşımıza bir çeşit veri-tabanı olarak çıkmaktadır. Blok-zinciri teknolojisi, ortak bir grup ağ katılımcısının data paylaşmasına olanak tanımaktadır. Blok-zinciri “cloud systems” olarak geçen SaaS hizmetleriyle birden fazla kaynaktan gelen işlem verileri kolayca toplanabilir, entegrasyonu yapılabilir ve ya paylaşılabilir. Veriler, kriptografik “hash” fonksiyonları biçimindeki “eşsiz” belirteçlerle zincirlenen paylaşılan bloklara bölünür.</p><p>[Blok-zinciri, tek bir doğruluk kaynağı ile verilerin birliğini ve doğruluğunu sağlayarak veri çoğaltmayı yok-eder ve güvenliğini artırır.]</p><p>Veriler tüm katılımcıların “mutabakat”ı olmaksızın değiştirilemeyeceği için bir blok-zinciri sisteminde gerçek olmayan veri ve yine verilere müdahale etmek engellenmektedir. Bir blok-zinciri kayıt defteri paylaşılabilir ama değiştirilemez. Biri verileri değiştirmeye çalışırsa, tüm katılımcılar uyarılır ve kimin girişimde bulunduğu bilinir.</p><p><em>Blokzinciri teknolojisi, dijital çağın en dikkat çekici ve dönüştürücü buluşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Temelde, merkezi olmayan ve güvenli bir şekilde veri saklamayı amaçlayan bir dağıtık defter sistemini ifade eder. Bu teknoloji, ilk olarak 2008 yılında Satoshi Nakamoto tarafından tanıtılan Bitcoin’in altında yatan teknoloji olarak ortaya çıktı. Ancak, zaman içinde çok daha geniş bir uygulama yelpazesi ve potansiyel sunarak finans sektörünün ötesine geçti. Bu makalede, blokzinciri teknolojisinin derinlemesine bir incelemesini sunmayı amaçlıyoruz.</em></p><p>Makalenin Amacı</p><p><em>Bu makalenin temel amacı, blokzinciri teknolojisinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve potansiyel uygulama alanlarını açıklamak ve analiz etmektir. Blokzinciri teknolojisinin bu derinlemesine anlayışı, okuyucuların bu yeni ve çığır açan teknolojiyi daha iyi kavramalarına yardımcı olacaktır. Ayrıca, makalede blokzincirin getirdiği avantajlar ve potansiyel sorunlar da ele alınacaktır.</em></p><p>Makalenin Yapısı</p><p><em>Bu makale, aşağıdaki ana bölümlerden oluşmaktadır:</em></p><p><strong>II. Blokzinciri Temelleri</strong>: Bu bölümde, blokzinciri teknolojisinin kökenleri, temel bileşenleri ve merkezi</p><p>olmayan yapısı incelenecektir.</p><p><strong>III. Blokzinciri Çalışma Prensibi</strong>: Blok eklemesi, onaylama süreci ve işlem süreci gibi blokzincirinin çalışma prensipleri bu bölümde ele alınacaktır.</p><p><strong>IV. Blokzincirin Güvenliği</strong>: Kriptografik güvenlik, değişmezlik, dağıtık yapının güvenliği ve potansiyel saldırılara karşı korunma önlemleri gibi blokzincirin güvenlik yönleri incelenecektir.</p><p><strong>V. Blokzinciri Uygulama Alanları</strong>: Bu bölümde, kripto paralar, akıllı sözleşmeler, kayıt yönetimi, sağlık sektörü ve tedarik zinciri yönetimi gibi blokzincirin çeşitli uygulama alanları detaylı bir şekilde</p><p>tartışılacaktır.</p><p><strong>VI. Blokzinciri Sorunları ve Zorluklar</strong>: Ölçeklenebilirlik sorunları, yasal düzenlemeler, enerji tüketimi ve teknolojik uyumsuzluklar gibi blokzincirin karşılaştığı zorluklar ele alınacaktır.</p><p><strong>VII. Sonuç</strong>: Makalenin son bölümünde, blokzinciri teknolojisinin geleceği, potansiyel avantajlar ve dezavantajlar özetlenecektir.</p><p><em>Bu makalenin, blokzinciri teknolojisi hakkında kapsamlı ve detaylı bir kaynak olmasını amaçlıyoruz. Blokzinciri teknolojisinin farklı yönlerini ve uygulama alanlarını daha iyi anlayabilmek için bu makalenin sunduğu içeriği incelemenizi umuyoruz.</em></p><p><strong>II. Blokzinciri Temelleri</strong></p><p><em>Blokzinciri teknolojisi, modern çağın en çarpıcı teknolojik inovasyonlarından biridir ve bu teknolojinin kökenleri, ana bileşenleri ve merkezi olmayan yapısı, detaylı bir inceleme gerektirmektedir.</em></p><p><strong>A. Blokzinciri’nin Tarihsel Kökenleri</strong></p><p>Blokzinciri teknolojisinin tarihsel kökenleri, 2008 yılında gizemli bir kişi veya grup olan Satoshi Nakamoto tarafından yazılan “Bitcoin: Bir Elektronik Nakit Sistemi” başlıklı makale ile başlar. Satoshi Nakamoto, bu makalede merkezi bir otoriteye veya aracıya ihtiyaç duymadan dijital para birimlerinin nasıl işleyebileceğini açıklamıştır. Ancak, blokzincirin kökenleri sadece Bitcoin’e dayanmamaktadır. Öncesinde, kriptografi, dağıtık hesaplama ve dijital para birimleri üzerine yapılan pek çok araştırma ve deneme, blokzinciri teknolojisinin olgunlaşmasına katkıda bulunmuştur. Bu nedenle, blokzincir teknolojisinin tarihsel gelişimi, ilgili bağlamlarıyla birlikte ele alınmalıdır.</p><p><strong>B. Blokzinciri’nin Ana Bileşenleri</strong></p><p>Blokzinciri teknolojisinin ana bileşenleri, bu teknolojinin işleyişini anlayabilmek için kilit öneme sahiptir.</p><p>1. <strong>Bloklar</strong>: Bloklar, blokzinciri üzerindeki verilerin saklandığı temel yapı taşlarıdır. Her blok, bir dizi işlemi veya veriyi içerir ve bir önceki bloğun özeti (hash) ile bağlantılıdır. Blokların içeriği, blokzincirde saklanan bilgilerin güvenliğini ve doğruluğunu sağlar. Aynı zamanda, işlemlerin zaman damgasını taşırlar, bu da işlemlerin sırasını belirler.</p><p>2. <strong>Zincirler</strong>: Bloklar, bir zincir şeklinde birbirine bağlıdır. Her blok, kendisinden önceki bloğun özetini içerir, bu da blokların sıralı bir yapıda olduğu ve geçmiş verilerin geriye doğru takip edilebileceği anlamına gelir. Blokların zincirleme yapısı, verilerin değiştirilmesini neredeyse imkansız hale getirir ve blokzincirin güvenilirliğini artırır.</p><p><strong>C. Merkezi Olmayan (Decentralized) Yapı</strong></p><p>Blokzinciri teknolojisinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, merkezi bir otorite veya aracıya ihtiyaç duymadan çalışabilmesidir. Geleneksel finans ve veri saklama sistemlerinden farklı olarak, blokzincir merkezi olmayan bir yapıya sahiptir. Bu, işlemlerin doğrulanması ve kaydedilmesi için ağdaki birçok katılımcının işbirliği yapmasını gerektirir. Her katılımcı, blokzincir ağının bir parçası olarak eşit haklara sahiptir ve bu da güç dengesini dağıtır.</p><p>Merkezi olmayan yapının avantajları, güvenilirlik, şeffaflık ve direnç gibi özellikleri içerir. Ancak, bu yapı aynı zamanda ölçeklenebilirlik ve hız gibi sorunları da beraberinde getirebilir.</p><p><em>Bu bölüm, blokzincir teknolojisinin temel kavramlarını daha ayrıntılı bir şekilde ele almıştır. Blokzincirin bu temel özellikleri, teknolojinin nasıl işlediğini ve neden gelecekte daha fazla ilgi gördüğünü anlamamıza yardımcı olur. Bu temel bilgiler, blokzincirin daha ileri düzey konularını anlamamız için temel bir zemin oluşturur.</em></p><p><em>Blokzinciri teknolojisinin çalışma prensipleri, bu teknolojinin temel işleyişini anlamak için hayati bir öneme sahiptir. Bu bölüm, blokzincirin çalışma prensiplerini ayrıntılı bir şekilde ele alacak ve akademik bir düzeyde açıklayacaktır.</em></p><p><em>“Bilgisayarımızda “Node” bir kayıt listesi muhasebe defteri barındırdığını varsayalım. İki müfettiş (PoW kullanıldığında madenci düğümler) onlar da ayni dosyanın birer kopyasını kendi bilgisayarlarında (yani dosya merkezsiz / dağınık) barındırıyor olsunlar. Sen bir para devir işlemi yaptığında bilgisayarın, bu iki müfettişlerin ikisine birden, aynı anda, onları bilgilendiren birer e-posta yollar. Her müfettiş aceleyle harekete geçer ve hem bu işlem için, hem de müfettiş ücretinin kripto para olarak ödenebilmesi için yeterli bakiye olup olmadığını kontrol eder. Bu işi ilk başaran “herkese cevap ver” düğmesine basar ve kontrolü nasıl yaptığını anlatan bir belgeyi (ispatlanmış emek) cevaba ekler. Eğer diğer müfettiş de onay verirse herkes kayıt listelerini yeni durumu yansıtacak şekilde günceller.</em></p><p>Blok zincirini işlemlerin tarihi kaydı olarak düşünün. Her blok, bir önceki bloğa dizi halinde “zincirlenir” ve eşler arası bir ağda değiştirilemez bir kayıt altına alınır. Kriptografik güven ve garanti teknolojisi her işleme benzersiz bir tanımlayıcı veya dijital parmak izi uygular.</p><p>Güven, sorumluluk, şeffaflık ve güvenlik, zincirin ayrılmaz unsurlarıdır. Bu sayede birçok türde kuruluş ve ticari ortak, verilere erişip bunları paylaşabilir. Bu fenomen; üçüncü taraf, mutabakata dayalı güven olarak bilinir.</p><p>Tüm katılımcılar, her işlemin şifreli kaydını merkezi olmayan, yüksek düzeyde ölçeklendirilebilir, dayanıklı ve ihlal edilemeyen bir kayıt mekanizması ile korur. Blok zinciri için ek genel gider veya aracılar gerekmez. Merkezi olmayan, tek bir doğruluk kaynağının bulunması, birbirlerine tümüyle güvenmeyen taraflar arasında güvenilir iş etkileşimleri yürütme maliyetini azaltır. Pek çok kuruluşun tercih ettiği izne dayanıklı blok zinciri çözümlerinde ağda yer almaları için katılımcılara izin verilir ve her katılımcı, her işlemin şifreli kaydını tutar.</p><p>İşlemlerin güvenli, gerçek zamanlı, paylaşılabilir bir kaydına ihtiyaç duyan her şirket veya şirketler grubu, bu benzersiz teknolojiden yararlanabilir. Her şey birden fazla konumda depolanması, merkezi güvenlik açığı noktasını ortadan kaldırarak daha iyi güvenlik ve erişilebilirlik sağlar.</p><p><strong>A. Blok Eklemesi (Block Addition)</strong></p><p>1. <strong>Madencilik (Mining) Süreci</strong>:</p><p>Blok eklemesi, yeni verilerin bloklara eklenmesini içeren önemli bir süreçtir. Madencilik, bu sürecin temel unsurlarından biridir. Madenciler, yeni işlemleri doğrulamak ve bir bloğa eklemek için yarışırlar. Bu yarışma, karmaşık matematiksel problemleri çözerek yapılır ve bu süreç aynı zamanda blokzincir ağının güvenliğini sağlar. Madencilik süreci, enerji yoğun bir işlemdir ve yeni blokların oluşturulmasına katkıda bulunur.</p><p>2. <strong>Kriptografi Kullanımı</strong>:</p><p>Blokların ve işlemlerin güvenliği, kriptografi tarafından sağlanır. Kriptografik algoritmalar, verileri şifreler ve dijital imzalar kullanarak işlemleri doğrular. Blokzincirdeki her blok, önceki bloğun özeti (hash) ile birbirine bağlanır ve bu da verilerin geriye dönük olarak değiştirilmesini neredeyse imkansız hale getirir.</p><p><strong>B. Onaylama Süreci</strong></p><p>1. <strong>Konsensüs Algoritmaları</strong>:</p><p><strong>III. Blokzinciri Çalışma Prensibi</strong></p><p>Blokzincir ağında yeni işlemlerin ve blokların onaylanması için konsensüs algoritmaları kullanılır. Bu algoritmalar, ağdaki katılımcılar arasında anlaşmazlıkları çözmek ve yeni verilerin kabul edilmesi için bir uzlaşma sağlamak amacıyla kullanılır. En yaygın kullanılan konsensüs algoritmaları arasında Proof of Work (PoW) ve Proof of Stake (PoS) bulunur. Her birinin avantajları ve dezavantajları vardır ve seçilen algoritma blokzincirin güvenliği ve işleyişi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.</p><p>2. <strong>Güvenlik Önlemleri</strong>:</p><p>Blokzincir ağı, birçok güvenlik önlemi ile korunur. Kriptografik güvenlik, işlemlerin gizliliği ve blokların doğruluğu için önemlidir. Ayrıca, ağın dağıtık yapısı ve konsensüs algoritmaları, kötü niyetli katılımcıları engellemek için tasarlanmıştır. Ayrıca, güvenlik yamaları ve güncellemeler, ağın güncel kalmasını sağlar ve potansiyel güvenlik açıklarını azaltır.</p><p><strong>C. İşlem Süreci</strong></p><p>1. <strong>İşlem Onayları</strong>:</p><p>Bir işlemin onaylanması, birçok katılımcının bu işlemi doğrulamasını içerir. İşlemin blokzincire eklenmesi öncesinde, diğer katılımcılar tarafından doğrulanmalıdır. Bu, hatalı veya sahte işlemlerin blokzincire eklenmesini engeller ve ağın güvenilirliğini artırır.</p><p>2. <strong>Blok Oluşturma</strong>:</p><p>Onaylanmış işlemler, yeni bir blok oluşturmak için bir araya getirilir. Bu blok, madenciler tarafından çözülen karmaşık bir matematiksel problemin sonucu olarak oluşturulur. Blok, işlemleri içerir ve bir önceki bloğun özeti ile bağlantılıdır. Bu zincirleme yapısı, verilerin değiştirilmesini zorlaştırır ve blokzincirin bütünlüğünü korur.</p><p><strong>D. Blokzinciri Güncelleme Mekanizmaları</strong></p><p>Blokzincir ağları, zamanla güncellenmesi gereken dinamik sistemlerdir. Bu güncellemeler, ağın işleyişini iyileştirmek, güvenliği artırmak veya yeni özellikler eklemek için yapılır. Ancak, blokzincir güncellemeleri karmaşık bir süreçtir ve ağdaki katılımcıların çoğunluğunun onayını gerektirebilir. Bu güncellemelerin nasıl yapılacağı ve hangi değişikliklerin kabul edileceği, blokzincir topluluğunun konsensüsüne dayanır.</p><p><em>Bu bölüm, blokzincirin temel çalışma prensiplerini ayrıntılı bir şekilde açıklamıştır. Blokzincirin işleyişi, madencilik süreci, konsensüs algoritmaları, güvenlik önlemleri, işlem süreci ve güncelleme mekanizmaları gibi unsurlar, bu teknolojinin nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı olur ve akademik bir düzeyde açıklanmıştır. Bu temel prensipler, blokzincirin daha karmaşık konularını anlamamız için temel bir zemin oluşturur.</em></p><p><strong>IV. Blokzincirin Güvenliği</strong></p><p><em>Blokzincir teknolojisinin temel özelliklerinden biri güvenliğidir. Bu bölümde, blokzincirin güvenliğini sağlamak için kullanılan yöntemleri ve kavramları ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğiz.</em></p><p><strong>A. Kriptografik Güvenlik</strong></p><p>1. <strong>Şifreleme Teknikleri</strong>:</p><p>Blokzincir verilerinin güvenliği, güçlü şifreleme teknikleri kullanılarak sağlanır. İşlem verileri, blok içerikleri ve özetler (hash’ler) gibi birçok bileşen şifrelenir. Bu, verilerin yetkisiz erişimden korunmasını sağlar. Güçlü şifreleme algoritmaları, bilgiyi sadece yetkilendirilmiş katılımcıların erişebileceği bir şekilde korur.</p><p>Dijital imzalar, işlemlerin ve blokların kimlik doğrulamasını sağlar. Her işlem, gönderenin özel anahtarını kullanarak dijital olarak imzalanır. Alıcı, işlemi gönderenin genel anahtarını kullanarak doğrular. Bu, işlemlerin ve blokların kimlik avı saldırılarına karşı korunmasını sağlar ve sahteciliği engeller.</p><p><strong>B. Değişmezlik (Immutability)</strong></p><p>Blokzincirdeki veriler değişmezdir. Bir kez onaylandığında, bir işlem veya blok geriye dönük olarak değiştirilemez. Bu, geçmiş verilerin korunmasını sağlar ve verilerin güvenilirliğini artırır. Değişmezlik, işlemlerin ve kayıtların güvenilirliğini artırır ve veri manipülasyonunu engeller.</p><p><strong>C. Dağıtık Yapının Güvenliği</strong></p><p>Blokzincir ağları, merkezi olmayan bir yapıya sahiptir. Bu, verilerin birçok düğüm (node) üzerinde dağıtıldığı ve depolandığı anlamına gelir. Dağıtık yapının güvenliği, ağın dirençli olmasını sağlar. Herhangi bir düğümün çökmesi veya kötü niyetli bir düğümün hile yapmaya çalışması, ağı etkilemez. Bu, blokzincir ağlarının yüksek düzeyde güvenilirlik sunmasına katkıda bulunur.</p><p><strong>D. Saldırılara Karşı Korunma</strong></p><p>Blokzincir ağları, çeşitli saldırılara karşı korunma mekanizmaları içerir:</p><p><strong>%51 Saldırısı (51% Attack)</strong>: Bu tür bir saldırı, bir düğümün ağın %51&#39;ini kontrol ettiği durumda gerçekleşir. Bu düğüm, ağı yönlendirerek işlemleri manipüle edebilir. Konsensüs algoritmaları, bu tür saldırıları zorlaştırmak için kullanılır.</p><p><strong>DDoS Saldırıları</strong>: Dağıtık Hizmet Engelleme Saldırıları, ağın işleyişini engellemeye yönelik yapılan saldırılardır. Blokzincir ağları, DDoS saldırılarına karşı dirençli olacak şekilde tasarlanmalıdır. <strong>Uygulama Katmanı Saldırıları</strong>: Akıllı sözleşmeler ve uygulama katmanı, potansiyel güvenlik açıkları içerebilir. Bu tür saldırılardan korunmak için kod denetimi ve güvenlik testleri yapılmalıdır.</p><p><em>Blokzincirin güvenliği, birçok farklı unsuru içerir ve sadece kriptografik önlemlerle sınırlı değildir. Değişmezlik, dağıtık yapının güvenliği ve saldırılara karşı korunma önlemleri, blokzincir ağlarının güvenliğini sağlamak için önemli faktörlerdir. Bu güvenlik önlemleri, blokzincirin güvenilirliğini artırarak bu teknolojinin potansiyelini daha da güçlendirir.</em></p><p><strong>V. Blokzinciri Uygulama Alanları</strong></p><p>Blokzincir teknolojisinin çok çeşitli uygulama alanları vardır ve bu bölümde, blokzincirin temel kullanım alanlarını ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğiz.</p><p><strong>A. Kripto Paralar ve Dijital Varlıklar</strong></p><p>1. <strong>Bitcoin</strong>:</p><p>Bitcoin, blokzinciri teknolojisinin en öncü ve en bilinen uygulamalarından biridir. Merkezi olmayan bir dijital para birimi olarak, Bitcoin finansal işlemleri güvenli ve şeffaf bir şekilde gerçekleştirmek için kullanılır. Ayrıca, Bitcoin madenciliği, blokzinciri ağının güvenliğini sağlamak için önemli bir rol oynar.</p><p>2. <strong>Diğer Kripto Paralar</strong>:</p><p>Bitcoin’in yanı sıra birçok diğer kripto para birimi blokzinciri teknolojisi kullanmaktadır. Ethereum, Ripple, Litecoin ve daha birçok alternatif kripto para birimi, farklı özellikler ve kullanım amaçları sunar. Her biri,</p><p>2. <strong>Dijital İmza Kullanımı</strong>:</p><p>blokzincirin özgün avantajlarını farklı şekillerde kullanır.</p><p><strong>B. Akıllı Sözleşmeler (Smart Contracts)</strong></p><p>Akıllı sözleşmeler, blokzincir üzerinde programlanabilir sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler, otomatik olarak yürütülen ve kodlanan belirli şartların yerine getirilmesine dayanır. İşlemlerin ve anlaşmaların daha güvenli, otomatik ve şeffaf bir şekilde yönetilmesine olanak tanır. Ethereum gibi blokzincir platformları, akıllı sözleşmelerin geliştirilmesine olanak sağlar.</p><p><strong>C. Kayıt ve Belge Yönetimi</strong></p><p>Blokzincir, kayıt ve belge yönetimi için güvenli bir platform sunar. Özellikle mülkiyet belgeleri, kimlik doğrulama belgeleri, lisanslar ve patentler gibi belgeler blokzincire kaydedilebilir. Bu, belgelerin güvenli ve geriye dönük olarak izlenebilir bir şekilde saklanmasını sağlar.</p><p><strong>D. Sağlık Sektörü Uygulamaları</strong></p><p>Blokzincir teknolojisi, sağlık sektöründe hastaların tıbbi kayıtlarını güvenli bir şekilde saklama, paylaşma ve erişme konularında potansiyel sunar. Bu, sağlık verilerinin mahremiyetini koruma ve hasta bakımı süreçlerini iyileştirme amacı taşır.</p><p><strong>E. Tedarik Zinciri Yönetimi</strong></p><p>Blokzincir, tedarik zinciri yönetimindeki kaynakların ve ürünlerin izlenmesi ve takip edilmesi için kullanılır. Bu, ürünlerin kaynağına geri dönük olarak izlenmesini sağlar, sahteciliği engeller ve tedarik zinciri verilerini şeffaf hale getirir.</p><p><strong>F. Oy Verme Sistemleri</strong></p><p>Blokzincir, güvenilir ve güvenli oy verme sistemleri oluşturmak için kullanılabilir. Oy verme işlemleri blokzincire kaydedilerek, oy verme sürecinin şeffaflığını artırır ve seçim sonuçlarına güvenilirlik katar. Bu, oy hırsızlığı ve sahteciliği riskini azaltır.</p><p><em>Her bir uygulama alanı, blokzincir teknolojisinin sağladığı avantajları farklı şekillerde kullanır. Bu alanlar, blokzincirin gelişen ve çeşitlenen kullanımlarının sadece birkaç örneğidir. Blokzincir teknolojisi, gelecekte daha fazla sektörde ve iş alanında benzersiz uygulama fırsatları sunmaya devam edecektir.</em></p><p><strong>VI. Blokzinciri Sorunları ve Zorluklar</strong></p><p><em>Blokzinciri teknolojisinin büyük potansiyeli olmasına rağmen, bazı önemli sorunlar ve zorluklarla karşı karşıyadır. Bu bölümde, blokzinciri teknolojisinin karşılaştığı bazı temel sorunları ve zorlukları ayrıntılı bir şekilde ele alacağız.