<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Berfin Gürz on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Berfin Gürz on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@berfingrz?source=rss-398cbefa1870------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*mG3leMyE-apGPNfbGL4CMA.jpeg</url>
            <title>Stories by Berfin Gürz on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz?source=rss-398cbefa1870------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 20:36:32 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@berfingrz/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Modern DBA’in Yapay Zeka Rehberi: Oracle AI Vector Search Nedir ve Oracle Bu İşin Neresinde?]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/modern-dbain-yapay-zeka-rehberi-oracle-ai-vector-search-nedir-ve-oracle-bu-i%CC%87%C5%9Fin-neresinde-c381cdec59ab?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c381cdec59ab</guid>
            <category><![CDATA[oracle]]></category>
            <category><![CDATA[aivectorsearch]]></category>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 10 Jul 2026 09:13:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-10T09:14:25.168Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Uzun zamandır veritabanı dünyasındaysanız, hayatımız hep net kurallarla geçti. Sorgumuzu yazarız, WHERE şartını koyarız, veri oradaysa gelir, yoksa gelmez. Kelime tam uyuşmadı mı? Araya bir % işareti atar, şansımızı deneriz.</p><p>Ama dünya değişti. Artık yöneticilerimiz veya müşterilerimiz bizden sadece “tablo tutmamızı” istemiyor. PDF’leri, müşteri destek konuşmalarını, ses kayıtlarını, yani kısacası o devasa yapılandırılmamış veriyi yapay zekayla (LLM’lerle) konuşturmamızı bekliyorlar.</p><p>Ben de tam bu geçiş döneminde, taze taze <strong>Oracle AI Vector Search Certified Professional</strong> sertifikasını cebime koymuş biri olarak, konunun pazarlama sosunu bir kenara bırakıp işin mutfağında neler döndüğünü kendi dilimden anlatmak istedim.</p><h3>İlk Soru: Bu “Vektör” Dedikleri Şey Aslında Ne?</h3><p>Yapay zeka modelleri (ChatGPT, Llama vs.) bizim gibi kelimelerle düşünmez. Onlar için dünyadaki her kelime, her cümle, aslında çok boyutlu bir haritadaki koordinat noktasıdır.</p><p>Biz bir metni yapay zekanın anlayacağı bir modele (Embedding modeline) verdiğimizde, model bize upuzun bir sayı dizisi verir. İşte buna <strong>Vector Embedding</strong> diyoruz.</p><p>Şöyle düşünelim: Elimizde sihirli bir <strong>“Anlam Ölçme Cihazı”</strong> var. Bu cihaza bir kelime veya cümle verdiğimizde, bize o kelimenin 3 farklı özelliğe (Teknoloji, Finans, Hız) ne kadar yakın olduğunu 0 ile 1 arasında puanlayarak söylüyor. 1’e ne kadar yakınsa o özelliğe o kadar güçlü bağlanıyor, 0’a yakınsa o özellikle hiç alakası yok demek.</p><p>Şimdi bu cihazın mantığına göre kelimeleri tek tek inceleyelim:</p><h3>1. Örnek: “SQL Optimizasyonu”</h3><p>Cihaza bu cümleyi verdik. Cihaz içindeki yapay zeka algoritmasıyla kelimeleri analiz etti ve şu 3 soruyu sordu:</p><ul><li>Bu cümle <strong>Teknoloji</strong> ile ne kadar ilgili? Çok ilgili! Puanı: <strong>0.95</strong> (Neredeyse tam puan).</li><li>Bu cümle <strong>Finans (Para, borsa, banka)</strong> ile ne kadar ilgili? Direkt bir alakası yok. Puanı: <strong>0.10</strong> (Çok düşük).</li><li>Bu cümle <strong>Hız/Performans</strong> ile ne kadar ilgili? Amacımız sorguyu hızlandırmak olduğu için çok ilgili! Puanı: <strong>0.85</strong>.</li></ul><p>Cihaz bu puanları yan yana dizip bize bir çıktı veriyor: [0.95, 0.10, 0.85]. Yapay zekanın gözünde &quot;SQL Optimizasyonu&quot; cümlesinin adı artık bu sayı dizisidir.</p><h3>2. Örnek: “Query Tuning”</h3><p>Şimdi cihaza tamamen farklı harflerden oluşan “Query Tuning” kelimesini verdik. Cihaz yine aynı 3 soruyu sordu:</p><ul><li><strong>Teknoloji</strong> ile ilgili mi? Evet, veritabanı sorgusu sonuçta. Puanı: <strong>0.92</strong>.</li><li><strong>Finans</strong> ile ilgili mi? Hayır. Puanı: <strong>0.05</strong>.</li><li><strong>Hız</strong> ile ilgili mi? Evet, tuning yapmak sorguyu uçurur. Puanı: <strong>0.90</strong>.</li></ul><p>Cihazın bu kelime için verdiği çıktı: [0.92, 0.05, 0.90].</p><p>Yapay Zeka Bunları Nasıl Karşılaştırıyor?