<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Buket on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Buket on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@buketyaziyor?source=rss-e625c35de216------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*iEChreXzQ06yXnkT9QZFGg.jpeg</url>
            <title>Stories by Buket on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@buketyaziyor?source=rss-e625c35de216------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 08:12:19 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@buketyaziyor/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir Şiir Duydum Dün Gece ve Kaybettim Yeniden]]></title>
            <link>https://medium.com/t%C3%BCrkiye/bir-siir-duydum-dun-gece-ve-kaybettim-yeniden-d0705b916b85?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d0705b916b85</guid>
            <category><![CDATA[hayat]]></category>
            <category><![CDATA[deneme]]></category>
            <category><![CDATA[şiir]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 11:04:20 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-11-13T14:30:50.773Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Veda Yuhbesi | Ahmet Keskinkılıç</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*h8Zs4GTBFbUH4vCr5zYSxg.png" /><figcaption>Arkadaşım Seçil ve bendeniz Buket</figcaption></figure><p>Dün akşam çok güzel bir etkinliğe gittim, dirmit açık mikrofon’a. Etkinlikte şiir, hikâye, müzik, stand-up ya da paylaşmak istediğiniz herhangi bir performansı sahneye taşıyabiliyorsunuz. Bir dinleyici olarak aklımda kalan şiirlerden birini not almıştım ama bir türlü erişemedim sayfasına. (bkz: <a href="https://www.kafagozdergi.com/2021/03/02/vedayuhbesi/">kafagozdergi</a>)</p><p>Neyse ki WayBack Machine imdadıma yetişti ve şiirin tamamına ulaşabildim. Ulaştım da, kaybettiğimi de öğrendim aynı zamanda.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*THmAtgu_4jPv4r4nRQ4YQA.png" /><figcaption><a href="https://eksisozluk.com/entry/186939075">Ekşi Sözlük</a></figcaption></figure><p>Didem Madak’ı okumaya başladığımda da aynı duvara çarpmıştım. Çok tanıdık bir his ve hiç hoşuma gitmiyor. Daha tanışamadan kaybettiğim insanlara çok üzülüyorum. En azından şiirine burada alan açabilirim diye düşündüm, belki siz de seversiniz.</p><h3>VEDA YUHBESİ | ahmet keskinkılıç</h3><p>2 Mart 2021</p><blockquote>“BİR ŞARKI BENİ PERT ETMEYE YETİYORMUŞ ALİ”</blockquote><blockquote><em>BEN ARTIK HAYVAN OLMAK İSTİYORUM. BÜYÜK HARFLERLE DÜŞÜNMEK İSTİYORUM HER ŞEYİ. CAPS LOCK’LAR İSTİYORUM HAYATIMIN KODLAMASINDA. DARALDIM VE BU BENİ ÇIĞIR AÇABİLECEĞİM BİR YERE GETİRMEDİ. MASKE TAKIYORUM 30 YILDIR. MASKELİ DOĞDUM. 30 YILDIR VİRÜS TAŞIYORUM. 30 YILDIR YASAKLARA UYUYORUM. MARKETE GİDİYORUM, İŞE GİDİYORUM, İŞTEN GELİYORUM, BİRİNİ SEVİYORUM, TERKEDİLİYORUM, TELEFON FATURAMI ÖDÜYORUM. BENİ HİÇBİR YERE GÖTÜRMEYEN YOLLAR İÇİN AYAKLARIMI KULLANIYORUM. SIKILDIM VE KİMSE FİŞİ ÇEKMİYOR. FİŞİ ÇEKMİYOR KİMSE BOŞA ENERJİ HARCIYORUM. GERÇEK BİR TASMA İSTİYORUM. DİŞLERİMİ SIKMAK İSTEMİYORUM. AKILLI TELEFON İSTEMİYORUM. SÖZLEŞMEYİ KABUL ETMEK İSTEMİYORUM. HEPSİNİ GÖRMEK İSTEMİYORUM. BÜYÜK BİR YUDUM ALMAK İSTİYORUM BEN. HEDİYE ALMAK İSTİYORUM. PATLAMAK İSTEMİYORUM. YAZMAK İSTEMİYORUM. AĞLAMAK İSTEMİYORUM. AĞLAMAYI DÜŞÜNMEK İSTEMİYORUM. GÜLMEK İSTEMİYORUM. SIKILDIM. BENİ İNSAN YAPAN ŞEYLERİ BİR AMELİYATLA. VERMEK İSTİYORUM İSTEYENE. BEN ARTIK HAYVAN OLMAK İSTİYORUM. SİNİRLENİNCE ISIRMAK. KAÇMAK. DAYANAMIYORUM. GÜZEL BİR DAĞ İSTİYORUM. OVA İSTEMİYORUM, DÜZLÜK. SABRETMEKTEN YORULDUM. DÜŞÜNMEK İSTEMİYORUM. UYGULAMAK İSTİYORUM. PLAN YAPMAK İSTEMİYORUM. HİÇ ÇOCUK İSTEMİYORUM. KISIRLAŞTIRILMAK İSTİYORUM. HAVA İSTİYORUM MÜMKÜNSE. SOLUYABİLMEK İSTİYORUM. AĞACA ÇIKMAK İSTİYORUM. ANLAM ARAMAK İSTEMİYORUM. ANLAMI ORDA GÖRMEK İSTİYORUM OT YERKEN. KİMSEYİ TANIMAK DEĞİL HERKESİ UNUTMAK İSTİYORUM. SIRTIMDAKİ KAMBURDAN KURTULMAK İSTİYORUM. İNSAN OLMAK KAMBURU BU. BUNU BEN İSTEMEDİM. ALIN BUNU BENDEN. İSTEMİYORUM. BAĞIRMAK İSTİYORUM. DÖVÜLMEK, BIÇAKLANMAK İSTİYORUM. HER ŞEY İÇİN ÇOK GEÇ OLDUĞUNU BİLMEMEK İSTİYORUM. DÜZELTİ İSTEMİYORUM. YORUM İSTEMİYORUM. BEĞENİ İSTEMİYORUM. KOMA İSTİYORUM. AT GÖZLÜĞÜ İSTİYORUM. DOĞA OLAYLARINDAN ETKİLENMEK İSTEMİYORUM. BELAMI İSTİYORUM. TUTUNMAK İSTEMİYORUM. BENİ BEN YAPAN ŞEYLERİ İSTEMİYORUM. SON BİR AYAĞA KALKIŞ İSTEMİYORUM. YERDE KALMAK İSTİYORUM. NAKAVT İSTİYORUM. GERİYE SAYIMI DUYMAK İSTİYORUM. HAVLUYU İSTİYORUM. MUTLU SON İSTEMİYORUM SADECE BİR SON İSTİYORUM. BEN ARTIK HAYVAN OLMAK İSTİYORUM CÜMLESİNİ 1 AY ÖNCE YAZMIŞ OLDUĞUMU UNUTMUŞ OLMAK İSTİYORUM. BENİ BU NOKTAYA GETİREN TÜM NOKTALARI BİRLEŞTİRİP BÜYÜK RESMİ GÖRMEK. HAYIR İSTEMİYORUM. GÖRMEK İSTEMİYORUM. YOLDA OLMAK İSTEMİYORUM. KAHROLMAK İSTEMİYORUM. YANARDAĞ İSTEMİYORUM. TEDİRGİNLİK İSTEMİYORUM. TÜRKÇE BİLE İSTEMİYORUM. PARMAK İSTEMİYORUM. PARMAKLA GÖSTERİLMİEK İSTEMİYORUM. GÖKYÜZÜ İSTEMİYORUM. ŞAŞIRMAK İSTEMİYORUM. KALP ATIŞIMI DUYMAK İSTEMİYORUM. KALP İSTEMİYORUM. KALP İSTEMİYORUM. DEVAM ETMEK İSTEMİYORUM.</em></blockquote><blockquote><em>-ahmet keskinkılıç</em></blockquote><p>Görüşürüz,</p><p><strong>Buket</strong></p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F71ZpLG4YuYHdHZrVzgIqhf%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F71ZpLG4YuYHdHZrVzgIqhf&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-fa.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e029919d6994cefd2929283b997&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/99f409c93d877b4f29bc6637f689db5f/href">https://medium.com/media/99f409c93d877b4f29bc6637f689db5f/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d0705b916b85" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/bir-siir-duydum-dun-gece-ve-kaybettim-yeniden-d0705b916b85">Bir Şiir Duydum Dün Gece ve Kaybettim Yeniden</a> was originally published in <a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye">Türkçe Yayın</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Niye Yazı Yazamıyorum?]]></title>
            <link>https://medium.com/t%C3%BCrkiye/niye-yazi-yazamiyorum-04468cfe2339?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/04468cfe2339</guid>
            <category><![CDATA[yazı-yazmak]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe-yayın]]></category>
            <category><![CDATA[medium]]></category>
            <category><![CDATA[yazarlık]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 27 Oct 2026 12:29:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-27T12:29:48.406Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Bir kampta yazar ilan edildim, sonra yazamaz oldum.</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Bb9zMoc6mjFUrys9Pbpz8A.jpeg" /><figcaption>Nesin Matematik Köyü — Şirince</figcaption></figure><p>Geçen yıl Ağustos’ta Şirince’ye gittim, Nesin Köyü’nde sosyoloji kampına. Yıllardır içimde kalan bir hayaldi aslında, lisede gitmişti çoğu arkadaşım. Geç olsundu güç olmasındı, sıra bana gelmişti.</p><p>Şimdi her şey daha farklı ama o zamanlar hayatımın büyük bir çoğunluğu pek sevmediğim işimde, ikinci üniversitemde ve burada yazı yazarak geçiyordu. Ben de asıl personamı -mühendis kimliğimi- bir kenara koydum. Bir sohbette -öylesine- yazı yazdığımı söyledim. Ah söylemez olaydım. Nasıl oldu bilmiyorum ama bir anda kampta tanıştığım herkes beni yazar ilan etmişti.</p><p>Heyecanlandım ben de, hoşuma gitmedi diyemem. Kamp sonunda bir yazı yazdım. İzmir’den İstanbul’a dönerken onu gönderdim ekibe.</p><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/ya%C5%9Famak-bir-a%C4%9Fa%C3%A7-gibi-tek-ve-h%C3%BCr-ve-bir-orman-gibi-karde%C5%9F%C3%A7esine-0125b92b195d">Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür — Ve bir orman gibi kardeşçesine</a></p><p>Burada beni takip eden 200&#39;den fazla kişi var ama ilk defa yüz yüze tanıdığım bu kadar insan; içimde dönüp dolaşan satırlara tanıklık ediyordu.</p><p><strong>8 saat.</strong></p><p><strong>İzmir’den İstanbul’a otobüs yolculuğu.</strong></p><p><strong>Tek kişilik koltuğumda <em>ben</em>.</strong></p><p>8 saat boyunca yazımı, yazıma gelen yorumları tekrar tekrar okudum. Mutlu muydum, dehşete mi düşmüştüm emin olamıyorum. Ben iyi bir yazar değilim ki, ben yazar bile değilim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/862/1*MAK8Tn1rrMTADz7GJQ8_xg.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/800/1*v2x48Bn9x2TZKupiptGuNw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/885/1*LSCjmTxbA8iyC2qckLrBDQ.