</em></p><p><strong>A. Ölçeklenebilirlik Sorunları</strong></p><p>Blokzinciri ağlarının ölçeklenebilirlik sorunları, daha fazla işlemi işlemek ve daha geniş bir kullanıcı kitlesine hizmet etmek için başlıca zorluklardan biridir. Bitcoin gibi bazı blokzincirler, saniyede sadece birkaç işlem işleyebilirler. Bu, ağın yavaş çalışmasına ve işlem ücretlerinin yükselmesine neden olabilir. Ölçeklenebilirlik sorunları, blok boyutlarının artırılması, ikinci katman çözümlerinin geliştirilmesi ve farklı konsensüs algoritmalarının kullanılması gibi farklı yollarla ele alınmaya çalışılmaktadır.</p><p><strong>B. Yasal ve Düzenleyici Zorluklar</strong></p><p>Blokzincir teknolojisi, dünya genelinde düzenleyici belirsizliklere ve karmaşık yasal sorunlara yol açmıştır. Kripto paraların yasal statüsü, vergilendirilmesi, akıllı sözleşmelerin hukuki geçerliliği ve KYC (Müşteri Kimlik Doğrulama) gereksinimleri gibi konular düzenleyiciler ve hukukçular tarafından ele alınmaktadır. Blokzincir teknolojisinin yasal ve düzenleyici çerçeveleri hala gelişmekte ve değişmektedir.</p><p><strong>C. Enerji Tüketimi</strong></p><p>Birçok blokzincir ağının madencilik süreçleri, büyük miktarda enerji tüketimine yol açar. Özellikle Bitcoin madenciliği, enerji yoğun bir işlemdir ve çevresel kaygılara neden olmuştur. Blokzincir teknolojisinin enerji verimliliğini artırma çabaları, çevresel etkileri azaltmaya yönelik önemli bir konu haline gelmiştir.</p><p><strong>D. Teknolojik Uyumsuzluklar</strong></p><p>Blokzincir teknolojisinin benimsenmesi, mevcut sistemlerle uyumsuzluk sorunlarına neden olabilir. Farklı blokzincir platformları ve token standartları, birbiriyle uyumlu olmayabilir. Bu da veri aktarımı ve entegrasyon zorluklarına yol açabilir. Blokzincir teknolojisinin mevcut altyapılara entegre edilmesi ve standartlaştırılması, bu sorunu çözmeye yönelik önemli adımlardır.</p><p><em>Her biri kendine özgü olan bu sorunlar ve zorluklar, blokzincir teknolojisinin daha geniş bir kabul görmesini ve uygulanmasını sınırlayabilir. Ancak bu sorunlar, teknolojinin gelişmesi ve olgunlaşması için önemli bir itici güç olabilir ve çözülmeleri için aktif çalışmalar devam etmektedir. Blokzinciri daha etkili ve sürdürülebilir hale getirmek için çeşitli sektörlerdeki paydaşlar arasında işbirliği ve inovasyon önemlidir.</em></p><p><strong>VII. Sonuç</strong></p><p><em>Bu yazımızda, blokzincir teknolojisinin temellerinden, uygulama alanlarına ve karşılaştığı zorluklara kadar geniş bir yelpazede incelemiş ve analiz etmiştir. Sonuç bölümü, bu teknolojinin geleceği, potansiyel avantajlar ve dezavantajlar, ayrıca gelecekteki araştırma alanları hakkında bir özet sunar.</em></p><p><strong>A. Blokzinciri Teknolojisinin Geleceği</strong></p><p>Blokzincir teknolojisinin geleceği oldukça parlak görünmektedir. Özellikle finans, sağlık, tedarik zinciri yönetimi ve daha birçok sektördeki uygulama alanları hızla genişlemektedir. Blokzincir teknolojisi, merkezi olmayan, güvenilir ve şeffaf çözümler sunma potansiyeli taşır. Gelecekte, bu teknolojinin daha fazla benimsenmesi ve entegrasyonu beklenmektedir.</p><p><strong>B. Potansiyel Avantajlar ve Dezavantajlar</strong></p><p>Blokzincir teknolojisinin potansiyel avantajları büyük ölçüde göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlar arasında güvenilirlik, şeffaflık, işlem hızı ve işlemlerin otomasyonu gibi faktörler yer alır. Ancak, enerji tüketimi, ölçeklenebilirlik sorunları ve düzenleyici belirsizlik gibi bazı dezavantajlar da göz ardı edilmemelidir. Blokzincir teknolojisinin uygulanabilirliği ve etkisi, her projenin benzersiz koşullarına bağlı olarak farklılık gösterebilir.</p><p><strong>C. Önemli Keşifler ve Gelecekteki Araştırma Alanları</strong></p><p>Blokzincir teknolojisi hala gelişmekte olan bir alan olup, gelecekteki araştırma alanları büyük bir öneme sahiptir. Özellikle ölçeklenebilirlik sorunlarına, enerji verimliliğine ve düzenleyici çerçevelerin geliştirilmesine odaklanan araştırmalar beklenmektedir. Ayrıca, blokzincir teknolojisinin yeni uygulama alanları keşfedilmeye devam edecektir. Örneğin, sanat, eğitim ve kamu hizmetleri gibi sektörlerde blokzincirin kullanım potansiyeli araştırılacaktır.</p><p><em>Sonuç olarak, blokzincir teknolojisi dijital dönüşümün önemli bir parçası olarak ön plana çıkmıştır. Bu teknoloji, birçok sektörde devrim niteliğinde değişiklikler getirebilirken, gelecekteki araştırma ve geliştirme çabaları bu potansiyeli daha da artırabilir. Blokzincir teknolojisinin hızla evrildiği bu dönemde, bu alandaki gelişmeler yakından takip edilmelidir.</em></p><p><strong>VIII. Kaynakça</strong></p><p><em>Aşağıda, bu makale taslağının oluşturulmasında kullanılan kaynakların bir listesi verilmiştir. Blokzinciri teknolojisi hakkında daha fazla bilgi edinmek ve makalenin içeriğini desteklemek için bu kaynaklara başvurabilirsiniz:</em></p><ol><li>Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. [Whitepaper]. URL: <a href="https://bitcoin.org/bitcoin.pdf">https://bitcoin.org/bitcoin.pdf</a></li><li>Tapscott, D., &amp; Tapscott, A. (2016). Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin is Changing Money, Business, and the World. Penguin.</li><li>Mougayar, W. (2016). The Business Blockchain: Promise, Practice, and Application of the Next Internet Technology. Wiley.</li><li>Antonopoulos, A. M. (2014). Mastering Bitcoin: Unlocking Digital Cryptocurrencies. O’Reilly Media.</li><li>Casey, M. J., &amp; Vigna, P. (2018). The Truth Machine: The Blockchain and the Future of Everything. St.</li><li>Martin’s Press.</li><li>Swan, M. (2015). Blockchain: Blueprint for a New Economy. O’Reilly Media.</li><li>Zohar, A. (2015). Bitcoin: under the hood. Communications of the ACM, 58(9), 104–113.</li><li>Merali, Z. (2018). The blockchain. Nature, 563(7733), 516–519.</li><li>Gipp, B., Meuschke, N., &amp; Gernandt, A. (2015). Decentralized Trusted Timestamping using the Crypto</li><li>Currency Bitcoin. arXiv preprint arXiv:1502.04015.</li><li>Swan, M. (2018). In Blockchain Basics: A Non-Technical Introduction in 25 Steps. Apress.</li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7f1b3f208bab" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Node Nedir ?]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/node-nedir-249be8e8783a?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/249be8e8783a</guid>
            <category><![CDATA[blok-zinciri]]></category>
            <category><![CDATA[node]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 14 Sep 2023 19:08:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-09-14T19:08:02.420Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jR3Bk3O-tDLuVW6BfU5gvA.jpeg" /><figcaption>Cuberium</figcaption></figure><p><strong>Node Nedir ?</strong></p><p><strong>Önsöz</strong></p><p>Blokzincir Teknolojisinin Önemi</p><p>*Blokzincir teknolojisi, son yıllarda dünya genelinde büyük bir dönüşüm yaratmış ve birçok sektörde devrim yaratmıştır. Özellikle finans, sağlık, enerji, tedarik zinciri yönetimi ve daha birçok alanda blokzincir teknolojisinin uygulanması, eski iş modellerini yeniden şekillendirmiş ve yeni fırsatlar yaratmıştır. Blokzincir, merkezi olmayan ve güvenli bir şekilde kayıt tutma yeteneği ile bilinen birçok sorunu çözmekte ve verilerin güvenilir bir şekilde saklanmasını sağlamaktadır.</p><p><em>Blokzincir teknolojisinin önemi sadece finansal işlemleri kayıt altına almakla sınırlı değildir. Aynı zamanda kimlik doğrulama, oy verme, mülkiyet hakları yönetimi gibi birçok alanda da devrim yaratmıştır. Bununla birlikte, blokzincir teknolojisinin hala birçok karmaşık sorunu ve zorluğu beraberinde getirdiğini unutmamalıyız. Bu zorluklar, özellikle blokzincir ağlarının ölçeklenebilirliği, enerji verimliliği ve düzenleyici uyum konularında daha fazla çalışma gerektirdiğini göstermektedir.</em></p><p>Çalışmanın Amacı ve Kapsamı</p><p><em>Bu makale, blokzincir teknolojisinin önemini, işleyişini ve özellikle “node” kavramını ele almayı amaçlamaktadır. Blokzincirdeki “node” kavramı, bu teknolojinin temel yapı taşlarından birini temsil etmektedir ve blokzincir ağlarının güvenilirliği ve işlevselliği için kritik bir rol oynamaktadır. Bu makale, “node” kavramını daha derinlemesine anlamak, farklı türlerini incelemek ve bu türlerin blokzincir ağına katkılarını değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır.</em></p><p>Yöntemoloji ve Kaynaklar</p><p><em>Bu makalenin oluşturulmasında, çok sayıda kaynak ve [Literatür Taraması] kullanılmıştır. Blokzincir teknolojisinin karmaşıklığı ve sürekli olarak gelişen doğası göz önüne alındığında, bu makalenin oluşturulmasında güvenilir ve güncel kaynakları kullanmaya özen gösterdik. Literatür taramaları, teknik dokümantasyonlar, akademik makaleler ve endüstri raporları, bu makalenin temel dayanak noktalarını oluşturmuştur. Ayrıca, uzman görüşleri ve endüstri profesyonellerinin deneyimleri de bu çalışmanın içeriğini zenginleştirmiştir.</em></p><p><em>Bu makalede sunulan bilgiler, blokzincir teknolojisinin en güncel ve detaylı bir analizini sağlamak amacıyla titizlikle incelenmiş ve düzenlenmiştir.</em></p><p><strong>Bölüm 1: Blokzincir ve Temel Kavramlar</strong></p><p>1.1. <strong>Blokzincir Nedir?<br> </strong>Blokzincir teknolojisi, merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan işlem kayıtlarını güvenli ve şeffaf bir şekilde</p><p>saklayan dağıtık bir veri tabanı sistemidir. Blokzincir, aşağıdaki temel ilkeler etrafında şekillenir:</p><p><strong>1. Dağıtık Defter (Distributed Ledger): </strong>Blokzincir, birçok bilgisayar veya “node” tarafından yönetilen dağıtık bir defterdir. Bu nodeler, aynı kayıtları tutar ve günceller, böylece tek bir noktada veri saklama ve yönetme ihtiyacı ortadan kalkar.</p><p><strong>2. Blok Yapısı (Block Structure): </strong>Blokzincir, işlemleri bloklar halinde gruplar. Her blok, bir önceki bloğun verilerini içerir ve bu bağlantı zinciri, işlemlerin geçmişini geriye dönük bir şekilde doğrulanabilir kılar.</p><p>Blokzincir, güvenliği sağlamak için kriptografiyi kullanır. Her blok, özel bir matematiksel işlem olan “hash” ile bağlanır. Bu hash, bloğun içeriği değiştirildiğinde değişir, böylece verilerin</p><p>değiştirilip değiştirilmediği hızlıca tespit edilebilir.</p><p>1.2. <strong>Node Nedir?</strong></p><p>*Banka hesabınızdaki paranın miktarını, telefonunuzdan baktığınız para transferlerinin bilgilerini, kime ne kadar para göndermişsiniz veya kimden ne kadar para almışsınızın bilgisini, yani bu transferlere veya miktarlara ait verileri (Dataları) bankanın veritabanından (Database) alırsınız.</p><p><em>Elinizdeki cihaz, bu verilerin (transferlerin) bilgilerini cihazınıza indirmiyor. Bankadaki verileri size yansıtıyor. Dolayısı ile bankanın bu veri tabanına “güveniyorsunuz.” Bankadaki bu veri tabanında bir değişiklik olması durumunda, örneğin 10.000 TL yerine bir sıfır eksik yazılacak bir hack veya yanlışlık durumunda artık 1.000 TL’niz var demektir. Bankayı arayıp bunun düzeltilmesini istersiniz ve banka güvenilirliğini sarsmamak adına bu düzeltmeyi kendi veri tabanında yapar ve bakiyeniz düzelmiş olur.</em></p><p><em>Burada siz bankaya güvenirsiniz ve bundan dolayı herkes güvenli bir banka arar. Çünkü kimse parasını çöpe atmak istemez. Bu örnekte, bankanın güvenliği bu “veritabanının” korunması ile ölçülür.</em></p><p><em>Buradaki veritabanı, bankaya aittir. Belki bu veritabanının banka tarafından, saldırılara veya hatalara karşı çeşitli yedekleri vardır ancak bu veritabının değiştirilmesi/değiştirilmemesi bankaya aittir. Siz bu veritabanında değişiklik yapamazsınız. Çünkü yetki tek bir güvenilir kişide (bankada) toplanmıştır. Bu güven sarsılırsa, örneğin banka bu veritabanını koruyamazsa veya kendisi değiştirirse siz de bu banka ile bir daha iş yapmazsınız, banka müşteri ve para kaybeder. Dolayısı ile bankanın işlerini sürdürüp, kâr edebilmesi için bu veritabanını koruması gerekir.</em></p><p><em>Yukarıdaki banka örneği ve üstteki görsel “Centralized” yani merkezi bir yapıya aittir. Aslında temelde DLT dediğimiz ve en meşhurlarının blokzincirler olduğu bu teknoloji bankadaki veritabanının birçok kişiye dağıtılması fikrinden başka bir şey değildir.</em></p><p>*Peki merkeziyetsiz bir sistem için ne yapacağız? Cevap aslında çok basit, <strong>bankaya ait bu veritabanını herkesin indirebileceği, herkesin takip edebileceği ve herkesin bu veritabanı olabileceğini temin edersek, merkeziyetsiz bir sistem yapmış oluruz.*</strong></p><p><em>İşte 2008’de hayatımıza giren Bitcoin’in mantığı tamamen herkesin veritabanı olabildiği merkeziyetsiz bir sisteme dayanmaktadır. </em><strong><em>İşte herkesin veritabanı olabildiği bu sistemde, bu veritabanlarının kaydını tutan kişilere/cihazlara NODE denir. </em></strong><em>NODE kelimesi zaman zaman düğüm olarak da kullanılmaktadır. DÜĞÜM ile NODE aynı şeydir. Düğüm kelimesi Node’un Türkçeleştirilmiş halidir.</em></p><p><strong>Node Kavramının Genel Tanımı: </strong>Bir blokzincir ağında, “node,” ağa bağlı olan bir bilgisayarı veya cihazı temsil eder. Her node, blokzincirin bir kopyasını içerir ve ağın güvenliğini ve işleyişini destekler. Node’lar işlemleri doğrular, yeni blokları kabul eder ve ağın güncellemelerini senkronize eder.</p><p><strong>Blokzincir Ekosisteminde Node’ların Rolü:</strong></p><p><em>Node’lar, blokzincir ekosisteminin temel yapı taşlarıdır ve çeşitli görevleri üstlenirler:</em></p><p><strong>İşlem Doğrulama: </strong>Node’lar, gelen işlemleri doğrular ve uygunluğunu kontrol eder. Her işlem, bir veya daha fazla node tarafından onaylanmadan kabul edilmez.</p><p><strong>Yeni Blokların Oluşturulması: </strong>Bazı node’lar, blokları oluşturmak için yarışırlar (madencilik yaparlar). Bu, yeni blokların zincire eklenmesini sağlar ve bu süreç, konsensüs mekanizmaları (örneğin, Proof of Work veya Proof of Stake) tarafından yönlendirilir.</p><p><strong>3. Kriptografi (Cryptography):</strong></p><p>Node’lar, blokzincirin tam bir kopyasını tutarlar. Bu, ağın dayanıklılığını ve verilerin güvenliğini sağlar.</p><p>Matematiksel Dayanaklar:</p><p><em>Node’ların işleyişi ve blokzincir protokolleri, matematiksel algoritmalar ve kriptografi esasına dayanır. Özellikle, işlemlerin doğruluğunu ve bloklar arasındaki bağlantıları sağlamak için hash fonksiyonları kullanılır. Hash fonksiyonları, bir veri kümesini sabit uzunluklu bir dizeye dönüştürerek verinin bütünlüğünü sağlar. Bu sayede, bir bloğun içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılması, hash değerini değiştirir ve bu değişiklik hemen tespit edilir.</em></p><p><em>Ayrıca, konsensüs mekanizmaları da matematiksel temellere dayanır ve ağdaki node’ların oybirliği ile işlem doğrulamalarını ve blokları eklemelerini yönlendirir.</em></p><p><strong>Bölüm 2: Node Türleri ve Sınıflandırma</strong></p><p><em>Blokzincir ağları, farklı işlevleri yerine getiren çeşitli node türleri tarafından desteklenir. Bu bölümde, blokzincir node’larını sınıflandırarak ve her bir türün özelliklerini ayrıntılı bir şekilde inceliyoruz.</em></p><p><strong>2.1. Tam Node (Full Node)</strong></p><p><em>2.1.1. Tam Node Kavramı ve Özellikleri</em></p><p><em>Tam node, bir blokzincir ağının tam bir kopyasını içeren ve ağın işleyişini destekleyen bir node türüdür. Özellikleri şunlardır:</em></p><p><strong>Tam Kopya: </strong>Tam node’lar, blokzincirin tam bir kopyasını içerirler. Bu, blokzincirin geçmişinden başlayarak tüm işlem geçmişini içerir.</p><p><strong>Bağımsız Doğrulama: </strong>Tam node’lar, işlemleri kendi başlarına doğrularlar. Bu, merkezi olmayan ve güvenilir bir şekilde işlem yapılmasını sağlar.<br> <strong>Ağa Katkı: </strong>Tam node’lar, yeni işlemleri ve blokları ağa ileterek ağın güvenliğine ve dayanıklılığına katkıda bulunurlar.</p><p><em>2.1.2. Tam Node’ların İşlevleri ve Önemi</em></p><p><em>Tam node’ların işlevleri blokzincir ağlarının temelini oluşturur ve şunları içerir:</em></p><p><strong>Doğrulama: </strong>Tam node’lar, gelen işlemleri ve blokları doğrularlar. İşlemler uygunsa bloklara eklenir.<br> <strong>Özel İşlemler: </strong>Tam node’lar, blokzincir ağında yapılan özel işlemleri destekler. Bu, akıllı sözleşmeleri çalıştırmak gibi işlevleri içerir.<br> <strong>Ağın Güvenliği: </strong>Tam node’lar, ağın güvenliğini artırır ve herhangi bir hatalı veya kötü niyetli işlemi tespit ederler.</p><p><strong>2.2. Hafif Node (Light Node)</strong></p><p><em>2.2.1. Hafif Node Kavramı ve Özellikleri</em></p><p><em>Hafif node, blokzincir ağının sadece belirli bir kısmını indiren ve saklayan bir node türüdür. Özellikleri şunlardır:</em></p><p><strong>Sınırlı Veri Saklama: </strong>Hafif node’lar, sadece blok başlıkları gibi belirli verileri saklarlar. Bu, depolama alanından tasarruf sağlar.</p><p><strong>Veri İndirme: </strong>Hafif node’lar, gerektiğinde sadece ihtiyaç duydukları blokları veya işlemleri indirirler. Bu, ağ trafiğini azaltır.</p><p><strong>Veri Saklama:</strong></p><p>Hafif node’lar, tam node’lardan daha hızlı bir şekilde ağa katılabilirler, ancak güvenlikte bazı tavizler yaparlar.</p><p><em>2.2.2. Hafif Node’ların Avantajları ve Kısıtlamaları</em></p><p><strong>Avantajlar: </strong>Hafif node’lar, daha düşük depolama ve bant genişliği gereksinimleri nedeniyle daha hızlı senkronizasyon sağlar. Mobil cihazlar gibi kaynakları sınırlı olan platformlar için uygundur.</p><p><strong>Kısıtlamalar: </strong>Hafif node’lar, tam node’lar kadar güvenli değildir. Tam bir blokzincir kopyası olmadıkları için kendi doğrulamalarını yapamazlar ve güvenliklerini ağa güvenmek zorundadırlar.</p><p><strong>2.3. Madenci Node (Miner Node)</strong></p><p><em>2.3.1. Madenci Node Kavramı ve İşleyişi</em></p><p><em>Madenci node, yeni blokların oluşturulması ve blokzincir ağına katkı sağlayan bir node türüdür. İşleyişi şu şekildedir:</em></p><p><strong>Blok Oluşturma: </strong>Madenci node’lar, blokları oluşturmak için matematiksel problemleri çözerler. Bu işlem,</p><p>yeni işlemleri bloğa eklerken rekabetçi bir şekilde gerçekleşir.</p><p><strong>Ödül: </strong>Madenci node’lar, yeni bloklar oluşturduklarında blok ödülü kazanırlar. Bu, blokzincir ağının güvenliği ve işleyişi için bir teşvik sağlar.</p><p><em>2.3.2. Madenci Node’ların Blokzincir Ağına Katkıları</em></p><p><strong>İşlem Onayı: </strong>Madenci node’lar, işlemleri onaylar ve bloklara ekler. Bu, blokzincir ağının işleyişini sağlar. <strong>Blok Üretimi: </strong>Madenci node’lar, yeni blokları oluşturur ve bu blokların ağa eklenmesini sağlar. Bu, blokzincir ağının büyümesini ve güncellenmesini sağlar.<br> <strong>Konsensüs Mekanizmalarına Katkı: </strong>Madenci node’lar, konsensüs mekanizmalarına katkıda bulunurlar ve ağın güvenilirliğini desteklerler.</p><p><strong>Bölüm 3: Node Ağı ve İletişim</strong></p><p>Blokzincir ağları, node’lar arasında karmaşık bir iletişim ve işbirliği ağına dayanır. Bu bölüm, blokzincir ağı topolojisini ve node’lar arası iletişim yapısını inceler. Ayrıca, yeni node’ların ağa katılım sürecini ve node kimlik doğrulama protokollerini ele alır.</p><p><strong>3.1. Blokzincir Ağı Topolojisi</strong></p><p><em>3.1.1. Node’lar Arası İletişim Yapısı</em></p><p><em>Blokzincir ağı, node’lar arasında dağıtık bir iletişim ağıdır. Temel özellikleri şunları içerir:</em></p><p><strong>Peer-to-Peer (P2P) Ağ: </strong>Blokzincir ağı, P2P ağı olarak çalışır. Her node, diğer node’larla doğrudan iletişim kurabilir ve verileri paylaşabilir.