</p><p>Biz insan olarak “SQL” ve “Query” kelimelerine bakarız, harfleri karşılaştırırız. Yapay zeka ise sadece bu iki cihaz çıktısını (sayı dizilerini) alt alta koyar:</p><ul><li><strong>SQL Optimizasyonu:</strong> [ 0.95, 0.10, 0.85 ]</li><li><strong>Query Tuning:</strong> [ 0.92, 0.05, 0.90 ]</li></ul><p>Sayıları tek tek eşleştirdiğinde farkların ne kadar küçük olduğunu görüyor musun?</p><ul><li>Teknoloji puanları birbirine çok yakın (0.95 ve 0.92)</li><li>Finans puanları neredeyse aynı (0.10 ve 0.05)</li><li>Hız puanları birbirine çok yakın (0.85 ve 0.90)</li></ul><p>Yapay zeka bu sayıları 3 boyutlu bir grafikte birer nokta (koordinat) olarak işaretleseydi, bu iki nokta <strong>birbirine dip dibe, neredeyse yapışık</strong> çıkacaktı. İşte yapay zeka aradaki bu milimetrik mesafeyi ölçüyor ve diyor ki:<em>“Bu iki cümlenin harfleri tamamen farklı olabilir ama ikisi de teknolojiyle çok ilgili, hızla çok ilgili ve finansla hiç alakası yok. Demek ki bu iki kullanıcı aslında bana </em><strong><em>aynı şeyi</em></strong><em> sormaya çalışıyor!”</em></p><p>Peki ya Tamamen Farklı Bir Kelime Gelseydi? Mesela cihaza <strong>“Kredi Faizi”</strong> deseydik ne olacaktı? Cihaz puanlayacaktı:</p><ul><li>Teknoloji? <strong>0.10</strong> (Pek alakası yok)</li><li>Finans? <strong>0.98</strong> (Tam isabet!)</li><li>Hız? <strong>0.20</strong> (Alakasız)</li></ul><p>Bunun sayı dizisi ne oldu? [0.10, 0.98, 0.20].</p><p>Yapay zeka bu sayıyı “SQL Optimizasyonu” [0.95, 0.10, 0.85] ile karşılaştırdığında bakıyor ki sayılar arasında dağlar kadar fark var (biri 0.95 iken diğeri 0.10). &quot;Bu iki noktanın arası çok uzak, bunlar tamamen farklı dünyaların konuları&quot; diyerek bu sonucu eliyor.</p><p>İşte <strong>Vector Search (Vektör Araması)</strong>, kullanıcının aradığı kelimenin sayı dizisiyle, veritabanında kayıtlı dökümanların sayı dizilerini karşılaştırıp <strong>“en yakın, en benzer sayıları”</strong> bulma sanatıdır. Gerçek dünyada bu sayılar 3 tane değil, genelde 1536 tane falan oluyor, orası ayrı!</p><h3>Peki Oracle Bu İşin İçine Nasıl Giriyor?</h3><p>Piyasada sadece bu sayıları (vektörleri) tutmak için çıkmış bir sürü yeni nesil veritabanı var. Ama dürüst olalım; kurumsal dünyada milyarlarca satır veriniz, müşteri bilginiz zaten Oracle içinde duruyor. Sırf yapay zeka projesi yapacağız diye o kritik verileri başka bir veritabanına taşımak, senkronize etmeye çalışmak tam bir DBA kabusu değil mi?</p><p>İşte Oracle 23ai ile gelen en güzel şey bu: Vektör yetenekleri doğrudan veritabanının çekirdeğine eklendi. Artık elimizde ne var, gelin teknik olarak bakalım:</p><h4>1. Bildiğimiz Tabloya VECTOR Veri Tipi Geldi</h4><p>Artık veritabanında yeni bir veri tipimiz var. Tıpkı NUMBER veya VARCHAR2 tanımlar gibi, tablonun bir kolonuna gidip doğrudan VECTOR diyebiliyoruz:</p><pre>CREATE TABLE kurumsal_dokumanlar (<br>    id NUMBER PRIMARY KEY,<br>    dokuman_adi VARCHAR2(200),<br>    icerik_vektoru VECTOR(1536, FLOAT32) -- OpenAI standardında 1536 boyutlu bir vektör kolonu<br>);</pre><h4>2. SQL’den Kopmuyoruz</h4><p>Yeni bir sorgu dili öğrenmenize hiç gerek yok. Bildiğimiz SQL sorgusunun içine eklenen VECTOR_DISTANCE fonksiyonuyla, aradığımız kelimenin vektörünü verip en yakın sonuçları şak diye çekebiliyoruz:</p><pre>SELECT dokuman_adi FROM kurumsal_dokumanlar<br>ORDER BY VECTOR_DISTANCE(icerik_vektoru, :aranan_kriter_vektoru, COSINE)<br>FETCH FIRST 5 ROWS ONLY;</pre><h3>Milyonlarca Satırda Performansı Nasıl Yakalıyoruz? (HNSW vs IVF)</h3><p>“E Berfin, milyonlarca vektör satırı varsa, her aramada veritabanı tüm satırları tek tek matematiksel olarak hesaplayıp karşılaştıracak mı? CPU patlamaz mı?” diyebilirsiniz. Çok haklı bir soru. Exact arama yaparsak o CPU elden gider.</p><p>Oracle burada imdadımıza iki devrimsel indeks türüyle yetişiyor: <strong>HNSW</strong> ve <strong>IVF</strong>.</p><ul><li><strong>HNSW (Hierarchical Navigable Small World):</strong> Verileri birbirine akraba gibi bağlayan çok katmanlı bir grafik ağı kuruyor. Arama yaparken en üst katmandan büyük adımlarla başlayıp, alta doğru hedefi nokta atışı buluyor. Tıpkı otoyoldan çıkıp mahalle arasına girmek gibi. <strong>Artısı:</strong> İnanılmaz hızlı ve çok doğru sonuç veriyor. <strong>Eksisi:</strong> Bu ağı RAM’de tuttuğu için biraz hafıza canavarı.