Eğer yeni bir iş fırsatının peşindeyseniz veya üretken yapay zekayı daha iyi kullanıp iş yerinde patronunuzun gözüne daha fazla girmeyi ve bu sayede kariyerinizde ilerlemeyi istiyorsanız, bu yazım tam size göre.

Çünkü prompt mühendisliğini anlatıyorum.

Yazıyı okumayı bitirdiğinizde bir kısmınız yepyeni bir kariyer fırsatının farkına varacak.

Bir kısmınız da mevcut kariyerinde chatGPT gibi üretken yapay zeka platformlarını kullanıp verimliğini nasıl artırabileceğini ve çok daha iyi şeyleri nasıl yapabileceğini öğrenmiş olacak.

Hadi başlayalım.

Yeni Meslek: Prompt Mühendisliği

Mühendislik kelimesi sizi yanıltmasın, aslında hepinizin öğrenebileceği temel bir beceri prompt mühendisliği.

Üstelik gittikçe daha çok aranan bir beceri haline geliyor.

Çünkü şirketler sürekli olarak üretken yapay zekayla verim arttırma peşindeler. Girişimciler de keza üretken yapay zekayı kullanarak işlerini büyütüyorlar.

Prompt mühendisliğini, çok kısaca özetlemek gerekirse:

Yapay zeka uygulamalarının tam sizin istediğiniz sonuçları üretmesi için kullanılan bir teknik.

Peki neden bu tekniğe ihtiyaç var?

Çünkü yapay zeka aslında çok da zeki değil, ne ürettiğini bilmiyor. Ama siz ona doğru soruları sorarsanız ve içeriği daha doğru tanımlarsanız tam istediklerinizi yapabiliyor.

İşte bu yüzden de bazı temel becerileri geliştirmek gerekiyor.

Zihninizde daha da somutlaşması için bu içeriği oluştururken prompt mühendisliğini nasıl kullandığımı anlatmak istiyorum:

ChatGPT’nin karşısına geçtim ve

İlk komut: ‘’Bana prompt mühendisliği konusunda bir dakikada okunabilecek bir metin hazırlayabilir misin?’’

Metni okudum ama bana biraz eksik geldi.

İkinci komut: ‘’Neden üretken yapay zeka devrinde önemli bir beceri haline geliyor? Yazıyı ona göre değiştir.’’

Yazı değişti ve önemini anlatan bir konuma geldi.

Üçüncü komut: ‘’Prompt mühendislikle ilgili somut bir örnek olursa okuyucularım daha iyi anlarlar. Bana somut bir örnek ver.’’

Ve bir koşu ayakkabısının ChatGPT’yle nasıl daha iyi tarif edilebileceğine dair harika bir örnek sundu.

Sonra yazarı gözden geçirdiğimde biraz fazla teknik anlattığını gördüm ve…

Dördüncü komut: ‘’Bunu bana biraz daha basit anlatabilir misin?’’

Çok basitçe ne olduğunu da anlattı.

Beşinci komut: ‘’Lütfen bütün bunları birleştir ve bir tane uzun metne dönüştür.’’

O ana kadarki bütün sohbetimizi bir tane uzun metne dönüştürdü

Altıncı komut: ‘’Bu güzel oldu. Ama lütfen prompt mühendisliği ile nasıl para kazanılabilir? Ve prompt mühendisliği becerileri nasıl geliştirilebilir? Bu konuda bana bazı somut örnekler ver.’’

Metin değişti ve prompt mühendisliği ile nasıl para kazanabileceğini ve beceri ninnasıl geliştirilebileceğine dair öneriler geldi.

Sonra incelediğimde ilk paragraf pek hoşuma gitmedi.

Yedinci komut: ‘’Lütfen ilk paragraftaki vurguyu değiştir ve ilk paragrafta prompt mühendisliğinin yeni bir kariyer ve para kazanma fırsatı olduğunu vurgula’’

Ve ilk paragraf değişti ve ‘’yeni bir kariyer, yeni bir para kazanma fırsatı mı arıyorsunuz? Prompt mühendisliği am size göre’’ gibi yeni bir paragraf geldi.

Sonra bunu nasıl öğreneceğini merak edecek okuyucularımı düşündüm.

Sekizinci komut: ‘’Bana bazı somut öğrenme araçları öner lütfen.’’

Ve araçları sıraladı.

Dokuzuncu komut: ‘’Lütfen şimdi bütün bu anlattıklarını kombine et ve bir yeni senaryoya dönüştür’’

Ve komple senaryo ortaya çıktı.

Onuncu komut: ‘’Bunu Türkçeye çevir’’

Son olarak Türkçeye çeviri de gerçekleşti.

Gördüğünüz gibi, tam istediğime uygun içeriği üretene kadar ChatGPT’ye doğru emirler verdim. İşte prompt mühendisliği bu.

Tabii ben daha iyi bir prompt mühendisi olsaydım ilk başta daha doğru emirleri verirdim. Bu kadar uğraşmama gerek kalmazdı. Üstelik nispeten basit bir şey yaptık. Sadece bir yazı ürettik.

Oysa ChatGPT’de kod yazmanız da mümkün. ChatGPT’yi Microsoft Excel’le birleştirip yeni makro da oluşturmakla mümkün. Ve daha önce bahsettiğim gibi, Microsoft’un satın almasından sonra Microsoft uygulamaları ile chatGPT arasında yepyeni bağlantılar kurmak mümkün.

Üstelik ChatGPT, bütün yapay zeka uygulamaları içinde sadece bir tanesi.

Videolar yapacağınız, sunum hazırlayabileceğiniz, çeviriler yapabileceğiniz, bir avatara o çeviriyi okutabileceğiniz muazzam yapay zeka uygulamaları var.

Yeter ki siz oraya emri doğru yazın.

Prompt Mühendisliğinden Nasıl Para Kazanabilirsiniz?

İşletmelerin ve kuruluşların yapay zeka tarafında üretilen içeriğin kalitesini artırmasına yardımcı olabilirsiniz.

Nasıl olabilir bu?

Bir danışmanlık firması açabilirsiniz, prompt mühendisliği ile ilgili kitaplar, içerikler üretebilirsiniz.

Yakın zamanda şirketlerin bazılarında prompt mühendisliğiyle ilgili pozisyonların da açılacağını tahmin ediyorum.

Veya bir freelancer olarak promptlar yazıp bunlardan para kazanabilirsiniz.

Prompt Mühendisliği Konusunda En İyi Kaynaklar

ChatGPT’ye prompt mühendisliği konusundaki en iyi kaynakları sorduğumda oldukça iyi bir liste verdi.

1- OpenAI GPT-3 tutorial:

Bu doğrudan doğruya ChatGPT-3'ün eğitim seti.

Kendi promptlarınızla GPT-3 modeli nasıl daha etkin kullanabileceğinize dair bir eğitim seti var.

2- Hugging Face’s Transformers library:

Önceden eğitilmiş dil modellerinin yer aldığı bir kütüphane bu.

Bu modeller özelleştirilmiş promptlarla eğitilebilir. Ayrıca promptlar oluşturmak ve test etmek için araçlar da yer alıyor.

3-Promptbase:

Promptbase, muhteşem bir platform.

Çok büyük bir prompt pazarı gibi çalışıyor aslında.

Buraya girdiğinizde DALL-E, GPT-3, Midjorney, Stable Diffusion gibi yapay zeka platformlarına yönelik promptlar olduğunu görüyorsunuz.

Buradaki promptları isterseniz satın alabiliyorsunuz, isterseniz inceleyebiliyorsunuz, isterseniz prompt üretip satabiliyorsunuz, isterseniz de prompt mühendisliği yapacak insanları işe alabiliyorsunuz. Yani CV de eklemeniz mümkün.

4- Coursera’s Natural Language Processing Specialization:

Coursera, bir eğitim platformu.

Burada da doğal dil işleme özelleştirme programları yer alıyor.

5- ArXiv

Bu konudaki pek çok araştırma ve makaleye ulaşabilirsiniz.