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/900/1*n4dTwIq2wVLw9sCcOaE59A.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/714/1*7UE9VqSKSitzjNj8KqBoaw.png" /></figure><blockquote>Bunları paylaşmak bile garip geliyor ama artık üstümden atmam lazım.</blockquote><p>Sonra o hiç sevmediğim dönem başladı. Artık korkuyordum. Yazmaya değil belki ama, paylaşmaya. Birkaç yazı yayımladım ama ne yazsam içime sinmez oldu. Hem kampta öğrendiklerimden sonra günlük hayata dair yazmak anlamsız gelmeye başladı hem de beni tanıyan insanlar yazılarımı görecekti. Sanki onlara borçlanmıştım, artık çok iyi yazılar yazmam lazımdı.</p><p>Birkaç ayın ardından yüksek lisansa başladım. Sadece makale okumaya ve araştırma yapmaya vakit ayırabiliyordum. Burada da makale raporlarımı paylaşabilirim dedim ama akademik yoğunluğu yüksek yazıları Medium tarzıma uygun hale getirmek çok vaktimi aldı. Devam edemedim.</p><p><a href="https://buketyaziyor.medium.com/ahlak-ve-hukuk-aras%C4%B1nda-s%C4%B1k%C4%B1%C5%9Fan-k%C3%BCrtaj-okuman%C4%B1n-ard%C4%B1ndan-af455a35b221">Ahlak ve Hukuk Arasında Sıkışan Kürtaj — Okumanın Ardından</a></p><p>Tam o süreçte bir mesaj aldım, uzun zamandır görüşmediğim bir arkadaşımdan. Çok şaşırdım ve sevindim, bana iyi gelmişti.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/726/1*c9VO5DlgrmX5n_6AjwMd2A.png" /></figure><p>O günden sonra birkaç yazı yazsam da sürekliliği olmadı. İş, okul, hayat… Her şey yoğunlaştı ve ben yine yazamaz oldum. Kendi notlarıma, günlüğüme yazıyordum tabii ama anladım ki onlar bana yetmiyordu.</p><p><strong>var olmak ve insanlarla etkileşim </strong>başlıklı çok kısa bir yazım var, orada bunu sorguluyorum.</p><blockquote>örneğin sanatla ilgilenen biri resim yaparak içindeki duyguları dışavurabilir. peki bu resmi kimse görmezse ne olur?</blockquote><p>Adını nasıl koyarız bilmiyorum ama bir parçamı kaybettim sanırım içimdekileri dışarı atamayınca. Çünkü kaybolmaya başlıyor sanki, ne kadar birikiyor gibi görünse de.</p><p>Öyle mi yazsam, böyle mi, Medium’a mı, Substack’e mi? Türkçe mi İngilizce mi? Yayına göndersem mi göndermesem mi?</p><p>Yaz geç ya. Ne çok düşünüyorsun.</p><p>Hadi görüşürüz.</p><h4>Buket</h4><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F61D4ZGysGei2SyaNlHIr7K%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F61D4ZGysGei2SyaNlHIr7K&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-fa.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e029919d6994cefd2929283b997&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/77df2ff88608d71ea4fd5b461dfa57c7/href">https://medium.com/media/77df2ff88608d71ea4fd5b461dfa57c7/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=04468cfe2339" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/niye-yazi-yazamiyorum-04468cfe2339">Niye Yazı Yazamıyorum?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye">Türkçe Yayın</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Çok İyi Bir Yorum Aldım]]></title>
            <link>https://buketyaziyor.medium.com/%C3%A7ok-i%CC%87yi-bir-yorum-ald%C4%B1m-a5fe8507179f?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a5fe8507179f</guid>
            <category><![CDATA[medium-membership]]></category>
            <category><![CDATA[yazı-yazmak]]></category>
            <category><![CDATA[medium]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 21 Oct 2026 10:12:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-21T10:12:51.351Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>ve Beni Kendime Getirdi</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TI2uy5_EN3kl3xoFy5q58A.jpeg" /><figcaption>İstanbul Resim ve Heykel Müzesi (İRHM)</figcaption></figure><p>Bu sabah zaten bir garipti. Aklımı kurcalayan, dünyayı kurtaracak o fikirleri bir yere yazmam lazımdı. Rüyam canımı sıktı, kaçtım yataktan.</p><p>Yazdım, yazdım, yazdım. Sonra Medium’a girdim. Mütemadiyen girerim, bildirim var mı yok mu bakar çıkarım. sonra viski içe… şaka şaka. Bayadır düzenli yazı yazmıyorum. Belki niye yazmadığımı da yazabilirim ama bugün konumuz o değil. Bir bildirim. Yeni bir okur ve yorumu.</p><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/%C3%B6sym-%C3%A7%C4%B1km%C4%B1%C5%9F-s%C4%B1nav-sorular%C4%B1n%C4%B1-neden-yay%C4%B1nlam%C4%B1yor-c0d4eca531df">ÖSYM Çıkmış Sınav Sorularını Neden Yayınlamıyor?</a></p><p>Yazılarımı okumasına sevinsem de sakince yüzüme çarptığı gerçek beni biraz üzdü. Çünkü haklı. Bir zamanlar karşı çıktığım, sonra “yazarlar da kazanmasın mı arkadaş” diyip açtığım member özel yazılara bir yorum yapmış. Üyelik bir kahve parası, hala aynı şeyi savunabiliriz ama en azından Türkçe’de pek bir şey kazandırmayan sistem için bunu yapmayacağım.</p><p><a href="https://medium.com/u/532c7b6f2a33">osmanli yasin</a>’in yorumunun bir kısmını buraya da bırakıyorum:</p><blockquote>ya diyorum şu rezaleti yazan kimse yok mu biraz da onu arayayım, benim gibi düşünen eden ÖSYM’ye ayıp diil mi kardeşim diyen bir gazeteci, ya da insan evladı yok mu diyorum, ekşi de bile telifi olur mu olmaz mı üzerine teknik 3 yorumdan başka bir şey görmüyorum, ikinci sayfa üçüncü sayfa derken aaa medium da bir yazı, yahu sanki ben yazmışım helal be diyorum<br>yazıyı okumaya başlıyorum, aşağı iniyorum, iniyorum, tam en vurucu yerinde devamını okuyabilmek için üye olmalısınız diyor, bir dakika diyorum ben sizi biliyorum, daha önce de buraya gelmiştim, vardır elbet üyeliğim, maillerimi deniyorum tek tek olmuyor, tamam üye oluruz diyorum ben kolay bulmadım bu yazıyı, üye oluyorum, yazarı takip ediyorum, son yazılarını okuyarak aşağı ineyim diyorum, bunlar da güzeldir elbet, erkekleri tokatlamak normal mi, bu başlık beni ürkütmüyor ama cevaba ihtiyacım olmadığına karar berip bunu geçeyim diyorum, sonraki başlık ev sahibin kızı evleniyormuşş, hayatın içinde güzell bi yazı sonuna kadar okuyorum, redpill ilginçç onu da okuyorum, ve evett ÖSYM kavgamıza geliyoruz, yazıyı açıyorum en baştan tekrar okuyorum, bütünlük bozulmasın, tekrar tekrar söylensin bu haklı isyan, aşağı iniyorum iniyorum ve aynı yerde yine bir uyarı, teklife hoş geldin, şimdi %30 indirimle üye ol</blockquote><p><strong>Aslında bu konuda görüşlerimi daha önce paylaştım.</strong></p><p>Yazılarım parasız olmalı ve daha fazla insana ulaşabilmeliydi. Kaldı ki, aldığım yorum da tam olarak bunu gösteriyor. Medium üyesi olmayan biri Google’da yazınızı görüp okumak isterse gerçekten uğraşması gerekiyor.</p><blockquote>yazıyı okumaya başlıyorum, aşağı iniyorum, iniyorum, tam en vurucu yerinde devamını okuyabilmek için üye olmalısınız diyor</blockquote><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/neden-art%C4%B1k-yaz%C4%B1lar%C4%B1m%C4%B1-member-only-payla%C5%9Fm%C4%B1yorum-7484aa343f1f">Neden Artık Yazılarımı Member-Only Paylaşmıyorum?</a></p><p>Daha sonra öğrendim ki; paralı yazıları okumayı sağlayan üyelik aylık 19, yıllık 170 liraymış. Yine düşününce mantıklı geliyor kendi halinde yazı yazan insanları yıllık 170 lira verip desteklemek. Ama şöyle bir sıkıntı var ki, Türkçe yazı okuyan ve member olan -sanırım- çok fazla kişi yok. O yüzden inanılmaz fazla paralar kazanılmıyor.</p><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/aylard%C4%B1r-mediumun-beni-kaz%C4%B1klamas%C4%B1na-nas%C4%B1l-i%CC%87zin-vermi%C5%9Fim-84fb67983d11">Aylardır Medium’un Beni Kazıklamasına Nasıl İzin Vermişim?</a></p><p>Yine başa dönüyoruz. Yazılarını daha fazla insan, rahatça okusun istiyorsan paralı olmamalı. Hatta uzun süredir aklımda olan kendi websitemde olmalı belki de. Çünkü yazı paralı olmasa bile Medium okumaya devam etmek için üye olmanı isteyebiliyor. Çok daha basit bir süreç olmalı. Bir şeyi merak ettin, aradın Google’da, buldun da. Hooop okudun. Fikirlerini insanlarla paylaşmanın en basit yolu ne ki?</p><p>Bu arada, beni yazı yazmaktan alıkoyan durumlarla ilgili bir detay da var burada. Bazen bazı yazılarım çok da okunmasın istiyorum. İçimden çıksın ama çok uzaklara gitmesin. İşte o zaman daha kapalı hale getiriyorum.</p><p>Bununla ilgili diyeceklerim var ama sonraki yazıda.</p><p>Umarım.</p><p>Görüşürüz,</p><h4>Buket</h4><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F05WjTVP9ClE1z4H3x8Z2IQ%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F05WjTVP9ClE1z4H3x8Z2IQ&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-fa.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e0293baa94527b3bb10a4c581ce&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/dc5a9892bb9083f2fc869a81b9d81a66/href">https://medium.com/media/dc5a9892bb9083f2fc869a81b9d81a66/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a5fe8507179f" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ev Sahibimin Kızı Evleniyormuş]]></title>