<br> <strong>Bağlantı Noktaları (Ports): </strong>Node’lar, genellikle belirli bağlantı noktaları üzerinden iletişim kurarlar. Bu bağlantı noktaları, blokzincir protokolünün standartlarına dayanır.</p><p><strong>Veri İletişimi: </strong>Node’lar, yeni işlemleri, blokları ve güncellemeleri ağda yaymak için belirli iletişim protokolleri kullanır. Bu protokoller, ağın güvenliği ve veri bütünlüğünün korunmasını sağlar.</p><p><strong>3.2. Node Eşleme ve Kimlik Doğrulama</strong></p><p><em>3.2.1. Yeni Node’ların Ağa Katılım Süreci</em></p><p><strong>Hızlı Senkronizasyon:</strong></p><p><em>Bir node’ün blokzincir ağına katılma süreci, aşağıdaki adımları içerir:</em></p><p><strong>Ağa Katılma İsteği: </strong>Yeni bir node, ağa katılmak istediğini bildiren bir istek gönderir. Bu istek, diğer node’lar tarafından kabul edilmesi için bekler.</p><p><strong>Node Eşleştirme: </strong>İsteği alan node’lar, yeni node’u ağa eklemeyi kabul ederlerse, yeni node ile eşleştirilirler. Bu, yeni node’un daha fazla node ile iletişim kurmasına olanak tanır.</p><p><strong>Senkronizasyon: </strong>Yeni node, ağın tam bir kopyasını indirmeye başlar ve diğer node’larla senkronize olur. Bu süreç, yeni node’un ağın güncel verilerine ulaşmasını sağlar.</p><p><em>3.2.2. Node Kimlik Doğrulama Protokolleri</em></p><p><em>Node kimlik doğrulama, ağın güvenliğini ve bütünlüğünü sağlamak için kritik bir adımdır. İşte bazı node kimlik doğrulama protokolleri:</em></p><p><strong>Kriptografik İmzalar: </strong>Node’lar, işlemleri ve iletişimi kriptografik olarak imzalarlar. Bu, işlemlerin ve blokların gerçekten belirli bir node tarafından gönderildiğini ve değiştirilmediğini doğrular.</p><p><strong>Özel Anahtarlar: </strong>Her node, özel ve genel anahtarlar kullanır. Özel anahtar, node’un kimliğini ve işlemlerini korumak için kullanılır.<br> <strong>Merkezi Olmayan Kimlik: </strong>Blokzincir, merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan kimlik doğrulama sağlar. Bu, node’ların bağımsızlığını korur.</p><p><strong>Konsensüs Mekanizmaları: </strong>Bazı blokzincir ağları, yeni node’ların ağa katılmasını yalnızca mevcut node’ların onayıyla mümkün kılan konsensüs mekanizmalarına sahiptir.</p><p><em>Bu protokoller, node’ların ağa güvenli bir şekilde katılmalarını ve iletişimlerini korumalarını sağlar. Kimlik doğrulama süreçleri, blokzincir ağının güvenilirliğini artırır ve kötü niyetli davranışları engeller.</em></p><p><strong>Bölüm 4: Node Güvenliği ve Ölçeklenebilirlik</strong></p><p><em>Blokzincir ağlarının güvenliği ve ölçeklenebilirliği, bu teknolojinin temel taşlarından biridir. Bu bölüm, node güvenliği konusunu ve ölçeklenebilirlik sorunlarını ele alır.</em></p><p><strong>4.1. Node Güvenliği</strong></p><p><em>4.1.1. Node’ların Güvenlik Riskleri ve Saldırılara Karşı Savunma</em></p><p><em>Blokzincir node’ları, çeşitli güvenlik riskleri ve potansiyel saldırılara maruz kalabilirler. Bu riskler ve savunmalar şu şekildedir:</em></p><p><strong>Düşük Doğrulama: </strong>Node’lar, kötü niyetli işlemleri veya blokları kabul etmemek için yeterli doğrulama yapmalıdır. Doğrulama süreçleri, işlem ve blok geçerliliğini sağlamak için matematiksel algoritmalar kullanır.</p><p><strong>DDoS Saldırıları: </strong>Dağıtık Hizmet Engelleme (DDoS) saldırıları, node’ları hedef alabilir ve ağa erişimi sınırlayabilir. DDoS koruma önlemleri, ağa gelen trafiği filtrelemek ve yük dengelemesi yapmak gibi yöntemleri içerir.</p><p><strong>Konsensüs Saldırıları: </strong>Bazı saldırganlar, blokzincir ağlarının konsensüs mekanizmalarını manipüle etmeye çalışabilirler. Bu tür saldırılara karşı, konsensüs mekanizmalarının dayanıklılığını artırmak önemlidir.</p><p><em>4.1.2. Güvenli Node İşletimi İçin En İyi Uygulamalar</em></p><p><em>Node güvenliği için en iyi uygulamalar şunlar olabilir:</em></p><p>Node’ların özel anahtarları güçlü bir şekilde şifrelenmelidir. Bu, kimlik hırsızlığına karşı</p><p>koruma sağlar.<br> <strong>Güncel Yazılım: </strong>Node yazılımı düzenli olarak güncellenmelidir. Güncellemeler, güvenlik açıklarını kapatır ve ağa güncel kalma yeteneği sağlar.<br> <strong>Güvenli Ağ Bağlantıları: </strong>Node’lar, güvenli ağ bağlantıları kullanmalıdır. SSL/TLS gibi protokoller, iletişimi şifreler ve korur.</p><p><strong>4.2. Ölçeklenebilirlik Sorunları</strong></p><p><em>4.2.1. Node Sayısının Blokzincir Ağına Etkisi</em></p><p><em>Bir blokzincir ağının ölçeklenebilirliği, node sayısının ağın performansına ve işleyişine olan etkisi ile ilgilidir. Özellikle büyük ağlarda, bu sorunlar daha önemlidir. Aşağıya yazdığımız faktörler ölçeklenebilirliği etkileyebilir:</em></p><p><strong>İşlem Hızı: </strong>Daha fazla node, daha hızlı işlem doğrulama ve blok üretme kapasitesine sahip olabilir.</p><p>Ancak aşırı yüklenmiş ağlar, işlem sürelerini uzatabilir.</p><p><strong>Veri Saklama: </strong>Node’lar, blokzincirin tam bir kopyasını saklarlar. Bu, büyük blokzincirlerde büyük veri depolama gereksinimlerine yol açabilir.</p><p><em>4.2.2. Ölçeklenebilirlik Sorunlarını Çözme Yolları</em></p><p>Ölçeklenebilirlik sorunlarını çözmek için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:</p><p>1. <strong>İşlem Hızı (Transaction Throughput): </strong>Bir blokzincir ağı, saniyede işleyebileceği işlem sayısına sahip olmalıdır. Bu, işlem hızının bir ölçüsüdür ve genellikle “TPS” (Transactions Per Second) olarak ifade edilir.</p><p>*Blokzincir ölçeklenebilirliği, işlem hızını artırma yeteneği ile ölçülür. İşlem hızı, saniyede işlenen işlem sayısı olarak ifade edilir ve TPS (Transactions Per Second) ile ölçülür.</p><p><strong>TPS = (Blok Başına İşlem Sayısı) x (Blok Üretim Hızı)</strong></p><p><em>Bu formül, bir blokzincir ağının işlem hızını belirlemek için kullanılır. Blok başına işlem sayısı, bir blokta işlem yapma kapasitesini temsil ederken, blok üretim hızı, belirli bir süre içinde üretilen blok sayısını temsil eder. Bu iki faktörün çarpımı, ağın işlem hızını belirler.</em></p><p><em>Ölçeklenebilirlik çalışmaları, bu formülü optimize etme ve TPS’yi artırma üzerine odaklanır. Sharding, katman 2 çözümleri ve diğer teknikler, bu hedefe ulaşmak için kullanılan yöntemlerdir. Her biri, bu formülün bileşenlerini optimize etmeye yönelik matematiksel ve algoritmik çözümler sunar.</em></p><ol><li><strong>Blokların Üretim Hızı: </strong>Blokların ne kadar sık üretildiği, ağın işlem hızını etkiler. Örneğin, Bitcoin blokları yaklaşık 10 dakikada bir üretilirken, Ethereum’un bazı versiyonları daha hızlı blok üretim hızlarına sahiptir.</li><li><strong>Sharding: </strong>Sharding, blokzinciri parçalara ayırarak her parçayı bağımsız olarak işleyen paralel zincirler oluşturmayı içerir. Bu, veri tabanını ölçeklendirmenin bir yolunu sunar.</li><li><strong>Katman 2 Çözümleri: </strong>Katman 2 çözümleri, ana blokzincir üzerine ek katmanlar ekler ve işlemlerin büyük ölçüde off-chain (ana blokzincir dışında) gerçekleştirilmesini sağlar. Bu, işlem hızını artırır.</li></ol><p><em>Ölçeklenebilirlikle ilgili daha teknik detayları incelemek isterseniz, ilgili blokzincir protokolünün teknik belgelerini (örneğin, Ethereum için Ethereum Yellow Paper) incelemek daha fazla bilgi sağlayabilir.</em></p><p><strong>Güçlü Şifreleme:</strong></p><p><em>Optimizasyon algoritmaları, ölçeklenebilirlik sorunlarına karşı etkili bir çözüm sunabilir ve blokzincir ağlarının daha fazla işlemi daha hızlı bir şekilde işlemesine olanak tanır.</em></p><p><strong>Bölüm 5: Node İşleyişi ve Konsensüs Mekanizmaları</strong></p><p>Blokzincir ağları, node’ların karmaşık bir işleyiş ve konsensüs mekanizmaları tarafından desteklenir. Bu bölüm, blokzincir node’larının işleyişini ve konsensüs mekanizmalarının rolünü ayrıntılı bir şekilde inceler.</p><p><strong>5.1. Node İşleyişi</strong></p><p><em>5.1.1. Yeni Blokların Kabulü ve İşlenmesi</em></p><p><em>Bir blokzincir node’unun işleyişi, yeni blokların ağa kabul edilmesi ve işlenmesi ile başlar. Bu süreç şunları içerir:</em></p><p><strong>Bloğun Alınması: </strong>Yeni bir blok, ağdaki diğer node’lar tarafından yayımlandığında, bir node bu bloğu alır. <strong>Doğrulama: </strong>Alınan blok, node tarafından matematiksel olarak doğrulanır. İşlemler ve blok yapısı, belirli kural ve protokollere uygun olup olmadığı kontrol edilir.<br> <strong>İşlemlerin Eklenmesi: </strong>Eğer blok doğru ve geçerliyse, içindeki işlemler blokzincir veritabanına eklenir.</p><p><em>5.1.2. Blokzincir Veritabanının Senkronizasyonu</em></p><p><em>Node’lar, blokzincir veritabanının senkronize bir kopyasını tutarlar. Bu senkronizasyon süreci şunları içerir:</em></p><p><strong>Blok İndirme: </strong>Yeni bir node ağa katıldığında veya eksik bir veritabanıyla başladığında, eksik blokları indirme işlemi başlar.<br> <strong>Veri İşleme: </strong>İndirilen bloklar, sırayla işlenir ve veritabanına eklenir.<br> <strong>Senkronizasyon Kontrolü: </strong>Node, ağın genelinde senkronizasyonunun tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol eder ve eksik blokları alır.</p><p><strong>5.2. Konsensüs Mekanizmaları ve Node Katkısı</strong></p><p><em>5.2.1. PoW (Proof of Work) ve PoS (Proof of Stake) Sistemleri</em></p><p><em>Konsensüs mekanizmaları, blokzincir ağlarının güvenilir ve adil bir şekilde işlem yapmasını sağlar. İşte iki yaygın konsensüs mekanizması:</em></p><p><strong>Proof of Work (PoW): </strong>PoW, node’ların matematiksel problemleri çözerek yeni blokları oluşturmasını sağlar. Bu, ağa katkı sağlama ve işlem doğrulama süreçlerini kontrol etme yoluyla güvenilirliği artırır.</p><p><strong>Proof of Stake (PoS): </strong>PoS, node’ların ağa katılımını ve yeni blokları oluşturmayı, sahip oldukları kripto varlıklarına dayandırır. Blokların üretimi ve işlem doğrulama, sahip oldukları varlıklara göre dağıtılır.</p><p><em>5.2.2. Node’ların Konsensüs Sürecine Etkisi</em></p><p><em>Node’lar, konsensüs mekanizmalarının işleyişine doğrudan katkı sağlarlar. Özellikle PoW ve PoS sistemlerinde, node’lar şunları yaparlar:</em></p><p><strong>İşlem Onayı: </strong>Node’lar, ağdaki işlemleri doğrular ve geçerli işlemleri bloklara eklerler.<br> <strong>Blok Üretimi: </strong>PoW sistemlerinde, node’lar yeni blokları oluşturmak için matematiksel problemleri çözerler. PoS sistemlerinde ise blok üretimi, sahip oldukları varlıkların miktarına bağlıdır. <strong>Konsensüs İşbirliği: </strong>Node’lar, ağın konsensüs mekanizmalarının doğru çalışmasını sağlamak için birlikte çalışırlar. Kötü niyetli davranışları tespit ederler ve ağın güvenliğini korurlar.</p><p><em>Bu süreçler, blokzincir ağlarının güvenliğini ve işleyişini sağlamada kritik bir rol oynar. Node’ların dürüst ve adil bir şekilde çalışması, ağın güvenilirliğini ve dayanıklılığını sürdürmek için temel öneme sahiptir.</em></p><p><strong>Bölüm 6: Sonuçlar ve Gelecek Çalışmalar</strong></p><p><em>Bu bölüm, çalışmanın sonuçlarını ve gelecek çalışma alanlarını ele alır. Ayrıca, blokzincirde node kavramının geleceği ve node işletimi için pratik tavsiyeler sunar.</em></p><p><strong>6.1. Bulgular ve Özet</strong></p><p>Çalışmanın sonuçları, blokzincir teknolojisinin önemli bir bileşeni olan “node” kavramını derinlemesine incelediğimizi gösteriyor. Ana bulgular şunlardır;</p><p><strong>Node Çeşitliliği: </strong>Çalışma, tam node’lar, hafif node’lar ve madenci node’lar gibi farklı node türlerinin farklı rolleri ve işlevleri olduğunu vurgular.<br> <strong>Güvenlik ve Ölçeklenebilirlik: </strong>Node güvenliği ve ölçeklenebilirlik, blokzincir ağlarının başarısı için kritik öneme sahiptir ve bu alanlarda daha fazla çalışma gerekliliği vardır.</p><p><strong>Konsensüs Mekanizmaları: </strong>Konsensüs mekanizmaları, blokzincir ağlarının güvenilirliği ve işleyişi açısından temel bir rol oynar. PoW ve PoS gibi mekanizmaların incelenmesi, bu alandaki ilerlemeleri gösterir.</p><p><strong>6.2. Blokzincirde Node Kavramının Geleceği</strong></p><p><em>6.2.1. Geliştirme ve İyileştirme Alanları</em></p><p><em>Blokzincirde node kavramının geleceği, şu alanlarda geliştirme ve iyileştirme fırsatları sunabilir:</em></p><p><strong>Ölçeklenebilirlik Çözümleri: </strong>Blokzincir ağlarının ölçeklenebilirliği daha fazla çalışma gerektirir. Sharding, Katman 2 çözümleri ve diğer yenilikler, bu alanda önemli gelişmelere yol açabilir.</p><p><strong>Enerji Verimliliği: </strong>Proof of Work (PoW) gibi enerji yoğun konsensüs mekanizmaları, enerji verimliliği konusunda iyileştirmelere ihtiyaç duyar. Alternatif mekanizmaların araştırılması önemlidir.<br> <strong>Node Güvenliği: </strong>Kötü niyetli davranışları tespit etmek ve önlemek için daha gelişmiş güvenlik çözümleri gereklidir. Yeni saldırı vektörleri ve savunma stratejileri üzerine çalışmalar yapılabilir.</p><p><em>6.2.2. Node Kavramının Evrimi</em></p><p><em>Node kavramı, blokzincir teknolojisinin evrimiyle değişebilir. Örneğin, IoT (Nesnelerin İnterneti) cihazlarına dayalı özel node türleri geliştirilebilir. Aynı zamanda, node’ların daha fazla işlemi daha hızlı bir şekilde işlemesini sağlayan yeni teknolojiler ve algoritmalar ortaya çıkabilir.</em></p><p><strong>6.3. Sonuç ve Öneriler</strong></p><p><em>6.3.1. Node İşletimi İçin Pratik Tavsiyeler</em></p><p><em>Bu bölümde, blokzincir node işletimi için pratik tavsiyeler sunulur. Bu tavsiyeler, node işletenlerin güvenliğini ve verimliliğini artırmalarına yardımcı olabilir:</em></p><p><strong>Düzenli Güncellemeler: </strong>Node yazılımını düzenli olarak güncellemek, güvenlik açıklarını kapatmak ve yeni özelliklere erişim sağlamak için önemlidir.</p><p><strong>Güçlü Kimlik Doğrulama: </strong>Node’ların kimlik doğrulama protokollerini güçlendirmek, kötü niyetli node’larının ağa girmesini engeller.</p><p><strong>Ağ İzleme ve Analiz: </strong>Ağı izlemek ve analiz etmek, node işletenlerinin performans sorunlarını ve saldırı girişimlerini tespit etmelerine yardımcı olabilir.</p><p>oluşturmak önemlidir.</p><p>Veri kaybını önlemek için düzenli yedekleme ve kurtarma planları</p><p><strong>6.3.2. Sonuç</strong></p><p><em>Bu çalışma, blokzincirdeki node kavramını detaylı bir şekilde incelemiş ve blokzincir ağlarının güvenliği, ölçeklenebilirliği ve konsensüs mekanizmalarına katkısını vurgulamıştır. Node’ların blokzincir ekosistemine olan önemi giderek artmaktadır ve bu alandaki çalışmaların devam etmesi gereklidir.</em></p><p><strong>Kaynakça</strong></p><p>1. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. [PDF]. URL: <a href="https://bitcoin.org/bitcoin.pdf">https://bitcoin.org/bitcoin.pdf</a></p><p>2. <a href="https://tobbykitty.com/2022/05/28/node-nedir-nodelar-hakkinda-her-sey/">https://tobbykitty.com/2022/05/28/node-nedir-nodelar-hakkinda-her-sey/</a></p><p>— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —</p><ol><li>Narayanan, A., Bonneau, J., Felten, E., Miller, A., &amp; Goldfeder, S. (2016). Bitcoin and Cryptocurrency</li><li>Technologies: A Comprehensive Introduction. Princeton University Press.</li><li>Buterin, V. (2014). Ethereum: A Next-Generation Smart Contract and Decentralized Application Platform.</li><li>[PDF]. URL: <a href="https://ethereum.org/whitepaper/">https://ethereum.org/whitepaper/</a></li><li>Tapscott, D., &amp; Tapscott, A. (2016). Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin is</li><li>Changing Money, Business, and the World. Penguin.</li><li>Zheng, Z., Xie, S., Dai, H., Chen, X., &amp; Wang, H. (2017). Blockchain Challenges and Opportunities: A Survey. International Journal of Web and Grid Services, 13(4), 352–375.</li><li>Mullan, P., Malavolta, G., &amp; Jovanovic, P. (2016). Simplified Payment Verification for Decentralized Cryptocurrencies. Financial Cryptography and Data Security, 24–26.</li><li>Croman, K., Decker, C., Eyal, I., Gencer, A. E., Juels, A., Kosba, A. E., … &amp; Song, D. (2016). On Scaling Decentralized Blockchains. International Conference on Financial Cryptography and Data Security, 106- 125.</li></ol><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=249be8e8783a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Web3.0'ı Hacklemek ?]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/web3-0%C4%B1-hacklemek-7d066dba7edb?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7d066dba7edb</guid>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[hacking]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[security]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 04 Nov 2022 08:30:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-04T08:30:26.296Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Web3.0&#39;ı Hacklemek ?</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*0B0lShnFlIS-Fd9E5Ep-Cg.jpeg" /></figure><p>Poly Network’ün hack olaylarını izlediğimi ve bu durum için kaybolduğumu hatırlıyorum. Beynim, nasıl olduğunu bir araya getirmeye çalışan tüm sinapslara basınç uygulamaya başladı. Blockchain ile ilgili saldırılar bu zamana kadar oldukça yaygındı, ancak bu, kulağıma ilk ulaşanlardan biriydi. Hacker, parayı iade etse de, olayın kendisi akıllarımızda kalıcı olacak, merakımızı alevlendirecek ve beni tekrar bu konuda geliştirici ( belkide bir hacker) olma yoluna sokacak kadar sansasyoneldi.</p><p>Blockchain korsanlığı, siber güvenlikteki en zor alanlardan biridir, ancak bu yolu seçmek şimdiye kadar verdiğim en iyi kararlardan biri olmaya devam ediyor muhtemelen. Hem entelektüel hem de finansal olarak çığır açan, zorlu ve son derece bonkör olan bu sektöre girmek çoğu şeyi değiştiriyor aslında. İşlerin nasıl yürüdüğünü anlayabilmek için işin nüansına dalmak zorunda kaldım. Diğer disiplinlerde kesinlikle yapmadığım bir şey. Akıllı sözleşme korsanlığı bir çeşit sanat biçimidir, bir istismarı ve ardından gerçekleşen bir dizi aksiyonu izlemekten daha güzel bir şey yoktur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/497/1*-SbrMKUeqtH7rpAxA1cpnw.jpeg" /></figure><p>Web3 alanında beyaz şapkalı bir bilgisayar korsanı olmak, bir kurtarıcı olmaya çok benziyor. Sıradan bir bireyin milyonlarca dolar tasarruf etmesinin verdiği mutluluğu hiçbir şey yenemez sanırım yine o birey için. Özellikle de birçoğu borsa ya da sermaye bankerleri onları başarısızlığa uğratmak için tasarlanmış bir sistemle geçinmeye çalışıyorken. Tekno-kapital’in atılımların ön saflarında yer almaktan gelen finansal faydalar ve teknolojik tekillikten pragmatik olarak yararlanmak da fena değil. Kritik hatalar için 2,5 milyon USD’ye kadar hata ödülleri ödeniyor ve bir blockchain güvenlik firmasındaki ortalama yıllık maaş 150.000 dolar. Anlayacağınız, Web 3&#39;te bug bounty yapmak oldukça kârlı bir işleme benziyor. Üstüne üstlük, bu fırsatların çoğu tamamen uzaktan (<em>remote</em>), yani evden çalışabilirsiniz.</p><p>Çok az kişinin yürüdüğü bu yolda yürümeniz eğer ilgiliyseniz sizin için mükemmel fırsatlar yaratabilir. Web3&#39;ü kurtarmak ve bir <em>übermensch</em> olmak için bize katılın. Bir sonraki büyük doz hack’i önlemek için anonim insanların sana ihtiyacı var.</p><p>Peki (<em>daha fazla propaganda yapmadan</em>)“blockchain”ler nasıl hacklenir sizlere bildiğim kadar anlatmaya çalışayım?