6- Association for Computational Linguistics:

Yine araştırma yapmak için birçok kaynağa ulaşabileceğiniz bir platform.

Öte yandan YouTube, medium ve Twitter da prompt mühendisliği konusunda kaynaklarla dolu. #promptengineering şeklinde aratarak pek çok bedava kaynağa, rehberlere ulaşabilirsiniz. İnsanlar bunu nasıl kullandıklarını, bundan nasıl para kazandıklarını, ne gibi danışmanlık hizmetleri verdiklerini anlatıyorlar.

Evet, umarım prompt mühendisliğini açıkça anlatabilmişimdir. Ben bu becerileri iyi kötü kullanıyorum ve oldukça faydasını görüyorum.

Mesleki olarak da şu anda kendinizi sıkışmış hissediyorsanız prompt mühendisliğini başka kaynaklardan da daha çok incelemenizde fayda var. Çünkü kendinize harika kariyer fırsatları bulabilirsiniz.

Ben bütün bu yaşadığımız faciaların felaketlerin kurtuluşunun teknolojide yattığına inanıyorum.

Teknolojiyi sevmek, anlamak gerek.

Çünkü o zaman en verimli şekilde kullanabilir ve bize olan faydasını maksimum düzeye getirebiliriz.

Ve o zaman çok daha kolay bir yaşam sürdürebiliriz.

Neredeyse çeyrek asırdır ‘’internette arama yapmanın’’ adı Google.

Ancak bu sürede ilk kez Google’ın tahtı sallanmaya başladı.

Tahtı sallayan, bir zamanların alay konusu arama motoru olan Microsoft Bing’den başkası değil.

Evet, geçtiğimiz günlerde Microsoft, arama motoru Bing’in ChatGPT’nin temelini oluşturan yapay zeka teknolojisinin yükseltilmiş bir versiyonuyla desteklenen yeni bir sürümünü duyurdu.

Şirket, ürünü Edge tarayıcısı için yapay zeka ile geliştirilmiş yeni özelliklerle birlikte piyasaya sürüyor ve bu ikisinin web’de gezinmek ve çevrimiçi bilgi edinmek için yeni bir deneyim sağlayacağını vaat ediyor.

Web arama paradigmasının onlarca yıldır değişmediğini, ancak yapay zekanın geleneksel yöntemlerden daha akıcı ve hızlı bir şekilde bilgi sunabileceğini savunan Microsoft CEO’su Satya Nadella, ürünlerin duyurulduğu etkinlikte şu ifadeleri kullandı:

“Yarış bugün başlıyor ve biz çok hızlı hareket edeceğiz.”

Google başta olmak üzere teknoloji devlerine tırnaklarını yediren yeni Bing ve Edge ne gibi özellikler sunuyor gelin birlikte bakalım.

Microsoft Bing

Geleneksel arama deneyimi, özellikle de hızlı ve doğru yanıtlar aradığımızda çoğu zaman sinir bozucu olabiliyor.

Microsoft, yeni Bing ile adeta devrim yaratacak gibi görünüyor.

Bing’e karmaşık sorular sorabileceğiz. Sohbet robotu, tıpkı ChatGPT’de olduğu gibi insan benzeri bir konuşma tarzıyla bizlere yanıt verecek.

Üstelik eğer istediğimiz yanıtı alamazsak, aramalarımızı geliştirip düzelterek tam istediğimiz sonuca ulaşabileceğiz.

Ayrıca, diğer arama motorlarının aksine, Bing’in tüm kaynaklarına atıfta bulunma özelliği var. Referans verilen web içeriğinin bağlantılarını görebileceğiz.

Böylece sonuçlara güven duyacağız ve bilgilerin doğrulanması çok kolay olacak.

Mesela Bing’e şöyle sorular sorup cevap alabileceğiz:

-Ikea’nın Klippan model koltuğu 2019 model Honda Odyssey aracıma sığar mı?

-İstanbul’dan yola çıkarak Balkanlar’da lezzetli yemekler yiyebileceğim bir 5 günlük bir seyahat planlamama yardımcı olur musun?

-Jazz müziği seviyorum ve bu yıl jazz festivaline gitmek istiyorum. Benim için herhangi bir önerin var mı?

-Kollarım ve karın kaslarım için mekik çekmeden ve spor aleti kullanmadan yapabileceğim, 30 dakika sürecek bir egzersiz planlar mısın?

Bu arada tıpkı ChatGPT’de olduğu gibi Bing ile hikaye ve e-posta yaratmak da mümkün hale geliyor.

Anlayacağınız, Bay Bing birçok konuda emrinize amade.

Yeni Bing aramasını deneyimlemek isterseniz, Bing.com adresine giderek, bekleme listesine isminizi yazdırabilirsiniz.

Bing, başvurduğunuz bölgede kullanıma açıldığında, Microsoft size bir e-posta gönderecek.

Microsoft Edge

Microsoft Edge tarayıcısının da yeni yapay zeka özellikleri ve yepyeni bir görünümle önemli bir revizyondan geçtiği duyuruldu.

Edge Kenar Çubuğu, uzun bir finansal raporun özetini istememize ve ardından sohbet işlevini kullanarak rakip bir şirketin finansal raporlarıyla karşılaştırma yapmamıza olanak tanıyacak.

Bu sayede bilgi sahibi olmamız ve bilinçli kararlar almamız çok daha kolay olacak.

Finansal raporlara ek olarak Edge tarayıcı, kullanıcıların LinkedIn gönderisi gibi içerikler oluşturmasına da yardımcı olacak.

Microsoft ve OpenAI’nin yanlış bilgi, dezenformasyon ve zararlı içerik gibi sorunları ele almak için birlikte çalışmasıyla, kullanıcılar aldıkları sonuçlardan emin olabilecekler.

Bir zamanlar Edge tarayıcısı genellikle göz ardı edilirdi. İnsanlar hiç düşünmeden diğer popüler tarayıcılara geçerlerdi.

Ancak görünen o ki Edge tarayıcısı, onu piyasadaki en güçlü tarayıcılardan biri haline getirecek bir dönüşüm geçirmek üzere.

Evet, Microsoft yapay zeka ve arama teknolojisi dünyasında ileriye doğru çok büyük adımlar atıyor.

Heyecan verici deneyimler ve değişimler kapıda.

Diğer teknoloji devlerinin buna nasıl uyum sağlayacakları ve nasıl bir yol izleyeceklerini merak etmeden duramıyor insan.

Özetlersek;

Bu yeni dönemde, alakasız sonuçlar arasında gezindiğimiz günler geride kalıyor, çünkü geliştirilmiş arama sonuçları tam olarak aradığımız şeyi birkaç saniye içinde sunacak.

Bilgi aramak ve bilgiye ulaşmak daha az sinir bozucu, çok daha fazla keyifli ve pratik olacak.

Alakasız sonuçlar arasında gezindiğimiz günler geride kalıyor, çünkü geliştirilmiş arama sonuçları tam olarak aradığımız şeyi birkaç saniye içinde sunacak.

Arama motoruyla sohbet edebileceğimiz bir dönem bu dönem. Ona doğal dilde sorular soracak ve ilgili yanıtları gerçek zamanlı olarak alabileceğiz.

Doğru bilgiye erişimin böylesine kolaylaştığı bu dönem, çok önemli fırsatlar sağlayacak bizler için.

Düşünmek, fikirler üretmek, bu fikirleri hayata geçirmek, doğru kararlar almak için çok daha fazla zamanımız olacak.

Gelecekte söz sahibi olabilmek için bunun farkında olmalı ve akıllıca hareket etmeliyiz.

Bu arada biz Haddini Aş Kulübü olarak geleceğin pasif değil, aktif oyuncuları olmak için her gün fikirler üretip birbirimizle paylaşıyoruz. Ve gittikçe daha da güçleniyoruz.

Siz de toplululuğumuzun bir üyesi olmak isterseniz bu linke tıklayarak aramıza katılabilirsiniz.

Kendinizi artırmak ister miydiniz?

