<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Bilal KAYIRAN on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Bilal KAYIRAN on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@bilalkayiran?source=rss-4c73e386de5f------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*jkLsdquBMKfPnpxvYThYZA.jpeg</url>
            <title>Stories by Bilal KAYIRAN on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@bilalkayiran?source=rss-4c73e386de5f------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 08:43:20 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@bilalkayiran/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[ASP.NET Core 5.0 & RabbitMQ]]></title>
            <link>https://bilalkayiran.medium.com/asp-net-core-5-0-rabbitmq-c3e9c077c8f8?source=rss-4c73e386de5f------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c3e9c077c8f8</guid>
            <category><![CDATA[net-core]]></category>
            <category><![CDATA[direct-exchange]]></category>
            <category><![CDATA[direct]]></category>
            <category><![CDATA[rabbitmq]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Bilal KAYIRAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 14 Mar 2021 22:52:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-03-15T08:14:46.297Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/880/1*RH2WQ93RouLdUAH7T9I-Lw.png" /></figure><p><em>Bu makalemde sizlere en popüler mesaj kuyruğu sisteminden biri olan “</em><strong><em>RabbitMQ</em></strong><em>” hakkında kısa bir bilgi verip, <br>.Net Core ortamında nasıl kullanacağımızı basit bir örnek yardımı ile anlatmaya çalışacağım.</em></p><blockquote>Umarım sizlere fayda sağlar. Keyifli Okumalar ..</blockquote><h3><strong>RabbitMQ Nedir ?</strong></h3><p><em>Kısaca ; “RabbitMQ” bir mesaj kuyruğu sistemidir. </em><a href="https://www.amqp.org/"><em>AMQP </em></a><em>isimli bir mesaj protokolünü kullanır. Bilgi dağıtımını asenkron olarak sağlamaktadır. Amacı, kaynaktan aldığı mesajı bir kuyruğa ekleyerek “sırayla” (</em><strong><em>first in first out</em></strong><em>) karşı tarafa iletmektir.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/756/1*ArKz3fjM9QUjmBHO_HoLqA.png" /><figcaption><a href="https://c.bit-erp.ru/pages/viewpage.action?pageId=8127458&amp;preview=/8127458/8127510/image2017-4-21_10-23-34.png">https://c.bit-erp.ru/pages/viewpage.action?pageId=8127458&amp;preview=/8127458/8127510/image2017-4-21_10-23-34.png</a></figcaption></figure><blockquote>RabbitMQ :</blockquote><blockquote>Ver Gülüm (Producer) , Al Gülüm ( Consumer) :]</blockquote><blockquote><strong>Temel yapıları inceleyelim</strong>:</blockquote><p><strong><em>Producer</em> : </strong><em>RabbitMQ sistemine “mesajı, veriyi” gönderdiğimiz uygulamadır.</em></p><p><strong><em>Queue :</em></strong><em> Gönderilen bilgilerin depolandığı ,sıraya koyulduğu kısım.</em></p><p><strong><em>Consumer</em>: </strong><em>Oluşturulan kuyruğu dinleyen ,verileri alan uygulamadır.</em></p><p><strong><em>Routing Key</em>: </strong><em>Gelen veriyi hangi kuyruğa “atılacağını yada çekileceğini” gösteren anahtar kelimedir.</em></p><p><strong><em>Exchange : </em></strong><em>Birden fazla consumer bulunduğu durumda producer den gelen veriyi “</em><strong><em>Queue</em></strong><em>” Routing Key’ lere</em><strong> </strong><em>göre yönlendirme işlemini gerçekleştiren kısımdır. Kullanılması zorunlu değildir. Bu kısım sayesinde mesajın hangi alıcılara gideceğini , alıcıların hangi mesajları alacağına dair bir takım kuralları belirleyebilirsiniz. 4 tip </em><strong><em>“Exchange Type” </em></strong><em>vardır.</em></p><ul><li><em>Direct Exchange</em></li><li><em>Header Exchange</em></li><li><em>Fanout Exchange</em></li><li><em>Topic Exchange</em></li></ul><p><strong><em>Direct Exchange : </em></strong><em>Gönderilecek olan bilgiler belirlenen “Routing Key” lere göre ilgili “Queue” ye iletilir. Direk olarak belirtilen adrese veri gönderimidir diyebiliriz.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/680/1*B9hK7SY6ceO8bR9G_Fv0_A.png" /></figure><p><strong><em>Fanout Exchange : “</em></strong><em>Routing Key” önemsizdir. Gelen mesaj tüm Queue’lere iletilir. Tüm kuyruğa bilgilendirme yapılacağı zaman kullanılabilir.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/701/1*Fur2H1F7vQ5JpqAcIJU5-A.png" /></figure><p><strong><em>Topic Exchange : </em></strong><em>Çalışma mantığı</em><strong><em> “Direct Exchange” </em></strong><em>gibidir</em><strong><em>. Routing key </em></strong><em>aracılığı ile kuyruğa(queue) mesaj iletilir. Farkı ise routing key in </em><strong>“ * , # ”</strong><em> ile özelleştirilebilmesidir.