            <link>https://buketyaziyor.medium.com/ev-sahibimin-k%C4%B1z%C4%B1-evleniyormu%C5%9F-af192c10b769?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/af192c10b769</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 03 Sep 2026 23:08:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-03T23:08:30.886Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*GIlVnEIe5vr_5To9" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@hannahbusing?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Hannah Busing</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Ev sahibim aradı bugün, kızı evleniyormuş. Evi boşalt dedi, Ocak’a kadar.</p><p>Tebrik ederim dedim. Nasıl yani, dedi bana.</p><p>Kızınızı tebrik ederim dedim, ne dememi bekliyordu ki? (kalbim çok hızlı atmaya başladı)</p><p>— Ocak’ın sonuna kadar çık.</p><p>— Yani Şubat’a kadar mı?</p><p>— Evet.</p><p>Hiç sorun yaşamadım 2 senedir, ben seni severim bilirsin dedi.</p><p>Tamam dedim, ben bir düşüneyim. Tekrardan tebrik ederim.</p><p>Önümüzdeki ay zam vakti, TÜFE belli olmuş galiba dedi — zammı çoktan hesaplamamış gibi —</p><p>kapattım. emlakçının zorla imzalattığı tahliye sözleşmesini hatırladım, bende bir kopyası yok. kim bilir neye atmıştım imzamı.</p><p>Herhalde anladı inanmadığımı, nişandan fotoğraflar attı bana. Tebrik ettim ya zaten, cevap vermedim. Bir de biliyorum, bu evde yaşarken boşanmış ev sahibim. Yıllardır adımını atmamış eve, emlakçı ilgileniyor her şeyle. Kızının bu evde yaşamayacağını biliyorum, haklarımı falan da. Aman neyse.</p><p>ev baktım. bu sefer adalar’a baktım. bari dublex olsun, bahçesi olsun. olmaz mı?</p><p>aklıma geldi sonra yazdıklarım, hatırladım. benim değil elbet, onun satırları.</p><blockquote>uzak nedir?</blockquote><blockquote>kendinin bile ücrasında yaşayan benim için</blockquote><blockquote>gidecek yer ne kadar uzak olabilir?</blockquote><p>unutmuştun değil mi?</p><p>uzun zamandır yazmıyorum. yazıyorum gerçi bazen de. kendi kendime.</p><p>2 yıl.</p><p>daha taksiti bitmedi geçen aldığım dolapların. nereye gideceğim şimdi?</p><p>hep başkasının başına gelmez mi nöyle şeyler? döndü dolaştı beni buldu işte.</p><p>neyse.</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F09oSJNXfE0PD7F4CEXYsVz%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F09oSJNXfE0PD7F4CEXYsVz&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-fa.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e02dcef241a51d205b0e2cf2a39&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/fb62855b2cb3e23bc5373c69de2bfcea/href">https://medium.com/media/fb62855b2cb3e23bc5373c69de2bfcea/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=af192c10b769" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Red Pill, Manosphere ve Şiddet]]></title>
            <link>https://medium.com/t%C3%BCrkiye/red-pill-manosphere-ve-%C5%9Fiddetin-anatomisi-70e2ad414b0c?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/70e2ad414b0c</guid>
            <category><![CDATA[gündem]]></category>
            <category><![CDATA[incel]]></category>
            <category><![CDATA[red-pill]]></category>
            <category><![CDATA[manosphere]]></category>
            <category><![CDATA[şiddet]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 02 May 2026 15:15:51 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-13T14:40:51.343Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Dün gece uyumadan önce Instagram’da aşağıdaki gönderiye rastladım, bir arkadaşım beğenmişti. Yakın zamanda fikirleri beni şaşırtan bir arkadaşım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*e6e2ZULQmvZnLB1NwehLwg.png" /></figure><p>Son yıllarda adını giderek daha fazla duyduğumuz red pill öğretisi, incel hareketi, manosphere ve alt-right kavramlarının birebir yansıması. Bunlar birkaç sinirli erkeğin söylemleri değil elbette. Sistematik bir şekilde büyüyen ve fiziksel şiddete dönüşen dijital bir radikalleşme sürecinin çürük meyveleri. Türkiye’deki okul ve sokak saldırılarının münferit olaylar olmadığını, hepsinin birbirine bağlı olduğunu ve suçun <strong>sadece</strong> oyunlarda ya da dizilerde değil, çok daha derinlerde aranması gerektiğini bilerek bu meselenin üzerine gitmeliyiz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*97bW66ircHCkn7b7Xf2_eg.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RnXtKvc8ePQ_FD-WUKnkvw.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*c66zTOn-Rgk_MCBa926_ow.png" /></figure><h3>Red Pill (Kırmızı Hap)</h3><p>Kavramın kökeni, 1999 yapımı The Matrix filmine dayanıyor. Filmde ana karakter Neo’ya iki seçenek sunulur. Mavi hapı yutup yalanlarla dolu rahat bir uykuya devam etmek ya da kırmızı hapı yutup gerçeğin acımasız yüzüyle yüzleşmek.</p><p>2010&#39;ların başında Reddit’teki r/TheRedPill alt forumu ve 4chan gibi anonim platformlardaki bazı erkek grupları bu metaforu alıp kendi ideolojilerine uyarladı. Onlara göre kırmızı hapı yutmak şu gerçeği fark etmek demekti:</p><blockquote>Toplum erkeklerin aleyhine işliyor, feminizm dünyayı ele geçirdi, kadınlar sadece güç ve para peşinde koşuyor.</blockquote><p>Bu gruplar zamanla manosphere (erkek küresi) adını verdiğimiz daha geniş bir toksik ağın merkezini oluşturdu.</p><h3>Manosphere</h3><p>Manosphere, farklı derecelerde kadın düşmanlığı barındıran, birbiriyle bağlantılı çevrimiçi topluluklara verilen şemsiye bir isim. Tek tip bir hareket değil; ortak bir zeminde buluşan birden fazla koldan oluşuyor:</p><ul><li><strong>İnceller (Involuntary Celibates — İstemsiz Bekarlar): </strong>Kendilerini kadınlarla yakın ilişki kuramama durumlarıyla tanımlayan, bu durumu kadınlara ve topluma yönelik öfkeye dönüştüren erkekler.</li><li><strong>MRA (Men’s Rights Activists — Erkek Hakları Aktivistleri): </strong>Feminist kazanımları — oy hakkı, eğitim hakkı, kamusal alana katılım — erkeklerin statüsünü düşüren gelişmeler olarak değerlendiren, kadın ayrıcalığının gerçek olduğunu savunan hareket.</li><li><strong>PUA (Pick-up Artists — Tavlama Sanatçıları): </strong>Kadınları cinsel nesne olarak konumlandıran, erkeklerin her zaman seks hakkına sahip olduğunu öğreten ve kadınların manipüle edilmesi gerektiğini savunan topluluk. Bazı üyeler tecavüzün yasal hale getirilmesini açıkça talep ediyor.</li><li><strong>MGTOW (Men Going Their Own Way — Kendi Yoluna Giden Erkekler): </strong>Kadınlardan ve toplumdan tamamen kopuk bir erkek dünyası kurmayı hedefleyen hareket. Uzun ilişkiden vazgeçmek, tüm cinsel ilişkilerden çekilmek, ekonomik sistemden kopuş ve nihayetinde toplumdan tam yalıtım şeklinde ilerleyen aşamalı bir süreç tanımlıyorlar.</li></ul><p>Bu grupların sınırları keskin değil, birbirlerinin dilini ve ideolojik unsurlarını ödünç alıyorlar. Hepsi erkek kurbaniyetini temel eksen olarak kullanıyor ve toplumun sorunlarını kadınlara, feminizme ve azınlıklara yüklüyor.</p><h3>Neden Şimdi Zirvede?</h3><p>Red pill söylemi yıllarca internetin karanlık köşelerinde kaldı. Son birkaç yılda ana akıma taşınmasının ardında birkaç temel mekanizma var:</p><ul><li>Sosyal medya platformlarının öneri algoritmaları etkileşimi maksimize etmek üzerine kurulu. İnsan psikolojisi öfke ve kutuplaşma yaratan içeriklere daha güçlü tepki veriyor. Bir genç sadece bir vücut geliştirme ya da girişimcilik videosu izlediğinde, algoritmalar onu hızla kadın düşmanlığı içeren Red Pill yankı odalarına sürüklüyor. Sistem radikalliği ödüllendiriyor.</li><li>Andrew Tate gibi figürler Red Pill’i salt bir kadın-erkek meselesinden çıkarıp bir başarı ve zenginlik paketine dönüştürdü. Geleceksiz hisseden, ekonomik kaygı taşıyan genç erkeklere zengin olmanın ve kadınları kontrol etmenin sırrını vaat ederek bu ideolojiyi ticari bir ürüne çevirdiler.</li></ul><h3><strong>Türkiye’deki Saldırılarla Bağlantısı Var mı?</strong></h3><p>Doğrudan bir bağlantısı var. Ve maalesef bunu artık teorik olarak değil, somut bir olayla görüyoruz.</p><p>15 Nisan 2026&#39;da Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesindeki Ayser Çalık Ortaokulu’nda 14 yaşındaki 8. sınıf öğrencisi İsa Aras Mersinli, babasına ait 5 silah ve 7 şarjörü sırt çantasına saklayarak okula geldi ve iki sınıfa rastgele ateş açtı. Saldırıda 1 öğretmen ve 9 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı. Saldırının incel bağlantısını ise sonradan ortaya çıkan bir ayrıntı gün yüzüne çıkardı. İsa Aras Mersinli’nin sosyal medya hesaplarında, ABD’de altı kişiyi öldüren incel Elliot Rodger’ı profil fotoğrafı yaptığı belirlendi.