Kendinizden birkaç tane yaratmaktan değil, yapabileceklerinizi artırmaktan bahsediyorum.

Yeni beceri ve yetenekleri daha kolay kazandığınız, böylece daha harika şeyler ürettiğiniz, rakiplerinize fark attığınız bir dünya nasıl geliyor kulağa?

Şu an yaşadığımız dünya, tüm bunları mümkün kılıyor.

Üretken yapay zeka sayesinde artık kendinizi artırabilirsiniz.

Peki ama nasıl?

Bu konuda insanların bilgi eksikliğini gördüğüm için bu yazımda üretken yapay zekanın bizi nasıl arttıracağından ve onu neden hayatımıza yoğun olarak katmamız gerektiğinden, benim bu konuda neler yaptığımdan, sizlerin neler yapabileceğinden bahsetmek istedim.

Hadi başlayalım.

Üreten Yapay Zeka Nedir?

Üretken yapay zeka, bizim verdiğimiz emirler çerçevesinde bizim için bir şeyler üretip ortaya koyan zeka demek.

Kendisi çok zeki sayılmaz; sadece bizim emirlerimize, o emirler çerçevesinde bünyesindeki dev veriye, o veriler arasındaki desenlere bakıyor. Ve bizim için en doğru şeyin ne olabileceğini tahmin edip önümüze ürün olarak koyuyor.

Çoğu insan sadece chatGPT ve DALL-E gibi büyük isimleri biliyor ama aklınıza gelebilecek her alanda üretken yapay zekalar hizmetimizdeler:

Yazıdan video üretebilirler, videoları yazıya dönüştürebilirler, yeni yazı fikirleri ortaya koyabilirler, fotoğrafları düzeltebilirler, videoları daha iyi hale getirebilirler, yeni müzikler, yeni şarkılar yaratabilirler, avatarlar yaratabilirler, avatarları konuşturabilirler…

Bugün çözmeye çalıştığınız bir mesele, hızlandırmak istediğiniz bir konu varsa, onunla ilgili yapay zeka platformu arayın. Mutlaka karşınıza bir tane çıkacaktır.

Ben Üretken Yapay Zekadan Nasıl Yararlanıyorum?

İki işim var. Bir tanesi içerik üretimi, bir diğeri ise büyük kurumlara sunum hazırlamak.

İkisinde de müthiş işime yarıyor.

Bu yolculukları size kullandığım aplikasyonlarla beraber anlatmak istiyorum. (Her bir başlığa, tıkladığınızda sizi o aplikasyona ulaştıracak linkler de ekledim.)

İster büyük bir kuruma konuşmacı olarak sunum hazırlıyor olayım, ister bir YouTube içeriği hazırlıyor olayım, önce fikirle başlıyorum.

👉🏼 Tube Buddy

Aklıma bir fikir geldiğinde, YouTube üzerine entegre olmuş bir yapay zeka olan Tube Buddy’yi kullanıyorum.

Aklıma gelen fikirleri Tube Buddy’ye giriyorum ve hangisinin YouTube’da benim izleyici kitlem için daha başarılı olacağını bana hesaplayıp ortaya koyuyor.

Buradan yüzde kaç ihtimalle o videonun çok izlenecek olacağını görebiliyorum.

Başlıkla oynaya oynaya doğru başlığı buluyorum. Hatta bana alternatif başlık önerileri bile sunuyor.

Ve buradan başlığa karar veriyoruz.

👉🏼 Copy.ai

Bulduğum başlıktan sonra ne içerik üreteceğime karar vermem gerekiyor.

Bunun için ilk gittiğim adres Copy.ai

Başlığı oraya giriyorum ve ondan bana konuyla ilgili alt başlıklar üretmesini istiyorum.

Buna outline diyoruz. Yani bana içeriğimin ana hatlarını çıkarıyor. Ve gerçekten süper alt başlıklar öneriyor.

Eğer sorularımı iyi sorarsam ve onunla iyi sohbet edersem daha da güzel öneriler getiriyor.

Zaten buna prompt mühendisliği diyoruz. Yani yapay zekaya emir verme mühendisliği.

Gelecekte bu yapay zekaya emir verme mühendisliği çok kritik bir beceri haline gelecek. Bu konuda daha detaylı içerikler hazırlayacağım.

👉🏼 ChatGPT

Şimdi sırada içerik oluşturmak var.

ChatGPT’ye geliyorum ve şöyle bir emir yazıyorum: ‘’Bu ana hatları kullanarak bana on beş dakikalık bir YouTube videosu içeriği yazar mısın?’’

Hatta burada tonu da belirliyorum; esprili olsun, ciddi olsun gibi.

Hatta kullanılması gereken kelime sayısını da belirliyorum.

Bunun üzerine ChatGPT benim için harıl harıl çalışmaya koyuluyor ve içeriği önüme koyuyor.

Tabii genelde ilk koyduğu içerik tam istediğiniz gibi olmuyor.

Bu durumda daha fazla soru sorarak o içeriği kendinize uygun hale getirmeniz lazım. Ve mutlaka ciddi bir bölümüne de sonra elle müdahale etmeniz gerekiyor.

Ama eskisine göre çok daha hızlı bir şekilde içeriğim yazılmış oluyor.

👉🏼 DeepL

Sırada içeriği Türkçeye çevirmek var.

Ben yapay zeka platformları İngilizcede daha iyi çalıştıkları için, içeriği ilk önce İngilizce olarak hazırlıyorum.

İngilizceyi Türkçeye çevirmek için ise DeepL isimli yapay zeka platformundan yararlanıyorum. Ve müthiş çeviriler yapıyor.

Öyle bir çeviri yapıyor ki çok az düzeltme gerektiriyor ya da hiç gerektirmiyor.

Vee artık elimde harika bir metin var.

Buradan sonra manuel dünyaya dönüyorum ve Youtube videomu çekiyorum. Daha sonra yine manuel olarak olarak video editleri yapıyorum.

Ama istersem bu manuel yaptıklarımı da bir üretken yapay zekaya yaptırabilirim.

Synthesia ve Tome aplikasyonları benim adıma sunumu da hazırlayabiliyorlar.

👉🏼 Tome

Tome’de sadece sunumuzda yer almasını istediğiniz bilgileri giriyorsunuz. Ve eğer tercih ettiğiniz görseller varsa onları de yazılıma tanıtıyorsunuz.

Ama aslında zahmet etmenize gerek yok kendi görsellerini kendisi de seçebiliyor. Ve sonuçta size bir Power Point sunumunu oluşturuyor.

Sonra onun üzerine yine yapay zeka desteğiyle,’’bu cümleye yeni bir alternatif öner’’, ‘’başka bir görüntü öner’’, ‘’başka bir yerleşim önerisi ver’’ gibi komutlarda bulunabiliyorsunuz.

Ve Tommy sizin adınıza her şeyi düzeltiyor.

👉🏼 Synthesia

Synthesia daha da enteresan.

Hem sunum hazırlıyor hem de bir avatar sizin ağzınızda o sunumu okuyabiliyor. Bu avatarın sesi sizin sesiniz de olabiliyor, biraz uğraşırsanız o avatardaki görüntü de siz de olabiliyorsunuz.

Ben bunları şimdilik kullanmıyorum. Kullanmama sebebim de hem biraz pahalı olmaları hem de özellikle Türkçe sunumlarda biraz daha gelişime ihtiyaç duymaları.

Ama yapay zeka hiç durmadan öğrenmeye devam ettiği için yakın zamanda bunu da çözeceğinden hiç şüphem yok.

Yapay Zeka Her Şeyi Yapıyor, Peki Bize Ne Kalıyor?

‘’Bütün bunları yapay zeka yapıyorsa bize ne kalacak?’’ diye aklınızdan geçiriyor olabilirsiniz.

Bize çok önemli iki iş kalıyor.

1- Yapay zekaya bu emirleri biz veriyoruz.

O kendi başına ne yapacağını bilmiyor.

Siz ne isterseniz onu yapıyor.