</li><li><strong>IVF (Inverted File Index):</strong> Vektör uzayını büyük kütüphane rafları gibi düşünün. Verileri önce belirli kümelere ayırıyor. Arama geldiğinde “Bu arama kesin 3. raftadır” diyor ve diğer tüm rafları aramadan eliyor. <strong>Artısı:</strong> RAM’i hiç yormuyor. <strong>Eksisi:</strong> HNSW kadar kusursuz nokta atışı yapamayabiliyor ama yine de çok başarılı.</li></ul><p>Projenizin ihtiyacına göre hangi indeksi seçeceğiniz tamamen size kalmış. Örneğin bir HNSW indeks kurmak isterseniz yazacağınız kod şu kadar basit:</p><pre>CREATE VECTOR INDEX dokuman_idx ON kurumsal_dokumanlar (icerik_vektoru)<br>ORGANIZATION INMEMORY NEIGHBOR GRAPH<br>DISTANCE COSINE;</pre><h3>Ve Asıl Olay: Bu Altyapıyla RAG Yapıyoruz!</h3><p>Günün sonunda tüm bu teknik hikaye tek bir şeye hizmet ediyor: <strong>RAG (Retrieval-Augmented Generation)</strong> mimarisine. Şirketler yapay zekanın uydurma (halüsinasyon) bilgiler vermesinden korkuyor.</p><p>Biz bu mimariyle ne yapıyoruz? Kullanıcı yapay zekaya bir soru sorduğunda, önce Oracle veritabanımıza gidiyoruz, HNSW indeksimiz sayesinde milisaniyeler içinde o sorunun cevabını içeren kurumsal dökümanı buluyoruz. Sonra o dökümanı alıp ChatGPT veya Llama gibi bir modele verip, <em>“Sadece bu dökümana bakarak düzgün bir cevap yaz”</em> diyoruz. Hem verimiz şirket dışına kontrolsüz çıkmıyor hem de yapay zeka tamamen bizim güncel verimizle konuşuyor.</p><h3>Toparlayacak Olursak…</h3><p>Oracle AI Vector Search, biz DBA’ler ve Veri Mimarları için yepyeni bir oyun alanı. Artık sadece “veriyi yedekleyen, diski rebalance eden, query optimize eden” tarafta değil; yapay zekanın motorunu besleyen taraftayız.</p><p>Tabii işin asıl eğlenceli kısmı şimdi başlıyor; canlı ortamlarda bu yapıyı kurmayı, testlerini yapmayı ve performansını kendi gözlerimle görmeyi iple çekiyorum! İlk test sonuçlarını ve karşılaşacağımız olası maceraları da yine burada paylaşıyor olmayı umuyorum.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c381cdec59ab" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Oracle’da Temel Dosya Yapıları: Datafiles, Control Files, Redo Log Files]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/oracleda-temel-dosya-yap%C4%B1lar%C4%B1-datafiles-control-files-redo-log-files-cdae30df86b6?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cdae30df86b6</guid>
            <category><![CDATA[oracle-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[veritabanı-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[oracle-dba]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Jun 2025 07:54:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-24T07:56:01.627Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Oracle veritabanının sağlam ve tutarlı çalışmasını sağlayan fiziksel dosyaların mimarisini keşfetmeye hazır mısınız? Bu yazıda, her Oracle DBA’nın mutlaka bilmesi gereken 3 kritik dosya türünü detaylıca inceleyeceğiz.</p><h3>Oracle Fiziksel Dosya Mimarisi</h3><h3>1. Datafiles (.dbf) — Veri Dosyaları</h3><h3>Tanım ve Özellikler</h3><ul><li>Tablolar, indexler gibi tüm kullanıcı verilerinin fiziksel depolandığı dosyalar</li><li>Her datafile tamamen bir tablespace’e aittir</li><li>Varsayılan uzantısı .dbf&#39;dir</li></ul><h3>Teknik Detaylar</h3><ul><li>Boyut: CREATE TABLESPACE ile belirlenir, sonradan genişletilebilir</li><li>Otomatik Genişleme: AUTOEXTEND ON özelliği ile ayarlanabilir</li><li>Okuma/Yazma: Kullanıcı verileri doğrudan bu dosyalara yazılır</li></ul><p>Önemli Sorgular:</p><pre>-- Tüm datafile&#39;ları listeleme<br>SELECT file_name, tablespace_name, bytes/1024/1024 &quot;Size MB&quot;, autoextensible <br>FROM dba_data_files;<br>-- Datafile boyutunu değiştirme<br>ALTER DATABASE DATAFILE &#39;/path/to/file.dbf&#39; RESIZE 500M;</pre><h3>2. Control Files — Kontrol Dosyaları</h3><h3>Tanım ve Özellikler</h3><ul><li>Veritabanının fiziksel yapısına ait metadata bilgilerini içerir</li><li>Oracle’ın “haritası” gibi çalışır</li><li>Çoklanması (multiplexing) zorunludur</li></ul><h3>Kritik Bilgiler</h3><ul><li>Veritabanı adı: Instance-Database eşleşmesi</li><li>Datafile ve Redo log dosyalarının konumları: Kurtarma için hayati</li><li>Checkpoint bilgisi: Crash recovery noktası</li></ul><p>Yönetim Komutları:</p><pre>-- Control file bilgilerini görüntüleme<br>SELECT name, status FROM v$controlfile;<br>-- Control file&#39;ı yeniden oluşturma (backup&#39;tan)<br>ALTER DATABASE BACKUP CONTROLFILE TO TRACE;</pre><h3>3. Redo Log Files — Yeniden Yapılacak İşlem