</p><p>Çeşitli yollar var, lakin en yaygın ve en estetik saldırılar akıllı sözleşmelerden (<em>akıllı sözleşmenin ne olduğunu biliyorsunuz değil mi?</em>) meydana gelir. Protokolün kendisindeki zayıflıklar veya kötü bir aktör tarafından kontrol edilen doğrulayıcıların sayısı nedeniyle başka güvenlik açıkları oluşabilir, örn. %51 saldırısı. İhtiyarların dediği gibi, “Daha fazla karmaşa, daha fazla hata.”</p><p>Bu makalenin nitelikli odak noktası, sizi teknoloji, bu saldırıların nasıl gerçekleştiği hakkında bilgi sahibi yapmak ve en kısa sürede akıllı sözleşmeli bir <em>hacker/blockchain güvenlik uzmanlığı</em>na doğru giden bir mühendis olmanız için bir yol haritası sunmaktır. İnsanların internetini, paralarını ve onunla birlikte gelen hayallerini koruyan ciddi bir güvenlik odaklı insan sıkıntısı var ve bunu muhtemelen birlikte çözeceğiz.</p><p>Bununla birlikte, teknoloji hala tekillikte olduğu için kapsamlı bir rehber olması ve size herhangi bir şeyi nasıl hackleyeceğinizi öğretmesi amaçlanmamıştır. Bunun yerine, sayısız insan teknik kavramları benden daha iyi öğretebileceğinden, ihtiyacınız olan bilgiyi nerede ve nasıl bulacağınıza dair üst düzey bir genel bakış olması amaçlanmıştır. Başlamadan önce, içeriğe biraz göz gezdirelim:</p><p><strong><em>1. </em></strong><em>Blockchain temelleri<br></em><strong><em>2.</em></strong><em> Akıllı sözleşmeler<br></em><strong><em>3.</em></strong><em> Temeller: Solidity ve Ethereum<br></em><strong><em>4.</em></strong><em> Sömürü: Şirketler tek bir bug kodu satırıyla nasıl milyonlar kaybeder?<br></em><strong><em>5</em></strong><em>. Neden blockchain güvenliğini seçtim ve siz de tercih edebilirsiniz?</em></p><h4>Blockchain Temelleri</h4><p>Blok zincirlerin ne olduğu ve neden herkesin onlar hakkında bu kadar heyecanlı olduğu ile başlayalım. Hayır, mesele sadece para değil (biz <strong>cypher</strong>punk’lar için). Bitcoin tarafından önerildiği gibi bir blok zinciri, ağ üzerinden gönderilen işlemleri/verileri doğrulamak için kriptografik işlevleri kullanan küresel bir dağıtılmış defter/veritabanıydı. Bu işlemler, şifrelemede sarf edilen iş için kripto para birimi ile ödüllendirilen madenciler olarak adlandırılan düğümler tarafından doğrulanırdı (PoW).</p><p><em>Bitcoin, yalnızca dijital bir para birimi ve ortalama bir bireyin dünyadaki herhangi biriyle ticaret yapabilmesi için bir yol olması gerekiyordu.</em></p><p>Vitalik Buterin ve Dr. Gavin Woods adlı genç bir programcı bu konsepti daha da ileriye taşıyacak ve Ethereum’u dünyaya tanıtacaktı.</p><p>Ethereum, Bitcoin gibi bir blok zinciri protokolüdür. <em>Bitcoin’den farklı olarak, Ethereum Turing Complete’tir,</em> bu da diğer herhangi bir gerçek dünyanın, genel amaçlı bilgisayarın hesaplama yönlerini yaklaşık olarak simüle edebileceği ve programları çalıştırabileceği anlamına gelir. <strong>Türkçe Düblaj</strong>; Bu, herkesin hesaplama gücüne katkıda bulunabileceği küresel, merkezi olmayan bir devasa bir bilgisayardır ve sonuç olarak “dünya bilgisayarı” lakabını almıştır. Ethereum ve diğer blok zincirlerinin gelişimi, gelecek için bir ideoloji ve umutlu bir vizyon geliştirmiştir. Son zamanlarda duymuş olabilirsiniz, internetin bir sonraki devrimi hakkında cüretkar bir iddia… Web 3.0.</p><h4>Web2 ve Web3</h4><p>Web3, kullanıcı bilgilerinin gerçekten kişinin kendisine ait olduğu ve siteler arasında reklamların ve izlemenin her yerde hazır bulunan bir izinsiz giriş yerine isteğe bağlı bir özellik olduğu, daha merkezi olmayan bir web için bir vizyondur. Kullanıcıların gizliliklerini ve kendileri hakkında ortaya koyduklarını daha fazla kontrol altında tuttukları bir web. Merkezi olmayan uygulamaların hizmetlerinden yararlandığınız ve maddi kazanç elde ettiğiniz bir web. Gizlilik gizlilik değildir. Daha ziyade, kendini dünyaya seçici olarak ifşa etme yeteneğidir. Özellikle çevrimiçi varlığımı temizlemek için büyük çaba sarf ettikten sonra, kişisel olarak tanımlanabilir bilgilerimin sızdırıldığını ve dark web’de satıldığını görmekten hoşlanmıyorum.</p><p>Normal bir web sitesi veya uygulama düşünün. Bir ön ucu veya kullanıcı arayüzü ve verileri depolayan ve işleyen bir arka ucu vardır ve genellikle Python, PHP, Ruby veya başka bir dilde yazılır. Genellikle bu, bulutta veya şirket içinde bir web sunucusunda barındırılır ve kesintilere, doğal afetlere vb. Blok zincirinde böyle bir sorununuz yok. Uygulamanın/web sitesinin çökmesi için ağı çalıştıran her düğüm/madenci çevrimdışı olmalıdır.</p><p>Web2 uygulamaları ve barındırma çözümleri genellikle tek bir varlık ya da yapı (Azure, AWS vb.) tarafından kontrol edilir ve bu nedenle söz konusu varlık sınırlarını size koyabilir ve görüşlerinizi sansürleyebilir. Blok-zinciri protokollerinin değişmez doğası nedeniyle, <strong>belirli durumlar dışında</strong>, blok zincirinde depolanan verileri sansürlemek veya silmek sınırda imkansızdır. Ödemeler, Stripe gibi bir şeyi entegre etmeniz gereken Web2&#39;den farklı olarak yerel belirteç, eter (ETH) aracılığıyla yerleşiktir. Son olarak, hiç kimse bu hizmeti uygulamanız için kullanmanızı engelleyemez veya sizi bir blok zincirinden başlatamaz çünkü bunun sahibi hiç kimse değildir. Artık <strong>OWNER </strong>oldunuz.</p><p>Baştan söylemekte fayda var. Ben sadece teknik konulara değineceğim. Web3 her derde deva değil ve çoğu şeyi tam anlamıyla çözemez. Çoğu DApp, gaz ücretlerinden (<em>dünya bilgisayarı</em>nı kullanmak için ödenen Ether), aya binmek için DApp statüsünü yanlışlıkla talep etmeye kadar çeşitli nedenlerle o kadar merkeziyetsiz değildir. Verileri blok zincirinde depolamak son derece pahalıdır ve herhangi biri bayt kodunu tersine mühendislik yapıp verileri yeniden oluşturabileceğinden, şifrelenmemiş, hassas veriler asla buna beslenmemelidir. (Ortalama bir insan için söylemesi yapmasından daha kolay). Diğer protokoller, gaz sorununu daha düşük ücretler uygulayarak çözmüştür. ETH, ETH 2.0&#39;ın piyasaya sürerek bunu bir nebze olsun düzeltti.</p><p>Şimdilik çoğu, verileri dağıtılmış/merkezi olmayan bir dosya sisteminde, şirket içi depolamada veya verileri dışarıda depolamak için bulutta depolamak ve paylaşmak için bir protokol ve eşler arası ağ olan Gezegenler Arası Dosya Sistemini (IPFS) kullanır. Madencilik eylemi de eşler arası sistemde kaynakları verimsiz olarak kullandığından eleştiriye açık kalmıştır. Daha yeni protokoller, Proof of Work’ten önemli ölçüde daha az kaynak yoğunluğu olduğu varsayılan bir Proof of Stake konsensüs algoritmasını benimsemiştir, böylece daha düşük giriş engeli nedeniyle daha fazla insanın (Validatörler) doğrulama sürecine dahil olmasına izin verir. Daha fazla düğüm, protokolün doğası gereği daha güvenli olduğu anlamına gelir.</p><p>Tüm bunları ve şu anda nasıl bağlantılı olduğunu anlamadıysanız endişelenmeyin. Bir kere çalışmaya başladığınızda anlayacaksınız.</p><p>Geleneksel Web Uygulamaları Sızma Test Cihazı için Web3 Ne Anlama Geliyor?</p><p>Web uygulaması korsanlığı, istemci tarafında önemli ölçüde değişmeyecektir. Alışık olduğunuz birçok güvenlik açığı Web3&#39;e geçebilir. Bu konuda sakın büyük bir yanılgıya düşmeyin. Ancak SQL enjeksiyonu, dosya yükleme güvenlik açıkları ve temel sunucudaki RCE gibi şeyler kesinlikle olmaz. Daha önce ele aldığımız gibi, DApp’lerin veritabanlarına ihtiyacı yoktur ve arka uçları, tamamen farklı bir bilgisayar korsanlığı dünyasının kapılarını açan akıllı sözleşmelerdir. <strong>Korsanlık 3.0</strong> olarak düşünebilirsiniz durumu.</p><h4>Akıllı Sözleşmeler</h4><p>Akıllı sözleşmeler, öncelikle blok zinciri alanında hack’lerin gerçekleştiği yerdir, bu yüzden onlarla rahatça oynamanız gerekecek. Kontratı hamur gibi yoğurmanız ve mantık hatalarını bulmanız gerekiyor. Endüstri, vahşi kurtlardan oluşan bir sofraya döndüğü için insanlar kaynak bulmakta zorlanıyorlar. Neyse ki, sizin için kaynak bulma konusundaki zor işlerin çoğunu biz ekibimizle yapıyoruz (o7 Anticverse-Cuberium). Neyse lafı fazla uzatmadan eth’ye sızma tarafına geçelim.</p><p><strong>Akıllı Sözleşmeler Nelerdir?</strong></p><p><em>Akıllı sözleşmeler, basitçe bir blok zinciri ağı üzerinde çalışan bilgisayar programlarıdır</em>. Konsept ilk olarak <strong>1990&#39;ların sonlarında</strong> bilgisayar bilimcisi ve kriptograf <strong>Nick Szabo</strong> tarafından icat edildi. Ancak, ilk önce Ethereum protokolü tarafından uygulandılar. Bitcoin için tasarlanan komut dosyası dili kasıtlı olarak Turing’in eksik olması ve harcama koşullarının basit doğru/yanlış(boolean) değerlendirmesiyle sınırlandırılması için tasarlanırken, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) için oluşturulmuş önde gelen programlama dili Solidity, Ethereum’un kullanımını kolaylaştırmak için tasarlandı. <strong>Sadece dijital para birimi için bir protokol değil</strong>, küresel olarak dağıtılmış bir bilgisayar olarak. O zamandan beri birkaç yeni blok zinciri protokolü ortaya çıktı. Çoğu, Solidity’de yazılmış akıllı sözleşmelere sahiptir. Diğerleri ise Rust (NEAR, Solana), Python (Algorand) ve hatta Go ve C/C++(EOS) gibi daha çağdaş dillerde yazılmıştır.</p><p><em>Ancak Solana’nın Solidity akıllı sözleşmelerini mümkün kılmak için çalıştığını belirtmekte fayda var.</em></p><h4>Temeller: Solidity ve Ethereum</h4><p>Artık muhtemelen uyuyakaldığınıza ve temel terminolojiyi anladığınıza göre, akıllı sözleşmelerin nasıl hackleneceğini ve güvence altına alınacağınızı tartışmanın zamanı geldi. Neleri öğrenmeniz gerektiğine ve bilginin kendisini nasıl birbirine bağladığına dair bir genel bakışla başlayacağım. Ardından, size kaynakların bir listesini, onlarla ilgili kişisel deneyimimi ve başarı için birkaç ipucu vereceğim.</p><p>Öncelikle, birlikte çalışacağınız çekirdek blok zincirini (ve teknolojinin kendisinin nasıl çalıştığını) öğrenmeniz gerekecek. Birçokları için bu, en fazla sayıda akıllı sözleşmeye ev sahipliği yaptığı, iki protokolü katmanlaştırdığı ve ondan sonra modellenen çeşitli diğer blok zincirlerine sahip olduğu için Ethereum olacaktır. Çekirdek blok zinciri teknolojisiyle başlamak, geleneksel güvenlikte ağ oluşturmayı öğrenmek gibidir. Ethereum’da kapsanan çoğu kavram diğer protokollere kolayca aktarılır, bu nedenle <strong>ilk adımınız olarak Ethereum’u seçmek sağlam bir seçimdir.</strong> Ethereum hakkında bilgi edinmek için en iyi kaynak Andreas Antonopoulos ve Dr. Gavin Woods tarafından yazılan<em> Mastering Ethereum</em>’dur. En iyi kısım? Kitap, Github’da ücretsiz ve açık kaynak kodludur.</p><p>1, 2, 3, 4, 5, 6, 13 ve 14. bölümleri okumak isteyeceksiniz. Eğer kitap okuyan biri değilseniz, ileride aynı kavramları açıklayan video kaynakları var (tembel olduğunuzu biliyorum).</p><p><a href="https://github.com/Vectorized/solady">GitHub - Vectorized/solady: Optimized Solidity snippets.</a></p><p>Bir sonraki adımınız, Solidity’nin tüm ayrıntılarını veya akıllı sözleşmelerinizin hangi dilde yazıldığını öğrenmek olacak. Kod ve ortak uygulamaları hakkında bilginiz yoksa geride kalırsınız, Google’da bilinmeyen işlevlere veya kitaplıklara çalışmakla zaman kaybetmek.</p><p>Benden daha deneyimli birkaç denetçi bunu daha önce bana söyledi. Yolculuğumun başında, birkaç Ethereum akıllı sözleşme CTF’ini dinlemedim ve elbette şansımı kodlar olmadan denedim. Söylemeye gerek yok, kod anlamsız görünüyordu. Böylece, meşhur Ethereum okuluna geri döndüm ve kendimi dile alıştırdım. Ben freeCodeCamp tarafından tamamen ücretsiz olarak sunulan bu kursu kullandım (hala kullanıyorum).</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2FM576WGiDBdQ%3Ffeature%3Doembed&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DM576WGiDBdQ&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FM576WGiDBdQ%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/aa9c734011711abb3a74d96c8ef57839/href">https://medium.com/media/aa9c734011711abb3a74d96c8ef57839/href</a></iframe><p><em>Bu Tanrı’nın cezası 16 saatlik kurs kesinlikle ihtiyacınız olan bir eğitimdir.</em></p><p>Ethereum’un temellerini ve madenciliğin yüzey seviyesinde nasıl çalıştığını kapsar. Ancak, ERC20, ERC721 (NFT’ler) ve DeFi (merkezi olmayan finans) gibi kodlama belirteci standartlarını da kapsadığı için diğer kaynakların çoğundan daha üstündür; bu da size DApp’lerin ve DEX’lerin (merkeziyetsiz borsa) iş mantığı hakkında inanılmaz bir anlayış sağlayacaktır. Bu bilgi, modern akıllı sözleşmeleri kırmada çok değerli olacaktır.</p><p><em>İpucu: </em><strong><em>Solidity’nin sözdizimini bu kurstan kolayca öğrenemeyebilirsiniz</em></strong><em>, bu yüzden ek uygulama için CryptoZombies’e göz atmanızı tavsiye ederim. Sözdizimi ile tanışmak çok daha az zaman alacaktır. Ben denedim ve o kurstan da anlamadım :)</em></p><p><a href="https://cryptozombies.io/">#1 Solidity Tutorial &amp; Ethereum Blockchain Programming Course | CryptoZombies</a></p><p>Bazı projeler yapmak istiyorsanız, o zaman <strong>buildspace</strong> sizin için doğru olabilir, ancak deneyimlerime göre, Solidity’nin sözdiziminin nüanslarını öğrenmek için en iyisi değiller ve <strong>projeler genellikle frontend için React ve JavaScript ile önceden deneyim gerektirir.</strong> / kullanıcı arabirimi (UI).</p><p>Not:<strong> Akıllı sözleşme denetçisi/hacker olmak için bir UI veya JavaScript, React vb. ile ön uç kodlayabilmeniz gerekmez.</strong> Tam teşekküllü bir blockchain geliştiricisi olmaya çalışıyorsanız “frontend” hakkında deneyim sahibi olmanız yeterlidir. <em>(ben değilim arkadaşlar, html css’ten ve node.js paketlerinden fazlası bizi bozar)</em></p><p><a href="https://app.buildspace.so/home">https://app.buildspace.so/home</a></p><p><strong>Ekstra mile</strong>: Bu kesinlikle gerekli değil, ancak öne çıkmanıza yardımcı olacak bir şey. İdeal olarak Solidity üzerine bir kursa başlamadan önce Harvard’ın CS50&#39;si gibi<em> (ücretsiz arkadaşlar bağırıp durmayın) </em>bir bilgisayar bilimine giriş kursunu tamamlamanızı şiddetle tavsiye ederim. Bunun, diğer dillerin sözdizimini son derece hızlı bir şekilde almanıza yardımcı olmak ve kurs ve final projesi aracılığıyla problem çözme becerinizi geliştirmek gibi bariz faydaları vardır. Bu, diğer protokollere hızlı bir şekilde bağlantı kurabilme anlamına gelir. Bilgisayar biliminde güçlü bir geçmişe sahip blok zinciri geliştiricilerini bulmak düşündüğünüzden daha zordur.</p><p>Rust gibi bellek açısından güvenli bir dil almak için daha fazla blok zinciri protokolü bekliyorum. Bunun dışında, daha önce tartışıldığı gibi kendi dillerine sahip birkaç protokol var. Nasıl programlanacağını öğrenmek (ki bu kursun amacıdır) size iyi hizmet edecektir.</p><p>Ayrıca, frontend oluşturmaya gerçekten meraklıysanız, JS, CSS ve HTML gibi çeşitli dillere de değinirsiniz canlar dostlar.</p><h4>Exploitation: How Companies Lose Millions With a Single Line of Buggy Code</h4><blockquote><em>“If a technological feat is possible, man will do it. Almost as if it’s wired into the core of our being.”</em></blockquote><blockquote><em>-Motoko Kusanagi, Ghost in the Shell</em></blockquote><p>Web3 alanı, bilgisayar korsanları için çok ilginç ve eğlenceli bir oyun alanıdır. Tek bir “bug”lı kod satırı, milyonlarca Ether’in sonsuza kadar kilitlenmesine, birkaç saat içinde sayısız paranın çalınmasına ve hatta feci bir yeniden girişin serpintisi nedeniyle bir blok zincirinin (Ethereum Classic hard fork) çatallanmasına yol açabilir. <em>örneğin (DAO hack).</em></p><p>Immunefi’de mevcut olan 1.000.000 $’dan fazla hata ödül programı ve mutlak bir efsane olma olasılığı ile ödüller her iki taraf için de harika. Hackerlar, ister etik ister suçlu olsun, hala insandır ve hepimiz, kendimizden daha büyük bir şeyin parçası olma ve aynı zamanda kendimiz için bir ün yapma arzusuyla hareket ederiz.</p><p>Bu istenç ve arzunun yanında Web3&#39;e ve <strong>Cypherpunk Hareketi</strong>’ne hoş geldiniz, sevgili anonim dostlarım. <strong>Devrime hoş geldiniz.</strong></p><p>O zaman teknik yönlere biraz daha girelim…</p><h4>En İyi Güvenlik Uygulamaları ve Yaygın Saldırılar</h4><p>Listenizdeki ilk şey, akıllı sözleşme güvenliği en iyi uygulamalarını ve kod güvenliğini sağlama disiplinini anlamak olmalıdır.</p><p>Daha önce de söyledim, ancak Ethereum’da Ustalaşmak, Ethereum’daki çoğu şey için tek adresinizdir ve en iyi uygulamaları ve yaygın saldırıların açıklamalarını, örnek kodu ve gerçekten gerçekleşen örneklerini içerir. Bütün bunları okuyup araştırmalısınız.</p><p>Ayrıca buradaki konuyla ilgili <strong>ConsenSys</strong> materyaline bir göz atmaya değer.</p><p><a href="https://consensys.github.io/smart-contract-best-practices/">https://consensys.github.io/smart-contract-best-practices/</a></p><p>Daha görsel (pratik) bir yaklaşımı tercih ederseniz, <strong>Secureum</strong> eğitim kampı size iyi hizmet edecektir. Kurucuları <a href="http://twitter.com/0xRajeev">@0xRajeev</a> aracılığıyla yeni grup duyurularını takip etmeye devam edin. Bootcamp, Ethereum ve Solidity’nin temellerinden en iyi uygulamalara ve akıllı sözleşme denetim tekniklerine kadar çeşitli konuları kapsayan RACE (CARE Endeavour için Hazırlık Değerlendirmesi) ve CARE (Kapsamlı Denetim Hazırlık Değerlendirmesi) programlarından oluşur.</p><p><a href="https://www.youtube.com/c/SecureumVideos">Secureum</a></p><p>Kısa sınavlar, cevapları ve ödevleri <strong>0xTaylor </strong>tarafından sağlanmaktadır. Burada bağlantılı olmayan ilginç konuşmalar ve okumalar içerdiğinden tüm ödevleri yapmanızı şiddetle tavsiye ederim. (<em>bazen iq oranınız ivmeleniyor</em>)</p><p><a href="https://github.com/x676f64/secureum-mind_map">GitHub - x676f64/secureum-mind_map: Central Repository for the Epoch 0 coursework and quizzes. Contains all the content, cross-referenced and linked.</a></p><p>Ek olarak, <strong>Trail of Bits ve ConsenSys</strong> gibi çeşitli saygın akıllı sözleşme güvenlik şirketlerinin <strong><em>denetim raporlarını okumanızı tavsiye ederim.</em></strong></p><p>Son olarak, en sevdiğim YouTuber’lardan biri olan ve yaygın Solidity akıllı sözleşme güvenlik açıklarının teknik açıklamalarını video aracılığıyla sunan yegane kişilerden biri olan Akıllı Sözleşme Programcısı’na geldik. Solidity içeriği, hızlı hatırlatmalar veya kavramlara giriş için de harika.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fembed%2F4Mm3BCyHtDY%3Flist%3DPLO5VPQH6OWdWsCgXJT9UuzgbC8SPvTRi5&amp;display_name=YouTube&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D4Mm3BCyHtDY&amp;image=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F4Mm3BCyHtDY%2Fhqdefault.jpg&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=youtube" width="854" height="480" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/a08dff47e6a3db131d536a9a467210d8/href">https://medium.com/media/a08dff47e6a3db131d536a9a467210d8/href</a></iframe><h4>Akıllı Sözleşme Güvenlik Zorlukları (CTF — CAPTURE THE FLAG)</h4><p>Temel bilgileri öğrendikten sonra,<strong> becerilerinizi uygulamanız gerekecek.</strong> Bu, deneyiminizin özünü oluşturacaktır. Pratik yapmanın en yaygın yolu, güvenlik kavramlarını öğrenmeye yönelik zorluklar/oyunlar olan Bayrakları Yakala (CTF’ler) iledir. Her bir CTF’nin sitesini aşağıya koydum.</p><h4>Bunları şu sırayla yapmanızı öneririm:</h4><p><strong>Ethernaut/CaptureTheEther -&gt; Damn Vulnerable DeFi -&gt; Paradigm CTF</strong></p><p><em>(Paradigma ve özellikle DeFi’nin en efsanevi güvenlik araştırmacısı samczsun tarafından oluşturulmuş en zorlardan biri. Immunefi’nin kendisiyle yaptığı röportajı buradan okuyabilirsiniz.)</em></p><p>Ethernaut/Ether çakışmasını yakalayın. Savunmasız DeFi’ler, çözümler esas olarak akıllı sözleşmelerin iş mantığını kırmada yattığından, DeFi uygulamalarının anlaşılmasını gerektirir. Paradigmaya gelince, henüz denemediğim için emin değilim.</p><p>Sıkışırsanız, birçok yazı var, ancak<strong> Ethernaut </strong>söz konusu olduğunda Web3 Blockchain Developer’ın videolarına kefil olabilirim. Çok ayrıntılıdırlar ve akıllı sözleşmelerin mantığında size yol gösterirler, <strong>bu nedenle öğrenme için mükemmeldirler.</strong></p><h3>Devam edecek….</h3><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7d066dba7edb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[İlk Akıllı Sözleşmenizi Shardeum Testnet Blockchain’e Dağıtın]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/i%CC%87lk-ak%C4%B1ll%C4%B1-s%C3%B6zle%C5%9Fmenizi-shardeum-testnet-blockchaine-da%C4%9F%C4%B1t%C4%B1n-46fd437682c4?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/46fd437682c4</guid>