Ne emir vereceğinize, ne konuda içerik üreteceğinize karar vermeniz gerekiyor. Bu çok insani bir mesele.

2- Yapay zeka aplikasyonları arasındaki geçişleri sağlayıp onların birbiriyle entegrasyonunu sağlıyoruz.

Ama bu muhtemelen uzun vadede ortadan kalkacak bir şey. Muhtemelen uzun vadede “ben şu konuda bir video üretmek istiyorum deyince” bütün bunların ardı ardına kendi kendilerine yapacaklar.

Ama şimdilik en azından onları bilmek, onlara doğru emirleri vermek, her birinin kendi içindeki ufak tefek kullanım sırlarını çözmek ve onlarla sanki bir çalışanı yönetiyormuş gibi iyi bir yönetici ilişkisi olmak çok kritik.

Ancak o zaman doğru sonuçlar alabiliyorsunuz.

Sonuç Olarak;

Toplama bakarsanız ben kendimi artırdım.

Artık çok daha iyi içerikler, çok daha iyi videoları çok daha hızlı şekilde üretebiliyorum.

YouTube kanalım büyüyor, sunumlarım daha kaliteli hale geliyor ve işlerim de iyileşiyor.

Ve hepinize bu yapay zeka aplikasyonlarını kullanmayı öğrenmenizi öneriyorum.

Üstelik hiçbir teknik beceriye ihtiyaç yok.

Yeter ki meraklı olun, aklınıza o gün gelen yapmanız gereken bir işi yapay zekada nasıl yaparım diye araştırın.

İster bir profesyonel kariyer içinde olun, ister girişimci, isterseniz öğrenci olun… bu araçları işinize katmaya çalışın

Bu çerçevede Amerika’daki aptalca eğitim kararına değinmek istiyorum:

Bazı eyaletlerde hocalar ChatGPT kullanımı yasaklamış.

Neden mi? Öğrenciler derslerini ona yaptırıyor diye.

Dersi tabii ki ona yaptıracağız.

Mühim olan hangi dersi yaptıracağımıza karar vermek. Mühim olan orada yaratıcı olmak.

Mühim olan hangi konu üzerine çalışmak istediğimizi seçiyor olmak.

İnsana kalan uzun vadede bu olacak.

Çünkü fiziksel tarafta robotlar, zihinsel tarafta da yapay zeka “yapma” bölümünün tamamını hallediyor olacak.

Ama yapay zekaların ne yapmaları gerektiği, bizim hayal gücümüze, bizim arzularımıza, bizim tutkularımıza bağlı olacak.

Ben böyle bir dünyayı çok heyecan verici buluyorum.

Bu dünyaya iyi hazırlananlar olacak ve de hazırlanmayanlar.

Hazırlananlardan olmak istiyorsanız beni takip etmeye ve Haddini Aş Kulübü’ne üye olmaya karar verin bugün.

Kulüpte bu konuda çok içerikler, yazılar paylaşıyor olacağız. Kurs önerileri, ders önerileri, platform önerileri sunuyor olacağız.

Çünkü ben artık önümüzdeki dönemde yapay zeka dostu olmanın en önemli başarı kriteri olduğuna inanıyorum.

Haddini Aş Kulübüne bu linke tıklayarak katılabilirsiniz.

Son günlerde Tesla ile ilgili konuşulan tek şey var: Fiyat indirimleri.

Tesla gerçekten de fiyatları geçen yılın son aylarından itibaren çok sert düşürdü. Bu önce Çin’de başladı. Ardından indirimler Amerika’ya sıçradı.

Yeni yılla beraber Amerika’daki fiyatlar iyice delirmiş durumda. Bir de bunun üzerine çok sıkı vergi teşvikleri var, ABD’de araç başına 7500 dolara kadar vergi indirimleri tanımlandı.

Sonuçta Tesla araçlar epey ucuzladı. Düşünsenize, Tesla’nın fiyatını Toyota Camry ile kıyaslayanlar var. Teslalar artık Toyota Camry ile rekabet edebiliyor.

Peki Elon Musk ne yapmaya çalışıyor dersiniz?

Bazıları, ‘’talep çok daraldı indirimlere mecbur kaldı’’ diyor.

Bazıları ise ‘’hayır bu bir stratejik hareket ve Tesla büyük bir oyunun peşinde’’ iddiasında.

Ben Elon Musk’ın büyük oyunun peşinde olduğunu düşünenlerdenim.

Eğer haklıysam, tarihi bir dönüm noktasındayız ve Tesla bambaşka bir oyuncu olmaya doğru evriliyor.

Hadi gelin konuyu detaylıca inceleyelim

Tesla’da Neler Olacak?

Önce bazı örnek fiyatlar vereyim:

• Tesla’da Model Y Long Range’in, yani uzun menzilli aracın fiyatı -vergi teşvikleri de eklenince- 66.000 dolardan 45.000 dolara inmiş durumda.
• Teslanın giriş seviyesi aracı olan Model 3 Rear-Wheel Drive’da -vergi teşvikleri de eklenince- ise fiyat 47.000 dolardan 37.000 dolara indi.

Peki Tesla bu kadar fiyat indirimine rağmen kar marjını koruyabilir mi?

Muhtemelen bir miktar kar marjı kaybı olacak ama bazı hesaplamalar bize şunu gösteriyor:

Tesla, geçen sene adım adım devreye alınmaya başlanan Berlin ve Teksas fabrikalarında tam kapasiteye yeni ulaşıyor. Buralarda tam kapasiteye ulaştıkça maliyetlerin geriye doğru gideceği ve kar marjlarının artacağı kesin.

Bazı analistlere göre buralardaki verim farkları Tesla’nın fiyat düşürmeden doğan kar marjı kayıplarının bir bölümünü telafi edebilir.

Bir başka analiz de şunu gösteriyor: Tesla’nın hammadde girişlerinde ciddi maliyet avantajları doğacak gibi gözüküyor. Çünkü dünyada deflasyonist bir döneme girdik. Uzun süredir emtia fiyatları da geriye doğru gidiyor.

Analistler bunların da Tesla’ya olumlu yansıyacağını söylüyorlar.

Tüm bunların üzerine Tesla’nın yazılım satma ihtimali de var. Çünkü otonom sürüş yazılımını 15.000 dolar gibi bir ekstra fiyat ile satılıyor. Kaç araçta bu yazılımın satılacağını kestirmek zor ama kar marjları üzerinde bir etkisinin olacağı kesin.

Tesla bir yandan da Megapack ismini veren büyük bataryam satışlarını artırıyor. Bu alandaki üretim kapasitesi oldukça genişletilmiş durumda. Burada da kar marjına katkı, bu çeyrekte değilse de önümüzdeki çeyreklerde yoğun şekilde gelecek ve böylece Tesla artık sadece sadece otomobillerden gelen kara mahkum kalmayacak.

Bu görüşlerin matematiğini yapmak zor, çok fazla değişken var. Ama şunu rahatlıkla söyleyebiliriz; Tesla fiyatlarda yarattığı düşme kadar kar marjlarında kayıp yaşamayacak.

Ama yazının girişinde bahsettiği büyük oyunun detaylarına biraz girersek Tesla’nın bu hamlesiyle müthiş bir pazar genişlemesine yöneldiğini düşünebiliriz.

Görseldeki grafik ABD’de 2021 yılında araç fiyatlarının nerelere oturduğunu gösteriyor.

Grafiğin alt kısmında 0'dan 140.000 dolara uzanan fiyatlar görebilirsiniz. Dikey eksende ise farklı fiyat dilimlerindeki araçların ABD piyasasındaki payları verilmiş.

Geçen seneye kadar Tesla’nın araçlarının çok büyük bir bölümünün yer aldığı pazar 60.000 dolar ile 100.000 dolar aralığında. Yani oldukça küçük bir pazarda mücadele etmiş Tesla.

ABD otomobil pazarı 60.000 dolar ile 40.000 dolar arasında büyüyor, 40.000 doların altında ise adeta çıldırıyor grafik. Pazarın büyük bölümünün yer aldığı 40.000 doların altındaki alanda Toyota Corolla gibi araçlar var.