</p><p>Hatırlayalım. Elliot Rodger, 2014&#39;te Kaliforniya’da gerçekleştirdiği saldırının ardından incel hareketinin küresel sembolüne dönüşmüştü. Forumlar onu supreme gentleman, yani yüce centilmen, unvanıyla yüceltti. On yıl sonra bu imgeler Türkiye’deki bir 14 yaşındaki çocuğun telefonunda profil fotoğrafı olarak karşımıza çıktı.</p><h4><strong>Telegram ve C31K</strong></h4><p>Açılımı “Cehennemin 31. Katı” olan C31K, başta Telegram ve Discord olmak üzere çeşitli sosyal medya platformlarında örgütlenen radikal bir topluluk. Yaşları 12 ila 18 arasında değişen üyeler, internetin karanlık köşelerinde şiddet içerikli paylaşımlarıyla biliniyor.</p><p>Kahramanmaraş saldırısının ardından yaklaşık 100 bin üyesi bulunan C31K adlı Telegram grubu kapatıldı; 66 URL adresine erişim engeli getirildi. Bunların yanı sıra toplamda 111 Telegram grubu kapatıldı, suçu ve suçluyu öven 411 kişi gözaltına alındı.</p><p>İçişleri Bakanlığı 2024 yılı başında C31K’ya yönelik operasyon düzenlemiş, üyelerinin hayvanlara eziyet, müstehcen içerik satışı ve suçu övme gibi suçlara karıştığını açıklamıştı. Kapatıldı, yeniden açıldı. Yeniden kapatıldı. Tahmin edebileceğiniz üzere platform yasakları tek başına çözüm üretmedi.</p><p>Bir incel, BBC’ye şöyle anlatıyor:</p><blockquote>Bu topluluklar böyledir. Sizi içine çeker, böylece benzer sorunlar yaşayan insanların yankı odasına girersiniz. Küçük bir şey düşünürsünüz… sonra diğer insanların çok daha radikal şeyler düşündüğünü görürsünüz. Böylece küçük şeylerin kabul edilebilir olduğunu zannedersiniz.</blockquote><p>Araştırmalar, bir okul saldırısından yaklaşık 13 gün boyunca yeni bir saldırı olasılığının arttığını gösteriyor. Sosyal medyanın saldırganı görünür kılması, olayın dramatik anlatısını yayması ve manifestoları dolaşıma sokması bu bulaşma etkisini büyütüyor.</p><p>Kahramanmaraş münferit değil. Siverek’te de bir gün önce benzer bir saldırı yaşandı. 2024&#39;te İstanbul’da gerçekleşen bir çift cinayetinin ardından da kereste, tahta gibi adlar taşıyan Türkçe forum sitelerinde saldırganın yüceltildiği görülmüştü. Dijital dünyada kolayca erişilebilen bu içeriklere karşı yalnızca sosyal medyayı kapatalım ya da oyunları yasaklayalım demek meselenin özünü kaçırmaktır. Çözüm üretmek için önce bu örüntüyü tanımak ve isimlendirmek gerekiyor.</p><p><em>Bir sonraki yazıda bu ideolojinin dilini ve ilgili kavramları daha ayrıntılı ele alacağım.</em></p><p>Görüşmek üzere.</p><h4>Buket</h4><p><em>buketyaziyor@gmail.com</em></p><h4>Kaynaklar</h4><p>Wakefield Safeguarding Children Partnership, “Extremist Ideologies: INCELS” (Eylül 2022) — <a href="https://www.wakefieldscp.org.uk/wp-content/uploads/2022/10/OMG-INCELS-2022.pdf">https://www.wakefieldscp.org.uk/wp-content/uploads/2022/10/OMG-INCELS-2022.pdf</a></p><p>Institute for Strategic Dialogue (ISD) &amp; McCain Institute, “Incel and Misogynist Violent Extremism” (Ağustos 2021) — <a href="https://www.isdglobal.org/wp-content/uploads/2022/12/Incel-and-Misogynist-Violent-Extremism-Read-Ahead-Materials-August-2021.pdf">https://www.isdglobal.org/wp-content/uploads/2022/12/Incel-and-Misogynist-Violent-Extremism-Read-Ahead-Materials-August-2021.pdf</a></p><p>Euronews, “Online Nefret Gruplarına Dair Bilinenler: Okul Saldırıları Telegram’da mı Örgütleniyor?” (Nisan 2026) — <a href="https://tr.euronews.com/next/2026/04/16/online-nefret-gruplarina-dair-bilinenler-okul-saldirilari-telegramda-mi-orgutleniyor">https://tr.euronews.com/next/2026/04/16/online-nefret-gruplarina-dair-bilinenler-okul-saldirilari-telegramda-mi-orgutleniyor</a></p><p>Medyafaresi, “Kahramanmaraş Saldırısı: İncel ve C31K Nedir?” (Nisan 2026) — <a href="https://www.medyafaresi.com/haber/kahramanmaras-saldirisi-incel-ve-c31k-nedir/1041795#google_vignette">https://www.medyafaresi.com/haber/kahramanmaras-saldirisi-incel-ve-c31k-nedir/1041795#google_vignette</a></p><p>Vikipedi, “2026 Kahramanmaraş Okul Saldırısı” (2026) — <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/2026_Kahramanmara%C5%9F_okul_sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1">https://tr.wikipedia.org/wiki/2026_Kahramanmara%C5%9F_okul_sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1</a></p><p>Kamu Haber365, “Kahramanmaraş’taki Okul Saldırısı Sonrası Provokatif Gruplara Operasyon: C31K Grubu Kapatıldı” (Nisan 2026) — <a href="https://kamuhaber365.com/asayis/kahramanmarastaki-okul-saldirisi-sonrasi-provokatif-gruplara-operasyon-c31k-grubu-kapatildi/34654/">https://kamuhaber365.com/asayis/kahramanmarastaki-okul-saldirisi-sonrasi-provokatif-gruplara-operasyon-c31k-grubu-kapatildi/34654/</a></p><p>Hürriyet, “C31K Kanalı Nedir? Okul Saldırısında Öne Çıkan Telegram C31K Kanalı Hakkında Detaylar” (Nisan 2026) — <a href="https://www.hurriyet.com.tr/bilgi/galeri/c31k-kanali-nedir-okul-saldirisinda-one-cikan-telegram-c31k-kanali-hakkinda-detaylar-43152262">https://www.hurriyet.com.tr/bilgi/galeri/c31k-kanali-nedir-okul-saldirisinda-one-cikan-telegram-c31k-kanali-hakkinda-detaylar-43152262</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=70e2ad414b0c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/red-pill-manosphere-ve-%C5%9Fiddetin-anatomisi-70e2ad414b0c">Red Pill, Manosphere ve Şiddet</a> was originally published in <a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye">Türkçe Yayın</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[okul saldırıları ve gündeme yönelik hislerim]]></title>
            <link>https://buketyaziyor.medium.com/okul-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1-ve-g%C3%BCndeme-y%C3%B6nelik-hislerim-85e3315a9894?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/85e3315a9894</guid>
            <category><![CDATA[medya]]></category>
            <category><![CDATA[gündem]]></category>
            <category><![CDATA[incel]]></category>
            <category><![CDATA[şiddet]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 19 Apr 2026 20:08:37 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-19T20:08:37.792Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Son günlerde okullarda yaşanan saldırı olayları herkes gibi beni de çok etkiledi. Çok farklı bir haldeyiz. Eşik öylesine aşıldı ki artık bazı şeyleri aklım almıyor sanırım. Canını kurtarmak için camdan atlayan çocuklar, kana bulanmış o okul merdivenleri aklımdan çıkmıyor. Bir yandan Gülistan Doku’nun cinayetine dair detayları okuyorum, mahvoluyorum.</p><p>Bilmiyorum. Bu durumu düzeltmek için ne yapabilirim, ne yazabilirim bilmiyorum. Medyanın toplumdaki şiddet eğilimine etkisini araştırmak istiyordum hep. Sonunda yüksek lisansa başladım, bunu yapabileceğim bir alan açtım kendime. Ama şimdi görüyorum ki çok dallanıp budaklanmış, öyle basit bir konu değil bu.</p><p>İncelleri, telegram gruplarını, <a href="https://edition.cnn.com/interactive/2026/03/world/expose-rape-assault-online-vis-intl/index.html">küresel te*avüz akademisini</a>, elinde silahla sokakta dolaşan çocukları ve daha fazlasını görüyorum. Görüyoruz. Ne yapabiliriz? Sosyal sorumluluk projeleri, eğitimler, appler, girişimler. Ne hayallerim vardı üniversitede, en çok da erkek çocuklarının eğitimi için. Daha farklı bir gelecek için. Şimdi tam olarak neyi savunmam gerektiğini bile bilmiyorum.</p><p>Bir yandan korkuyorum. Metroya binmeye, kapalı alanlara girmeye korkuyorum. Önceden de korkuyordum ama şimdi iyice dozu arttı. Herkese şüpheyle bakıyorum. Acaba bir anda silah doğrultur mu bana, bıçak çıkarır mı cebinden?</p><p>En azından daha sık yazmaya geri dönebilirim diye düşünüyorum. Yaşadıklarımızın birden fazla kök nedeni var. Biraz olsun anlamlandırmaya çalışıyorum, bunları paylaşabilirim. Değil mi?</p><p>Görüşmek üzere,</p><p><strong>Buket</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=85e3315a9894" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ahlak ve Hukuk Arasında Sıkışan Kürtaj — Okumanın Ardından]]></title>
            <link>https://buketyaziyor.medium.com/ahlak-ve-hukuk-aras%C4%B1nda-s%C4%B1k%C4%B1%C5%9Fan-k%C3%BCrtaj-okuman%C4%B1n-ard%C4%B1ndan-af455a35b221?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/af455a35b221</guid>
            <category><![CDATA[kürtaj]]></category>
            <category><![CDATA[kadın-hakları]]></category>
            <category><![CDATA[ahlak]]></category>
            <category><![CDATA[hukuk]]></category>