Dosyaları</h3><h3>Tanım ve İşlevi</h3><ul><li>Tüm veri değişikliklerinin (DML/DDL) kronolojik kaydı</li><li>Veri kaybını önlemek için “circular buffer” mantığıyla çalışır</li><li>En az 2 grup halinde bulunmalıdır</li></ul><h3>Redo Log Mimarisi</h3><p>Temel Kavramlar:</p><ul><li>Log Grupları: En az 2 grup (GROUP 1, GROUP 2)</li><li>Log Switching: Bir grup dolunca diğerine geçiş</li><li>Archive Log Mode: Redo log’ların silinmeden arşivlenmesi</li></ul><p>Pratik Komutlar:</p><pre>-- Redo log gruplarını listeleme<br>SELECT group#, sequence#, bytes/1024/1024 &quot;Size MB&quot;, status <br>FROM v$log;<br>-- Yeni log grubu ekleme<br>ALTER DATABASE ADD LOGFILE GROUP 4 (&#39;/path/to/redo04.log&#39;) SIZE 200M;</pre><h3>DBA’ler İçin Kritik Uyarılar</h3><ol><li>Control File Kaybı:</li></ol><ul><li>NORMAL durumda: Kurtarılabilir</li><li>Tüm kopyalar kaybolursa: Veritabanı mount edilemez!</li></ul><p>2. Redo Log Çiftinin Kaybı:</p><ul><li>Aktif grup kaybolursa: Veri kaybı oluşur</li><li>Çözüm: RMAN ile kurtarma</li></ul><p>3. Datafile Kaybı:</p><ul><li>SYSTEM tablespace dosyası: Veritabanı açılamaz</li><li>USER tablespace dosyası: Sadece ilgili tablolar erişilemez</li></ul><h3>Sık Karşılaşılan Hatalar ve Çözümler</h3><p>Hata: ORA-01157: cannot identify/lock datafile</p><pre>-- Çözüm:<br>ALTER DATABASE DATAFILE &#39;/path/to/file.dbf&#39; OFFLINE;<br>-- RMAN ile restore</pre><p>Hata: ORA-00205: error in identifying control file</p><pre>-- Çözüm:<br>CONTROL_FILES parametresini kontrol edin <br>-- Backup&#39;tan control file restore edin</pre><h3>Sonuç</h3><ul><li>Datafiles: Verinin evi</li><li>Control Files: Veritabanının DNA’sı</li><li>Redo Logs: Değişikliklerin güvencesi</li></ul><p>Bir sonraki yazımızda Oracle’da Temel Yönetim İşlemleri konularını ele alacağız. Sorularınız için yorum bırakmayı unutmayın!</p><p>#OracleDBA #VeritabanıYönetimi #OracleArchitecture</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cdae30df86b6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Oracle’da SGA (System Global Area) ve PGA (Program Global Area) Nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/oracleda-sga-system-global-area-ve-pga-program-global-area-nedir-a21966da9dd0?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a21966da9dd0</guid>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Jun 2025 07:41:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-24T07:41:43.457Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Oracle veritabanının performansı ve veri yönetimi için kritik olan bellek yapılarını anlamaya hazır mısınız? Bu yazıda, Oracle’ın bellek mimarisinin temel taşları olan SGA ve PGA’yı detaylıca inceleyeceğiz.</p><h3>Bellek Yapılarına Genel Bakış</h3><p>Oracle veritabanı, iki ana bellek bölgesi kullanır:</p><ol><li>SGA (System Global Area) — Tüm kullanıcılar tarafından paylaşılan bellek</li><li>PGA (Program Global Area) — Her kullanıcı oturumu için özel bellek</li></ol><h3>1. SGA (System Global Area) Nedir?</h3><p>SGA, Oracle instance’ın başlatılmasıyla oluşturulan ve tüm kullanıcılar tarafından paylaşılan bellek alanıdır. Veritabanı performansını doğrudan etkiler.</p><h3>SGA’nın Temel Bileşenleri</h3><ul><li>Shared Pool: SQL sorgularının parse edilmiş hallerini tutar</li><li>Database Buffer Cache: Sık erişilen veri bloklarını önbelleğe alır</li><li>Redo Log Buffer: Veri değişikliklerini geçici olarak kaydeder</li><li>Large Pool: RMAN, paralel sorgular için bellek sağlar</li><li>Java Pool: Java uygulamaları için bellek ayırır</li><li>Streams Pool: Oracle Streams için ayrılmış bellek</li></ul><p><strong><em>Önemli Not:</em></strong><em> SGA boyutu </em><em>SGA_TARGET veya </em><em>SGA_MAX_SIZE parametreleriyle kontrol edilir.</em></p><h3>2. PGA (Program Global Area) Nedir?</h3><p>PGA, her kullanıcı oturumu için ayrılan özel bellek alanıdır. SGA’dan farklı olarak paylaşılmaz.</p><h3>PGA’nın Temel Bileşenleri</h3><ul><li>Private SQL Area: Kullanıcıya özel SQL çalışma alanı</li><li>Session Memory:Oturum değişkenleri ve bilgileri</li><li>Work Area: Sıralama (sort) ve hash işlemleri için bellek</li></ul><p><strong><em>Önemli Not:</em></strong><em> PGA boyutu </em><em>PGA_AGGREGATE_TARGET parametresiyle yönetilir.