Eğer Tesla 40.000 doların altına doğru sarkarsa, bir anda pazarı genişliyor. Biz buna girişimcilik dilinde Toplam Erişilebilir Pazar Genişlemesi diyoruz.

Yani daha fazla insan daha ekonomik bir şekilde Tesla otomobilleri satın alabilir hale geliyor. Bunun yaratacağı pazar genişlemesi harika.

Bütün bu bilgiler ışğında karmaşık bir matematik denklemi çözmemiz gerekiyor:

“Tesla fiyatları indirdi, kar marjları biraz geriledi. Bir yanda hacim artışları var. Bu hacim artışlarından gelecek ekstra kar bu zararları telafi edebilir mi?”

Bence evet Tesla hala çok edebilir. Ama aslında daha önemli bir mesele var; Tesla bu sayede araç parkını müthiş büyütecek gibi görünüyor.

Otomobil sektöründeki en kritik başarı kriteri ölçektir. Eğer üretim ve satış adetlerinizde ölçeklenebilirseniz, çok kuvvetli hale gelir, muazzam maliyet avantajları elde edersiniz.

Tesla’nın fiyat indirimleriyle ortaya attığı iddia şu: ‘’Öyle bir ölçekleneceğim ki araçlarımın üretim adetlerini geçen yıl olan 1 milyon 300 binden bu yıl 2 milyona çıkaracağım.’’

Otomobil sektöründe bir modelin kümülatif üretim adedini her ikiye katladığınızda bir araç başına düşen maliyet %15 civarında düşer. Daha verimli tedarik zinciri yönetimi, öğrenme eğrisi sonuçları ve daha verimli süreç yönetimleri gibi etmenler maliyet avantajını yaratır.

Tıpkı daha evvel Ford T modelde olduğu gibi… Bildiğiniz gibi Ford Model T’nin piyasaya çıkarılmasından sonra uzun yıllar dünyanın en hızlı büyüyen ve en karlı şirketi oldu.

Tesla işte tam şu anda bu kapıları zorluyor ve Ford T’nin yolundan gitmeye çalışıyor.

Ama Elon Musk’ın şapkasından çıkaracağı tavşanlar da var.

Bunlardan en önemlisi, uzun zamandır üzerinde konuşulan ama piyasaya ne zaman çıkacağı henüz bilinmeyen 3. Nesil Tesla platformu.

240–250 mil civarı menzile sahip olacak bu platformdaki araçları 25 bin dolarlar civarında satmayı planlıyor Musk.

Eğer bu gerçekleşirse kıyametler kopar.

Düşünün, şu an Avrupa’da 200 mil menzilli araçlar 30 bin Euro’nun üzerinde satılıyor. Tesla ise bunu 18–20 bin euro dilimine oturtacağını düşünüyor. Böylece pazarın %50 — %60'ına satabileceği bir araca sahip olmuş olacak.

Hatırlatırım: Başka hiçbir elektrikli araç satıcısı bu güçte ve ölçekte değil. Sadece Çin Şirketi olan BYD Auto var.

Fakat BYD’nin kar marjları çok düşük. Üstelik BYD, ABD’ye giremiyor çünkü bu biraz önce bahsettiğim vergi indirimleri sadece Amerika’da üretilen araçlar için geçerli.

Görünen o ki büyük bir devrimin eşiğindeyiz.

Bunun finansal sonuçlarını şu anda öngörmek zor.

Eğer kar marjlarında çok sert düşmeler olursa Tesla hisselerini epey kötü etkiler. Ama kar marjları bir yerde tutunup toplam karlılık yükselirse -hatta düşememesi bile yeterli- o zaman Tesla hisseleri uçacak demektir.

Çünkü bu bize Tesla’nın 2030 yılı için öngördüğü 20 milyonluk satış hedefine ulaşabileceğini gösterir. Bu da dünya otomobil pazarının %30'u demek.

Evet, zaman zaman olaylara stratejik olarak bakabilmemiz gerekiyor ve stratejik baktığımızda ben Tesla’nın tarihinde hiç olmadığı kadar kuvvetli bir yere doğru evrildiğini görüyorum.

Elbette sizlerin görüş ve yorumlarını da çok merak ediyorum.

Benzer içeriklerden ilham almak ve büyüme yolculuğunuzda hızlanmak isterseniz, hemen buradan ücretsiz bültenimize üye olabilirsiniz.

Kendinize daha başarılı, mutlu ve refah içinde bir yaşam hediye etmek isterseniz; Haddini Aş Kulübü’nde sizi bekliyoruz.

Eğer haberler doğruysa Microsoft OpenAI’ya tam 10 milyar dolar yatırmaya hazırlanıyor. Böylelikle OpenAI 29 milyar dolar gibi dev bir değerlendirmeyle yatırım almış olacak.

İddia ediyorum, gelecekte tarihçiler Microsoft’un OpenAI isimli bu yapay zeka platformunu satın almasını, yapay zekanın insanlık tarihini değiştirmesinde bir dönüm noktası olarak kabul edecekler.

Peki neden tarihi bir dönüm noktasından bahsediyoruz?

Microsoft’un yapay zekaya bu boyutta bir yatırım yapması neleri değiştirecek?

Bu yazımda tüm bunlara kapsamlıca değindim.

OpenAi Nedir?

OpenAI, bu aralar oldukça popüler olan ChatGPT ve DALL-E gibi yapay zeka platformlarının geliştiricisi.

Kurucuları arasında Elon Musk’ın da olduğu OpenAI, başlangıçta kar amacı gütmeyen bir vakıf olarak 2015'te kuruluyor.

Sürece 1 milyar dolar civarında bir yatırımla başlıyorlar.

Amaçları ise yapay genel zekayı insanlığın hayrına çalışan bir ürüne dönüştürmek.

Zaman içerisinde Elon Musk, şirketin kar amaçlı hale geldiğini düşünerek ve gidişatı pek de hayırlı bulmayarak buradan ayrılıyor.

ChatGPT ve DALL-E gibi platformlara, üretici yapay zeka diyoruz. Çünkü insanların aklındaki fikirleri ve hayalleri ürünlere dönüştürme sürecini hızlandırıyorlar.

Aslına bakarsanız bu tarz ürünler oldukça çoğalmış durumda ama OpenAI’ninkiler şu an en güçlüler arasında.

ChatGPT ile yazılar yazıp, kodlar oluşturabiliyorsunuz. DALL-E ile görseller tasarlayabiliyorsunuz.

Dolayısıyla bu iki platform da hızla büyüyorlar.

Açıkçası ben de özellikle ChatGPT’yi yoğun olarak kullanıyorum; içerik üretirken metnin bir bölümünü oraya yazdırıyorum. Daha sonra o metni alıp değiştirip daha uygun hale getiriyorum.

Çünkü henüz ChatGPT’nin yazdığı metinler %100 doğru ve güzel olmuyor.

Hem işin orijinallik boyutu da var…

Zaten ChatGPT şu anda üçüncü versiyonda. Henüz bevek yani. Bu versiyonda 175 milyar parametre kullanıyorlar. Yeni versiyon GPT-4'te ise 100 trilyon parametre kullanacaklar. Yani bunu kabaca yapabileceklerini 175 milyardan 100 trilyona taşıyor diye okuyabilirsiniz bu değişimi.

Microsoft ve OpenAI’nin İlk Birleşimi

OpenAI’deki bu potansiyeli gören Microsoft’un müthiş vizyoner CEO’su Satya Nadella, 2019 yılında şirkete 1 milyar dolar yatırım yapıyor.

Sadece vizyoner değil, aynı zaman da iyi de bir tüccar Satya; o dönemde OpenAI’ya 1 milyar doları nakit olarak vermiyor.

Diyor ki; gelin size bulut işletim sistemimizi Azure’yi açalım. Bu sistemi 1 milyar dolar limitini doldurana kadar kullanın.