            <category><![CDATA[kadın]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 22 Mar 2026 19:55:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-03-22T19:55:41.687Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Ahlak kurallarının hukuk olarak dayatıldığı toplumlarda kadınların kürtaj olma hakkı var mı?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*NuKHJVIQ29pQRMgR" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@jontyson?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Jon Tyson</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Yüksek lisansta okuduğum makalelerin ardından yazılar paylaşmaya karar verdim. Bu yazıda “Ahlak ve Hukuk Arasında Sıkışan Kürtaj” isimli makaleyi inceliyorum.</p><p><strong><em>Kansu Karadağ, Akasya, “Ahlak ve Hukuk Arasında Sıkışan Kürtaj”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65 (4), 2016, ss. 2047–2057.</em></strong></p><p>Akasya Kansu Karadağ’ın makalesinde bahsettiği gibi:</p><blockquote><em>Kürtajın ahlaki bakış açısında değerlendirilmesi kadının toplumda </em><strong><em>anne</em></strong><em> olarak kodlanması sorunsalıyla başlar. Bunun yanı sıra cenin toplumsal ahlak kuralları çerçevesinde </em><strong><em>çocuk</em></strong><em> olarak tanımlanır.</em></blockquote><p><strong>Kadın olmak anne olmayı da peşinde getirir mi?</strong></p><p>“Kadını yücelten anneliktir.” “Anne olmak kadının fıtratında vardır.” gibi söylemleri ülkemizde sıkça duyuyoruz.</p><blockquote>Daha kendisi çocukken bile bir abla olarak, kardeşlerine bakması, göz kulak olması istenen bir kız çocuğunun elbette ilerde iyi bir anne olması istenecektir. Aksi düşünülemez.</blockquote><h4><strong>Ablalık ve Annelik İlişkisi</strong></h4><p>Kız kardeşim doğduğunda henüz 8 yaşındaydım. Babam bana küçük anne derdi, hala da öyle diyor. O zamanlar kendimi çok büyük sanırdım. Sonra kardeşim 8 yaşına gelince kendimin de o yaşlarda ne kadar küçük olduğunu, hiçbir şeyin bilincinde olmadığımı anladım. Yıllarca ona ebeveynlik yaptım. Hatta babamın bu duruma bulduğu bir tabir de var: <strong><em>ablaveyn</em></strong>. Neredeyse 25 yaşıma geldim ve daha yeni yeni bu sorumluluğun bana ait olmaması gerektiğini fark ediyorum.</p><p>Anne olmak ne kadar yüceltilse de sınırları da “birileri” tarafından konmuştur. Evli değilken doğurduğunuz çocuk -sözde- büyük günahtır. Annelik, bir kocanın varlığında meşrulaşır. İki annenin çocuğunun olmasına henüz sıra gelmemiştir, zira ülkemizde lezbiyen lafını anmak bile toplumun ahlakını bozmaya yetebilir.</p><h3>Hukuktan Payını Alan Kadınlar</h3><p>Ahlak dayatmasının etkin olduğu ülkemizde, Ceza Kanunları maalesef tarafsız olmamıştır. Yıllar içerisinde değişen Türk Ceza Kanunları’nda kürtajın, gebe kadının ve ceninin konumuna bakalım.</p><blockquote><strong><em>Ara not: </em></strong><em>Mülga kelimesini makaleden öğrendim. Yıllar önce etkin olan ancak sonradan kaldırılmış kanunlara deniyormuş. Eğer kanunun yalnızca bir maddesi kaldırılmışsa da mülga madde oluyormuş.</em></blockquote><h4>765 Sayılı Mülga Türk Ceza Kanunu(1926–2005)</h4><p><strong>Madde 468, İkinci Fıkra:</strong> “Gebelik süresi on haftadan fazla olan bir kadının rızasıyla tıbbi nedenler mevcut olmadan <strong>çocuğunu düşürten</strong> kimseye iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Çocuğunu düşürmeye rıza gösteren kadına da aynı ceza verilir.”</p><p><strong>Madde 469: </strong>“Gebelik süresi on haftadan fazla olan <strong>çocuğunu isteyerek düşüren</strong> kadına bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.”</p><p>Kanunda geçen “çocuk düşürtme” söylemlerinin 2005 yılına kadar yürürlükte kalmasına insan hayret ediyor. Nedenini araştırırken Dr. Belkıs Konan’ın <a href="https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/626760">OSMANLI DEVLETİ’NDE ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇU</a> makalesine denk geldim.</p><blockquote>Tarihe baktığımız zaman tüm dinlerin anne karnındaki çocuğun düşürülmesini yasakladığını görüyoruz. Budizm, Zerdüştlük ve Hinduizmde çocuk düşürmek yasaklanmıştı. Hatta Hintlilerde çocuk düşüren kadın kastın dışına çıkarılırdı.</blockquote><blockquote>İslam hukukuna göre insan hayatı doğumla değil, insanın cenin olarak ana rahmine düştüğü anda başlamaktadır. Bu nedenle günümüz hukukunda olduğu gibi İslam hukukunda da ceninin hayatını korumak amacıyla bir çok hüküm bulunmaktadır. İslam ceza hukukunda cenine karşı gerçekleştirilecek haksız fiiller suç olarak ele alınmış ve cezalandırılmıştır. Ceninin ana rahminden ayrılmasına sebep olan harekete “cenin aleyhine cürüm” adı da verilir.</blockquote><p>Öte yandan bu durum sadece Osmanlı-Türkiye özelinde değil uluslararası düzlemde de benzer şekilde yer buluyor. Günümüzde de birçok ülkede kürtaj yasaklarına ve karşıtlığına aynı şekilde rastlıyoruz.</p><h3>Ahlak ve Hukuk Ayrımı</h3><p>Makalede kısaca bahsedilen Hart-Devlin, Mill-Stephen tartışmalarını inceliyorum. Farklı yüzyıllarda geçen bu tartışmaların bir özetini ekliyorum.</p><h4>Mill-Stephen Tartışması (19. yüzyıl)</h4><p><strong>John Stuart Mill</strong> (<em>On Liberty</em>, 1859), <strong>zarar ilkesini</strong> (harm principle) ortaya koydu: Devlet, bireyin özgürlüğünü yalnızca <em>başkalarına zarar vermeyi önlemek</em> amacıyla kısıtlayabilir. Salt ahlaki gerekçelerle yasal müdahale meşru değildir.</p><p><strong>James Fitzjames Stephen</strong> (<em>Liberty, Equality, Fraternity</em>, 1873) buna itiraz etti: Hukuk zaten ahlaki bir araçtır, ahlak ile hukukun ayrılması yapay bir ayrımdır. Toplumsal düzen, belirli ahlaki değerlerin zorla korunmasını gerektirir.</p><h4>Hart-Devlin Tartışması (20. yüzyıl)</h4><p><strong>Patrick Devlin</strong> (<em>The Enforcement of Morals</em>, 1959), Wolfenden Raporu’na (eşcinselliği suç olmaktan çıkaran öneri) karşı çıktı. Argümanı: Toplum ortak bir ahlak zemininde durur; bu zeminin aşınması toplumu çözüme uğratır, dolayısıyla hukuk ahlakı zorunlu olarak korur.</p><p><strong>H.L.A. Hart</strong> (<em>Law, Liberty and Morality</em>, 1963) Devlin’e yanıt verdi: Devlin’in “toplumun çözülmesi” argümanı ampirik olarak desteksizdir. Ahlaki çoğulculuk toplumu yıkmaz. Mill’in çizgisinde, hukukun salt ahlaki nedenlerle bireyin özel yaşamına müdahalesi meşru değildir.</p><p>Bu tartışmalar ışığında değerlendirdiğimizde, söz konusu maddelerin Hart ve Mill’in görüşlerine karşı bir noktadan düzenlendiğini görüyoruz.</p><h4>4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (2002-Günümüz)</h4><p>28. maddeye göre, “<strong>kişiliğin kazanılması için ceninin tamamıyla ve sağ doğması gerekir.</strong>”</p><p>Aslında burada bir çocuk bahsi geçmemektedir. Yani Medeni Kanuna göre tam ve sağ olarak doğması halinde hak ehliyeti olacak cenin, Türk Ceza Kanununda çocuk yerine konmuştur. Aynı şekilde gebe kadın da anne yerine konmaktadır.</p><p>Ceza hukuku cenini suç hukuku anlamında çocuk sayıp korurken, medeni hukuk onu henüz hak öznesi saymıyor. Yani aynı hukuk sistemi içinde ceninin statüsü kanundan kanuna değişiyor. Bu durum farklı hukuk geleneklerinden alınan kanunlardan dolayı olabilir mi?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/900/0*cEVWXuysxjk-dsPd.jpeg" /></figure><blockquote>“Kürtajın serbest bırakılmasından sonra kadınların doğum kontrolünde <strong>tembelleşmesi</strong> üzerine istenmeyen gebeliklerin sayısı fazlalaştı.”</blockquote><blockquote>Sonuçta kadınlar 1984’de kendi kendilerine hamile kalabiliyordu!</blockquote><blockquote>Doğum kontrol haplarının yan etkileriyle cebelleşen kadınlar, rahim içine spiral taktıran kadınlar, hormonal iğneler yaptıran kadınlar tembel; erkeklerin lafı bile geçmiyor haberde. Ne de olsa, “Hanımlar korunmuyor.”</blockquote><h4>5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (2005-Günümüz)</h4><p><strong>Madde 99</strong></p><ol><li>Rızaya dayalı olsa bile, gebelik süresi on haftayı doldurmamış olan bir kadının çocuğunun yetkili olmayan bir kişi tarafından düşürtülmesi halinde; iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.</li><li>Kadının mağduru olduğu bir suç sonucu gebe kalması halinde, <strong>süresi yirmi haftadan fazla olmamak ve kadının rızası olmak koşuluyla, gebeliği sona erdirene ceza verilmez.</strong> Ancak, bunun için gebeliğin uzman hekimler tarafından hastane ortamında sona erdirilmesi gerekir.</li></ol><p>Suç sonucu oluşan gebelikleri sonlandırmak için tanınan süre 10 haftadan 20 haftaya çıkmıştır. Ceninin yaşam hakkını savunanların gözünde aslında yine toplumsal değer yargılarının korunduğunu görürüz. Tabii 6. maddenin gölgesinde siyasi figürlerin yorumlarını unutmamak gerekir.