</em></p><h3>Pratik Örnekler</h3><h3>1. SGA ve PGA Boyutlarını Görüntüleme</h3><pre>-- SGA bilgileri<br>SELECT * FROM v$sga;<br>-- PGA bilgileri<br>SELECT name, value/1024/1024 &quot;Size (MB)&quot; <br>FROM v$pgastat <br>WHERE name IN (&#39;total PGA allocated&#39;, &#39;total PGA inuse&#39;);</pre><h3>2. Bellek Ayarlarını Değiştirme</h3><pre>-- SGA boyutunu değiştirme<br>ALTER SYSTEM SET sga_target=2G SCOPE=BOTH;<br>-- PGA boyutunu değiştirme<br>ALTER SYSTEM SET pga_aggregate_target=1G SCOPE=BOTH;</pre><h3>Performans İpuçları</h3><ol><li>Shared Pool yetersizse: ORA-04031 hataları alırsınız. Çözüm:</li></ol><pre>ALTER SYSTEM FLUSH SHARED_POOL;</pre><p>2. Buffer Cache küçükse: Disk I/O artar. Çözüm:</p><pre>ALTER SYSTEM SET db_cache_size=1G SCOPE=BOTH;</pre><p>3. PGA yetersizse: Disk üzerinde sort işlemleri yavaşlar. Çözüm:</p><pre>ALTER SYSTEM SET pga_aggregate_target=2G SCOPE=BOTH;</pre><h3>Sonuç</h3><ul><li>SGA, veritabanının “paylaşılan beyni” gibi çalışır</li><li>PGA, her kullanıcının “kişisel çalışma alanıdır”</li><li>İkisinin de doğru ayarlanması veritabanı performansı için kritiktir</li></ul><p>Bir sonraki yazımızda Oracle’da Temel Dosya Yapıları konusunu inceleyeceğiz. Sorularınız için yorum bırakmayı unutmayın!</p><p>#Oracle #DBA #VeritabanıYönetimi #PerformansTuning</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a21966da9dd0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Oracle Database Nedir? Temel Mimarisi ve Bileşenleri]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/oracle-database-nedir-temel-mimarisi-ve-bile%C5%9Fenleri-8aa74f712459?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8aa74f712459</guid>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <category><![CDATA[veritabanı]]></category>
            <category><![CDATA[oracle]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 24 Jun 2025 07:29:34 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-24T07:29:34.247Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Oracle Database, dünyanın en güçlü ve yaygın kullanılan ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinden (RDBMS) biridir. Kurumsal düzeyde yüksek performans, güvenlik ve ölçeklenebilirlik sunar. Peki Oracle Database nasıl çalışır? Hangi bileşenlerden oluşur? Gelin temel mimarisine birlikte bakalım.</p><h3>Oracle Database Nedir?</h3><p>Oracle Database, verileri düzenli bir şekilde saklamak, sorgulamak ve yönetmek için kullanılan bir yazılımdır. SQL (Structured Query Language) kullanılarak veri işleme, transaction yönetimi, yedekleme ve güvenlik gibi işlevleri destekler.</p><h3>Kullanım Alanları</h3><ul><li>Bankacılık ve finans sistemleri</li><li>Telekomünikasyon şirketleri</li><li>E-ticaret ve büyük veri uygulamaları</li><li>Sağlık ve devlet kurumları</li></ul><h3>Oracle Database Temel Mimarisi</h3><p>Oracle Database, iki ana bileşenden oluşur:</p><ol><li>Oracle Instance (Örnek) — Bellek yapıları ve arka plan prosesleri</li><li>Oracle Database (Veritabanı) — Fiziksel dosyalar</li></ol><h3>1. Oracle Instance (Örnek)</h3><p>Instance, veritabanını çalıştırmak için gereken bellek yapıları ve arka plan proseslerinden oluşur.</p><h4>Bellek Yapıları</h4><ul><li>SGA (System Global Area): Paylaşımlı bellek bölgesidir.</li><li>Shared Pool: SQL sorgularının parse edilmiş hallerini tutar.</li><li>Database Buffer Cache: Sık erişilen veri bloklarını önbelleğe alır.</li><li>Redo Log Buffer: Değişiklikleri geçici olarak kaydeder.</li><li>PGA (Program Global Area): Her kullanıcı oturumu için ayrılan özel bellek alanıdır.</li></ul><h4>Arka Plan Prosesleri (Background Processes)</h4><ul><li>PMON (Process Monitor): Başarısız oturumları temizler.</li><li>SMON (System Monitor): Instance recovery işlemlerini yönetir.</li><li>DBWn (Database Writer): Buffer cache’deki verileri diskteki datafile’lara yazar.</li><li>LGWR (Log Writer): Redo log buffer’daki bilgileri redo log dosyalarına yazar.</li></ul><h3>2. Oracle Database (Fiziksel Dosyalar)</h3><p>Veritabanı, disk üzerinde saklanan dosyalardan oluşur:</p><ul><li>Datafiles (.dbf): Tablolar, indexler gibi verilerin fiziksel olarak saklandığı dosyalar.</li><li>Control Files: Veritabanının fiziksel yapısını tutan metadata dosyaları.</li><li>Redo Log Files: Yapılan değişikliklerin kaydını tutar, crash recovery için kritiktir.</li><li>Parameter File(PFILE/SPFILE): Instance’ın başlangıç ayarlarını içerir.