Tabii o zamanlar OpenAI’nin, Azure isimli bulut platformu üzerinden işleyen bu işletim sistemine çok ihtiyacı var.

Çünkü ChatGPT veya DALL-E’de yapılan her işlem arkada büyük bir işlem gücü gerektiriyor. (Geçenlerde yaptıkları bir açıklamada her bir işlemin 2 Cent’e mal olduğunu söylediler.)

Peki 2019'daki bu anlaşma ile Microsoft neyi satın aldı?

Microsoft 2019’daki yatırımıyla OpenAi’nin geliştirdiği bütün teknolojileri kendi ürünlerine uyarlama hakkını kazandı.

Mesela yine Microsoft’un sahip olduğu GitHub üzerine çalışan Co-pilot isimli yazılım geliştirmecilere destek veren bir yapay zeka uygulaması var OpenAi altyapısını kullanan.

Yine Microsoft’a ait olan arama motoru Bing üzerinde çalışan imaj yaratıcısı da DALL-E’nin alt yapısını kullanıyor.

Ayrıca World, Power Point gibi Microsoft ürünlerinin içerisine ChatGPT’nin pek çok unsuru entegre edilmeye başlanıyor.

Yani Microsoft’un gelenekselleşmiş ürünlerinin de gücünü artıracak bir anlaşmaya benziyor bu.

Anlaşılan Satya, bu ortaklığın gidişatından memnun ki iddiasını büyütmeye karar veriyor.

Ve 29 milyar dolar değerlemeyle 10 milyar dolar yatırıp şirketin %49'una ortak oluyor. Yine son derece akılcı bir strateji çiziyor:

10 milyar doları nakit olarak vermiyor OpenAi yönetimine 10 milyar dolar karşılığında Azure’u kullanıma açıyor. Ve 10 milyar doları oradan düşeceklerini söylüyor.

Bu süreç bittiğinde şirketin %49'unun Microsoft’un, %49'unun dışarıdan alınacak yeni ortakların, %2'sinin de OpenAi’yi kuran kar amacı gütmeyen vakfa ait olacağını söylüyor.

Microsoft’un Bu Hamlesi Google’ı Sarsacak

Ben Microsoft’un bu hamlesiyle yapay zekadaki en büyük oyuncu olmaya aday olduğunu ve Google’ı bile zorlayabileceğini düşünüyorum.

Google’ın toplamda 1.1 trilyon dolar civarında değerlemesi var. Bunun 600 milyar doları Google’ın arama motoru içinden geliyor. Ve birdenbire Microsoft buraya rakip olarak giriyor.

Çünkü Microsoft Bing ile OpenAi’nin yapay zekasını tamamen birleştirmeyi ve artık sadece bir arama motoru gibi değil, tıpkı ChatGPT gibi arama yapıldığında kişiye özel sonuçlar üreten, makaleler, programlar yazan, görseller oluşturan bir yere dönüştürmeyi planlıyor.

Evet, Google’ın da önemli bir yapay zeka girişimi bulunuyor: LaMDA.

Şirket kendi platformunu bununla dönüştürmeye çalışıyor ama önemli bir sorun var: Google’un şu anki iş modelinde reklam geliri çok önemli. Ve bir arama motorundan ChatGBT gibi bir chat motoruna döndüğü anda bu reklam gelirine ne olacağı belli değil.

O yüzden Google’ın mevcut işini bırakıp OpenAi gibi bir platforma dönüşmesi bir hayli zor. Dolayısıyla Google’ın buna çekingen bakacağını tahmin eden çok fazla insan var.

OpenAI Bu Kadar Harika Bir Şeyse Neden Satılıyor?

Satmak zorundalar, çünkü ciddi bir gelir modelleri yok.

Şu anki gelir modellerinde DALL-E’de görsel yaratırken bir miktar para veriyorsunuz ama o da şirketi pek kurtarmıyor gibi gözüküyor.

Dışarıdan bazı yazılımlar API’ler sayesinde ChatGPT ve DALL-E’yi kullanıyorlar. Kapıları açıp yazılımların kullanılmasına izin veriliyor. Oradan da bir miktar gelir elde ediyorlar.

Ama toplamda bu yıl sadece 200 milyon dolar ciroları olacak. Ve muhtemelen çok zarar ediyor olacaklar. 2024 için ise bir milyar dolarlık bir gelir planı var.

Bu gelirler maalesef o platformun büyümesine yetmez. O yüzden dış ortaklığa ihtiyaç duyuluyor.

Microsoft daha evvel önemli iki devrimi kaçırmıştı: İnternette varlık gösteremediler ve mobil internetti de es geçtiler.

Fakat Satya bu kez tam zamanında müdahale etti meselelere.

Azure’la bulut işlem tarafında Microsoft’u bir dev haline getirdi.

LinkedIn gibi süper karlı bir sosyal medya operasyonu var.

GitHub’ı satın alarak yazılımcılarla barıştı, onlara büyük değerler sunmaya başladı.

Ama Microsoft’la OpenAi’nin yapabilecekleri bütün bunların çok ötesinde ve gerçekten heyecan verici.

Microsoft gibi şirketin yapay zekayı ele geçirmesi dünya için hayırlı bir iş mi, yoksa o hep korktuğumuz Matrix senaryoları, makinaların dünyayı ele geçirmesi gibi konularda bir adım daha mı ileri gidiyoruz?

Bu sorunun yanıtını tamamen sizlerin yorumuna bırakıyorum.

Ama şundan eminim:

Bu yapay zeka meselesiyle başa çıkmanın tek yolu kendi zekamızı geliştirmek.

Biz Haddini Aş Kulübü olarak geleceğin pasif değil, aktif oyuncuları olmak için her gün fikirler üretip birbirimizle paylaşıyoruz. Ve gittikçe daha da güçleniyoruz.

Siz de toplululuğumuz bir üyesi olmak isterseniz bu linke tıklayarak aramıza katılabilirsiniz.

Direkt söyleyim:

İş hayatını değiştirmek istiyorsan risk alacaksın.

Kariyer yolculuğunu değiştireceksin; risk.

Kendi işini kuracaksın; risk.

İsteklerini yöneticine kararlı bir şekilde anlatacaksın; risk.

Paranı daha iyi getirili yatırımlara yönlendireceksin; risk.

Bir süre çalışmaya ara verip kendini aramaya çıkacaksın; risk.

Değişim eylem gerektirir. Ve risksiz eylem yoktur.

İyi haberim şu ki risk almak öğrenilebilen bir şey.

Riskler alıp büyük başarılara ulaşan insanlar senden daha cesur, daha cesur, daha yürekli filan değiller.

Onlar sadece risk almayı ÖĞRENMİŞLER.

Kimisi çaresizlikten öğrenmiş.

Hayatın güzel eller dağıtmadığı ama büyük başarılar kazanan insanların en büyük sırlarından birisi bu.

Mecburen risk almayı öğrenmiş olmaları.

Kimisi ise bilinçli olarak öğrenmiş.

Ben onlardan birisiyim.

Risk almanın ama perişan olmamanın yöntemleri olduğunu keşfettiğim günden beri hayatım değişti.

Lakin sana bütün hayatın boyunca risk almaktan uzak durmayı öğrettiler.

En çok da ailen öğretti.

Oraya tırmanma düşersin, şuraya gitme kaybolursun, buraya değme yanarsın…

İki evlat babası birisi olarak ben de bu lafların arkasındaki samimi endişeyi, koruma arzusunu ve derin sevgiyi anlıyorum.

Ama hiç risk almadan büyüyenleri pırıltılı hayatların beklemediğini bildiğimden kendime hakim olmaya çalışıyorum.

Kendi evlatlarıma risk almayı öğretmek konusunda ne kadar başarılı olabilirim emin değilim.

Ama sana öğretebileceğim bir iki şeyim var diye düşünüyorum.

Ve benden ya da başkalarından mutlaka risk almayı öğrenmelisin.

Çünkü başarı için eyleme geçeceksin.

Eylem risk demektir.

Risk almak öğrenilebilir.

Ve hiç risk almamak en tehlikelisidir.