</p><blockquote>Tecavüze uğrayan kadınlar da kürtaj olmamalı. Gerekirse devlet bakar. — Recep Akdağ (Sağlık Bakanı 2002–2013)</blockquote><p>Bir dönemin TBMM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Ayhan Sefer Üstün’e soruluyor:</p><blockquote><strong>- Tecavüze uğrayan kadın hamile kalırsa da kürtaja karşı mısınız?<br></strong>Elbette. Tecavüz eylemi bir suç. Bu suçun cezasını kim çekmeli? Tecavüzcü çok ağır bir şekilde çekmeli. Ama siz tecavüzcüye değil, tecavüz sonucu ortaya çıkacak insana bunu ödetiyorsunuz. Bosna’da kadınlar tecavüze uğradı ama doğurdular. Anne karnında hepsi öldürülseydi o tecavüzcülerin yaptığından çok daha büyük bir dram, suç ortaya çıkacaktı. O çocukların bir parçası da annenindir, o çocuklar masumdur. Bizde ‘<strong>Babanın suçu çocuğa geçmez</strong>’ diye bir anlayış var. Elbette yan etkiler ortaya çıkacaktır. Anne psikolojisinin bozulması, toplumda rahatsızlıklar vs. Bunları gidermek ise toplumun görevidir.</blockquote><p>İnsan Hakları Komisyonu Başkanı…</p><p><strong>Madde 100:</strong> “Gebelik süresi on haftadan fazla olan kadının çocuğunu isteyerek düşürmesi halinde, bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.”</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/501/0*mpbZpmubgOcnylk0.jpeg" /></figure><h3>2827 Sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun (1983-Günümüz)</h3><p><strong>Madde 5 </strong>(Gebeliğin sona erdirilmesi): “… Derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birisini tehdit eden acil hallerde durumu tespit eden yetkili hekim tarafından gerekli müdahale yapılarak rahim tahliye edilir. Ancak, hekim bu müdahaleyi yapmadan önce veya mümkün olmadığı hallerde müdahaleden itibaren <strong>en geç yirmi dört saat içinde müdahale yapılan kadının kimliği, yapılan müdahale ile müdahaleyi icap ettiren gerekçeleri illerde sağlık ve sosyal yardım müdürlüklerine, ilçelerde hükümet tabipliklerine bildirmeye zorunludur.</strong>”</p><p>Kadının bedeni üzerindeki değişikliklerin ataerkil devlet tahakkümü altında olması da ayrı bir tartışma konusudur.</p><p><strong>Madde 6</strong> (Gebeliğin sona erdirilmesinde izin): “5 inci maddede belirtilen müdahale, gebe kadının iznine, küçüklerde küçüğün rızası ile velinin iznine, vesayet altında bulunup da reşit veya mümeyyiz olmayan kişilerde reşit olmayan kişinin ve vasinin rızası ile birlikte sulh hakiminin izin vermesine bağlıdır. 4 üncü maddenin ikinci ve 5 inci maddenin birinci fıkralarında belirtilen ve rızaları aranılacak kişiler <strong>evli iseler, sterilizasyon veya rahim tahliyesi için eşin de rızası gerekir.”</strong></p><p>Kadının kendi bedeni üzerindeki isteğini en başından yok sayan bu düzen evlilik içi tecavüzü de göz ardı etmektedir. Evli bir kadın <strong>sterilizasyon veya rahim tahliyesi için eşinden izin almak zorundadır. </strong>Artık hamile kalmak istemeyen, kaldıysa aldırmak isteyen bir kadının kendi için karar verme hakkı kanun nezdinde yoktur. Zorla hamile bırakılmış bir kadın bu senaryoda ya doğum yapacaktır ya da ilkel yöntemlerle çocuğı düşürmeye çalışacaktır. Her halükarda kadının fiziksel ve mental sağlığına zarar verecek bu durumlar kabul edilemez.</p><h3>Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Görüşleri</h3><p>AİHM, kürtaj konusunu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine taraf olan devletlerin iç mevzuat düzenlemelerine bırakma eğilimindedir. Bu, eğer o ülkenin kültürel misarında kürtajın yasak olmasının bir ahlaki değer olarak korunması söz konusuysa ahlakın hukuk olarak dayatılmasına olanak sağlamaktadır.</p><p>Makalede bahsedilen A, B ve C v Ireland davasında da görüldüğü üzere, AİHM kendi ülkelerinde kürtaj olamayan kadınlardan hayati riski taşımayanlar için bir hak ihlali olmadığına karar vermiştir. AİHM bile böyle kararlar verebiliyorsa bir kadının kendi bedeni üzerinde hak arayışı nasıl olumlu sonuçlanabilir?</p><p>Karadağ, kürtaj hakkı ve fetüsün yaşam hakkını tartışırken unutulmaması gereken bir noktayı paylaşıyor:</p><blockquote>Birçok araştırma kadınların kürtaj nedeniyle acı çektiğini göstermektedir. Yasal kürtaj sonunda dahi kadınlar travmatize olabilmektedir.</blockquote><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*SN-frX8F8o1Hiich" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@gmalhotra?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Gayatri Malhotra</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h3>Biraz da Gerçekler</h3><p>Sonuç olarak kürtaj (rahim tahliyesi), gebeliğin ilk 10 haftasına kadar anne adayının rızasıyla yasaldır. 10 haftayı aşan durumlarda sadece tıbbi zorunluluk (annenin hayatını tehdit etmesi, bebeğin ağır maluliyeti) varsa yasal sürenin ötesinde yapılabilir. Evli kadınlar için eş rızası, 18 yaş altı için veli izni şarttır.</p><p>Peki gerçekler de böyle mi?</p><blockquote>Kadir Has Üniversitesi’nde gerçekleştirilen <a href="https://gender.khas.edu.tr/sites/gender.khas.edu.tr/files/docs/2020-12/kurtaj-hizmetleri-raporu.pdf">bir araştırmaya göre</a>:</blockquote><blockquote>Kadın doğum bölümleri bulunan <strong>431 devlet hastanesinden %7,8’i</strong> isteğe bağlı kürtaj hizmeti verirken <strong>%78’i tıbbi zorunluluklarda</strong> bu hizmeti vermektedir. Devlet hastanelerinden <strong>%11,8’i kadın doğum bölümleri bulunmasına rağmen kürtaj hizmeti vermediklerini belirtmiştir.</strong></blockquote><blockquote><strong>Batı Marmara ve Doğu Karadeniz</strong> bölgesinde <strong>1.462.444 doğurganlık çağında kadın bulunmasına rağmen</strong>, bu bölgelerde <strong>isteğe bağlı kürtaj servisi veren devlet hastanesi bulunmamaktadır.</strong></blockquote><blockquote><strong>81 ilin 53’ünde</strong> isteğe bağlı kürtaj hizmeti veren devlet hastanesi bulunmamaktadır.</blockquote><p><strong>If men could get pregnant</strong>, <strong>abortion would be a sacrament. (</strong>Eğer erkekler hamile kalabilseydi, kürtaj kutsal bir ayin olurdu.)</p><p>Görüşmek üzere,</p><h4><strong>Buket</strong></h4><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F7Mx2gcu0NkM941bhcD13Df%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F7Mx2gcu0NkM941bhcD13Df&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-fa.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e027cf3a8c90268159b9876bdd4&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/b5fce29079e1581d7820ed1c48e36a42/href">https://medium.com/media/b5fce29079e1581d7820ed1c48e36a42/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=af455a35b221" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ÖSYM Çıkmış Sınav Sorularını Neden Yayınlamıyor?]]></title>
            <link>https://medium.com/t%C3%BCrkiye/%C3%B6sym-%C3%A7%C4%B1km%C4%B1%C5%9F-s%C4%B1nav-sorular%C4%B1n%C4%B1-neden-yay%C4%B1nlam%C4%B1yor-c0d4eca531df?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c0d4eca531df</guid>
            <category><![CDATA[yds]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[sınav]]></category>
            <category><![CDATA[telif]]></category>
            <category><![CDATA[ösym]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 14 Nov 2025 18:59:47 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-14T18:59:47.030Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Para, Para, Para!</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/548/1*2hJ2tQ-VflWMcOkozKra2A.jpeg" /><figcaption>ÖSYM Karikatür — Bülent Çelik</figcaption></figure><p>Başlıktaki soruyu sormamın elbette bir sebebi var. Bu hafta, yılın son Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS) yapılacak. Ben de sınava girecek on binlerce kişiden biriyim.</p><p>Her yıl çok sayıda kişi akademik kadrolara atanmak, dil tazminatı almak ya da lisansüstü eğitime başvurmak için bu sınava hazırlanıyor. Böylesine önemli bir sınavın çıkmış sorularına ulaşmak sadece adaylar için değil, sistemin şeffaflığı açısından da büyük önem taşıyor. Ancak 2021’den bu yana sınav sorularının yalnızca %10’u kamuoyuyla paylaşılıyor. Üstelik sadece YDS değil; ALES, KPSS, DGS, YÖKDİL ve daha birçok sınavda da durum aynı.</p><blockquote><em>İnsan merak ediyor, </em><strong><em>ÖSYM çıkmış sınav sorularının tamamını neden yayınlamıyor?</em></strong></blockquote><h4>Olası Cevaplar</h4><ol><li>Aynı soruları tekrar sorabilmek için (Mantıklı)</li><li>Sorulara gelecek eleştirileri minimize etmek için (Bu da fena değil)</li><li>Sorulardan para kazanabilmek için (Zaten sınava girenlerden yüklü miktarda para almıyor mu?)