</em><strong><em> </em></strong><em>Yani </em><strong><em>;</em></strong></p><ul><li><strong><em>routingKey:“A.*.B” A ile başlasın. “B” ile bitenleri oku.<br> routingKey: “ # ” Tümünü oku.<br> routingKey: “ #.C ” Sonu “C” ile bitenleri oku.</em></strong></li></ul><p><strong><em>Header Exchange :</em></strong><em>Routing-Key’e göre işlem yapılmamaktadır. M</em>essage headers’daki birkaç özellik ve tanımlama ile queue’ye iletim yapılır.</p><blockquote><strong>Peki Neden RabbitMQ Kullanalım ?</strong></blockquote><p><em>En can alıcı soru diyebiliriz. Yazılmış olan uygulama ,servis v.s direk olarak neden kaynakla iletişime geçmesin ? Neden gelen verileri bir kuyruğa atalım ?</em></p><ul><li><em>Daha yüksek kullanılabilirlik ve daha iyi hata işleme</em></li><li><em>Daha iyi ölçeklenebilirlik</em></li><li><strong><em>Verileri isteyen / ihtiyaç duyanlarla paylaşın</em></strong></li><li><em>Eş zamansız işleme sayesinde daha iyi kullanıcı deneyimi</em></li></ul><p><em>RabbitMQ ile kısa bilgilendirmeden sonra artık örneğimize geçebiliriz. Konuyla ilgili detaylı bilgilere RabbitMQ nun kendi dökümantasyonundan ulaşabilirsiniz.</em></p><h3><strong>Hadi Uygulamamıza Başlayalım :</strong></h3><ul><li><strong><em>Senaryo </em></strong>: <em>“A” tedarikçisinin </em><strong><em>db </em></strong><em>sinden çektigimiz ürünü </em><strong><em>depo bilgisine</em></strong><em> göre “B” ve “C” tedarikçilerine iletiyor olalım .”A” , “B” ve “C” tedarikçilerin verilerini tutan db’ler farklı sunucularda barınıyor olsun. Bu şekilde basit bir senaryo oluşturalım ama isterseniz siz bu senaryoyu daha da karmaşık hala getirebilirsiniz.</em></li></ul><p><em>Yukardaki senaryoya göre bir tane </em><strong><em>Producer (A)</em></strong><em> , iki tanede</em><strong><em> Consumer(B ,C) </em></strong><em>“console”</em><strong><em> </em></strong><em>projelerimiz olacak. RabbitMQ tarafında da </em><strong><em>Exchange Type </em></strong><em>lardan biri olan</em><strong><em> “Direct Exchange</em></strong><em>” kullanmak istedim.</em></p><blockquote><strong>RabbitMQ’nun Ayarlanması</strong> :</blockquote><p><em>Localimiz de (</em><a href="http://localhost:15672/"><em>http://localhost:15672/</em></a><em>) kurulu olan RabbitMQ ya ulaşarak bir tane </em><strong><em>Exchange</em></strong><em> oluşturuyoruz .Tip olarak </em><strong><em>direct </em></strong><em>seçiyoruz. Ben ismini </em><strong><em>productExchange </em></strong><em>olarak yazdım siz farklıda yapabilirsiniz.</em></p><p><em>İki tanede kuyruk oluşturuyoruz. Bu oluşturduğumuz kuyrukları “</em><strong><em>Exchange</em></strong><em>” e “</em><strong><em>bind</em></strong><em>” etmemiz gerekiyor. uygulama senaryomuzda aldığımız verileri iki adet depomuza ileteceğimizi söylemiştik. Bu iki adet depoya iki ayrı </em><strong><em>Routing Key</em></strong><em> veriyoruz böylelikle depolara veri gönderirken ve veri çekerken bu </em><strong><em>Routing Key</em></strong><em> e göre işlem yapmış olacağız.</em></p><p><em>Depo 1 :</em></p><p><em>Routing Key =10,</em></p><p><em>Depo 2 :</em></p><p><em>Routing Key =11,</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*Xq_QyIvlUrwZlqaW9fobrw.png" /><figcaption><strong>Sabit kuyruğumuzu oluşturuyoruz.</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7LVYvdhYPvL-q8CE7zngXQ.png" /><figcaption><strong>Direct exchange oluşturduk</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/936/1*GAY7GZ2GiixBuiJm9kLHhg.png" /><figcaption><strong>Kendim belirlemiş oluğum key ile bind işlemini gerçekleştiriyorum.</strong></figcaption></figure><p><em>Konunun tam anlaşılması için ayarlamalarımızı manuel olarak yaptım kodlama tarafında da bu işlemleri yapabilirsiniz.</em></p><p><strong><em>Yukardaki görüntülerden de anlaşılacağı üzere “Direct Exchange” tam olarak kendine tanımlanan kural ile belirli “routing key” ile gelen verileri tanımlanmış olan kuyruğa iletiyor.</em></strong></p><p><em>Sıra geldi kodlama tarafımıza :</em></p><blockquote><strong>Producer(A) :</strong></blockquote><ul><li><em>Verilerimizi çekebilmek için test database i oluşturmamız gerekiyor. Bunun için</em><strong><em> “InMemoryDatabase” </em></strong><em>ile veritabanı</em><strong><em> </em></strong><em>oluşturacağız </em><strong><em>, </em></strong><em>bağlantı için de </em><strong><em>“Entitiy Freamwork”</em></strong><em> yaklaşımını kullanacağız.</em></li></ul><p><em>Projemizi oluşturduktan sonra aşağıdaki kullanacağımız kütüphaneleri eklememiz gerekiyor.