“Eyleme geçmenin riskleri ve maliyetleri vardır. Ancak bunlar, konforlu hareketsizliğin uzun vadeli risklerinden çok daha azdır.”

- John F. Kennedy

Risk kelimesi korkudan dizlerini titretiyorsa olduğun yerde çakılır kalırsın.

Ama olmadık riskleri alırsan da başın büyük dertlere girebilir.

O halde ne yapmak lazım?

👉 Çare ölçülebilir, kontrol edilebilir ve aşamalı riskler almaktan geçiyor.

Şimdi gel bu 3 konuyu inceleyelim.

1-Ölçülebilir Risk:

İki şeyi ölçmelisin.

👎 Aldığın riskin olumsuz sonuçlanma ihtimali
😪 Karşılacağın zararın göreceli büyüklüğü.

Mesela 100 liralık yazı-tura bahsinde %50 ihtimalle 100 lira kaybedersin.

Eğer 100 lira senin için önemsiz riskin küçük aksi takdirde büyüktür.

Peki neden öncelikle olumsuz olasılığı hesaplamalısın?

Çünkü kayıpların yıkıcı etkisi çok büyük ve kalıcı olabilir.

Oysa hiçbir karar bizi yıkamamalı, hep oyunda kalmaya devam etmeliyiz✊

Maalesef iş hayatındaki kararların olasılıkları böyle kolay hesaplanmıyor.

Kariyer değişikliğinin ya da kuracağın işin nasıl sonuçlanacağını kesin bir yüzdeyle hesaplayamazsın.

Ama eğer iyi bir araştırmacıysan 🦸‍♀️ nispeten sağlıklı olasılık hesaplamaları yapabilirsin.

Örneğin bir iş kuracaksan benzer başarılı/başarısız girişimleri yakından inceleyip, sektördeki oyuncularla bolca konuşup belirsizliği azaltmak mümkün.

Hayal ettiğin yeni kariyerde başarılı olmanın sırlarını iyi araştırmış ve kendi becerilerinle karşılaştırmışsan olasılık hesapların netleşir.

2-Kontrol Edilebilir

Zaten iş kararlarında yazı turanın rastlantısal sonuçlarına güvenmeye göre bir büyük avantajın daha var; olasılıkları etkileyebilirsin.

Çünkü yazı tura oyunundaki rastlantısallığın aksine, iş hayatında kararlarını uygulama performansın başarı olasılığını artırır.

Kontrol sendedir yani.👊

Yeni kariyerine büyük efor harcıyor, girişimini büyütmek için akıllıca hamleler yapıyorsan olasılık ibreleri lehine dönerler.

Aksi durumda ise ilk hesaplamalarda çok olumlu çıkan risk hesaplamaları bile anlamsız kalır.

3-Aşamalı Kararlar

Risklerini ölçebilsen bile hemen büyük kararlar almana gerek yok.

👉 Risklerini küçülterek aşamalı bir yolculuğa çıkabilirsin.

Diyelim ki ithal bir ürünü satarak çok para kazanabileceğine inanıyorsun.

Sadece inandığın için bir tır ürünü getirtirsen ve bunlar elinde kalırsa çok büyük paralar kaybetmen olası 🎲

O halde ne yapmak lazım?

Bir konteyner mal getirteceğine çok daha küçük miktarda ithalat yap ve yakın çevrene satmaya çalış.

Bu sayede hem dev riskler almadan fikrini test edebilir, hem de başarı olasılığını artırmak için kendini geliştirirsin.

Pazarı, müşteri beklentilerini, regülatif süreçleri bu küçük riskle öğrenmek sana paha biçilmez tecrübeler kazandırır.

Tüm iş kararları aşamalı küçük deneylerle test edilebilirler.

Buradaki kısıtlı alanımda örnekleri çoğaltmak zor ama yakında bu konuda yeni yazılarım olacak.

Görüşmek üzere.

Bitcoin sık sık ölür sağolsun.

Ölmekten kastım fiyatının sert düşmesi.

Kısa bir süreye sığan %30–40–50–60’lık düşüşler Bitcoin veteranları için sıradanlaşmış hareketlerdir.

Yoksa aslında Bitcoin arka planda hiç durmadan çalışmaya devam eder.

Mesela 2021’de her gün 30 Milyar dolar değerinde para transferi Bitcoin üzerinden sıfır sorunla gerçekleşti.

Sıfır sorunla.

Bugün de Bitcoin saat gibi işlemeye devam ediyor.

E o zaman Bitcoin’in fiyatı neden sık sık düşüyor?

Çok neden sıralanabilir ama benim gözümde en önemlisi şu:

Bitcoin henüz çok genç ve alışılmamış bir finansal varlık.

O kadar genç ve alışılmamış ki insanlar onun tam olarak ne olduğuna bile karar veremediler henüz.

Emtia mı, para mı yoksa sadece spekülatif bir yatırım aracı mı?..

Pek alıştıklarımıza benzemeyen şeylere nasıl tepki veriririz?

Şeytan icadı deriz onlara.

Finansal dünyada şeytan icadının karşılığı ise “ponzi şeması”dır.

Aslında değil elbette ama insanların benzetebildiği tek şey o işte.

Peki ne olduğu bile anlaşılamayan, regülasyonlarda, kendisine yer bulamayan, ponzi denen ve mevcut iğrenç ekonomik sistemin bekçilerince düşman ilan edilen bu varlığa kim yatırım yapıyor?

İki kategori var:

Birincisi onun çok uzun vadede değerinin anlaşılacağına inananlar.

Ben onlardan birisiyim.

Dünyanın politikacıların oyuncağı olmuş merkez bankalarının kafalarına göre basarak enflasyon yarattığı, zengini daha zengin, fakiri daha fakir kılan devlet paralarından daha iyi bir çözüme ihtiyacı var.

Mükemmel olmasa da buna en iyi aday Bitcoin ve bu bir gün anlaşılacak.

Benim gibi düşünenler sürekli olarak Bitcoin almaya ve tutmaya devam ediyorlar zaten. Bitcoin’lerin büyük bir kısmının hiç işlem görmemesi bundan.

Ve sert fiyat düşüşlerinde tabanı tutan son savunma hattı da biziz.

İkinci kategoride ise spekülatörlar var elbette.

Kısa vade para kazanmayı hayal eden bireysel ve kurumsal yatırımcılar.

Spekülatörler fiyatın hem yukarıya, hem de aşağıya hareketini sertleştiriyorlar. Hele bir de hiçbir regülasyona tabi olmayan kripto borsalarındaki kaldıraçlı ürünler de devreye girince seyredin gürültüyü.

Bu aralar FED’in parayı sıkılaştırması ile birlikte bu spekülatörler hızla daha güvenli gördükleri alanlara kaçıyorlar. Bu kaçış kaldıraçlı işlemleri patlattığından düşüş de sertleşiyor.

Konu bu kadar basit.

Daha da düşer mi Bitcoin?

Mümkün elbette.

En sabırlı ve kararlı yatırımcıların bile test edildiği günlerden geçiyoruz. Yeni çözülmeler gelebilir.

Ama tüm bunlar Bitcoin yatırımcılarının temel tezini değiştiriyor mu?

Hayır.

Dünyanın devlet paralarından daha iyi bir alternatife ihtiyacı var ve en azından şimdilik en iyi aday Bitcoin.

Bitcoin’in her ölüşünde mezarlar üzerinde tepinmeye bayılan okul personel yöneticileri, kendinden menkul ekonomist amcalar ve Londra’ya kaçmış erdem abideleri bu aralar kıvrak figürleri ile beni hayli eğlendiriyorlar.

Ben mi ne yapıyorum?

Düzenli alımlara ve tutmaya devam.

Daha önce ne danslar gördü bu gözler:))

Ekonomik koşullar malum😪

Hepimizin gelirleri sert şekilde eridi son aylarda.

Alım gücümüz geriliyor, yaşam standartlarımız düşüyor.

Peki bu kötü gidişatı nasıl tersine çevirebiliriz?