</li></ul><h3>Örnek Oracle Database Mimarisi</h3><p>Aşağıda basit bir Oracle Database mimari diyagramı bulunmaktadır:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*n8hZVEnCZ40ZyBwu.png" /></figure><h3>Sonuç</h3><p>Oracle Database, güçlü bir RDBMS olarak birçok kritik sistemde kullanılır. Instance ve Database bileşenlerinin nasıl çalıştığını anlamak, veritabanı yönetiminin temelini oluşturur. Bir sonraki yazımızda Oracle Instance vs Database konusunu detaylıca inceleyeceğiz.</p><p>Yorumlarınızı ve sorularınızı bekliyorum! 🚀</p><p>#Oracle #Database #DBA #VeritabanıYönetimi</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8aa74f712459" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Oracle Instance vs Database: Farklar ve İlişkiler]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/database-ve-instance-terimleri-e27356ead389?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e27356ead389</guid>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <category><![CDATA[instance]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 07 Dec 2022 15:45:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-06-24T07:35:11.972Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Oracle dünyasında sıkça karıştırılan iki temel kavram vardır: Instance (Örnek) ve Database (Veritabanı). Peki bunlar tam olarak nedir? Nasıl etkileşime girerler? Gelin bu önemli ayrımı netleştirelim.</p><figure><img alt="Instance, RAM üzerindeki SGA ve Background Process’lerinden oluşur." src="https://cdn-images-1.medium.com/max/856/0*IvWzg1Irv1MBooBz.png" /></figure><h3>Temel Tanımlar</h3><h3>1. Oracle Instance Nedir?</h3><ul><li>Bellek (Memory) ve Proseslerden oluşan geçici yapıdır.</li><li>Veritabanını açık tutmak için gereken çalışma ortamıdır.</li><li>Sunucu kapandığında veya kapatıldığında yok olur (memory silinir).</li></ul><p>Bileşenleri:</p><ul><li>SGA (System Global Area): Paylaşımlı bellek alanı</li><li>PGA (Program Global Area): Kullanıcı bağlantılarına özel bellek</li><li>Background Processes: DBWn, LGWR, PMON gibi arka plan prosesleri</li></ul><h3>2. Oracle Database Nedir?</h3><ul><li>Kalıcı fiziksel dosyalardan oluşan yapıdır.</li><li>Disk üzerinde saklanır ve veriler burada kalıcı olarak tutulur.</li><li>Sunucu kapansa bile veriler kaybolmaz.</li></ul><p>Bileşenleri:</p><ul><li>Datafiles (tablo ve index verileri)</li><li>Control files (veritabanı metadata bilgisi)</li><li>Redo log files (değişiklik kayıtları)</li><li>Parameter files (init.ora/spfile)</li></ul><h3>Nasıl Etkileşime Girerler?</h3><ol><li>STARTUP Komutu Çalıştırıldığında:</li></ol><ul><li>Instance oluşur (memory yapıları ayrılır).</li><li>Control file okunarak database mount edilir.</li><li>Sonunda database “open” durumuna geçer ve kullanıcı erişimine açılır.</li></ul><p>2. SHUTDOWN Komutu Çalıştırıldığında:</p><ul><li>Kullanıcı bağlantıları sonlandırılır.</li><li>Bellek (SGA/PGA) boşaltılır.</li><li>Veriler disk üzerinde güvenli şekilde senkronize edilir.</li></ul><h3>Önemli Senaryolar</h3><h3>Senaryo 1: Instance Çöktüğünde Ne Olur?</h3><ul><li>Database dosyaları bozulmaz.</li><li>Instance yeniden başlatıldığında SMON prosesi otomatik recovery yapar.</li><li>Redo loglar sayesinde tutarlılık sağlanır.</li></ul><h3>Senaryo 2: Database Dosyaları Silinirse?</h3><ul><li>Instance çalışsa bile veri kaybı olur!</li><li>Backup (yedek) ve recovery işlemi gerekir.</li></ul><h3>Pratik Komutlar</h3><pre>-- Instance durumunu kontrol etme<br>SELECT status FROM v$instance;<br>-- Database açık/kapalı durumu<br>SELECT open_mode FROM v$database;<br>-- Background prosesleri listeleme<br>SELECT program FROM v$session WHERE type=&#39;BACKGROUND&#39;;</pre><h3>Sonuç</h3><ul><li><strong><em>Instance = Çalışan motor</em></strong>, <strong><em>Database = Depolama</em></strong> olarak düşünebilirsiniz.</li><li>Instance olmadan database’e erişemezsiniz, database olmadan instance’ın bir anlamı yoktur.</li></ul><p>Bir sonraki yazımızda SGA ve PGA’nın detaylı yapısını inceleyeceğiz.</p><p>Sorularınızı yorumlara yazabilirsiniz! 🚀</p><p>#Oracle #DBA #VeritabanıYönetimi #InstanceVsDatabase</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e27356ead389" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kısaca Oracle DataGuard Mimarisi]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/k%C4%B1saca-oracle-dataguard-mimarisi-702d0a0d1406?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/702d0a0d1406</guid>