</em></p><pre>dotnet add package Microsoft.EntityFrameworkCore<br>dotnet add package Microsoft.EntityFrameworkCore.SqlServer<br>dotnet add package Microsoft.EntityFrameworkCore.InMemory<br>dotnet add package RabbitMQ.Client</pre><p><em>Kütüphanelerimizi ekledikten sonra , veritabanımız ile iletişime geçecegimiz kısmı ayarlamaya :</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/791/1*ccUdIEfjSfVB2baNhcG-2Q.png" /><figcaption><strong>Data Context imizi ayarlıyoruz.</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/734/1*VDdUaWDgD6AXVUyZqZKNyQ.png" /><figcaption><strong>Ürüne ait bilgilerimizi çekeceğimiz modelimi ayarlıyoruz.</strong></figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1001/1*gPCSMDsSiM5RdOm9-9mePw.png" /><figcaption><strong>Repository class ımızı ayarladık</strong></figcaption></figure><p><em>Repository class ımızda16.satırdaki metot ile mock bir data oluşturuyor ve bellekte ki </em><strong><em>test veritabanımıza</em></strong><em> kaydediyoruz. Kayıt işlemi tamamlandıktan sonra bu metot biz table daki veriyi liste halinde tekrardan geri dönüyor.</em></p><blockquote>Veritabanı işlemlerimizi bu şekilde bitirdik. Şimdi RabbitMQ servisimizi ayarlayalım.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1012/1*a9MnwdWApaJouz3EZZYzfA.png" /><figcaption><strong>RabbitMQ veri gönderimi (Producer) servisimiz.</strong></figcaption></figure><p><em>Yukarıdaki kod bloğunu açıklayacak olursak :</em></p><p><em>16.Satırda “</em><strong><em>ConnectionFactory</em></strong><em>” ile bağlantı sağlıyoruz.</em></p><p><em>17. ve 18. satırda haberleşmeyi sağlayacağımız bir kanal oluşturuyoruz.</em></p><p><em>22. ve 23. satırda yapmış olduğumuz ayar ile gönderilen verinin fiziksel olarak tutulmasını sağlayarak kalıcılık sağlamış olduk.</em></p><p><em>24. Satırda verileni byte tipine çeviriyoruz. RabbitMQ verileri byte olarak almaktadır.</em></p><p><em>25. Satırda BasicPublish metodu ile veriyi göndermiş oluyoruz. Bu metotdaki parametreleri inceleyecek olursak :</em></p><ul><li><strong><em>exchange </em></strong><em>: Hangi Exchange de işlem yapacağımızı seçiyoruz.”Yukarda manuel olarak exchange mizi oluşturmuştuk.”</em></li><li><strong><em>routingKey </em></strong><em>: Veriyi gönderirken kullandığımız anahtar kelimeyi giriyoruz. Burada model içerisinden gelen </em><strong><em>depo kod</em></strong><em> alanını yazdık.”Yukarıda buna göre tanımlama yapmıştık zaten”</em></li><li><strong><em>basicproperties </em></strong><em>:Gönderim ile ilgili tanımlamış olduğumuz ayar metodunu yazıyoruz.</em></li><li><strong><em>body </em></strong><em>: Mesaj içeriğimiz.</em></li></ul><p><em>Şuan verilerimizi istediğimiz şekilde RabbitMQ ya gönderim için ayarlamalarımızı tamamlamış olduk.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/339/1*GudAUTmh-L5ejppfAvo84w.png" /><figcaption><strong>Veri Gönderim projesinin son hali</strong></figcaption></figure><p><strong><em>Sıra geldi gönderilen verilerin okunmasına :</em></strong></p><blockquote><strong>Consumer(B) :</strong></blockquote><p><em>Tüketici yani verilerin alınıp işlem yapacağımız projemize öncelikle aşağıdaki kütüphanemizi ekleyelim.</em></p><pre>dotnet add package RabbitMQ.Client</pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/751/1*YHsg6vlp2X308hXAQ0h0Hg.png" /></figure><p><em>Yukarıda Producer projesinden farklı olarak bir kaç terim görüyorsunuz.</em></p><p><em>18-20. Satırlarda gelen verilerin </em><strong><em>asenkron </em></strong><em>olarak yakalandığı metot alanı mevcut. Bu alan içerisinde hangi “</em><strong><em>routingkey</em></strong><em>” den gelen verilerin yakalanacağı bilgisi tanımlanmaktadır.</em></p><p>Bu kısımda bir alana dikkat etmenizi öneriyorum.</p><ul><li><strong><em>BasicAct : Bu metot kuyruktan veri çekildikten sonra silinip silinmemesini temsil ediyor.Siz kuyruktan gelen veriyi gerekli yerlerde kullanarak bu metot ile silebilirsiniz.</em></strong></li></ul><p><em>29. Satırda </em><strong><em>BasicConsume</em></strong><em> metoduna 3 adet tanımalama yaptık.</em></p><ul><li><strong><em>queue </em></strong><em>:Verilen hangi kuyruktan çekileceğini gösteren kısım.</em></li><li><strong><em>autoAct </em></strong><em>: Okunan verilerin kuyruktan silinmesini temsil etmektedir.</em></li><li><strong><em>consumer </em></strong><em>: tanımlanan consumer değişkenini gönderdiğimiz alan.</em></li></ul><blockquote><strong>Consumer(C) :</strong></blockquote><p><em>ConsumerB deki işlemleri burada da yapıyoruz.