            <category><![CDATA[smartcontractdevelopment]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[shardeum]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[akıllı-kontratlar]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 24 Oct 2022 11:28:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-24T11:28:43.707Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/200/1*TPHPOqwQEzrJqd2UwcKLUQ.jpeg" /><figcaption>Shardeum Logo</figcaption></figure><p>Bu rehber, Shardeum blok zincirinde ilk akıllı sözleşmenizi nasıl oluşturacağınızı ve dağıtacağınızı ayrınıtlı bir şekilde size öğretmeyi planlamaktadır.</p><p><strong><em>Evet, Shardeum denen torah baplarından çıkma gibi olan kavram nedir önce onu öğrenmemiz gerekiyor;</em></strong></p><p><strong>Shardeum Blockchain Nedir:</strong> Shardeum, EVM (Ethereum sanal makinesi) tabanlı bir <strong>katman-1 blok zinciridir</strong>, bu durum Solidity ve Vyper programlama dillerini kullanarak herhangi bir dApp’in akıllı sözleşmesini oluşturabileceğiniz anlamına gelir. <br><em>Düşük gaz ücreti vardır ve yüksek TPS hızına sahiptir, Shardeum ağına yeni bir düğüm katıldığında, saniyedeki işlemleri (TPS) anında artırır.</em></p><h4><strong>Proje için Gerekenler:</strong></h4><p>* Metamask cüzdan uzantısı<br><em>İlk akıllı sözleşmenizi yazmanın adımları;</em></p><p><strong>[1]</strong><em> </em><a href="https://remix-project.org/"><strong>https://remix-project.org/</strong></a><strong> </strong><em>adresine gidin ve açın<br>“Sözleşme” klasörü altında yeni bir “</em><strong>Attendence.sol</strong><em>” dosyası oluşturun</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/305/1*6Qonb6tBmUGquQm3NnJGkA.png" /><figcaption>dosya oluşturma</figcaption></figure><p><strong>[2]</strong> <em>İçerisine aşağıda vermiş olduğum </em><strong>kodları kopyalayın</strong><em>;</em></p><pre>// SPDX-License-Identifier: GPL-3.0<br>// Cuberium-Anticverse</pre><pre>pragma solidity &gt;=0.7.0 &lt;0.9.0;</pre><pre>contract Attendence {</pre><pre>address teacher = msg.sender;</pre><pre>uint  Totalstudent = 20;</pre><pre>uint public Totalstudent_pre  =0;</pre><pre>uint public todaystu;</pre><pre>mapping(address=&gt;bool) public Present_in_class;</pre><pre>function yesMam(address studentID) public {</pre><pre>require(!Present_in_class[studentID],&quot;already atended&quot;);</pre><pre>Present_in_class[studentID] = true;</pre><pre>Totalstudent_pre++;</pre><pre>}</pre><pre>function todayaatendence() public{</pre><pre>todaystu = Totalstudent - Totalstudent_pre;</pre><pre>}</pre><pre>}</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/558/1*Bz6fOcrolfmlwecbX98Rpw.png" /><figcaption>bunun gibi görünmesi gerekiyor</figcaption></figure><p><strong>[3] </strong><em>Şimdi dosyayı </em><strong>“compile”</strong><em> ile derleyin ve hata almadığınızdan emin olun.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/364/1*D0E_m_Z96IBRqz6fLrbFgg.png" /><figcaption>“compile” etme</figcaption></figure><p><strong>[4]</strong> <em>Cüzdanınızı</em> <strong>“Setup”</strong> <em>edin.</em></p><p><a href="https://docs.shardeum.org/wallets/MetaMask/add-shardeum-network">Adding Shardeum Network | Shardeum Docs</a></p><p><strong><em>(son zamanlarda shardeum testnetine bağlantıda problemler çıkıyor)</em></strong></p><p><strong>[5]</strong> <em>Bedava(test) SHM için link’e tıklayın</em></p><p><a href="https://docs.shardeum.org/faucet/claim">Claim 100 Liberty SHM</a></p><h4>Deploy Etme Bölümü</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*TpuBgu9w1CPny5eU6d0zgg.png" /></figure><p><strong>[6]</strong> T<strong>ransaction’ı </strong><em>onaylayın</em><strong><em>.</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*p8IVcodF3OSP2BGARaAhyQ.png" /></figure><p><em>Arkadaşlar eğer bu adımı da yaptıysanız her şey bitmiş ve başarılı oldunuz demektir. Artık </em><strong><em>ilk akıllı kontratınızı hazırladınız</em></strong><em>. Oldukça basit öyle değil mi?</em></p><p><em>Buradan bloğunuzu kontrol edebilirsiniz:</em></p><p><a href="https://explorer.liberty20.shardeum.org/tx/0x339dc910e53ae8e8bc1e78141a9bc8390bdb21f37d15b5473e83f73681633058">https://explorer.liberty20.shardeum.org/tx/0x339dc910e53ae8e8bc1e78141a9bc8390bdb21f37d15b5473e83f73681633058</a></p><p><strong>Kaynakça<em>:</em></strong></p><ul><li><a href="https://medium.com/@choudharyparam99">Param_eth - Medium</a></li><li><a href="https://docs.shardeum.org/">Quickstart | Shardeum Docs</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=46fd437682c4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blokzincir Terimleri Sözlüğü]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/blokzincir-terimleri-s%C3%B6zl%C3%BC%C4%9F%C3%BC-e3fc08e70ed1?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e3fc08e70ed1</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <category><![CDATA[sözlük]]></category>
            <category><![CDATA[blok-zincir]]></category>
            <category><![CDATA[terimler]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 20 Oct 2022 09:48:31 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-20T09:48:31.943Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Biliyorum hepiniz bıktınız ve buna bir son verme zamanı geldi…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/312/1*naJ32IoryWvqZOVwBW6-Xw.jpeg" /></figure><p>PoW: (Proof of Work) Blokzincire blok eklemek için gerekli CPU gücüdür. Madencilik PoW’dur.</p><p>PoS: (Proof of Stake) Blokzincire PoW’dan farklı olarak CPU gücü yerine bilgisayarınıza coin kilitleyerek blok eklemek için gerekli sistemin adıdır.</p><p>Node (düğüm): Blokzincirin verilerini saklayan bilgisayarlara denir. Herkes node kurunca her veri bir çok kişide olduğundan merkeziyetsizlik sağlanır.</p><p>Client: Node kurmak için gerekli olan yazılımdır. Bitcoin Core, Bitcoin için, Geth Ethereum için gerekli node Clientidir.</p><p>Cold Wallet (Soğuk Cüzdan): Cüzdan oluştururken verilen özel anahtarların bilgisayar dışında, internetten bağımsız (offline) oluşturulmasıdır.</p><p>Blok Height (Blok yüksekliği): Blokzincirdeki bloğun numarasıdır. 0. Blok blokzincirdeki ilk bloktur. (Genesis Blok)</p><p>ASIC (Application Specific Integrated Circuit): Silikon yapılı çiplerdir, spesifik bir görev yapmak için tasarlanmışlardır. Bitcoin bu çipe sahip cihazlar ile kazılır.</p><p>Özel anahtar (Private Key): Her cüzdanda olan, coinleri cüzdandan çıkarmak için gerekli olan şifredir.</p><p>Altcoin: Alternatif coindir, Bitcoin’e alternatif coinler örn: Litecoin.</p><p>Konsensus: Blokzincire eklenmesi gereken bloğun düğümler tarafından kabul / red edilmesini sağlayan bir karar mekanizmasıdır.</p><p>Zorluk (Difficulty): Bloğun belli bir sürede çıkması için gerekli parametredir.</p><p>Hash: İş gücüdür. Çok fazla Blokzincirde çok fazla CPU iş görürse Hash artar. Aynı zamanda şifrelemede karma biçimidir.</p><p>DAO: (Decentralized Autonomous Organization) merkeziyetsiz oluşumlardır. Örneğin MakerDAO merkeziyetsiz bir DAI bankasıdır. Uniswap UNI ile yönetilen bir merkeziyetsiz borsadır.</p><p>Double Spend: 5 Bitcoin’in var, iki kişiye aynı anda 5 Bitcoin gönderme olayıdır. Blokzincirde Double Spending PoW ve PoS gibi mekanizmalar ile önlenir.</p><p>Halving: Blok başına verilen ödülün yarılanmasıdır. Bitcoin’de blok ödülü kabaca 4 senede yarılanır.</p><p>dApp: Merkeziyetsiz uygulamalardır, AppStore’daki uygulamalar merkezidir, Ethereum’dakiler merkeziyetsiz.</p><p>DeFi: Finans ile ilgili dApp’lerdir. Borç alınıp verilebilir. Varlıklarınız ile faiz getirsi alabilirsiniz.</p><p>Fork: Blokzincirlerin güncellenmesi için gerekli işlemdir.</p><p>Ether: Ethereum ağının kripto parasıdır. Ethereum’da işlem yapmak için gerekir.</p><p>EIP: Ethereum ağını geliştirmek için topluluk tarafından yapılan önerilerdir.</p><p>ICO (Initial Coin Offering): Yeni çıkan bir coinin sahipleri tarafından satılma işlemidir.</p><p>Merkle Tree: Blokzincirdeki blokların içerisinde bulunan kriptografik kanıt ağacıdır. Örn: Transfer bilgileri burada bulunur.</p><p>Oracle: Blokzinciri dışındaki verilerin blokzincirine sunulmasıdır. Örn: Serbest piyasa Altın fiyatının ChainLink ile sXAU tokeninin fiyatını belirlemesi</p><p>DLT (Distributed Ledger Tech): Dağıtık defter teknolojisidir. Blokzincir bir DLT’dir. Mevcut verilerin herkese dağıtılmasıdır.</p><p>Airdrop: Belirli kriterler belirleyen token sahiplerinin bu kriterlere uyanlara bedava coin göndermesidir. Örn: Uniswap UNI Airdrop’u.</p><p>ERC20: Ethereum ağındaki ETH dışındaki her kripto para ERC20 standarttır. Örn: Tether, UNI</p><p>Gwei: 1 Gwei = 0.000000001 Ether (ETH).</p><p>Gas: Ethereum ağında işlem yapmak için gerekli hesap birimi.</p><p>Mainnet: Blokzincirin kendisidir. Ana zincir.</p><p>Testnet: Ana blokzincirin kopyası olup, gelecek güncellemelerin test edildiği ortamdır. (Ayrı bir blokzincirdir.)</p><p>Market Cap: Dolaşımdaki coin sayısı x Coinin birim fiyatı</p><p>Privacy Coins (Gizlilik coinleri): Dışarıdan hareketleri izlenemeyen coinlerdir. Örn: Monero, Zcash</p><p>Scalability (Ölçeklenebilirlik): Bir blokzincirin ağdaki trafiği ne kadar hızlı yönetebildiğini söylemek için kullanılan terimdir.</p><p>Validator: PoS bir zincirde, blok onaylayan düğümdür.</p><p>Delegator: PoS bir zincirde, Validator’e coinini veren ve kâr alan kişidir.</p><p>Akıllı kontrat: Blokzincirdeki programlardır. Kendilerine verilen görevleri yerine getirirler.</p><p>Solidity: Ethereum’da Akıllı Kontrat yazmak için gerekli olan programlama dilidir.</p><p>Stabil paralar: USDT, DAI, USDC gibi değeri 1 Dolara eşitlenmiş kripto paralardır.</p><p>P2P (Peer-to-peer): Eşler arası demektir. Para gönderimi P2P ise sadece iki kişi arasında gerçekleşir. Bitcoin P2P bir para gönderme ağıdır.</p><p>Slashing: PoS bir zincirde üç kağıt yapan Validator’ün coinlerinin elinden alınmasını sağlayan bir cezalandırma yöntemidir.</p><p>Mining Pool (Maden Havuzları): Madencilerin birlik olup tek elden kazım yaptıkları, mevcut gelirleri de aralarında paylaştıkları sistemdir. Örn: F2Pool, Ethermine</p><p>TPS (Transfer Per Second): Bir blokzincirin saniyede yapabildiği işlem kapasitesidir.</p><p>Tokenomics: Bir blokzincirdeki coinlerin enflasyon, dağılım, arz/talep vs. parasal verileridir.</p><p>Immutability: Blokzincirin asla değiştirilemez olduğunu söyleyen ilkedir.</p><p>Yakında Piyasa sözlüğünü ekleyeceğim içindekiler;</p><p>Kaldıraç?</p><p>Stop?</p><p>Loss?</p><p>Marjin?</p><p>Staking?</p><p>Limit emri</p><p>Piyasa emri</p><p>Oco</p><p>Çizgi?</p><p>1gVb.</p><p>Derinlik</p><p>MA</p><p>EMA</p><p>BOLL</p><p>VOL</p><p>MACD</p><p>RSI</p><p>KDJ</p><p>Defter</p><p>Marjin verisi</p><p><strong>Kaynakça</strong><br><a href="https://tobbykitty.com/">https://tobbykitty.com/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e3fc08e70ed1" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Blokzincirde %51 Atağı ve Yanlış Bilinenler]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/blokzincirde-51-ata%C4%9F%C4%B1-ve-yanl%C4%B1%C5%9F-bilinenler-a161fe0e9f9c?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a161fe0e9f9c</guid>
            <category><![CDATA[51-attacks]]></category>
            <category><![CDATA[etehreum]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain-technology]]></category>
            <category><![CDATA[blokchain]]></category>
            <category><![CDATA[blokzinciri-teknolojisi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Oct 2022 10:07:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-19T10:09:34.115Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/680/1*tAZNayW9GxnR_yZPddG_eQ.png" /></figure><p><strong><em>Özet</em><br></strong>Bu makale blokzincirlerdeki 51% atağının niteliklerini ve olası tehlikelerini anlatmaktadır. Aynı zamanda çoğunluğun bildiği ve yanlış bilgilendirdiği 51% atak bilgisine<strong> reddiyedir.</strong>” Başlamadan soralım ve öğrenelim, 51% atak nedir?</p><ul><li>51% atak, bir blokzincirde <strong>BLOK ÜRETENLERİN</strong> (PoW da Madenciler, PoS da Validatorler) yarısından fazlasının tek bir kişi tarafından yönetilmesidir. (<em>Yani; bir zincirde 100 madenci var diyelim, bu madencilerin 51 adeti tek kişi tarafından yönetilirse zincirde bu kişinin sözü geçer.)</em></li></ul><p><strong>İlk Reddiye 51% atak şunları YAPAMAZ:</strong></p><ul><li>Blokzincirini değiştirmek.</li><li>Konsensus’u değiştirmek.</li><li>İstediği kadar coin basmak.</li><li>Cüzdanınızı boşaltmak.</li></ul><p>51% atak düzenleyen kişi mevcut blokzincirde her şeyi kafasına göre düzenleyemez/değiştiremez. Ancak 51% atak elbette masum değildir.</p><p><strong>Peki 51% atak yapan kişiler neler yapabilir?</strong></p><ul><li><strong>Transfer yapmanızı engeller. (Ağı sansürler)</strong><em> [1. durumda transfer yapamazsınız. Varlıklarınızı oynatamazsınız. 51% lik güç transferlere sansür uygular.]</em></li><li><strong>Blokların içerisindeki transferlerin yerlerini değiştirebilir, bazılarına öncelik tanıyabilir</strong> <strong><em>(Double-spending yapabilir.) </em></strong><em>[</em>2. durumda 51% atağı yapan kişi örneğin bir kişiye 1 BTC gönderir, aynı anda başka birine daha 1 BTC gönderir böylelikle double-spending yapar.]</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/638/1*I70-Zgv202RrM6BWfcHHdA.png" /><figcaption>%51 attack / Nakamoto2008</figcaption></figure><p><strong>Peki neden blokzinciri değiştiremez?</strong></p><ul><li>Bitcoin ve Ethereum 51% ataklara dirençli midir? Bir blokzincirde düğümler vardır. Düğümler, blokzincir içerisindeki tüm verileri saklar. Blokzincire eklenen her blok bu düğümler arasında paylaşılır.</li><li>Eğer 51% atak yapan kişi, blokzincirde verileri değiştirmek istiyorsa, kafasına göre coin basmak istiyorsa sistemdeki bu düğümleri de değiştirmesi gerekir. Dolayısı ile <strong>BİR AĞDA NE KADAR ÇOK DÜĞÜM VARSA 51% ATAK ZORLAŞIR. AĞ DAHA GÜVENLİ HALE GELİR.</strong></li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/680/1*JFGPSTLfgkATtk6a5r22dQ.jpeg" /></figure><ul><li>Dolayısı ile Bitcoin ve Ethereum gibi <strong>çok kolay düğüm kurulan</strong> zincirlerde 51% atak yapılsa da, <em>bu zinciri değiştirmek, yok etmek, bu zincirlerde coin basmak mümkün değildir.</em> 51% atağı yapan kişi kötü blokları sisteme eklemek istese de bu düğümler buna izin vermeyecektir.</li><li>Maalesef, her zincirde bu durum yoktur. Çünkü bu zincirlerde düğüm kurmak zordur ve sayıları azdır. Dolayısı ile 51% atağa karşı savunma mekanizmaları düşüktür. Neticede Bitcoin ve Ethereum 51% atak ile yok olmazlar. Çünkü sistemdeki düğümler gelen yanlış blokları reddeder.<strong><em>[bizanslı generaller problemi]</em></strong></li></ul><p><strong>Ethereum 2.0 için hesap yapalım:</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/448/1*ofXiNTeJDCAYT5s9qO6TJA.png" /></figure><ul><li>Şu an ETH 2.0 içinde <strong>176.686 Validator düğüm</strong> vardır. 175.000 yuvarlayalım. 51% atak için 175.001 ağa saldıracak düğüme ihtiyaç var. Her düğüm için 32 ETH şartı var, 1 ETH = 2000$ diyelim. 175.001 x 32 x 2000 = 11.2 Milyar $</li><li>Ethereum’da 51% atağa kalkmanın <strong>maliyeti 11.2 Milyar Dolardır</strong>. Eğer sistemde bu <strong>validator düğümlerinin dışında blok üretmeyen düğümler de varsa bunlar da hesaba katılmalıdır</strong>. Dolayısı ile bu zincirlerde 51% atak çok zordur, <em>gerçekleşse de sanıldığı gibi yıkıcı etkileri yoktur</em>.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*QGUkAR-3Ace_mzVQ4HR9vw.png" /></figure><p><em>Toparlayacak olursak, 51% atak sadece Madenci veya Validatorlerin çoğunluğunun saldırısıdır. Ağ için elbette kötüdür, ancak sanıldığı gibi yıkıcı değildir.</em><strong><em> </em>Merkeziyetsiz ve nodeları dağıtık blokzincirler bu saldırıdan sanıldığı gibi ciddi hasar almazlar.</strong></p><p><strong>Kaynaklar</strong>:</p><ul><li><a href="https://twitter.com/TobbyKitty/status/1409003503654260743?ref_src=twsrc%5Etfw">https://twitter.com/TobbyKitty/status/1409003503654260743?ref_src=twsrc%5Etfw</a></li><li><a href="https://jai.pm-research.com/content/22/3/65.short">https://jai.pm-research.com/content/22/3/65.short</a></li><li><a href="https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/8563187/">https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/8563187/</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a161fe0e9f9c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[BLOCKCHAIN TEKNOLOJİSİ VE TÜRKİYE FİNANS SEKTÖRÜNDEKİ DURUMU]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/blockchain-teknoloji%CC%87si%CC%87-ve-t%C3%BCrki%CC%87ye-fi%CC%87nans-sekt%C3%B6r%C3%BCndeki%CC%87-durumu-58246f25bd2c?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/58246f25bd2c</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 20 Aug 2022 17:14:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-08-20T17:14:53.219Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/564/1*Sd-DyA7TZMW8x9ZPQlrAJQ.jpeg" /><figcaption>imgesel zincir</figcaption></figure><h3><strong>Öz</strong></h3><p>Blockchain (blokzincir) ilk defa 2009 yılında ortaya çıkan bir alt yapı teknolojisi olsa da finans dünyası tarafından keşfedilip araştırılmaya başlanması 2014 yılının ilk aylarını bulmuştur. Bugün gelinen noktada, mevcut ekonomik ve iş modellerini bozma gücüyle <em>radikal bir inovasyon</em> olduğunu ispatlamış, yeni ve heyecan verici bir teknoloji olduğu söylenebilir. Finans sektöründen enerji piyasalarına, tedarik zinciri süreçlerine, fikri mülkiyet yönetimine, kamu sektörüne ve bunlar gibi çok çeşitli alanlara verimlilik artışı sağlama potansiyeline sahiptir.</p><p>Blockchain teknolojisi sağladığı <strong>tam otomatik, şeffaf, güvenli ve minimum aracı alt yapısı</strong> ile pek çok sektörün ve devletin ilgisini çekmektedir. Yapılan bu çalışmada Blockchain’in taşıdığı potansiyelin daha iyi anlaşılabilmesi için uygulama alanlarına genel bir bakış ile Türkiye’nin bu teknolojiye olan yaklaşımı incelenmiştir. Çalışmada ek olarak Türkiye’deki emeklilik yatırım fon piyasasının işleyişinde kullanılacak özel bir Blockchain ağ yapısı tavsiye edilmiştir. Yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda Blockchain kullanımının pek çok sektör için avantajlı, hatta<strong> on sene içerisinde hayati öneme sahip olacağı söylenebilir.