            <category><![CDATA[oracle-data-guard]]></category>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 07 Dec 2022 15:34:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-12-07T15:34:48.125Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese selam, oracle dba olma yolunda emin adımlarla ilerlerken hem hafızamı tazelemek hem de öğrendiklerimi pekiştirmek adına burada hikaye anlatmasını oldukça seviyorum.</p><p>Bu yazımızda da başlıktan anlayacağınız üzere Data Guard Mimarisinden kısaca bahsedeceğim.</p><p>Data Guard, veri tabanını olası felaketlerden ve veri bozulmalarından kurtarmak için Oracle tarafından geliştirilen “felaket kurtarma (disaster recovery) çözümüdür. Ana veri tabanından ‘standby’ veri tabanına sürekli veri akışı olduğundan sistem, ana veri tabanında olası bir soruna karşılık yedek veri tabanına geçiş yapılması durumu üzerine kuruludur.</p><p>Farklı bir şekilde söylemek istersek, data guard, bir veri tabanın başka bir veri tabanına anlık olarak kopyalanmasını ve yaşanan herhangi bir arıza durumunda kopya veri tabanının ‘production’ olarak kullanılmasına olanak sağlar.</p><p>Kopyalama işlemi ise ana veritabanında (primary) oluşan redo kayıtlarının, standby veri tabanına taşınması sayesinde olur. Redo kayıtları, veri tabanında meydana gelen ‘transactionlar’ın (Insert, Update, Delete, Create, Alter vb. ) bir sonucudur. Primary veri tabanına gelen transactionların standby’a taşınıp, “apply” edilmesi demek; aynı transactionların standby tarafında da çalışması demektir.</p><p>Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, sağlıcakla :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=702d0a0d1406" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[CMDB nedir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/cmdb-nedir-71eba4cc974?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/71eba4cc974</guid>
            <category><![CDATA[database]]></category>
            <category><![CDATA[cmdb]]></category>
            <category><![CDATA[database-administration]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 21 Nov 2022 18:27:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-11-21T18:27:53.750Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bu yazımda kariyerimde adım adım ilerlerken sektörde sıkça duyduğum bir terim olan CMDB (Configuration Management Database) yani Yapılandırma Yönetim Veritabanını anlatacağım.</p><p>CMDB, bir kuruluştaki tüm bilgi sistemi bileşenlerini ve bunlar arasındaki ilişkiyle ilgili bilgilerden oluşan veritabanı ya da başka bir deyişle bilgi deposudur.</p><p>Başlangıçta BT ortamında bilgi sistemi bileşenlerini tanımlamak ve takip etmek amacıyla Bilgi Teknoloji Altyapı Kütüphanesi (ITIL) çerçevesinde kullanılmıştır.</p><p>CMDB, yapılandırma öğeleri (CI) bileşenlerini içerir. Bir bilgi sisteminin farklı bileşenlerinin ve bunların yapılandırılmasının tanımlanmasında yardımcı olur. Ve verileri metadata biçiminde depo eder. CMDB’nin uygulamasındaki temel faktör, CI’lar hakkında otomatik olarak bilgi keşfi (auto-discovery) yapabilmesi ve değişiklikleri izleyebilmesidir.</p><p>Bir CMDB, bir BT ortamı içindeki tüm CI’lar otomatik olarak algılar ve değişiklikler meydana geldikçe takip eder. Böylelikle kuruluşun verileri gözden geçirmesi ve takip etmesi kolaylaşır.</p><p>Teşekkürler,</p><p>Sağlıcakla kalın..</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=71eba4cc974" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Oracle Database Kullanıcı Oluşturma]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/oracle-database-kullan%C4%B1c%C4%B1-olu%C5%9Fturma-2088f005c88?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2088f005c88</guid>
            <category><![CDATA[sqlplus]]></category>
            <category><![CDATA[oracle]]></category>