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/857/1*rwbt1I_QKyVV8Eb3J_yfUA.png" /></figure><blockquote><strong>Sonuç </strong>:</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5e_akpWiIhD1MqqFHxsHFw.png" /></figure><p><em>İki adet kuyruk oluşturup bunların yönetimi için </em><strong><em>Direk Exchange</em></strong><em> de </em><strong><em>routingkey </em></strong><em>yardımı ile kuralımızı oluşturduk. Yani </em><strong><em>bind </em></strong><em>işlemlerimizi yaptık. Veri gönderimi gerçekleştirilirken belirlemiş olduğumuz “</em><strong><em>routingkey</em></strong><em>” kullanılarak veri gönderimini gerçekleştirdik. </em><strong><em>Direk Exchange</em></strong><em> bu gelen routingkey lere göre olan verileri gerekli kuyruğa taşıdı. Her kuyruk için tasarlanmış olan consumer larda verileri okudu.</em></p><p><em>Bu makalemin de sonuna gelmiş bulunuyorum. Umarım konuyu anlatabilmişimdir. RabbitMQ ile çok daha fazlasını yapabilirsiniz. Konuyla ilgili başka dökümanlarıda taramanızı tavsiye ediyorum.</em></p><blockquote>Sağlıklı kalmanız dileğimle.</blockquote><p><strong><em>Referanslar :</em></strong></p><ul><li><a href="https://www.rabbitmq.com/tutorials/tutorial-two-dotnet.html">https://www.rabbitmq.com/tutorials/tutorial-two-dotnet.html</a></li><li><a href="https://www.rabbitmq.com/tutorials/tutorial-four-dotnet.html">https://www.rabbitmq.com/tutorials/tutorial-four-dotnet.html</a></li><li><a href="https://www.rabbitmq.com/tutorials/amqp-concepts.html">https://www.rabbitmq.com/tutorials/amqp-concepts.html</a></li><li><a href="https://lostechies.com/derekgreer/2012/03/28/rabbitmq-for-windows-exchange-types/">https://lostechies.com/derekgreer/2012/03/28/rabbitmq-for-windows-exchange-types/</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c3e9c077c8f8" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ASP.NET Core 3.1 & JWT (Json Web Token ) Authentication]]></title>
            <link>https://bilalkayiran.medium.com/asp-net-core-3-1-jwt-json-web-token-authentication-ab0d356c7a17?source=rss-4c73e386de5f------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ab0d356c7a17</guid>
            <category><![CDATA[jwt]]></category>
            <category><![CDATA[authorization]]></category>
            <category><![CDATA[jwt-token]]></category>
            <category><![CDATA[net-core]]></category>
            <category><![CDATA[api]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Bilal KAYIRAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 26 Jan 2021 21:38:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-02-01T21:09:11.625Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dX9kiEOQIBtOsAy674E92w.png" /><figcaption><a href="https://loige.co/whats-in-a-jwt/">https://loige.co/whats-in-a-jwt/</a></figcaption></figure><p><em>Herkese selamlar. Hafta sonu yasaklarını iyi değerlendirmek adına kendimce başlatmış olduğum makale serüvenimin ikinci yazısında sıkça ismini duyduğunuz </em><strong><em>JWT “Json Web Token”</em></strong><em> hakkında kısa bir anlatım yapıp basit bir örnekle konuyu pekiştirmeye çalışacağım. Umarım sizlere fayda sağlar.</em></p><blockquote>Keyifli okumalar ..</blockquote><blockquote><strong>Nedir Bu JWT (Json Web Token) ? Niçin Kullanılmaktadır ?</strong></blockquote><p><em>Client(Api) ve veri sağlayıcı(Server) arasında güvenli veri akışının yapılması, isteklerin kontrolü ve denetlenmesi için doğrulama mekanizmaları kullanılırız.</em></p><p><em>Bu kontrol mekanizması bir çok farklı yapılarda oluşturulabilir. Ama bu makalemize de konu olan ve yaygın olarak kullanılan </em><strong><em>JWT “Json Web Token” </em></strong><em>üzerinden işlemlerimizi yapacağız.</em></p><blockquote><em>Kısaca : JWT sayesinde kimliklendirme(authentication) ve yetkilendirme(authorization) yapabiliyoruz.</em></blockquote><p><em>JWT nin ;</em></p><p><strong><em>Json formatını kullanması , Doğrulama için veritabanına ihtiyaç duymaması (Bu bize hem esneklik hem de hız kazandıracaktır) ,Birden çok platformda rahat kullanımı (Web,Mobil ..) gibi etmenler JWT ye olan ilgiliyi arttırmıştır.</em></strong></p><blockquote><strong>JWT nin yapısı :</strong></blockquote><p><em>JWT 3 bölümden oluşur.</em></p><ul><li><strong><em>Header (Başlık)</em></strong></li><li><strong><em>Pyload (Yük)</em></strong></li><li><strong><em>Signature (İmza)</em></strong></li></ul><p><em>Header ve Pyload JSON formattan oluşmaktadır. </em><strong><em>“JWT” </em></strong><em>oluşturulurken yukardaki bilgiler Base64Url ile şifrelenerek (.) ile birleştirilip oluşturulur.</em></p><p><em>JWT </em><a href="https://tools.ietf.org/html/rfc7519#page-8"><strong><em>RFC 7519</em></strong></a><strong><em> </em></strong><em>standartı tarafından tanımlanan belirli bir formattaki talepleri temsil eden kompakt bir yapıdır. Header ve Payload alanlarını da bu standart yapıya göre tasarlanabilir.</em></p><p><em>Kısaca bu alanlara göz atacak olursak ;</em></p><p><strong><em>Header : Token tipi ve şifreleme algoritması bilgilerini tutar.