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/564/1*KyIRwUi0plxhLxekQqxaBQ.jpeg" /></figure><p>Dijitalleşen yeni dünya düzeninde teknolojik değişimler sadece insanlar ve iş sahalarında olmamalı, kamusal alanlarda da yeniliklere uyum sağlanmalıdır. 2010’lu yılların sonlarında hala pek çok işlemin matbu evrak olarak kaydedilmesinin nedenleri, bu tür işlemleri elektronik olarak saklama imkanının bulunmaması ve dijital hizmetlere güven duyulmamasıdır. Blockchain (blokzincir) teknolojisi internet üzerinden herkesin erişebildiği ve tüm kayıtları görebildiği güvenli bir sistem sunarak tüm bu evrak saklama yapısını değiştirmektedir. Esasen herkese açık olan bir sistemin güvenliğinin sağlanmasının mümkün olup olmadığının düşünüldüğü noktada, Blockchain’in sağladığı temel özelliklerin incelenmesi gerekmektedir.</p><p>Temel olarak Blockchain; bir işlemin veya veri doğrulama amacıyla gerçekleştirilen herhangi bir başka sürecin tüm kopyalarının katılımcıların tamamı tarafından muhafaza edildiği dağıtık veri tabanları oluşturmaktadır. Sistemde katılımcıların herhangi bir bilgiyi değiştirmesi mümkün değildir; kopyalardan birinin diğer kopyalarla karşılaştırılması halinde, yapılan her türlü değişiklik tespit edilebilmektedir. Ancak, bu teknolojinin henüz gelişiminin ilk aşamalarında olduğu unutulmamalıdır ve yaygın bir şekilde benimsenmeden önce hem teknik hem de düzenleyici olmak üzere bünyesinde barındırdığı ciddi zorluklar ve riskler ele alınmalıdır. Potansiyel kullanımlar, global pazara gerçekten büyük fayda sağlayabilir ve yeni bir hizmet neslini doğurabilir; ancak bu teknolojinin kitlesel olarak benimsenmesini kolaylaştırmak adına çözülmesi gereken birçok yasal belirsizlik, hala alanı çevrelemektedir.</p><p><strong>BLOCKCHAIN’İN UYGULAMA ALANLARI</strong><br>Blockchain, üzerinde uygulama ve diğer teknolojileri geliştirebilecek bir alt yapı sağlamasından dolayı,<br>internetin keşfine benzetilmektedir. İnternete benzetilen bir teknoloji de doğal olarak çok fazla sektör<br>tarafından ilgi odağı haline gelmektedir. Ancak mevcut sistemlerdeki her işleyiş veya her kayıtlama<br>Blockchain kullanımı için uygun olmayabilir. Bu teknolojinin kullanım kararı verilmeden önce güçlü<br>yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri detaylı analiz edilmelidir. Blockchain’in kullanım alanları<br>aşağıdaki gibi yedi başlıkta özetlenmiştir (ledracapital.com, 17.10.2018):<br><strong>i)</strong> Finansal Araçlar, Kayıtlar ve Modeller: Para Birimi, Finansal Enstrümanlar (Özel ve Devlet<br>Sermayeli Hisse Senetleri, Bonolar, Tahviller), Türev Araçlar (Future Sözleşmeleri, Opsiyonlar, Swaplar,<br>Forwardlar vb.), Finansal Araçlara Bağlı Oy Hakları, Emtialar, Harcama ve Ticaret Kayıtları, Rehinİpotek/Kredi Kayıtları, Hizmet-Servis Kayıtları, Kitlesel Fonlama, Mikro Finans ve Mikro Yardımlaşma.<br><strong>ii)</strong> Kamusal Kayıtlar: Tapu ve Arsa-Arazi Kayıtları, Araç Kayıtları, İşletme Lisansları, İşletmelerin<br>Faaliyet (Açılma-Kapanma) Kayıtları, Düzenleyici Kayıtlar, Mevzuatlar, Suç Kayıtları, Pasaportlar,<br>Doğum ve Ölüm Belgeleri, Oy Kullanım Belgeleri, Oylama ve Oylama Kayıtları, Sağlık ve Güvenlik<br>Denetimleri, İnşaat İzinleri, Silah Ruhsatları, Adli Tıp Kayıtları, Mahkeme Kayıtları, Oy Kanıtları, Kar<br>Amacı Gütmeyen Kayıtlar.<br><strong>iii)</strong> Özel Kayıtlar: Sözleşmeler, Kontratlar, İmzalar, Vakıflar, Emanetler, Kişisel GPS Kayıtları.<br><strong>iv)</strong> Diğer Yarı Kamusal Kayıtlar: Unvanlar-Dereceler, Sertifikalar, Öğrenme Çıktıları, Notlar, İnsan<br>Kaynakları Kayıtları (Performans Çıktıları, Maaşlar vb.), Sağlık Kayıtları, Muhasebe Kayıtları, Ticari<br>Kayıtlar ve Teslimat Kayıtları.<br><strong>v)</strong>Fiziksel Varlık Kilitleri: Ev/Apartman Kilitleri, Tatil Evi/Otel Odası Kilitleri, Araba/Kiralık Araba<br>Kilitleri, Güvenlik Kasası Kilitleri, Teslimatlar ve Bahis Kayıtları.<br><strong>vi)</strong> Soyut Varlıklar: Rezervasyonlar, Patentler, Telif Hakları, Yazılım Lisanları, Oyun Lisanları,<br>Müzik/Film/Kitap Lisanları, Domain (Alan) Adları, Dijital Kimlikler, Eser ve Yazarlık Kayıtları.<br><strong>vii)</strong> Diğer: Dokümanlar (Fotoğraf, Video, Ses), Veri Kayıtları (Sıcaklık, Skor vb.) ve Sim Kartları.<br>Yukarıda sıralanmış tüm bu alanlar için Blockchain teknolojisi kullanılabilir.<br>Blockchain’in finans sektöründeki somut uygulama örnekleri; Bitcoin, Ethereum, Hyperledger, Ripple ve<br>Everledger olarak sayılabilir. Bunlar dışında özellikle kimlik paylaşımı ve e-ticaret gibi finansal<br>süreçlerde kullanılan uygulamalar bulunmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/622/1*6j1TDzHB4rODfIR-o9w9VA.png" /><figcaption>Kaynak: AKGİRAY, V. Blockchain Technology and Corporate Governance, DAF/CA/CG/RD(2018)1/REV1, OECD Workshop on Digital Financial Assets, s.26.</figcaption></figure><p>Dünyada en Blockchain dostu ülke olarak bilinen <strong>Malta</strong>, kendisini “Blockchain adası” olmaya da aday göstermektedir ve bu konuda çok ciddi çalışmalar yapmaktadır. Malta’nın Blockchain konusunda bu kadar ön plana çıkmasının ardında yatan sebep ise; Blockchain teknolojilerini yargı yetkisi kapsamında destekleyeceklerini gösteren resmi kararların alınmış olmasıdır. 4 Temmuz 2018’de parlamento tarafından onaylanan düzenleyici çerçeve ile Blockchain ve benzeri teknolojilerde yeniliğe teşvik maddeleri, merkezi olmayan banka ve borsaların gerçekleşeceği ilk yer olarak görülmesini sağlamıştır. İsviçre’nin Zug kasabası Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde de bulunan bilişim ve teknoloji merkezi Silikon Vadisi gibi Kripto Vadisi olarak anılmaktadır. Ancak, Zug tüm odağını kripto paraya çevirmeye başlamadan önce dahi İsviçre, sanal konulara eğilim gösteren bir fintech alanı olmak için çalışmalar yapmaktaydı. Zug, profesyonel iş felsefesi, yerel yönetiminin açıklığı ve kolay erişilebilirliği nedeniyle küresel büyüme için sağlam bir platform sunmaktadır. Zug; düşük vergi, iş dostu ortamı, olağanüstü yaşam kalitesi; uluslararası, kozmopolit kültürü ile güçlü küresel ağlara kolay erişim sağlayan dünyanın önde gelen şirketlerinin çoğunu kendine çekmiştir (cryptovalley.swiss, 04.10.2018). Küçük ülkelerin hızla değişen dünyaya uyum sağlamada belirgin bir avantajı vardır ve Estonya, Blockchain adaptasyonu konusunda mükemmel bir örnektir. Estonya, ekonomisi ve vatandaşları ile iç içe geçen Blockchain teknolojisini kayda değer bir şekilde teşvik etmek için adımlar atmaktadır ve hükümet kullanımı için Blockchain teknolojisini benimseyen ilk ülkelerden birisidir. İlk kabul ve uygulama alanı, ülkenin kayıt veritabanında güvenlik, yasama, sağlık ve yargı gibi çeşitli sektörlerde olmuştur. Hükümet ayrıca Blockchain’e dayalı ulusal kimlik yönetim sistemi olan ID-kaarts’ı da oluşturmuştur. Elektronik ikamet (e-residency)1 kuran dünyadaki ilk ülke olmasının ardından Estonya, Blockchain inovasyonunda da lider bir ülke olmaya en büyük adaylardandır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*Nwj5VK3ZI23gnAk7FFa4Ww.jpeg" /></figure><p>Dubai hükümeti ileri teknolojileri her zaman araştıran ve merak eden bir yapıya sahiptir. Örneğin Dubai’nin yapay zekanın benimsenmesi ve uygulanmasına adanmış bir bakanlığı bulunmaktadır. Şehir hükümeti, 2020 yılına kadar Blockchain ile yönetilen ilk hükümet olmayı ümit etmektedir. Planın temel amacı, lisans yenileme, fatura ödeme ve vize başvurularının kolaylaştırılmasında Blockchain teknolojisinin gücünü artırmaktır. Dubai, her yıl milyonlarca turist ve ziyaretçiyle öne çıkan bir turizm merkezidir ve bu da her yıl yaklaşık 100 milyon belgenin işlenmesi anlamına gelmektedir. Bu görevler için tamamen Blockchain’de barındırılan kağıtsız bir işlem sistemine geçerek, Dubai hükümeti yılda 1,5 milyar dolara kadar tasarruf potansiyeli taşımaktadır. Finansal teknolojiler konusunda son derece başarılı görünen Singapur, birçoğu pazardaki en büyük kripto para birimleri arasında yer alan, çok sayıda başarılı Blockchain şirketine sahip bir ülkedir. Hem Çin’e hem de Japonya’ya olan yakınlığı, teknolojinin genel merkezi olmasını ve en üst düzey finansal yetenekleri elde etmesini sağlamak için bir Blockchain girişimi olarak Singapur’u eşsiz bir yer yapmaktadır. Singapur Maliye Bakanlığı (MAS) Blockchain teknolojisinin kullanımını teşvik etmek için proaktif bir yaklaşım benimsemiştir. Bu yaklaşımla MAS bankaları ve teknoloji şirketlerini hedefleyen bir proje olan Project Ubin başlatılmıştır (www.mas.gov.sg, 17.10.2018). Proje Ubin, ödemeler ve menkul kıymetler konusundaki takas mantığını uygulamak amacıyla DLT kullanımını araştırmak için endüstri ile işbirliği yapan bir proje olarak duyurulmuştur. 23 Avrupa ülkesi bir Avrupa Blockchain Ortaklığı (European Blockchain Partnership) kurulmasına dair deklarasyon imzalamıştır (ec.europa.eu, 27.08.2018). Ortaklık, üye devletler arasında, teknik ve düzenleyici alanlarda deneyim ve uzmanlık alışverişi yapma, kamu ve özel sektörün yararına dijital tek pazar boyunca AB çapında Blockchain uygulamalarının başlatılmasının hazırlığına yönelik bir araç olacaktır. Bu ortaklık, Avrupa’nın Blockchain teknolojilerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında lider bir rol oynamaya devam etmesini sağlama amacıyla atılan bir adım olarak gösterilmektedir. Ortaklık, AB yasalarına ve Avrupa genelinde Blockchain gelişimini kullanan hizmetlere yardımcı olacak açık yönetişim modelleri ile uyumlu bir ortam yaratılmasına katkıda bulunacaktır. Avrupa Komisyonu ayrıca 2018 Şubat ayında AB Blockchain Gözlemevi ve Forumu’nu başlatmıştır ve teknik, toplumsal alanlarda Blockchain’in kullanımını destekleyen projelere 80 milyon eurodan daha fazla yatırım yapmıştır. 2020 yılına kadar yaklaşık 300 milyon euro, daha fazla Blockchain uygulaması için tahsis edilecektir. Bu deklarasyonu imzalayan ülkeler Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti(Çekya), Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, Letonya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İngiltere, Danimarka’dır. Mayıs 2018’de bu ülkelere Romanya ve Yunanistan da katılmıştır. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, kripto paranın devlet tarafından ele alınacağını ve büyük uluslararası kripto şirketlerinin Amerika’da faaliyet göstermek istemediklerini, caydırıcı nitelikte olduğunu belirtmiştir. Eyalet düzeyinde, Illinois Blockchain teknolojisi ile desteklenecektir. Eyalet, uygulama oluşturacak bir proje ile doğum kayıtlarını ve tanımlama sistemini bu teknolojiye geçirmeyi denemeye başlamıştır. Projenin amacı, kimliklerin güvenliğinin kişiselleştirilmesi ve iyileştirilmesidir. Proje, Evernym2 ve Illinois eyalet yönetimi arasındaki işbirliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Ulusal düzeyde, Pentagon ve Savunma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı’nın (DARPA) Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenliğini arttırmak için Blockchain temelli protokolleri benimsemeye yönelik olarak ciddi bir şekilde çalıştığı bilinmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*jRUKI8ZS0eavojU6J4haAQ.jpeg" /><figcaption><a href="https://kriptokritik.com/turkiyedeki-kripto-para-yasasi-ile-ilgili-yeni-gelisme/">Türkiye’deki Kripto Para Yasası İle İlgili Yeni Gelişme</a></figcaption></figure><h4><strong>Türkiye’nin Blockchain’e Bakışı</strong></h4><p>Türkiye’nin ilk finansal Blockchain projesi <strong>Borsa İstanbul (BİST)</strong> Bilişim Teknolojileri ekibi tarafından Eylül 2018’de hayata geçirilmiştir (www.borsaistanbul.com, 09.10.2018). Yapılan bu çalışmayla ilgili olarak henüz teknik bir doküman yayınlanmamış olup, projenin içerik ve amacı kamuya, Borsa İstanbul web sitesinde yer alan duyuru ile ilan edilmiştir. Söz konusu duyuru aşağıda yer almaktadır: “Borsa İstanbul bilişim teknolojileri ekibince hazırlanan söz konusu Blockchain projesiyle Borsa İstanbul, Takas İstanbul ve Merkezi Kayıt İstanbul’un elektronik başvuruya ait müşteri veri tabanında yer alan bilgiler senkronize hale getirildi. Know Your Customer (KYC) konsepti ile hazırlanan projede, belirtilen veri tabanına yeni müşteri bilgisi eklenmesi, mevcut bilgilerin değiştirilmesi ve doküman yönetimi Blockchain ağı üzerinden gerçekleştirilecektir. Böylece veri tabanına bilgi girişindeki olası hataların önüne geçilerek hızlı, güvenilir ve şeffaf bir platformun oluşması sağlandı. Güvenlik altyapısı olarak Blockchain kullanılan uygulamanın teknik altyapısı, yüksek sayıda işlem gerçekleştirebilmekte olup, gerektiğinde diğer projelerde de kullanılabilecektir.” Son yıllarda diğer dünya ülkeleri gibi Türkiye’de de Blockchain konusuna yoğun bir ilgi oluşmaya başlamış, bu konuyla ilgili çalışmak üzere çeşitli araştırma merkezleri, vakıflar ve topluluklar kurulmuştur. Tübitak Bilgem (Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi) tarafından kurulan Blok Zincir Araştırma Laboratuvarı; “Blokzincir ve dijital para konularında akademik açık literatürün takip edilmesi, katkı sunulması, pratik uygulamalarındaki teknolojik altyapıların incelenmesi ve analiz edilmesi, Blokzincir ve dijital para teknolojileriyle ilgili olarak akademik bitirme projeleri/yüksek lisans/doktora tezleri ile uluslararası literatüre katkı verilmesi” (blockchain.bilgem.tubitak.gov.tr, 13.08.2018) amaçları ile Türkiye’de Blockchain adına yapılan çalışmalarda ve uygulama denemelerinde güçlü bir yol gösterici konumundadır. Pek çok üniversite ve kurumların sağladığı eğitimlerin yanı sıra Tübitak tarafından Ankara’da düzenlenen Birinci Blockchain Çalıştayı bu konuda düzenlenmiş en yetkin etkinlik sayılabilir. Etkinlikte araştırma çalışmalarını sunan akademisyenler, teknik anlamda geliştirmecilere destek sağlayabilecek yurt dışı konuklar ve devletin önemli kurumlarından misafirler, Türkiye’nin Blockchain konusunda ne gibi adımlar atacağını tartışmışlardır. Takasbank, Hazine Müsteşarlığı, TCMB gibi kurumlar tarafından bu konunun yakından takip edildiği ve desteklendiği duyurulmuştur. Kasım 2018’de gerçekleşen Sermaye Piyasası Kongresi’nde de “Blockchain: Şehir Efsanesi mi Uygulaması Var mı?” panelinde konu uzmanlarca ele alınmıştır. Özellikle Takas İstanbul’un teknolojinin kullanımında kendilerini bir platform sağlayıcı rolünde görerek yaptıkları yenilikçi projeleri ilk kez duyurduğu panel olması sebebiyle de son derece dikkat çekici olmuştur. Takas İstanbul’un testlerini tamamladığı ve kendi bünyesinde kullanıma aldığı ürünleri, BİGA ve Değer Transfer Sistemi (DTS) olarak açıklanmıştır. Kongre programının yoğunluğu ve panellerin kısıtlı zaman problemi yüzünden Takas İstanbul projeleri çok detaylı bir şekilde aktarılamamıştır, ancak projelerle ilgili makale yayınlama hazırlığı içerisinde oldukları konusunda bilgi vermişlerdir. BİGA olarak adlandırılan projede altına dayalı bir dijital varlık platformu oluşturulmaya çalışılmıştır. Proje adını “bir gram altın karşılığı” ifadesinden almaktadır. DTS projesinde ise Takasbank’ta bloke edilebilecek değerlerin tokenize edilmesi amaçlanmıştır. Bu projeler dışında da “Kitle Fonlaması” ve “Bireysel Emeklilik Sistemi” konularında Blockchain projelerinin yürütüldüğünü duyurmuşlardır</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/607/1*YnKWiAxh8OGJllUKrKOY1g.png" /><figcaption>Takas İstanbul Blockchain Projelerinde Kullanılan Teknolojiler</figcaption></figure><p>Kongrede, Takas İstanbul projelerinde kullanılan teknolojilerin belirtildiği yukarıdaki şekil, Takasbank yetkililerince sunum yapılarak paylaşılmıştır. Tüm projelerde TÜBİTAK ile birlikte yürütüm söz konusudur ve ek olarak özel Fintech şirketleri ile de çalışıldığı görülmektedir. BİGA ve DTS projeleri için gerçekleşen ARGE odağı dijital altın platformu oluşturma ve dijital değer transferi iken henüz canlıya alınmamış olan Kitle Fonlaması ve BES projelerinde daha teknik hedefler verildiği göze çarpmaktadır. Projelerde önyüz teknolojisi olarak Angular JS, Jboss, Truffle, React, Node JS ve Microsoft.Net tercih edilmiştir. Geliştirme dili olarak Ethereum projesiyle ortaya atılmış olan Solidity dili ile birlikte Java, Spring, Go ve Java Script kullanılmıştır. Veritabanı teknolojilerinden Couch DB ve Postgre SQL, Blockchain framework’ü olarak da Hyperledger, Ethereum, Quorum ve Octa’ya başvurmuşlardır. Blockchain okur yazarlığını artırmak ve bu konuda çalışma yapmak isteyen kişileri bir araya getirmek amacıyla, yine 2018 yılında Blockchain Türkiye Platformu, Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) liderliğinde ticari kaygılardan uzak bir çizgide ve bağımsız bir yapıda kurulmuştur. Dünyanın çeşitli üniversitelerinin akademik programlarına dağıtık sistemler ve Blockchain teknolojisinin anlatıldığı dersler dahil edilmekte, bu konuda araştırma laboratuvarları kurulmaktadır. Ülkemizde de Bahçeşehir Üniversitesi’nde Türkiye’nin ilk Blockchain merkezi olan İstanbul Blockchain ve Yenilik Merkezi (BlockchainIST Center) kurulmuştur. Blockchain teknolojisinin akademik programlarda yer alması bilgi ve teknolojinin gelişmesi, aktarılması, oluşan talebin karşılanması gibi alanlarda fayda sağlayacaktır. Deloitte Türkiye ile Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD)’nin 2018’de yayınladığı Türkiye Blockchain araştırma raporuna göre; Türkiye’de Blockchain uygulamalarının gelecek yıldan ziyade, önümüzdeki beş yıl içinde etkili olması beklenmektedir (www2.deloitte.com, 16.12.2018).</p><p><strong><em>İnternet Kaynakları </em></strong><br>Bitcoin Blockchain. Erişim Adresi: <a href="https://www.blockchain.com/en">https://www.blockchain.com/en</a> (20.06.2018). Deloitte — TÜSİAD 2018 Yılı Türkiye Blokzincir Araştırması. Erişim Adresi: <a href="https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/consulting/blokzincirpotansiyelinin-kesfi.pdf">https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/consulting/blokzincirpotansiyelinin-kesfi.pdf</a> (16.12.2018). Distributed Ledger. Erişim Adresi: <a href="https://www.coindesk.com/information/what-is-a-distributed-ledger/">https://www.coindesk.com/information/what-is-a-distributed-ledger/</a> (03.07.2018). Ethereum Blog. Erişim Adresi: <a href="https://ethereum.github.io/blog/2015/04/13/visions-part-1-the-value-ofblockchain-technology/">https://ethereum.github.io/blog/2015/04/13/visions-part-1-the-value-ofblockchain-technology/</a> (28.06.2018). Ethereum White Paper. Erişim Adresi: <a href="https://github.com/ethereum/wiki/wiki/White-Paper">https://github.com/ethereum/wiki/wiki/White-Paper</a> (01.08.2018). Financial Times <a href="https://www.ft.com/content/eb1f8256-7b4b-11e5-a1fe-567b37f80b64">https://www.ft.com/content/eb1f8256-7b4b-11e5-a1fe-567b37f80b64</a> (16.12.2018). Tübitak Bilgem Blok Zincir Araştırma Laboratuvarı. Erişim Adresi: <a href="http://blockchain.bilgem.tubitak.gov.tr/bc-calistay/bclabs.html">http://blockchain.bilgem.tubitak.gov.tr/bc-calistay/bclabs.html</a> (13.08.2018). Erişim Adresi:https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/european-countries-join-blockchainpartnership (27.08.2018). Erişim Adresi: valley.swiss/why-switzerland (04.10.2018). Erişim Adresi: <a href="http://www.borsaistanbul.com/duyurular/2018/09/05/turkiye-nin-ilk-finansal-blockchainprojesi-borsa-istanbul-bilisim-teknolojileri-ekibi-tarafindan-hayata-gecirildi">http://www.borsaistanbul.com/duyurular/2018/09/05/turkiye-nin-ilk-finansal-blockchainprojesi-borsa-istanbul-bilisim-teknolojileri-ekibi-tarafindan-hayata-gecirildi</a> (09.10.2018). Erişim Adresi: <a href="http://www.mas.gov.sg/Singapore-Financial-Centre/Smart-Financial-Centre/Project-Ubin">www.mas.gov.sg/Singapore-Financial-Centre/Smart-Financial-Centre/Project-Ubin</a> (17.10.2018)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=58246f25bd2c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Görüntü İşleme ve Dijital Fotogrametri/Biyometri Teknikleri İle Birey Tanıma]]></title>