</li></ol><p>Soruların tamamını bulma umuduyla araştırma yaparken bazı sitelerde 2024, 2025 tarihli sınav dökümanlarına rastladım. İlk başta doğru değildir diye düşünürken e-ticaret sitelerinde de “Tıpkı Basım Çıkmış Sorular” başlığıyla satılan kitapçıkları görünce durumu anladım. ÖSYM soruların telif hakkını yayınevlerine satıyordu. Emin olmak için aradığım bir yayınevi de telif konusunu teyit etti. Hatta geçtiğimiz yıllarda telif ücreti ödemeden soru çözüm videosu paylaşan birçok öğretmene de dava açılmış.</p><h4>Bakış Açım</h4><p>Soruların hiçbir şekilde paylaşılmaması bir tercih olabilir. Ancak kamu tarafından hazırlanan, kamu kaynaklarıyla finanse edilen sınavların sorularına erişimin yalnızca para yoluyla olması bana kalırsa bilgi edinme hakkının ihlalidir, <strong>bir suçtur</strong>. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 74. maddesi ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, vatandaşların bu tür bilgilere erişme hakkını açıkça güvence altına alır. Üstelik bu durum, eğitimde fırsat eşitliği ilkesini ve kamu hizmetlerinde eşitlik ilkesini de zedeler.</p><p>Konuyla ilgili ÖSYM’nin yakın tarihli bir duyurusuna rastlamadım ancak 2013 yılında yayınlanan bir <a href="https://www.osym.gov.tr/TR,646/yeni-yasal-duzenleme-dogrultusunda-osym-tarafindan-yapilan-sinavlarda-sorulan-sorular-hakkinda-aciklama-29082013.html#:~:text=6495%20say%C4%B1l%C4%B1%20Kanunun%20y%C3%BCr%C3%BCrl%C3%BC%C4%9Fe%20girdi%C4%9Fi,yolla%20da%20yay%C4%B1mlanmas%C4%B1na%20izin%20verilmeyecektir.">açıklamada</a> aşağıdaki detaylar yer alıyor:</p><blockquote>2 Ağustos 2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 33 üncü maddesi* ile 53 üncü maddesi birinci fıkrası (ç) bendi gereğince <strong><em>ÖSYM tarafından uygulanan sınavlara ait soru ve cevaplar 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamı dışına çıkarılmış</em></strong> böylece soru havuzunun oluşturulması ile soruların gizliliği ve bilimsel ölçme değerlerinin korunması adına önemli bir gelişme daha yaşanmıştır.</blockquote><p>Kılıfına uydurmak için kanunu değiştirmişler. Dedikleri gibi soru havuzu oluşturmak ve gizlilik sağlamak istiyorlarsa <strong>neden satıyorlar?</strong></p><p>Ayrıca, 2013 yılında verilen karar gerçekten de soruların %10&#39;unun yayınlanması ve telif hakkının satılmamasını içeriyor. Soruları yayımlamak isteyen yayınevleri de telif hakkı ödemeden bu %10&#39;luk kısmı kullanabiliyor.</p><blockquote>… 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında <strong><em>bedelli veya bedelsiz olarak telif hakkı devri yapılmayacak, başka bir yolla da yayımlanmasına izin verilmeyecektir.</em></strong></blockquote><blockquote>ÖSYM’nin internet sitesinden yayımlanan “Temel Soru Kitapçığı”(yani soruların %10&#39;u) <strong><em>basın yayın organları tarafından,</em></strong> telif hakları ÖSYM’de saklı kalmak kaydıyla, <strong><em>her hangi bir telif hakkı bedeli ödenmeksizin kullanılabilecektir.</em></strong></blockquote><p>Peki şimdi ne değişti? Para, para, para!</p><h4>Buket</h4><p><em>buketyaziyor@gmail.com</em></p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F28JGcNGwwQmTNiUCjOS0a0%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F28JGcNGwwQmTNiUCjOS0a0&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-ak.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e021f10478a41c1c796f2f8b899&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/2c6920bd6a3b351219d81c609bc31145/href">https://medium.com/media/2c6920bd6a3b351219d81c609bc31145/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c0d4eca531df" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/%C3%B6sym-%C3%A7%C4%B1km%C4%B1%C5%9F-s%C4%B1nav-sorular%C4%B1n%C4%B1-neden-yay%C4%B1nlam%C4%B1yor-c0d4eca531df">ÖSYM Çıkmış Sınav Sorularını Neden Yayınlamıyor?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye">Türkçe Yayın</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Reyting, Reyting, Reyting!]]></title>
            <link>https://medium.com/buketin-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC/reyting-reyting-reyting-95e724d6a394?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/95e724d6a394</guid>
            <category><![CDATA[reyting]]></category>
            <category><![CDATA[televizyon]]></category>
            <category><![CDATA[reklam]]></category>
            <category><![CDATA[reklamcılık]]></category>
            <category><![CDATA[medya]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 04 Nov 2025 13:22:32 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-04T13:22:32.230Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Reklam, Reklam, Reklam!</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*zVnpY9yvDZYFJ8YT" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@pjgalszabo?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">PJ Gal-Szabo</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Aşırı tüketim, kapitalizm, reklamlar ve bir propaganda aracı olarak televizyon uzun zamandır radarımda.</p><p>Neredeyse 3 saate dayanan (bol satışlı) yerli dizilerimiz, akıllara zarar gündüz kuşağı, bitmek bilmeyen reklamlar ve reytingler birbirini sürekli döndüren, o malum çarkın parçaları. Peki bu döngünün vazgeçilmezi, reytingler hakkında ne kadar bilgi sahibiyiz?</p><p><em>“Ben televizyon izlemiyorum ki”,</em> diyebiliriz. Bu konu yine de içinde yaşağımız toplumu etkiliyor, doğal olarak <em>bizi de</em>. Ayrıca dijital platformların ve sosyal medyanın da televizyonun bir uzantısı olduğunu unutmamak gerek.</p><h4>Türkiye’de Reklam Yatırımları</h4><p>Sadece televizyonun değil tüketim yaptığımız neredeyse tüm alanların ana mekanizması olan <strong>reklamların bütçe dağıtımı</strong>, reytinglere göre düzenlenir. Her şirket, kendi yatırım getirisini artırmak için ne tutuyorsa ona daha çok para yatırır. Bu yüzden her alanda reyting ölçümü önemli bir metriktir. (Sosyal medyada da çok izlenen içerik üreticilerini/ünlüleri aynı şekilde düşünebiliriz.)</p><p>Reklamcılar Derneği ve Deloitte işbirliğiyle hazırlanan <em>Türkiye’de Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları Raporu</em>’na [1] göre, 2024 yılında Türkiye’de televizyon reklam yatırımları <strong>38,86 milyar TL</strong>’ye ulaşmıştır.</p><p>Bu büyük pastayı kimin, nasıl yiyeceğine de bir bakıma reytingler karar veriyor.</p><h4>Reyting nedir ve nasıl ölçülür?</h4><blockquote><strong>Reyting, </strong>dakika başına düşen ortalama izleyici sayısını ifade eder. Bir program veya zaman diliminin <strong>reyting </strong>değeri her bir dakikadaki izleyici sayılarının toplanıp program veya zaman diliminin toplam süresine (dakika bazında) bölünmesi ile elde edilir. <em>[2]</em></blockquote><p>Ben eskiden <strong>tüm televizyonların</strong> bir şekilde takip edildiğini, böylece reytinglerin ölçüldüğünü sanırdım. Ancak gerçek pek de öyle değilmiş.</p><p>Reyting, bazı hanelerde bulunan <strong>peoplemeter</strong> isimli bir cihazla ölçülüyor. Peoplemeter ile toplanan ve gün boyunca depolanan izleme verileri, her gece belirli saatlerde otomatik olarak ölçüm şirketinin veri üretim toplama merkezine aktarılıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*l9ZJqRDy5SMpGBtR" /><figcaption>Photo by <a href="https://unsplash.com/@glenncarstenspeters?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Glenn Carstens-Peters</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><h4>Peoplemeter kimlere verilir?</h4><p>Bu cihaz; ülkemizde 40 ilde, toplamda <strong>4400 hanede</strong> var.</p><p>Potansiyel haneler; kişi sayısı, hanenin yayın alma şekli, bölgeler gibi birçok değişken göz önünde bulundurularak <strong>tesadüfi</strong> olarak seçilir.</p><p>Evinde peoplemeter olduğunu paylaşmak veya bu kişilerin açıklanması (sözde) yasaktır. Ancak, yıllardır bu kişilere ulaşan şirketler ve yapılan tekliflerle ilgili çeşitli haberler mevcut. Örneğin; para veya hediye karşığında belirli bir kanalın izlenmesi, bir program hakkında yorum yapılması gibi.</p><h4>85,5 milyon nüfuslu Türkiye’nin ne izlediğine/izleyeceğine 4400 hane mi karar veriyor?</h4><p>TÜİK verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 26,6 milyon hane bulunuyor. [3] Peoplemeter’a sahip hane sayısı az gibi görünse de, istatistiksel açıdan örneklem olarak yeterli. Ancak önemli olan bu değil. <strong>4400 hanenin Türkiye’nin sosyolojik yapısını ne kadar doğru modellediğini düşünmemiz gerekiyor.