</em></strong></p><pre><em>{<br> &quot;</em><strong><em>alg&quot;</em></strong><em>: &quot;HS256&quot;,    ---- &gt; Şifreleme algoritması (JWT nin destekledigi başka algoritmalarla çalışabilirsiniz.)<br> &quot;</em><strong><em>typ&quot;</em></strong><em>: &quot;JWT&quot;       -----&gt; Token tipi<br>}</em></pre><p><strong><em>Pyload :Bu kısım ‘claim’leri içerir.</em></strong> <strong><em>Payload içinde kullanıcıya ait kimlik, zaman aşımı ve kullanıcı yetkileri gibi alanlar yer alabilir. Bu alan kullanıcıya ait bilgileri sunar. Payload içine ne koyulacağı tamamen geliştiricisine bağlıdır.</em></strong></p><p><strong><em>Üç tür payload vardır:</em></strong></p><ul><li><strong><em>Reserved (Ayrılmış) claim’ler</em></strong><em>: Önceden tanımlanmış claim’lerdir. Kullanılması zorunlu değildir fakat önerilir. Bunlardan bazıları: iss (issuer) (yayınlayıcı), exp(expiration time) (son kullanım zamanı), sub (subject) (konu), aud (audience) (hedef kitle) ve diğerleridir. Detaylı bilgi için </em><a href="https://tools.ietf.org/html/rfc7519#page-8"><strong><em>RFC 7519</em></strong></a><strong><em> </em></strong><em>standartlarına bakabilirsiniz.</em></li><li><strong><em>Public (Açık) claim’ler</em></strong><em>: İsteğe göre eklenen alanlardır.</em></li><li><strong><em>Private (Gizli) claim’ler</em></strong><em>: Bilgi paylaşımı için tarafların kendi aralarında anlaştığı özel claim’lerdir.</em></li></ul><p><em>Örnek bir JWT standartına göre belirlenen “Pyload” alanındaki “key” lerin alabileceği örnek değerler :</em></p><ul><li><em>User ID (</em><strong><em>sub</em></strong><em>ject)</em></li><li><em>Role or name (</em><strong><em>aud</em></strong><em>ience)</em></li><li><em>Token Expiry Time (</em><strong><em>exp</em></strong><em>iry) [Token geçerlilik süresi]</em></li></ul><pre><em>{   <br>&quot;</em><strong><em>sub</em></strong><em>&quot;: &quot;1244441&quot;, <br>&quot;</em><strong><em>aud</em></strong><em>&quot;: &quot;Bilal Kayıran&quot;,  <br>&quot;</em><strong><em>exp</em></strong><em>&quot;: &quot;12312312&quot;<br>}</em></pre><p><em>Aşağıdaki gibide “pyload” alanı oluşturabilirsiniz.</em></p><pre><em>{   <br>&quot;</em><strong><em>subject</em></strong><em>&quot;: &quot;1234567890&quot;, <br>&quot;</em><strong><em>name</em></strong><em>&quot;: &quot;Bilal Kayıran&quot;,  <br>&quot;</em><strong><em>admin</em></strong><em>&quot;: true<br>}</em></pre><p><strong><em>Örnek bir JWT token :</em></strong></p><p><em>eyJhbGciOiJIUzI1NiIsInR5cCI6IkpXVCJ9.eyJzdWIiOiIxMjM0NTY3ODkwIiwibmFtZSI6ImJpbGFsIGtheWlyYW4iLCJpYXQiOjE1MTYyMzkwMjJ9.c9o-1SBMR2m8lSZmmaOG_mP47MrO_3LufHHvICHCDyk gibi ..</em></p><blockquote><strong><em>Örnek bir “JWT” yapısının oluşum bloğu :</em></strong></blockquote><pre><strong><em>string key= &quot;Bu benim gizli şifrem.&quot;; </em></strong></pre><pre><strong><em>string signature </em></strong><em>= hmacSha256(base64(</em><strong><em>header</em></strong><em>) + &quot;.&quot; + base64(</em><strong><em>payload</em></strong><em>), </em><strong><em>key</em></strong><em>);</em></pre><pre><strong><em>string token </em></strong><em>= base64(</em><strong><em>header</em></strong><em>) + &quot;.&quot; + base64(</em><strong><em>payload</em></strong><em>) + &quot;.&quot; + </em><strong><em>key</em></strong><em>;</em></pre><p><em>Oluşan JWT token ları decode edilebilir ve yukarıda bahsi geçen alanları görebilirsiniz. Decode işlemi için </em><a href="https://jwt.io/"><em>https://jwt.io/</em></a><em> adresini ziyaret etmelisiniz.</em></p><p><strong><em>Yukarıda örnek olarak sunmuş olduğum token “decode” edilirse :</em></strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Bkh-GINU7ub474NsWtfbnw.png" /></figure><p><em>Token kullanımının kullanıcı ve servis tarafındaki senaryosunu şu şekilde düşünebilirsiniz ;</em></p><p><em>Kullanıcı sisteme gerekli bilgileri vererek servisten bir anahtar [“token”] oluşturmasını bekler. Oluşan token “süresi dahilinde” diğer ulaşmak istediği bilgilere bu “token” la beraber ulaşır.</em></p><blockquote><em>Kapıları açmamız için bize gerekli olan anahtar diyebilirsiniz.</em></blockquote><p><em>Konuyu basit bir şekilde ifade etmeye çalıştım .</em></p><p><em>Konu hakkında bir çok kaynak mevcut daha detaylı bilgilere araştırma yaparak ulaşabilirsiniz. Hadi örnek uygulamamıza geçelim !</em></p><blockquote><strong>Uygulama ile ne yapacağız ?