            <link>https://medium.com/@baturalpguvenc/g%C3%B6t%C3%BCnt%C3%BC-i%CC%87%C5%9Fleme-ve-dijital-fotogrametri-biyometri-teknikleri-i%CC%87le-birey-tan%C4%B1ma-747376029a87?source=rss-2dc0e123c3ac------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/747376029a87</guid>
            <category><![CDATA[image-processing]]></category>
            <category><![CDATA[image-recognition]]></category>
            <category><![CDATA[fingerprint-system]]></category>
            <category><![CDATA[recognition]]></category>
            <category><![CDATA[face-recognition]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Baturalp Guvenc]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 27 Jun 2022 18:54:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2023-01-26T07:22:48.352Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*Y_9ktAWpH18H_20O1ROx-g.jpeg" /></figure><h3><strong>Öz</strong></h3><p>Bu çalışma ile yüz tanımanın iki temel metodundan biri olan <strong>biyometrik öznitelik </strong>tabanlı yöntemlerin modellenerek karşılaştırılması ve bu metodun yüz tanıma sistemlerinde farklı alternatifler oluşturacak şekilde modellenmesi amaçlanmıştır. Yüz tanıma teknolojisine etimolojik, antropolojik ve yapı-sökümcü bir şekilde yaklaşılmıştır. Yüz tanıma için farklı veri tabanları kullanılarak sanal sistemler eğitilmiş ve test verileri ile yöntemlerin sonuçları karşılaştırılmıştır. Farklı durumlardaki tanıma performansları ve yüz tanıma probleminin zorlukları karşısındaki başarımları değerlendirilmiştir. Bu sistemin farklı durumlar için alternatif bir çözüm olabileceği belirlenmiştir. Aynı zamanda mevcut makalenin sonunda Python ile bir kodlama örneği oluşturulmuş, yüz üzerinde denenmiştir.</p><p><strong>Anahtar Kelimeler:</strong> <em>Yüz Tanıma, Yapay Zeka, Parmak İzleri, Biyometrik, Öz Yüzler</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/564/1*JaFJFYPKqUH2L5Bl5oGqqA.jpeg" /><figcaption>fotogrametri/biyometri</figcaption></figure><h3>Giriş</h3><p>Teknolojik tekillik ile beraber güvenlik vazgeçilmez unsurlar arasında yer almaya başlamıştır. Her türlü sistemin güvenliğini artırıcı yöntemler kullanılmakta ve alternatif çözüm arayışları devam etmektedir. Kişinin fiziksel özelliklerinin kimlik tespitinde kullanılması esasına dayanan biyometri ve fotogrametri teknolojileri, son yıllarda oldukça sık karşılaşılan güvenlik yaklaşımlarındandır. Bu yazının içerisinde fotogramtetri sistemlerine ve teknolojilerine çok değinmemek ile birlikte giriş niteliği taşıyan büyük bir adım atacağız. Biyometrik sistemler ve yapay zeka ile bu sistemlerin uygulanmasını, dezavantajları ve avantajları ile birlikte söküme uğratacağız.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/566/1*y71aWxrPth2MgAYFlonHFQ.png" /><figcaption>Genel Biyometrik Şema Örneği</figcaption></figure><h4>Biyometri</h4><p>Biyometri, kişilerin <em>fiziksel</em> ve <em>aksiyomatik</em> (davranışsal) özelliklerini ölçen ve bu özellikleri tanıyarak kimlik saptamak üzere geliştirilmiş bilgisayar kontrollü, otonom sistemler için kullanılan genel bir terimdir. Esasen <strong>psikanaliz</strong>den çok daha güvenilir bir yöntemdir. Biyometrik sistemler, insan beyninin <em>kişiyi tanıma ve diğerlerinden ayırt etme</em> yöntemleri ile benzer bir şekilde çalışmaktadır. Bu sistemler temelde kişinin sadece kendisinin sahip olduğu, kendisi olduğunu kanıtlamaya yarayan, değiştiremediği ve diğerlerinden ayırt edici olan fizyolojik, topolojik ve morfolojik özelliklerin tanınması prensipleri ile çalışır. <strong>Kısaca biyometri, biyolojik verilerin ölçümü, analizi ve yorumudur.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/334/1*7MFTBXFZ7zwJHKlraZ7FIw.jpeg" /></figure><h4><strong>Biyometrinin Geçmişi</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*fNM7FDQXXlMILAA2OhBGSw.jpeg" /><figcaption>eski bir biyometrik yöntem</figcaption></figure><p><strong>Dijital Fotogrametri</strong> ve<strong> Biyometri</strong> kullandıkları teknikler bakımından<em> birbirleriyle oldukça ilgilidir</em>. Bu nedenle Dijital fotogrametrik tekniklerin kimlik tanıma da kullanılması mümkündür. Biyometrik sistemler güvenlik uygulamaları içerisinde iki farklı biçimde kullanılmaktadır. <strong>Kişi doğrulamada</strong>, kişi sisteme kimliğini söyler ve biyometrik özellik bu kimliği doğrulamakta kullanılır.<strong> Kimlik doğrulamada </strong>kişinin biyometrik özelliği önceden sistemde saklanır ve doğrulama sırasında alınan özellikle karşılaştırılır. Eğer değerler yeterince yakınsa, kişinin kimliği doğrulanır. Kişi algılamada, kişi kimlik belirtmeden tanınmaya çalışılır. Data-base üzerinde bir arama gerçekleşir ve biyometrik özellik bütün yapılar ile karşılaştırılır. Eğer en benzer olan kişinin nitelikleri ile aradaki fark belirli bir eşik değerden küçükse, bu durumda kısmi tanıma gerçekleşir. Yöntem fark etmeksizin, yapılan işlem <strong>temel özellik noktaları</strong>nın belirlenimidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/327/1*p_0IlehZ2kRKbXt45jAoCA.jpeg" /></figure><ul><li>İris farklılıkları</li><li>Yüz hatları ve mimikler</li><li>Parmak izleri</li></ul><p>gibi farklılıklardan yararlanılarak bireyi tanıma işlemi gerçekleştirecek biyometrik sistemler yaratılmıştır. Ve bu<em> distopik </em>işlemlerin hepsine bu çalışmada değineceğiz. <strong>Unutulmaması gereken en önemli hususlardan biri biyometrinin en çok ve en verimli şekilde yüz tanımada kullanılıyor oluşudur.</strong> Parmak izleri, irisler gibi farklılıklarımıza da değineceğimiz çalışmamıza başlayalım;</p><h3>Yüz Tanıma</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/563/1*Nim5jhT1GLQMby3QcOglJw.jpeg" /><figcaption>Klasik Parselleme</figcaption></figure><p><strong>İnsan özellikle fenotipi ile kendine özgü bir öznedir</strong>, bu karakteristik özellikler tanınmasına, kimliğinin tespitine yardımcı olur. Yüz tanımlama sistemlerinin temeli, mevcut yüz ve yüzlerin imgelerden o yüzle ilgili karakteristik özelliklerin çıkartılmasına dayanmaktadır. Yüzümüzün içerdiği özelliklerin fazlalığı bu özellikleri kullanacak yöntemlerin sayısını da arttırmıştır. Yüz tanıma sistemleri güvenlik için bazı durumlarda vazgeçilmez olsa da avantajları olduğu gibi dezavantajları da vardır;</p><h4>Avantajları:</h4><ul><li><em>İnsan yüzleritek yumurta ikizleri haricinde birbirinden tamamen farklıdır</em></li><li><em>Parmak izindeki kadar kolay taklit edilemeyecek özellikleri barındırır. Bundan dolayı taklit edilmesi oldukça zor bir tanıma yöntemidir.</em></li><li><em>Örnek alma işleminin sadece bir kamera ile kolaylıkla yapılabilir.</em></li></ul><h4>Dezavantajları:</h4><ul><li><em>Uygulanması diğer yöntemlere göre oldukça zordur.</em></li><li><em>Çevre koşullarından çok fazla etkilenmesi. Kişilerin yüzündeki ufak mimiklerden bile tanımanın yanlış sonuçlar verebilme ihtimali vardır.</em></li><li><em>Yüzde oluşacak bir yara ve hasarın tanımayı olumsuz etkilemesi söz konusudur.</em></li></ul><p>Bütün bu değerlendirmeyi bırakıp artık yüzün nasıl belirlendiğini birlikte öğrenelim. Yüzün belirlenmesinin tarihçesinde oldukça çok yöntem ortaya çıkmıştır. Farklı yöntemlere sahip olan sistemler olsa da genel itibari ile yapılan işlem tektir. <strong>Tüm yapılan sabit iki görüntünün karşılaştırılmasıdır. </strong>Ve bu karşılaştırma sistemlerinde temel olarak iki teknik kullanılır.</p><p>Bunlar;<br>- <em>Bütünsel belirleyiciler, tüm yüzü kapsar.</em><br>- <em>Kısmi belirleyicilerde(yukarıda bahsettiğim temel özellik noktaları), göz, dudak, ve burun incelenir.</em></p><p>Yüz tanımlama teknolojilerinde dünyada yaygın olarak <strong>dört temel yöntem</strong> kullanılmaktadır:</p><h4>1- Öz-yüzler:</h4><p>Bu teknoloji MIT (Massachusetts Institute of Technology) tarafından geliştirilmiştir. Bu yöntem, bir insanın yüzünün 100–120 adet sabit öz yüz ile üretilebileceği prensibine dayanır. Yeni eklenen her kişinin yüzü, “ana” belirlenmiş yüzlerle uyum oranları derecelendirilerek belirli bir parametre haline getirilir. Bu parametreler değerlendirilmek ya da karşılaştırılmak için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*r3F0iJ6ITh9W84kWoC4biQ.jpeg" /><figcaption>bölgesel parçalar</figcaption></figure><h4>2- Bölgesel Özellik Analizi:</h4><p>Yüzlerimizin birbirinden farklı kısımlarından alınan onlarca özellik kullanılır. Bu yüz bloklarının özelliklerinin bütün içindeki konumları arasındaki ilişkileri ölçer. Yatayla 25–30, düşeyle 15–20 derece farklı açılardaki resimleri işleyebilmektedir. Bu metot, öz yüz tekniğinin bir türevidir. Aslında öz yüz tekniğinden en büyük farklılığı bir referans olarak “ana” yüzler ile karşılaştırılmamaları.</p><h4>3- Otomatik Yüz Ölçekleme:</h4><p>Gözler, burun ve ağzın köşeleri arasındaki mesafeleri ve mesafe oranlarını ölçerek buradan ortaya çıkabilecek farklılıkları kullanan bir yöntemdir. Lakin kilo almak gibi fizyolojik değişikliklerde, bu sistem diğerlerine oranla daha yanılmaya müsaittir.</p><h4>4- Yapay Sinir Ağları:</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/488/1*_KzlNhuZDISC1P4bX3Pogw.png" /></figure><p>Yapay sinir ağları, bir insanın yüzünü tanıyabilmek için bir insan beyni gibi kullanılır. Öğrenme yetisine sahiptir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/476/1*eQN5g1LQ1CYmebaEriMIIQ.png" /></figure><p>Bu yöntemlerden <strong><em>öz yüz</em></strong>, <strong><em>bölgesel özellik analizi </em></strong>ve<strong><em> sinir ağları</em></strong> yöntemleri bütünsel belirleyici tekniklerden, otomatik yüz eşleme kısmi belirleyici tekniklerdendir. Günümüzde<strong> en yaygın olarak kullanılan yüz tanıma yöntemi öz yüz tabanlı yöntemlerdir</strong>. Bu yöntemdeki temel amaç, sistemin veri tabanında yer alan görüntülerin ayırt edici karakteristik özelliklerini kullanarak olabildiğince az boyutlu bir uzay oluşturmak ve<strong> görüntüleri bu yüz uzayında karşılaştırmak</strong>tır. Bu uzayın temel vektörleri, yüzlerin yerel ve global bazı özelliklerini ortaya çıkarırlar ve görüntülerin içeriği hakkında bilgi verirler.</p><p><em>Şimdi değindiğimiz 4 temel yüz tanıma özellikten bizi en çok ilgilendirenlere odaklanmaya çalışalım ve birlikte ayrıntılarına değinelim. Ve yüz tanıma teknolojisinin hangi aşamalar ile tanıma yaptığını ya da yüzü nasıl seçtiğini görelim;</em></p><h4>Öz Yüz</h4><p>Yüz görüntüleri şeklinde olan bu vektörlere öz yüz adı verilir. Öz yüzler(vektörel) belirledikleri temel özellikler doğrultusunda gri değerlerden sapmalar gösterirler. Öz yüz yönteminde tanıma işlemi, sisteme girdi olarak verilen görüntünün yüz uzayındaki izdüşümünün alınması ve bu vektörün veri tabanındaki izdüşümü alınmış diğer yüzlerle karşılaştırılması ile gerçekleştirilir. Öz yüz tabanlı tanıma yöntemleri ışığa ve yüz ifadelerine karşı az değişken olmasına rağmen, yüzün büyüklüğüne karşı oldukça duyarlıdır. Bunun temel sebebi ışık değişimlerinde komşu piksellerle olan ilişkinin yüksek olması, ancak yüz büyüklüklerinin değişiminde ilişkinin kaybolmasıdır. Bununla beraber öz yüz tabanlı yöntemlerde öznitelik vektörlerinin hesaplanmasında yüzün tümünün ele alınması, saç, gözlük, sakal gibi özelliklerin yüz tanımada kullanılmasına yol açmaktadır. Bu da sistemin performansını azaltmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/630/1*stoCwC8KnluPb3uaD7lqUw.png" /></figure><h4>Belirlenim (Yüz Algılama)</h4><p>Kısmi belirleyici tekniği kullanılarak yapılan çalışmalar çok fazla zaman gerektirmektedir ve karışık matematiksel işlemler içerir. Yöntem, yüz üzerindeki belirleyici özelliğe sahip alanların boyutlarını birbirleri ile olan uzaklıkları ve geometrisi veya bunların oluşturduğu vektörlerin karşılaştırılması ile yapılan tanımlama yöntemidir. Bugüne kadar kullanılan ilk yüz tanımla metodudur. Yüz karakteristiği tanımlanırken göz çukurlarının saptanması, elmacık kemiğini çevreleyen bölgelerin taranması, ağız kenarlarının belirlenmesi, kulak memesini analizi gibi çeşitli metotlar kullanılır. Yüz üzerinde dikkati çeken 120 adet ayırt edici özellik olduğu bulunmuş, bunlar içerisinde 68 ana özellik ortaya çıkmıştır. Bu ana özellik unsurları arasındaki uzaklıkların ölçülmesi (tanımlama algoritması) ve bu uzaklıkların tanıma algoritmasında gerekli yerlere oturtulması ile matematiksel bir ifade haline gelir. Bu ifade kullanılan yüze ait olan ve başka birinin yüzünden elde edilecek başka bir ifadeden tamamen farklı bir formül olarak adlandırılır. Bunun sonucunda daha önceden tanıtılmış yüzlerin, kısaca kişilerin bilgisayar yardımı ile kolayca hatırlanabilmesi ve ihtiyaç duyulduğunda tanımlana bilmesi oldukça kolaydır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*IRLvUM_zVf-tupTxMNU5hg.gif" /><figcaption>geometrik tanımlama</figcaption></figure><p>Yüzde geometrik tanımlamayı gerçekleştirmek için seçilen noktaları örneklendirecek olursak; yüz üzerindeki tanımlayıcı özelliğe sahip olan göz, kaş, ağız, burun ve özellikle çene, örnek olarak sayılabilir. Yüz tanımanın en önemli aşaması şüphesiz görüntüde makine duyargaları ile algılanan yüzün görüntülenmesi ve seçilmesidir. Bulunan yüzlerin sayı ve (piksel)kalitesi yüz tanıma yönteminin başarısını doğrudan etkilemektedir. Yüz tanıma adımları olarak; herhangi bir yüz aşağıdaki adımların uygulanması ile bilgisayar tarafından algılanarak gerekli yerlere kaydedilir. Karşılaştırılması istenen verilerle eşleştirme yapılır.</p><h4>Görüntüde İnsan Yüzün Bulunması (Yüz Analizi)</h4><p>Ten renginin insanlar tarafından kolaylıkla ayırt edilebildiği düşünüldüğünde, bu özelliğin yüz tespiti için kullanılmasının daha doğru olduğu görülmektedir. Ten rengi yüz üzerinde belki de ilk ayırt edilmesi gereken noktalardan biridir. Seçme işini oldukça kolaylaştırmaktadır.</p><p>Ten rengi tanıma konusunda farklı renk uzaylarında birçok çalışma yapılmış, görüntüde ten rengi bulmak için normalize edilmiş (bir optimum normal bulunmuş kahverengi ve ten rengi renk skalası) RGB renk uzayı kullanılmıştır. Ten rengi olabilecek renkte olan pikseller aynen kalırken, ten rengi olarak algılanamayan pikseller siyaha dönüştürülür. Böylece sadece ten rengi olabilecek bölgeler, diğer alanlardan ayrılmış olur. Renkli resimlerde yüz bölgesinin belirlenmesinin bir diğer yolu ise normalize edilmiş RGB renk uzayında bazı sınırlamalar kullanarak yüzün bulunması amaçlanmıştır. Ten rengi harici bölgeler insanların tepe noktasında genellikle yüz ve boyun çevresinde açıkça göründüğü için, vücut üzerinde yüzün tespit edilmesine de olanak sağlamaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/540/1*bYFHF_yzfwGQLbIwYRy-Ew.png" /><figcaption>renk ayrımı</figcaption></figure><p><strong>normr</strong>=(r/(r+g+b))*255</p><p><strong>normg</strong>=(g/(r+g+b))*255</p><p>Ten rengi analizi için aşağıdaki sınırlamalar kullanılmıştır (standart renk skalası).</p><p>90 &lt;<strong> normr</strong> &lt; 145 ,60 &lt; <strong>normg</strong> &lt;100</p><p><em>Daha sonra Ten rengi olarak belirlenmiş görüntü gri seviye resme dönüştürülür.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/149/1*CO09p5Y9WPN1E9LovsILkg.jpeg" /></figure><p>Gürültülerin elenmesi için ortalama alma işlemi uygulanır. Gri seviyedeki resim lokal (görüntü eşikleme) eşikleme algoritması kullanılarak ikili resme dönüştürülür. Elde edilen siyah-beyaz imge üzerinde iyileştirme amaçlı olarak önce morfolojik işlemler (açma, kapama), daha sonra da ten bölgesi içinde kalan boşlukların ten alanına dahil edilerek düzeltme işlemleri uygulanır. Görüntü içerisinde olası tüm ten bölgeleri birbirinden ayrıştırılmalıdır.</p><h4>Bölütleme</h4><p>Önce bölütleme yapılarak gruplar etiketlenir. Renk ayrımına benzer olsa da yöntemler oldukça farklılık göstermektedir. Birbiri ile bağlantılı olan (komşu) 1 değerli piksellere aynı etiket numarası verilir. Bölütleme sonucunda kaç tane grup olduğu anlaşılmaktadır. Bölütlemeden sonra hangi grubun yüzü oluşturmuş olduğu belirlenmelidir. Bunun için her bir grupta aşağıdaki özellikler bulunmalıdır. Grubun alanı ( kaç tane 1 değerli piksel içerdiği ) , alanın ağırlık merkezi, ortalama yükseklik ve genişlik hesaplanır</p><p>Ortalama yükseklik hesaplanırken ağırlık merkezin üstünde kalan kısmın ağırlık merkezi Cl, ağırlık merkezinin altında kalan kısmın ağırlık merkezi <strong>C2</strong> bulunur. <strong>(Cl+C2)*2</strong> değeri de ortalama yüksekliği vermiş olur. Aynı işlem ortalama genişliğin bulunmasında da yapılır. Hangi alanın yüz olduğu belirlenirken yüzün oranlarından faydalanılır. İnsan yüzünün boyunun enine oranı yaklaşık olarak <strong>altın orana</strong> eşittir <strong>(Phi Ø= 1,618034)</strong>. Ortalama yüksekliğin ortalama genişlik oranı bu değerler arasında çıkan grup yüz olarak belirlenir. Ancak hatalı olarak oluşmuş alanlarda bu değeri verebilir. Bu nedenle bu oranı sağlayan ve alanı en büyük olan bölüm yüzün bulunduğu bölüm olarak belirlenir ve çerçeve içine alınır.</p><h4>Yüzdeki Özellik Noktalarının Çıkartılması (Görüntüyü Veriye Çevirme)</h4><p>Resimdeki yüz alanları tespit edildikten sonra, yüzdeki özellik noktalarının çıkartılmasına geçilir(<strong>dataya dönüştürme</strong>). Genellikle çalışmalarda yüzdeki özellik noktaları olarak kaşlar, göz merceği ve göz çukurları, burun ve dudaklar seçilir(yukarıda bahsedilen öz-yüz özelliği). İlk olarak yüzün yatay ve düşey izdüşümü çıkartılır. Bu <strong>izdüşüm </strong>grafiğindeki minimum ve maksimum noktalar bulunur. Bu noktalar yüzdeki özellik noktalarının yerlerini gösterirler.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/351/1*80SNq7F2uvMXzvXM1vCIiw.jpeg" /><figcaption>Yüzdeki özellik noktalarının yatay ve dikey izdüşümü ile belirlenimi</figcaption></figure><p>Özellik noktalarının yerini gösteren bu değerler yaklaşık değer olarak kabul edilerek, bu noktaların yerlerinin daha hassas olarak bulunmasına geçilir.</p><p>İlk olarak bulunan yüz alanı görüntüsünün yatay izdüşümü alınır. <strong>Bu izdüşüm grafiğindeki en büyük değerin bulunduğu maksimum nokta burunu gösterir</strong>(Genellikle).Bu değer aynı zamanda burnun y koordinatıdır. Yüz görüntüsü yatay izdüşümün maksimum olduğu bu burun noktasından alt ve üst olmak üzere ikiye kesilir. <strong>Üst bölgede kaşlar ve gözler, alt bölgede ise ağız bulunur.</strong> Yatay ve düşey izdüşüm yöntemiyle bulunan özellik noktalarına ait <strong>x ve y</strong> değerleri çıkartılır ve özellik noktalarına ait nokta numarasına göre kaydedilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*v2AkQr925YyuDvsuC3lYkg.jpeg" /><figcaption>iz-düşüm</figcaption></figure><p>Yüze ait özellik noktalarının çıkartılması oldukça zordur. İşlemi zorlaştıran sebepler kısaca şunlardır:</p><ul><li><strong>Geometrik bakış noktası:</strong> <em>Aynı insana ait yüz bilgisi, yüzün hangi noktadan resmedildiğine bağlı olarak oldukça farklı bir hale dönüşebilir. Örneğin </em><strong><em>insan yüzünün ön ve yan profillerden görünüşü oldukça farklıdır.