Büyük riskler almadan gelirlerimizi yükseltmenin bir yolu var mı?

Elbette var: “Yüksek Gelir Becerileri” Geliştirmek 👊

Yüksek gelir beceriler işverenler tarafında çok talep gören kabiliyet ve bilgilere verilen isim.

Bu tür beceriler için arzın talepten az olmasından dolayı yüksek para kazandırıyorlar.

Üstelik bu becerilerin bir kısmına yurtdışında da talep var.

Bu da size uzaktan çalışarak para kazanma şansını veriyor, hem de döviz bazında.

İnternette “High Income Skills” başlığı ile arama yaparsanız son dönemin en popüler becerilerini kendiniz de bulabilirsiniz.

Ancak bu listelerdeki becerilerin bir kısmını geliştirmek çok zor, çok zaman gerektiriyor ve yeteneklerinizle ters düşüyor da olabilirler.

Bu kriterler çerçevesinde benim nispeten kolay geliştirilebilecek 3 favori yüksek getiri becerisi önerim şunlar:

1- Metin Yazarlığı 📝

Bir ürün veya hizmet satmak amacıyla tanıtım ve pazarlama materyalleri oluşturmaya odaklanan özel bir yazma becerisi biçimi.

Hemen hemen her sektörde değer verilen ve özellikle serbest çalışma için çok uygun olan yüksek gelirli bir beceri. Güçlü bir İngilizce devasa avantaj oluşturur.

2- Video Üreticiliği 🎥

Video en önemli içerik formatı. YouTube, Instagram Reels ve TikTok’un nasıl hızla büyüdüğünü siz de görüyorsunuz.

İşletmeler, pazarlama çıktılarını güçlendirmek için giderek daha yetenekli video prodüksiyon uzmanları arıyorlar.

3- Dijital Pazarlama 📈

Dijital pazarlama, arama motorları, uygulamalar, sosyal medya ve e-posta gibi dijital kanallar aracılığıyla sunulan reklamları ifade ediyor.

Şirketler geleneksel medyadan gittikçe uzaklaşırken dijital pazarlamaya çok önem veriyorlar. Bu eğilim dijital pazarlama uzmanlarının önünü açıyor.

Peki bu becerileri nasıl geliştireceksiniz?

Genel olarak yeni beceri geliştirmek için Youtube bir cennet. Burada tüm yüksek gelir becerileriyle ilgili ücretsiz eğitimler var.

Öte yandan çok inandığınız bir beceri varsa onu geliştirmeye biraz parasal yatırım yapmaya da çekinmemelisiniz.

Belli becerilerde uzmanlaşmış Youtuber’ların paralı kanallarında daha detaylı eğitimler olabiliyor.

Udemy, Skillshare, Coursera gibi çevrimiçi eğitim platformları da emrinizdeler.

Haddini Aş Kulübü olarak biz de sevgili Ahmet Şerif İzgören’in kurucusu olduğu Vizgo Akademi ile yaptığımız işbirliği sayesinde yeni beceriler geliştirmeni kolaylaştırıyoruz bu arada.

Ücretsiz Haddini Aş Kulübü e-bültenine üye olursan içinde harika eğitimlerin olduğu Vizgo Akademi portalına bir yıl boyunca 169 lira yerine 99 liraya ulaşabiliyorsun.

Bağlantı yorumlarda.

Gördüğün gibi gelirini artırman çok da zor değil.

Ne dersin, harekete geçecek misin?

O günü çok iyi hatırlıyorum.

Bir eğitim çıkışı ofise uğramak istediğimde anahtarımın kapılarını açmadığını farketmiştim.

Sonra da şirketin güvenlik görevlisi işime son verildiğini söyleyivermişti.

O anda yaşadığım yıkımın boyutunu ancak benzer bir deneyim geçenler anlayabilirler.

Üstelik kızım daha yeni doğmuştu.

İşsiz bir baba olarak kızıma karşı sorumluluklarımı asla yerine getiremeyeceğimi düşünmüştüm ilk anda, paniklemiştim.

Böyle büyük şokları kolay atlatamıyor insan.

Çabuk da atlatamıyor.

Çok uzun bir süre şok sonrası dalgalar tarafından dövülmeye devam ediyorsunuz.

Ve tabii en çok da kendinizi dövüyorsunuz.

“Şunu yapmasaydım”, “şunu söylemeseydim”, “şurada alttan alsaydım”, “şu işi daha hızlı bitirseydim”…

Ama sonra hayat akmaya devam ediyor.

Filmi ileriye sarıp bugüne geldiğimde “iyi ki de işten atılmışım” diyorum.

O sayede kendi işimin patronu oldum.

O sayede kitaplar yazdım.

O sayede binlerce insana ışık tutan “Haddini Aş Kulübü”nü kurduk sevgili eşim Pınar Kaçar Özkent ile birlikte.

Bana kalsa belki asla gerçekleştiremeyeceğim hayallerdi bunlar.

O zamanlar da arzuluyordum değişimi ama bir türlü harekete geçemiyordum.

Bazen;
yaşadığımız anda felaket sandığımız şeyler, aslında hayatımızın en temel dönüm noktalarını oluşturabiliyorlar. 👍

İşten atılma gibi sert bir deneyimi kimse için dilemem elbette.

Hele de bugünün zor ekonomik koşullarında…

Ama bazen hayatımızın alt üst olması gerekiyor daha iyiye ulaşmak için.

Bir düzeni bozmadan daha iyi düzene geçemiyor insan.

Ve eğer kendimiz beceremezsek, kader eski düzenimizi alt üst ederek bizi ileriye doğru itiveriyor.

Hem Şems’in dediği gibi:

“Düzenim bozulur, hayatım alt üst olur diye endişe etme.

Nereden biliyorsun hayatın altının üstünden iyi olmayacağını?”

Sürekli olarak “neden?” sorusunu soran 3 yaşındaki bir çocuğun sizi ne kadar bunaltabileceğini bilirsiniz.

“Baba neden hava soğuk?”

“Çünkü kış mevsimindeyiz oğlum”

“Neden kış mevsimindeyiz baba?”

“Çünkü güneşten biraz uzaklaşmış durumdayız oğlum”

“Neden güneşten uzaklaştık baba?”

O sırada yanıt vermeniz gereken bir e-mailinizin olması ya da yatırımlarınızı çok etkileyecek bir haberi okumak istemeniz oğlunuzun meselesi değildir.

O sorularına yanıt ister.

O dünyayı öğrenmek konusunda sizden yardım bekler.

Ama siz başka şeylerle meşgulsünüzdür ve yaşadığınız anın öneminin farkında değilsinizdir.

O anı bir daha yaşayamayacağınızı düşünmezsiniz. Bu nedenle fazla ciddiye almaz, hakkını da vermezsiniz.

Oysa o anın bir daha yaşanmayacağını bilseniz bakış açınız tamamen değişir.

Bunu bilseniz oğlunuza cevap verirken telefon ekranı yerine gözlerinin içine bakarsınız.

Onu baştan savma bir yanıtla geçiştirmek yerine 3 yaşındaki bir zihnin dinlemekten zevk alacağı hikayeler uydurursunuz.

Oğlum bir kaç yıl sonra hem daha az şeyi merak edecek, hem de daha doğru yanıtları benim dışımdaki kaynaklardan bulabileceğini keşfedecek.

Ve gün gelecek artık bana “neden?” sorusunu sormayı tamamen kesecek, kendi yanıtlarının patronu olacak.

Bu basit gerçeğin farkında olmak o kadar çok şeyi değiştiriyor ki.

Hakkını verdiğimiz anların sayısı arttıkça daha güzel, daha anlamlı ve etrafımızdakilere daha fazla değer kattığımız hayatlar yaşarız dostlar.

Ne dersiniz, siz de bugün yaşayacağınız anların daha fazla hakkını vermek iyi fikir değil mi?

Ve asla unutmayın, bir daha onları yaşayamama ihtimaliniz var.

Hadi bugün yaşayacağınız anların hakkını vermeye…