</strong></blockquote><p><em>Asp .Net Core 3.1 üzerinden web api uygulaması oluşturacağız ve bu uygulamayı en basit hali ile tasarlayacağız. Uygulama oluştuktan sonra uygulama içerisinde default olarak gelen hava durumu bilgilerini çeken servise JWT ile kimlik doğrulama yaparak ulaşmaya çalışacağız. Kullanıcının bu bilgilere ulaşması için kullanıcıdan “username ve password” bilgisi istenilecek. Bilgilerin kontrolü sonucunda eğer bilgiler doğru ise kullanıcıya </em><strong><em>“token” </em></strong><em>oluşturulacak. Oluşan token ile servisimize istek atıp istediğimiz yanıtın gelmesini bekleyeceğiz. Eğer gönderilen bilgiler “hatalı” yada “token” zaman aşımına uğramışsa </em><strong><em>“401 — Unauthorized (yetkisiz)” </em></strong><em>bilgisinin döndüğünü göreceksiniz.</em></p><blockquote><strong>Artık kodlamaya geçebiliriz !</strong></blockquote><p><em>Projemizi açtıktan sonra öncelikle kullanacağımız kütüphaneyi projemize implement ediyoruz.</em></p><pre>dotnet add package Microsoft.AspNetCore.Authentication.JwtBearer --version 3.1.11</pre><pre><em>dotnet build</em></pre><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/763/1*5Kt-kyLl4lp-gUEGCvFFxQ.png" /></figure><p><em>Başarılı bir şekilde kütüphanemiz eklendikten sonra JWT ye ait “Middleware” ayarlamalarını yapmamız gerekiyor “ConfigureServices” içerisinde aşağıdaki gibi ayarlamaları yapıyoruz. Ayrıca proje de yetkilendirme ve doğrulama kullanacağımıza dair ayarlamaları “Configure” metodu içerisinde gerçekleştiriyoruz. Kısaca ,bu kısımda projenin bir kimlik mekanizması ile çalışacağını ve JWT nin nasıl oluşacağına dair ayarlamalar yapılıyor.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1008/1*kZSGSsCeHqabmzwTwBTrNQ.png" /></figure><p><em>JWT ye ait bazı kullanacağımız bilgileri </em><strong><em>“appsetting.json”</em></strong><em> içerisinde tuttum ve buradaki bilgileri IConfiguration arayüzü kullanarak çektim</em><strong><em>. </em></strong><em>Sizde bu bilgileri bu şekilde tutabilirsiniz ve sonrasında kullanabilirsiniz.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/480/1*OLgHKt9I7BP6ux1qq123QA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/588/1*ia4fL_oQfnPXqLnkY3EuRg.png" /><figcaption><strong>Örnek kullanım : config[“Jwt:Key”]</strong></figcaption></figure><p><strong><em>Kullanılan alanların kısa açıklamalarına bakacak olursak ;</em></strong></p><ul><li><strong>ValidAudience</strong></li></ul><p><em>Oluşan token ın kimler tarafından kullanılacağını belirtir.</em></p><ul><li><strong>ValidIssuer</strong></li></ul><p><em>Token ın kimin oluşturduğunu yada dağıttığını belirtir.</em></p><ul><li><strong><em>IssuerSigningKey</em></strong></li></ul><p><em>Üretilecek token değerinin uygulamamıza ait bir değer olduğunu ifade eden security key verisinin doğrulamasıdır.</em></p><ul><li><strong><em>ClockSkew</em></strong></li></ul><p><em>Oluşturulacak token değerinin expire süresinin uzatılması için kullanılır.</em></p><p><em>Diğer alanlar yukardaki alanların kullanılması için onay veren alanlardır(</em><strong><em>ValidateAudience</em></strong><em> ,</em><strong><em>ValidateIssuer </em></strong><em>..)</em></p><p><em>Startup.cs deki ayarlamalarımızdan sonra kullanıcı tarafından istenilen bilgileri karşılamak için aşağıdaki gibi bir class oluşturulur.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/769/1*bABN4-yHeTppLn8O0Ts2_w.png" /></figure><p><em>Kullanıcının token alabilmesi için “loginController” adında yeni bir Controller oluşturuyoruz.</em></p><p><em>Geri dönüş tipi IActionResult tipinde </em><strong><em>authLogin</em></strong><em> metodu oluşturuyoruz. Kullanıcıdan gelen request’i bu metot içerisinde karşılayacağız.</em></p><p><em>Bu metodun bir post metodu olduğunu ,göndermesi gereken bilgilerinde form üzerinden “key-value” şeklinde yazılması gerektiğini belirtiyoruz.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/987/1*IX8lvp4wHJhj5jO2GabNNQ.png" /></figure><p><em>Yukardaki kod bloğuna baktığımızda kullanıcının form üzerinden gönderdiği bilgileri “authUser” üzerinden alıyoruz.</em></p><p><em>Bu bilgileri aldıktan sonra veritabanından bilginin kontrolü sağlanıyor. [Bu şekilde düşünebilirsiniz. Proje içerisinde herhangi bir veritabanı işlemi yapılmamıştır. Aşağıda metotdan bilgiler sanki veritabanında kontrol edilmiş gibi “</em><strong><em>true” </em></strong><em>dönmektedir.]</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/534/1*KFIvuBeATR5UA8YSb3NHog.png" /></figure><p><em>Kullanıcı kontrolü yapıldıktan sonra eğer kullanıcı var ise bir “</em><strong><em>token</em></strong><em>” üretmek için metodumuzu çağırıyoruz. Eğer kullanıcı yok ise metot içerisinde yetkisiz bilgisini dönüyoruz.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/839/1*Ujwh6IbVOW421g0ryRiI1A.png" /></figure><p><em>Bu metot da da JWT ye ait bir kaç ayarlamalar yapılıyor. “Token” geçerlilik süresini ,şifrelenme tipini belirtiyoruz .Ve startup.cs de yaptığımız bir kaç ayarı burada da yapıyoruz. Token üretmek için ayarlamalarımız bu kadar .