</em></strong><em> Resim içerisindeki yüzün herhangi bir açıyla dönmüş halini de içeren, dönmeden bağımsız bir yüz tespit sistemi gerçeklemek oldukça güç bir iştir.</em></li><li><strong>Yüzün esnek yapısı:</strong><em> Aynı bakış açısı altında herhangi bir insana ait yüz bilgisi, yüz mimiklerine bağlı olarak çok büyük farklılıklar gösterebilir. Şöyle ki insan güldüğünde veya ağladığında yüzündeki ifade, dolayısıyla yüz bilgisi oldukça değişecektir.</em></li><li><strong>Aydınlatma ve çevre koşulları:</strong><em> Aynı yüze ait görüntü bilgisi, aynı bakış açısı altındaki farklı aydınlatma ve diğer çevre koşullan sebebiyle değişime uğrayabilmektedir. Özellikle </em><strong><em>gerçek zamanda</em></strong><em> </em><strong><em>(real-time)</em></strong><em> elde edilen video görüntüleri üzerindeki insan yüzlerinin tespiti sisteminin gerçeklenmesi aşamasında standart bir aydınlatmanın oluşturulmasına gayret edilmektedir. Eğer aydınlatma olayı bizim kontrolümüz dışında gerçekleşiyorsa, elde edilen sayısal resimdeki hatalı aydınlatmadan kaynaklanan bilgi bozulması bazı görüntü işleme teknikleri kullanılarak en aza indirilmeye çalışılmaktadır. Bu işlemlere ise genel olarak “</em><strong><em>ön işlemler</em></strong><em>” denilmektedir.</em></li></ul><p>Bu işlemlere örnek olarak; <strong>histogram eşitleme ve kontrast artırma </strong>gibi işlemlerini verebiliriz. Yüz yakalama işlemi, kişinin yüz özelliklerini baz alarak analog bilgileri (yüz) dijital bilgiler kümesine (veri) dönüştürür. Yüzünüzün analizi, temelde bir matematik formülüne dönüştürülür. Bu sayısal koda<strong> yüz izi </strong>adı verilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/235/1*c1bKiWzK-8Wb0IQwlUYoig.jpeg" /><figcaption>izler</figcaption></figure><h4>Eşleştirme</h4><p>Yüz tanımanın son adımına(ve muhtemelen en zorlarından biri)nihayet geldiğimize göre devam edelim; Oluşturulmuş olduğumuz yüz izi, bilinen diğer yüzlerden oluşan bir veritabanıyla karşılaştırılır. Ve matematiksel işlemler yapılan yüz, daha önce işlemlerin yapılı olduğu resmi havuzdan yani bir veritabanından yüzü seçer ve kimliğini ayırt eder. Ayırt etmeden sonra depolanır ve işlemimiz sona erer. Matematiksel formüle yani bir veriye dönüşmüş her yüz veritabanındadır. Örneğin, devletimizin çeşitli şehir belediyeleri veritabanlarından alınan <a href="https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf"><strong>650 milyon fotoğrafa erişimi vardır</strong>.</a>(<em>kaynak linki</em>)Yine örnek vermek gerekirse Facebook’ta, bir kişinin adıyla etiketlenen tüm fotoğraflar Facebook’un veritabanına girer ve yüz tanıma için kullanılabilir. Yüz izinizin yüz tanıma veritabanında ki bir görüntüyle eşleşmesi durumunda bir karar verilir. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının düzenli olarak yüz tanıma teknolojisiyle etkileşimde bulunduğu tahmin edilmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/235/1*ekirmO3CJJ71Nt4rHh84og.jpeg" /><figcaption>eşleştirme</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/657/1*8MCXDhnyQ6qbJ8MT6lR1Og.png" /><figcaption>Eşleştirme Şeması (Yapay Sinir Ağları ile)</figcaption></figure><h3>Parmak İzi Tanıma</h3><p><strong>Tarihçe: </strong>Parmak izinin oldukça eski bir tarihi vardır. Nehemiah Grew (1684), Marcello Malpighi (1686) ve J. E. Purkinje (1823) adlı bilim adamları parmak izlerinin birtakım özellikler barındırdığına dikkat çekmiş olmalarına rağmen bu özelliklerin kişi tespitinde kullanacak kadar benzersiz olduğunu ortaya sürecek herhangi bir argüman ortaya sunamamışlardır. Parmak izinin eşsiz olabileceğinin ihtimali ilk kez bu iki bilim insanı tarafından öne sürülmüştür.</p><p>Siz sıkılmadan hemen konuya dönelim. Günümüzdeki sistemlerde bu sınıflandırma <strong>genelde iki parmaktan alınan örnekler</strong> üzerinde gerçekleştirilmektedir. Tek parmaktan alınan bilgi ile de aynı işlem yapılabilir olmasına rağmen güvenlik ve stabil çalışma açısından en az iki parmak izi alınmaktadır.</p><p>Ülkemizde parmak izinin incelenilmesi ve <strong>biyometrik tanıma olarak kullanılması </strong>1910 yılında Macar Türkü olan <em>Yusuf Cemil</em> tarafından başlatılmıştır. Daha sonra ise polis teşkilatı tarafından kullanılmıştır.</p><p>Özellikleri:</p><p><strong>Galton</strong> ve <strong>Henry</strong>’nin(bilim insanları)çalışmaları sonucunda ortaya çıkan sınıflar çizgilerin şekline göre ayrılmaktadır ve bu sınıflar aşağıdaki gibidir:</p><p>Yay (arch)</p><p>Döngü (loop)</p><p>Helezon (whorl)</p><p>Daha detaylı işlemler için bu sınıflarda alt sınılara bölünmektedir.</p><p>Bu sınıflandırmaların yanı sıra parmak izlerine çizgi bazında bakıldığında belirli özelliklere sahip noktalar ortaya çıkmaktadır. Detaylı olarak bu noktaları incelediğimizde belirleyici bir takım kısımlar buluruz.</p><ul><li>Eni boyuna neredeyse eşit olan çizgiler <strong>nokta</strong> (ridge dots) olarak aalandırılır</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/138/1*bLiLykkEBoTaB8QrNJ47rA.jpeg" /></figure><ul><li>Noktalardan daha uzun olan ve değişken boyutlu çizgilerde vardır ve <strong>ada</strong> (island) olarak adlandırılır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/71/1*aNclUdSXpLuxrIiX0_b13A.jpeg" /></figure><ul><li>Bir çizginin bölünüp birden çok çizgiye ayrılıdığı noktalar<strong> çatal</strong> (bifurcation) olarak adlandırılır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/127/1*18_jV-zpL1g1TAb9iKYDaA.jpeg" /></figure><ul><li><strong>Karşılıklı çatal</strong> (opposed bifurcation)</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/70/1*9uyRrr6kP2rpTl2qI84tFg.jpeg" /></figure><ul><li><strong>İkili Çatal</strong> (double bifurcation)</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/70/1*5QuqO1EkTC3sKHzU7OM6Lw.jpeg" /></figure><ul><li><strong>Üçlü Çatal</strong> (trifurcation)</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/70/1*Vqs-vcBDVn0d_XLchCbVpw.jpeg" /></figure><ul><li>Çizgilerin bitiş noktaları da özel olarak ele alırız.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/128/1*-9-jU2Xj4vPtoxaywyLxjg.jpeg" /></figure><ul><li>Birden fazla çizginin kesiştiği noktalar da özel olarak ele alınır.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/69/1*KeZPcxhajE628pGpB1cSoQ.jpeg" /></figure><ul><li>Bir çizginin çatallaşıp kısa bir mesafe sonra tekrar birleşmesi sonucunda oluşan kapalı yapıya <strong>göl</strong> (lake) adı verilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/69/1*2Ka1w4Gq9FR9BbrkjPYbIg.jpeg" /></figure><ul><li>Paralel giden iki çizgiyi birleştiren kısa çizgilere de <strong>köprü</strong> (bridge) adı verilir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/71/1*TLkhixUhyv8VX9CAoj8iLw.jpeg" /></figure><p>Parmak izi tanıma işlemi korelasyon yöntemiyle yapıldığı gibi yukarıda belirtilen özel noktaların yer ve sırasına göre de yapılabilir. İkinci işlem için kesinlikle grafik yapısı oluşturulmalıdır. <strong>Korelasyon işlemi</strong>nin doğru sonuç verebilmesi yön bilgisine de bağlı olduğundan(<strong>vektörel</strong>) örnek alınırken buna dikkat edilmelidir.</p><p>Parmak izinden gerekli özellikleri çıkarmak için belli başlı görüntü işleme tekniklerini uygulanmaktadır.</p><ul><li>Görüntünün gürültülerden arındırılması</li><li>Kenar algılama</li><li>Özelliklerin çıkarılması gibi</li></ul><p>Parmak izinin gürültülerden arındırılması işleminde belirli filtreler kullanılır. <strong>Median</strong>, <strong>mean </strong>(<em>genellikle gürültü engellerken netliği bozar</em>)<strong> </strong>ve <strong>gaussian</strong> gibi filtreler(<em>matematiksel</em>) bunlardan bazılarıdır.</p><p><em>Kenar algılama filtreleri </em>olarak <strong>sobel</strong>, <strong>gradient</strong>, <strong>prewitt</strong> gibi filtreler kullanılır.</p><p><strong>Avantajları:</strong></p><ul><li>Parmak izinin kolaylıkla alınabilmesi. Devlet hastanelerinde eskiden yürürlükte olmayan KVKK yasalarına göre alınıyordu. Şuan ise veritabanlarından eşleştirilmekte.</li><li>İkizlerde bile farklılık gösterir.</li><li>Parmak izinin değiştirilip bir başka parmak izine benzetilmesi oldukça zordur.</li><li>Belirli özelliklerinin çıkarılıp sadece bu özelliklerin saklanması sayesinde hızlı arama yapılabilir.</li></ul><p><strong>Dezavantajları:</strong></p><ul><li>Örnek alınan parmağın yıpranması sonucu aynı izin tekrar elde edilemeyebilir.</li><li>Kişinin kilo alması gibi fiziksel değişimlerden parmağında etkilenmesi ve parmak izinin eskisiyle örtüşmeyecek hale gelmesi mümkündür.</li><li>Parmak izinin kalıbının kendisi yerine kullanılma ihtimali vardır.</li></ul><p>Özellik çıkarma işlemi için kenar algılama sonucunda elde edilen görüntüde inceltme algoritmaları uygulanıp çizgiler özellik çıkarma için uygun hale getirilir. Daha sonra çizgilerin bitiş ve çatal noktaları elde edilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/236/1*kofirnnRmPDP4XFPUxgH8A.jpeg" /></figure><h3>İris Tanıma</h3><p><strong>Tarihçe: </strong>1936 yılında Frank Burch isimli göz doktoru bir bireyi tanımak için iris desenlerinin kullanılabileceği fikrini öne sürdü. 1985 yılında Dr. Leonard Flom ve Dr. Aran Safir tüm irislerin eşsiz olduğunu ispatlayarak 1987 iris tanıma ile ilgili patentlerini aldılar. Dr. Flom, Dr. John Daugman’dan iris tanımayı otomatik hale getirecek bir algoritma geliştirmesini istemiştir.1995 yılında ilk kez otomatik iris tanıma yapabilen cihazlar piyasaya çıkmaya başlamıştır.</p><p><strong>Özellikleri:</strong></p><p>İris tanıma sistemleri yüz ve parmak tanımada olduğu gibi özel noktaların çıkarılmasıyla yapılamamaktadır. Çok daha farklı olan <strong>‘pattern recognition</strong>’ olarak bilinen <strong>doku arama</strong> yöntemiyle yapılır.</p><p>İris tanımada ilk adım toplu göz resminden iris bölgesinin seçilip bulunmasıdır. Bunun için iris şeklinden yararlanılacağı gibi göz bebeğinin siyah renginden de yararlanılıp histogramdan da bu bölge çıkarılabilir. Ayrıca<strong> </strong><a href="http://www.ibrahimcayiroglu.com/Dokumanlar/GoruntuIsleme/Goruntu_Isleme_Ders_Notlari-7.Hafta.pdf"><strong>sobel kenar algılama algoritması</strong></a> ile kenarlar bulunup ‘circle detection’ algoritmalarıyla da göz bebeği ve iris bulunabilmektedir. Göz kapağının tamamen açık olmadığı durumlarla<em> (asyalı toplumlar)</em> da karşılaşılabileceği için önce göz bebeği ardından irisin bulunması daha iyi sonuçlar verebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*61M6ruyZBMqP0w4sB0PSqg.jpeg" /><figcaption>iris kimliği</figcaption></figure><p><strong>İris bölgesi seçildikten sonra,</strong> bu bölge üzerinden dokuya dayalı olarak özellik çıkarma işlemleri yapılır. Çıkarma ve karşılaştırma işlemlerinin bir çok yolu vardır;</p><p>Bu yöntemlerden biri göz bebeğinin etrafından alınan parçalar üzerinde işlem yapmaktır. <strong>Tüm iris üzerinde işlem yapılmamasının bir diğer sebebi ise göz kapağının yarı kapalı olması ve kirpiklerin irisi örtmesidir.</strong> İris üzerinden göz bebeğine bitişik yerlerden belirli sayıda parça alınarak bu karşılaştırma yapılabilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/277/1*CUAfVcxwi4UuBrJScLZodw.jpeg" /></figure><p>Göz bebeğinin sağından solundan ve altından belirli <strong>sabit büyüklükte parçalar alınır</strong>. Bu parçaların büyüklüğünün <strong>her zaman eşit olduğunu garanti altına almak</strong> için örnek olarak alınan görüntülerin boyutları sabit olmalıdır. İşleme başlamadan önce resmi tekrar boyutlandırmak gerekebilir. Görüntüden örnek olarak alınan bu üç parça birleştirilerek bu üçlü parçaya ait <strong>co-occurance matrisi</strong> oluşturulur.</p><p>Belli bir yönde ‘<strong>d</strong>’, belli bir mesafede ‘<strong>a</strong>’ olarak belirlenen gri seviye değerleriyle iki pikselin resim üzerinde hangi sıklıkta bulunduğunu belirten <strong>matris’e co-occurance matris </strong>denir. Herhangi d ve a değerleri kullanılabilir, bu değerlerin seçimi bir kurala tabi değildir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/850/1*kyFSlLRoFC9f5IqQ_fUoWQ.png" /><figcaption><strong>co-occurance matris</strong></figcaption></figure><p>Yönü belirten açı değeri 0; I, gri seviyeye sahip resmimizde mesafeyi ‘a’ olarak alırsak ; co-occurance matris de <strong>p</strong> ile simgelensin, <strong>i = I (x,y) , j = I (x+a,y) =&gt; p (i,j)</strong> değeri bir arttırılır.<strong> Bu işlem resmin tamamına uygulanır</strong> ve sonuçta <em>co-occurance matris oluşturulmuş olur</em>.</p><p>Bu matris oluşturulduktan sonra yapay sinir ağlarını eğitmekte kullanılır. Daha sonra alınan örnekler üzerinde de aynı işlem yapıldıktan sonra YSA ile sınıflandırma yapılarak eşleştirme sonucu elde edilir.</p><p><strong>Avantajları:</strong></p><ul><li>İris parmak veya yüz gibi vücut dışında olan bir organ olmadığından dolayı zarar görme olasılığı daha düşüktür. Dolayısıyla veriler daha güvenilirdir.</li><li>Parmak izi gibi yöntemlerde örnek alınırken fiziksel olarak temas olduğundan dolayı örnek alma sırasında yanlış veriler alınabilir. İris örneği alınırken ~10cm mesafeden bir resim çekilmesi yeterlidir.</li><li><strong>Tek yumurta ikizlerinde bile iris yapıları farklıdır.</strong> Yani iris dokusu tamamen kişiye özel bir yapıdadır. Çünkü doğumdan sonra gelişir.</li><li>Doğumdan sonra oluşan iris dokusu <strong>dışardan bir etki gelmediği sürece ölene kadar değişmez.</strong></li><li>Göz, insanın ölümünden sonra en kısa sürede değişime uğrayan organlardan biridir.</li></ul><p><strong>Dezavantajları:</strong></p><ul><li>Tanımanın yapılabilmesi için çekilen resmin <strong>çözünürlüğünün ve kalitesinin çok iyi olması gerekir</strong>. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilmeyebilir. Bu işlemin yapılabilmesi için büyük bir altyapıya ihtiyaç vardır.</li><li>Yüksek çözünürlüklü iris resimleri ve üzerine iris deseni basılmış lensler ile var olan sistemleri aşmak zor da olsa mümkün olabilir.</li></ul><h3>Retina Tanıma</h3><p>Retina tanıma işlemi, insanın <strong>göz bebeği arkasındaki damar tabakanın</strong> duyargalar ile seçilip tanınması işlemidir. Bu bölgedeki damarlar kişiden kişiye değişmesine rağmen damar ve göz hastalıklarından (ör:diyabet) damarların etkilenmesi söz konusu olduğundan pek yaygınlaşmış bir yöntem değildir. <strong>Ayrıca örnek alma sırasında kişinin belirli bir noktaya bakması da bu işlemi zorlaştırmakta ve yöntemin az tercih edilmesine yol açmıştır. </strong>İris tanıma sisteminden çok daha ilkel ve zorlu bir sistemdir.</p><p>Retina resmi çekildikten sonra elde edilen görüntüde eşikleme yapılarak damar görüntüsü elde edilir. Bu eşikleme işlemi için gerekli olan değer dinamik olarak (genellikle otsu algoritmasıyla) elde edilir. Daha iyi sonuç almak için eşikleme işlemi <strong>ardışık</strong> olarak yapılır ve birden çok eşik değeri alınarak adım adım damar görüntüsü elde edilir. Ortaya çıkan son görüntü üzerinde özellik çıkarma işlemleri yapılır. Buradan sonraki işlemler parmak izindeki yöntemlere benzemektedir.</p><p>Görüntü işleme teknolojisi ile kullanılan tanıma sistemlerini görmüş olduk. Şimdi bunlardan birini örnekler ile açıklayalım ve her şey daha anlaşılır olsun.</p><h3>OpenCV Kütüphanesi ile Görüntü İşleme</h3><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/768/1*l9DXNRqJepyaH-nuQd2h2A.png" /><figcaption>sıra kodlamaya geldi :)</figcaption></figure><p>Kodlama sırasında daha önceden diğer resimlerden oluşturduğum bir veri tabanı içerisinde yeni yüklediğim bebeklik resimim %80 şekilde uyuşma gösteriyor. (<em>Medium üzerinde okuma oranı düşürmek adına metinler görselleştirilmiştir.</em>)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ob8IYg62xp_fD_liphtWOA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/589/1*SQsFO214-cLna-zKOCqQnA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/623/1*1jVxNJ5SnRdG2fXBRSzezQ.png" /><figcaption>yüz ekleme ve seçilimi için renk değişiklikler, etiket numaralandırması, dizinler</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/468/1*tllL4N3FG4bphO3UcAEvcg.jpeg" /><figcaption>mean filtresi</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/373/1*6P1DYlszt-4fLkqUecN7qA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/855/1*pfT9QhH4Q9-6h8hGsPY76A.png" /><figcaption>numaralandırma</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/468/1*pQRHo7hNWo6P-is-NIBbgg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/813/1*nKLX_p4pNl-BYCS6iRAH2g.png" /><figcaption>oran</figcaption></figure><p>Kısaca bir yüz tanıma işleminin “<strong>openCV</strong>” kütüphanesini kullanarak öğrenmiş olduk. “<strong>Face_recognition</strong>” harici yapıların tanıma sistemlerini ve çalışma prensiplerini onların etimolojisinden başlayarak deyinmiş olduk. Bu çalışmanın kaynakları ve verilerin organizasyon şeması aşağıda bulunan kaynakçada bulunmaktadır. İnsanlar görmenin gözlemci ve gözlenen gibi basit, semantik bir yapıdan ibaret olmadığını, tanımanın ve algılamanın felsefesinin görünenin aksine çok daha farklı olduğunu artık çok daha rahat anlayabiliyor. Kısa retoriğimizi bitirecek olursak, tanıma sistemleri ve bunların kullanımı tekillik şeklinde katlanarak artacak. Ve sizleri tanımlayan şeyler insanlardan çok makineler olacak. Hareket eden <strong>simularklar</strong> olacak, veritabanlarında yer edineceksiniz.<strong> Ama makinelerin gördüğünden çok daha fazlasını göreceksiniz .</strong></p><blockquote>Ufkun ötesinde görünmeyen şeyler vardır. Sonuç olarak, göz sadece bir görme aracı değil aynı zamanda görmeye bir engeldir de.</blockquote><p>Teşekkürler.</p><h3>Kaynakça</h3><ul><li><a href="http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/41746.pdf"><strong>http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/41746.pdf</strong></a></li><li><a href="https://www.nowherenearithaca.com/2013/08/a-tool-for-exploring-co-occurrence.html"><strong>https://www.nowherenearithaca.com/2013/08/a-tool-for-exploring-co-occurrence.html</strong></a></li><li><strong>Basheer, I. A., &amp; Hajmeer, M. (2000). Artificial neural networks: fundamentals, computing, design, and application. Journal of microbiological methods, 43(1), 3–31.</strong></li><li><strong>Benvenuto, F., &amp; Marani, A. (2000). Neural networks for environmental problems: data quality control and air pollution nowcasting. Global NEST: The International Journal, 2(3), 281–292.</strong></li><li><strong>Kaufman, G. J., &amp; Breeding, K. J. (1976). The automatic recognition of human faces from profile silhouettes. IEEE Transactions on systems, Man, and Cybernetics, (2), 113–121.</strong></li><li><strong>Terzopoulos, D., &amp; Waters, K. (1990). Analysis of facial images using physical and anatomical models. In Computer Vision, 1990. Proceedings, Third International Conference on (pp. 727- 732). IEEE.</strong></li><li><a href="https://infoscience.epfl.ch/record/83503"><strong>https://infoscience.epfl.ch/record/83503</strong></a></li><li><strong>mechanical effects of alkali silica reaction in concrete studied by sem-image analysis / 173</strong></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=747376029a87" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>