</strong></p><p>Ve sadece bunu düşünmek, geçmişte yaşananların ışığında oldukça masum kalır. Reyting manipülasyonlarının ne seviyede olabileceğini anlatmak adına bir haberden gözüme çarpan detayları paylaşacağım.</p><p>Haberde, reyting ölçüm sisteminin geçmişte çeşitli operasyonlarla şekillendiği ve bu süreçte FETÖ bağlantılı isimlerin etkili olduğu iddia ediliyor. 2011 yılında, o dönem ölçümleri yapan AGB Nielsen’in sözleşmesi bitmeden devre dışı bırakılıp yerine Hidayet Karaca’nın(bir zamanlar Samanyolu Yayın Grubu Başkanı) koordinasyonunda kurulan yeni bir sistem geçiyor.</p><p>Bu sistem üzerinden FETÖ’ye ait televizyon kanallarının reytinglerinin yapay biçimde yükseltildiği, denek olarak seçilen 4600 hanenin de örgüt tarafından belirlendiği iddiaları yer alıyor. Ayrıca, her yıl deneklerin yüzde 20’sinin değiştirilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, bu değişimin gerçekten yapılıp yapılmadığına dair de bir şeffaflık yok.</p><p>Güncel haberler hep aynı kaynaklardan çıktığı için değerlendirmesi biraz zor ancak yine de araştırmaya devam edeceğim. Reyting ölçümünün yanlış yapılması veya yanlış yansıtılması, çarkın farklı yöne dönmesine sebep olabilir, yıllardır olduğu gibi.</p><p><em>Medya, siyasi ve ekonomik çıkarların kesiştiği karmaşık bir sektör.</em></p><h4>Buket</h4><p><em>buketyaziyor@gmail.com</em></p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Ftrack%2F4whkhyXTrTgHKZzkUvdwoq%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Ftrack%2F4whkhyXTrTgHKZzkUvdwoq&amp;image=https%3A%2F%2Fimage-cdn-ak.spotifycdn.com%2Fimage%2Fab67616d00001e02208500450dcd0fd294d7bd3b&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/d31925a43d3305e8039f6ec8f5b786b4/href">https://medium.com/media/d31925a43d3305e8039f6ec8f5b786b4/href</a></iframe><h4>Referanslar</h4><p>[1] <a href="https://rd.org.tr/Assets/uploads/537051d2-7648-492c-b3d2-967ec20ea917.pdf">https://rd.org.tr/Assets/uploads/537051d2-7648-492c-b3d2-967ec20ea917.pdf</a></p><p>[2] <a href="https://tiak.com.tr/sss">https://tiak.com.tr/sss</a></p><p>[3] <a href="https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2024-53898">https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2024-53898</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=95e724d6a394" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/buketin-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC/reyting-reyting-reyting-95e724d6a394">Reyting, Reyting, Reyting!</a> was originally published in <a href="https://medium.com/buketin-g%C3%BCnl%C3%BC%C4%9F%C3%BC">Buket Yazıyor 💌</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sporun Kirli Dili: Tribün Kültürü]]></title>
            <link>https://medium.com/t%C3%BCrkiye/sporun-kirli-dili-5ca04bee8bb8?source=rss-e625c35de216------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/5ca04bee8bb8</guid>
            <category><![CDATA[küfür]]></category>
            <category><![CDATA[türkçe]]></category>
            <category><![CDATA[basketbol]]></category>
            <category><![CDATA[spor]]></category>
            <category><![CDATA[kadın]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Buket]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 27 Sep 2025 05:59:41 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-27T12:17:16.725Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*V9TYdaqvQDN3bsOVVJymZA.jpeg" /></figure><p>Midem bulanıyor.</p><p>Bu hafta Fenerbahçe — Beşiktaş basketbol maçını izlemeye gittim, daha doğrusu gitmek gibi bir hata yaptım.</p><p>Uzun zamandır bir maçı canlı seyretme şansım olmamıştı. Belki de bu yüzden yaşadıklarım bana çok çarpıcı geldi. Geçmişte futbol, basketbol, voleybol maçlarına gitmiş biri olarak bu kadar yoğun erkek egemen öfkeyle uzun süredir karşılaşmamıştım. Ne maçı izlemekten keyif alabildim ne de kendimi güvende hissettim.</p><p>Ben Fenerbahçeliyim, liseyi Beşiktaş’ta okudum. Her iki tarafın da marşlarına, sloganlarına az çok hakimim. Küfürlü tezahüratlar bana yabancı değil ama iki saat boyunca aralıksız küfür etmek gerçekten şart mı?</p><p>Neredeyse bütün sloganlar küfürlüydü ve özellikle kadınlara ya da eşcinsellere yönelikti. İşin ironik tarafı, sahada oynayan erkek, tribünde bağıran erkek ama hedef çoğunlukla biz kadınlardık.</p><p>Bazı örnekler:</p><ul><li>A*ına koyayım</li><li>Ananın a*ına koyayım</li><li>Ananı s**eyim</li><li>Anneni s**eyim</li><li>S**im ananı, a*ına kodumun kartalı</li><li>Siyah, beyaz i*ne beşiktaş</li><li>Fenerbahçe adamın(!) a*ına koyar</li></ul><p>En çok şaşırdığım sonuncusuydu, adamın a*ı yok ki nereye koyacaksın? Bu absürtlüğü geçtim, asıl düşündürücü olan şey, kadınların ve annelerin olduğu bir ortamda insanların bu sözleri hiç çekinmeden haykırabilmesi.</p><h4>Kadınların yanında küfür etmek erkekliğe(!) sığar mı?</h4><p>Geçenlerde durakta beklerken yaşadığım bir olaydan bahsedeyim kısaca. Birilerine sataşıp küfür eden çocuklar vardı, tas kafa diyoruz ya hani. Mattia Ahmet Minguzzi’nin hayatını kaybettiği günden beri oldukça endişeliyim böyle konularda. Bu sebepten başımı öne eğmiş beklerken çocuklardan biri ötekini uyardı:</p><blockquote>Küfretme oğlum, bak abla var.</blockquote><p>Sevinsem mi üzülsem mi bilemedim. Bu kültür bir yandan çok tanıdık: kadının yanında küfür etmemeye çalışan çok “saygılı” beyefendiler ya da yanında eşi varsa karşısındakini dövmeyeceğini söyleyen “nazik” kabadayılar. Ama iş tribüne geldiğinde, çoğunluk erkek olunca, bütün bu ince(!) düşüncelilik yok oluyor.</p><p>Problemin temeli, cinsiyetçi küfürlerin çok ötesinde. Yanımda, önümde, arkamda oturan insanlar bir maç uğruna birilerini s*kmek, dövmek istediklerini bağıra bağıra söyleyebiliyorlar, bu şiddet dili korkunç ve maalesef gerçek.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pggFBFZUnyQ8osE7PkKJKg.jpeg" /></figure><h4>Sahada kadın hakem görmeye tahammül edebilir misin?</h4><p>Kadın hakeme edilen küfürler ise ayrı bir boyuttaydı. Hakem yanlış karar verdiğinde kızarız, değil mi? Kadın olunca mesele şuna dönüşüyor:</p><blockquote>Kadın hakem b*k gibi.</blockquote><blockquote>Çünkü sorun verdiği kararlar değil, cinsiyeti.</blockquote><h4>Kolektif coşku ve çıplak gerçeklik</h4><p>Artık şaşırmıyorum. Geçen ay öğrendiğim bir kavramdı, kolektif coşku. Kalabalık içinde bireyler normlardan kopuyor, öfke bulaşıyor, küfür normalleşiyor. Üstü çıplak küfür eden holiganların yaşadığı duygu bu. Evet, bu çok saygılı beyefendiler maalesef yarı çıplaktı. <strong>Ülkemizde kıyafetleri üzerinden sürekli yargılanan kadınları düşününce maç boyu meme ucunu gördüğüm erkekler hakkında ne desem bilemiyorum.</strong></p><p>Üstelik insan gibi davrandığımız için biz de küfürlerin hedefi olduk.</p><blockquote>Niye geldiniz a*ına koyayım, bağırsanıza!</blockquote><p>Bu çirkin coşkuya katlanmak ve katılmak zorundaydık.</p><p>4. çeyrekte haddini aşan küfürler ve tribünden gelen patlayıcı seslerinin ardından hakemler maçı durdurdu ve soyunma odasına gitti.</p><h4>Ne yapabiliriz?</h4><p>Bu yaşananları sadece <strong><em>taraftar kültürü</em></strong> diye normalleştirmek mümkün değil. Spor kulüpleri, federasyonlar ve güvenlik birimleri somut adımlar atmalı:</p><ul><li>Cinsiyetçi ve hakaret içerikli slogan atan kişilere anında stadyumdan çıkarma ve uzun süreli giriş yasağı,</li><li>Maçlarda daha görünür, kadınların da başvurabileceği güvenlik ve şikayet noktaları,</li><li>Kulüplerin ve federasyonun sıfır tolerans kampanyaları,</li><li>Yayıncı kuruluş ve anonslarla bu tür dilin açıkça kınanması.</li></ul><p>Spor, kimseyi hedef almak için var olmamalı. O gece hissettiğim şey ortak sevinç değil, kolektif nefretin tezahürüydü.</p><h4>Son sözlerim</h4><p>4 kez detaylı üst aramasıyla, polis kontrolünden geçerek girdiğim maçta bilet aldığım koltuğa bile oturamadım. Durumu güvenliklere anlattığımda da bir şey yapamayacaklarını söylediler. Neredeyse seyirci sayısı kadar polisin bulunduğu bir salonda eminim herkes yerine oturabilirdi. 2. yarıda ancak boş bir yere oturma imkanımız oldu. Başka kadınların, çocukların ya da herhangi bir taraftarın böyle bir şeye katlanmak zorunda kalmaması için bu yazıyı yazmak istedim. Umarım bir anlam ifade etmiştir.</p><p>Görüşmek üzere,<br><strong>Buket</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=5ca04bee8bb8" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye/sporun-kirli-dili-5ca04bee8bb8">Sporun Kirli Dili: Tribün Kültürü</a> was originally published in <a href="https://medium.com/t%C3%BCrkiye">Türkçe Yayın</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>