            <category><![CDATA[oracle-database]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 14 Oct 2022 07:28:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-14T07:28:33.047Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Herkese Merhaba,</p><p>Bugün sizlere benim de yeni öğrenmeye başladığım Oracle veri tabanında nasıl kullanıcı oluşturulur ve kullanıcılara izinler nasıl tanımlanır kısaca onlardan bahsedeceğim.</p><p>Kurulum yapabilmeniz adına tavsiye linkini aşağıda paylaştım. Adımları tek tek dikkatli bir şekilde uygulayarak yükleme yapabilirsiniz. Veri tabanıyla bağlantı oluşturmak için de yine aynı video üzerinden ilerleyebilirsiniz. Hadi başlayalım..</p><p>Öncelikle Syntax incelemesi yapalım.</p><blockquote><em>CREATE USER username<br> IDENTIFIED BY password<br> [DEFAULT TABLESPACE tablespace]<br> [QUOTA {size | UNLIMITED} ON tablespace]<br> [PROFILE profile]<br> [PASSWORD EXPIRE]<br> [ACCOUNT {LOCK | UNLOCK}];</em></blockquote><ol><li><strong>CREATE USER username</strong>: Oluşturulmak istenen kullanıcı için ad belirlenir.</li><li><strong>IDENTIFIED BY password</strong>:<strong> </strong>Kullanıcının veri tabanında oturum açması için kullanacağı şifre belirlenir.</li><li><strong>DEFAULT TABLESPACE</strong>: Kullanıcının oluşturacağı tablolar için genel bir isim belirlenir. Eğer bu adımı atlarsanız, kullanıcının nesneleri varsa veri tabanı varsayılan tablo alanında depo eder.</li><li><strong>QUOTA</strong>: Tablo alanında kullanıcının en fazla kullanabileceği alanı belirtir. Eğer UNLIMITED ibaresini kullanırsanız, boyut sınırlaması yapmamış olursunuz.</li><li><strong>PROFILE profil</strong>: Kullanıcı profili, kullanıcının aşamayacağı veri tabanı kaynaklarını ve parolayı sınırlar.</li><li><strong>PASSWORD EXPIRE</strong>: Kullanıcının veri tabanında ilk kez oturum açtığında şifresini değiştirmeyi zorunlu kılmak isterseniz bunu belirtebilirsiniz.</li><li><strong>ACCOUNT {LOCK | UNLOCK}</strong>: Kullanıcıyı kilitlemek ve erişimi devre dışı bırakmak istiyorsanız kullanabilirsiniz.</li></ol><p>Örneğe şöyle bir göz atalım.</p><blockquote>CREATE USER berfin IDENTIFIED BY abcd1234;</blockquote><p><em>User berfin created.</em></p><p>Kullanıcının oturum açabilmesini sağlamak için, aşağıdaki ifadeyi kullanarak kullanıcıya sistem ayrıcalıklarını tanımlamanız gerekmektedir:</p><blockquote>GRANT CREATE SESSION TO berfin;</blockquote><p><em>Enter user-name: berfin</em></p><p><em>Enter password: ********</em></p><p><em>Connected to: Oracle Database 19c Enterprise Edition Release 19.3.0.0.0–64bit Production</em></p><p>Kullanılan versiyonlar:</p><ol><li>SQL Developer 22.2.1 (indirmek için tıklayın: <a href="https://www.oracle.com/database/sqldeveloper/technologies/download/">Oracle SQL Developer Downloads</a>)</li><li>2. Oracle 19c Enterprise Edition (indirmek için tıklayın: <a href="https://www.oracle.com/tr/database/technologies/oracle-database-software-downloads.html">Database Software Downloads | Oracle Türkiye</a>)</li><li>Kurulum videosu için tavsiye: <a href="https://www.youtube.com/watch?v=GUpvXMHqe2U">How to Install Oracle 19c and SQL Developer on windows 10/11 [ 2022 Update ] Complete guide — YouTube</a></li></ol><p>Şimdilik benden bu kadar.. Sağlıcakla kalın.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2088f005c88" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Merhaba]]></title>
            <link>https://medium.com/@berfingrz/merhaba-f21f65e80902?source=rss-398cbefa1870------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/f21f65e80902</guid>
            <category><![CDATA[first-post]]></category>
            <category><![CDATA[myself]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Berfin Gürz]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 08 Oct 2022 22:20:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2022-10-14T07:29:11.577Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Bir konuyu öğrenmenin kişiden kişiye göre değişen birçok yolu vardır. Bazılarımız dinleyerek çok hızlı bir şekilde ilerleyebiliyor iken bazılarımız da benim gibi kağıda yazarken bir yandan da kafasına yazıyor. :)</p><p>Kağıdı bırakıp teknolojinin nimetlerinden yararlandığımız şu günlerde, öğrendiklerimi sadece aklımda tutabilmek için değil başkalarına aktarmak için de burada olacağım.</p><p>Kısaca kendimden bahsetmek gerekirse, Adım Berfin. ‘98 doğumlu Bilgisayar Mühendisiyim. Daha yolların tozunu yutmadığım zamanlarımdayım. Ne yapmak istediğini bazen kestiremeyen, bazen de her şeyden çok emin olan biri olarak bu blog içerisinde birçok şey hakkında yazılar bulabileceğinizden eminim. Umarım kendinizden de bir yer bulabilirsiniz yazılarımda…</p><p><strong>Bir sonraki yazıma kadar sağlıcakla kalın,</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=f21f65e80902" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>