</em></p><ul><li><em>Sıra geldi proje içerisinde default olarak gelen “WeatherForecastController” controller i kullanarak verilerimizi çekeceğimiz kısıma.</em></li></ul><blockquote><strong>Hadi test yapalım !</strong></blockquote><p><em>Test için </em><strong><em>postman</em></strong><em> uygulamasını kullanacağım.</em></p><p><em>Token almak için bilgileri giriyorum. Eğer başarılı ise servis bir token oluşturacak.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MG9v0jQO85TrbJhQqiURUA.png" /></figure><p><em>Token aldığıma göre sıra geldi hava durumu bilgilerini çekmemize. Eğer token hatalı yada süresi dolmuş ise aşağıdaki gibi </em><strong><em>status </em></strong><em>değeri alacağız.</em></p><blockquote><em>Alınan token değerini </em><strong><em>Authorization Header’ına </em></strong><em>set ederek kullanacağız.</em></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HR1EjbA1eIQUZ97ZYk0Ndw.png" /></figure><p><em>Token doğru ise ;</em></p><p><em>Gördüğünüz gibi verilerimiz artık elimizde .</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zzTvch36PuHeKMV7QS9jUA.png" /></figure><blockquote><strong>Sonuç :</strong></blockquote><p><em>Bu makalede oluşturmuş olduğumuz </em><strong><em>api </em></strong><em>yi sadece belli bir anahtara sahip olan kullanıcıların kullanması için tasarladık. Bu sayede daha güvenilir api hazırlamış olduk.</em></p><p><em>Yukarıdaki örnek proje çok farklı şekillerde dizayn edilebilir. Konunun mantığın anlaşılması için basit şekilde gösterim sağlamaya çalıştım.</em></p><p><em>JWT hakkında yazınında başında dediğim gibi bir çok kaynak mevcut kaynaklara göz atmanızı öneriyorum.</em></p><blockquote>Gelecekteki makalelerimde tekrardan görüşmek üzere .</blockquote><p><em>Referanslar :</em></p><ul><li><a href="https://loige.co/whats-in-a-jwt/">What&#39;s in a JWT (Json Web Token)?</a></li><li><a href="https://jwt.io/">JSON Web Tokens - jwt.io</a></li></ul><p><a href="https://jasonwatmore.com/post/2019/10/11/aspnet-core-3-jwt-authentication-tutorial-with-example-api">https://jasonwatmore.com/post/2019/10/11/aspnet-core-3-jwt-authentication-tutorial-with-example-api</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ab0d356c7a17" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[.Net Core & Fluent Interface Pattern]]></title>
            <link>https://bilalkayiran.medium.com/net-core-fluent-interface-pattern-77721cf7e60b?source=rss-4c73e386de5f------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/77721cf7e60b</guid>
            <category><![CDATA[net-core]]></category>
            <category><![CDATA[design-patterns]]></category>
            <category><![CDATA[fluent-design]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Bilal KAYIRAN]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 16 Jan 2021 23:17:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2021-01-18T07:22:53.360Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/512/1*cq3tQXZHxMrfibUrkswwxg.png" /></figure><p><em>Bu ilk makalemde kullanırken keyif aldığım bir tasarım deseninden bahsediyor olacağım. Konunun pekişmesi için örnek bir uygulamaya da yer vereceğim. Umarım bu makale sizlere bir şey katmış olur.</em></p><blockquote>Keyifli okumalar ..</blockquote><p><em>Genel olarak geliştiriciler çalıştıkları yada tamamlayacakları projeleri temiz ve okunabilir bir kod çerçevesinde yazmak isteyecektir. Bu çerçeveyi oluşturmak için bizlere yardımcı olan “design pattern” lar pusula görevi görmektedir desem abartmış olmam sanırım. Fluent interface de bu desenlerden biridir.</em></p><blockquote><strong>“Bilgi paylaştıkça çoğalan bir hazinedir.”</strong></blockquote><blockquote>-Bhartṛhari</blockquote><h4>Peki nedir bu “Fluent Interface Pattern” ?</h4><p><em>Oluşturulan nesne örneğinin daha anlaşılır ve okunaklı şekilde isteklerin<br>belirtilmesi için kullanılan ,bu nesnelerin kullanımının basitleştirmesi açısından fayda sağlayan bir teknik olarak yorumlayabiliriz. Karmaşık nesnelerin oluşturulmasında bizlere fazlasıyla yardımcı olmaktadır.</em></p><p><em>Kısaca ; </em><strong><em>yöntem zincirleme ve bağlama tasarım deseni diyebiliriz.</em></strong></p><p><em>.Net yapısı içerisinde de kullanılan ve karşımıza çıkan bir yapı aslında .<br>Örneğin ;</em></p><blockquote>Linq Sorgularında ,</blockquote><blockquote>Entity Framework Core , ModelBuilder sınıfı içerisinde de bu yapı kullanılmaktadır. Bu kullanılan yapılara örnek verecek olursak ;</blockquote><p><strong>ModelBuilder class içinde örnek kullanımı :</strong></p><pre>protected override void OnModelCreating(ModelBuilder modelBuilder)<br>    {<br>       modelBuilder<br>                .<strong>Entity</strong>&lt;Student&gt;()<br>                .<strong>Property</strong>(s =&gt; s.StudentId)<br>                .<strong>HasColumnName</strong>(&quot;Id&quot;)<br>                .<strong>HasDefaultValue</strong>(0)<br>                .<strong>IsRequired</strong>();<br>    }</pre><p><strong>Örnek bir linq sorgusu :</strong></p><pre>var studentNames = studentList.<strong>Where</strong>(s =&gt; s.courseCount &lt; 3)<br>                              .<strong>Select</strong>(s =&gt; s)<br>                              .<strong>Where</strong>(st =&gt; st.ID &gt; 0)<br>                              .<strong>Select</strong>(s =&gt; s.Name);</pre><p><em>Yukardaki örneklere baktığımız zaman oluşturulan nesnelere set edilen property ler tek tek çağırılarak işleme girmektedir. Bu da bizlere nesne oluşturmada bir düzen, kolaylık sağlamaktadır.</em></p><blockquote><strong>Fluent interface pattern </strong>; oluşturulan nesne içerisinde ki metotların tekrardan ana nesneyi döndürmesi mantığı ile çalışmaktadır.(<strong><em>Method Chaining(Zincirleme Yöntemi)</em></strong>)</blockquote><p><em>Yukarıda konunun mantığını biraz olsun anlattığımı düşünüyorum .Şimdi basit bir örnek vererek daha da konuyu pekiştirelim</em></p><p><em>Bu örneğimizde .Net Core Console uygulaması içerisinde mail gönderimini “fluent interface pattern” yardımıya nasıl yapacağımızı göreceğiz.</em></p><blockquote>“Çoğu insan başarıyı almak olarak düşünür. Oysa başarı, vermekle başlar.”</blockquote><blockquote>-Henry Ford</blockquote><blockquote>Önce mail içinde kullanacağımız alanların tutulacağı bir class oluşturdum.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/378/1*jeNGBDwhB7DpAm_l3nu9eQ.png" /></figure><blockquote>Interface(Arayüz) oluşturup bazı nesneleri bu arayüzden türemesini sağladım.</blockquote><figure><img alt="Burada göreceginiz gibi her nesne dönüş tipi olarak interface yi döndermiştir." src="https://cdn-images-1.medium.com/max/400/1*GcXw-n5WT9howieJGsUlBw.png" /><figcaption>Burada göreceğiniz gibi tanımlanan her metot dönüş tipi olarak interface i almıştır. Yani ; geri dönüş interface in implement e edildigi class olacaktır.</figcaption></figure><blockquote><strong>En can alıcı kısım burası . Aşağıda oluşturulan class’a dikkatlice bakalım .. !</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/758/1*6UCw5kljJW0h7X-u-1O8Ig.png" /></figure><p><strong><em>Yukardaki kodlara baktığımızda oluşturulan class a kullanacağımız interface implemente edilmiş olarak görüyorsunuz ve interface den türeyen arabirimler in geri dönüşlerine “this” keyword u verilmiş yani bulunduğu ana nesne yi (class) ı geri dönülmesi istenmiş. Böylelikle nesne instance edildikten sonra çağrılan her metot dan sonra tekrar nesneye girmiş oluyoruz .Şuan aklında her şey daha da belirmiştir gördüğün gibi zincirleme yöntemi bu şekilde yakalamış olduk</em></strong><em>.</em></p><p>Bu class da ayrıca statik bir yardımcı metot tanımlı. “newInstance” metodu sayesinde ana nesneyi oluşturuyorum.Neden kullanıldığını birazdan daha net göreceksin.</p><blockquote><strong>Ve sonunda geldik kullanıma ..</strong></blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/869/1*2CrxZ_h07_QgM5gA3OVd2A.png" /></figure><p>Ve Main metodu içerisinde interface den türeyen class ımızı yardımcı metot ile insantance ettikten sonra set edecegim property leri sırayla çağırıyorum. Gerekli alanlara set edilecek bilgileri yazıyorum.</p><p>İşin sonunda bana kullanacağım nesneyi yani mail göndermem için gerekli bilgilerin bulunduğu class ım oluşturuluyor. Bu class ımı alıp mail göndermek için yazılmış olan metoduma parametre olarak vererek mail gönderim işlemini başlatmış oluyorum.</p><blockquote><strong>Dipnot :</strong></blockquote><p>Eğer kendi mailinize gönderim yapacaksanız mail gönderiminde bağlantı hatası alabilirsiniz. Bunun için “gmail” ayarlarınızdan “<strong>Daha az güvenli uygulamalar için erişim</strong><br><strong>kısmını etkinleştir”</strong> demelisiniz.</p><blockquote><strong>Sonuç :</strong></blockquote><p>Yukarıda basit bir örnek vermiş olduk örnekler çoğaltılabilir. Daha karmaşık nesneler oluşturduğunuzu düşünün bu yöntem sizi karmaşık nesne oluşturmada kod okunabilirliği ve temiz kod yazmada işinizi çok rahatlatacaktır.</p><p>Umarım okurken sıkılmamışsındır.</p><p>Yeni makalelerde buluşmak üzere ..</p><p><a href="https://www.linkedin.com/in/bilalkayiran/">LinkedIn</a> : https://www.linkedin.com/in/bilalkayiran/</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=77721cf7e60b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>