<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by busrakocarslan on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by busrakocarslan on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@busrakocarslan?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*k-hY5L_vMMbkytXncdl3Mw.png</url>
            <title>Stories by busrakocarslan on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 14:26:20 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@busrakocarslan/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Vue.js ile Yeni Bir Başlangıç]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/vue-js-ile-yeni-bir-ba%C5%9Flang%C4%B1%C3%A7-ca67335ab599?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ca67335ab599</guid>
            <category><![CDATA[vuejs]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 09 Apr 2025 16:08:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-04-09T16:08:19.854Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4TvjkopnrbTgr1PzSo3HIA.png" /></figure><p>Sürekli gelişen teknoloji dünyasında yerinde saymak, aslında geri gitmek anlamına geliyor. Bu nedenle, React tecrübemden sonra Vue.js öğrenme yolculuğuna çıktım. Son bir aydır Vue.js üzerine yoğunlaştığım bu süreçte edindiğim deneyimleri ve React ile karşılaştırmalarımı sizlerle paylaşmak istiyorum. Keyifli okumalar dilerim.</p><h3>Vue.js’in Temel Özellikleri</h3><p>V ue.js’in kapsamlı ve kolay anlaşılır dokümantasyonu bulunmaktadır. Dikkat çeken özelliklerinden biri, dokümantasyondaki API seçim özelliğidir. Sol menüde bulunan API tercih butonu sayesinde, Options API ve Composition API arasında kolayca geçiş yapabilir ve aynı konunun her iki yaklaşımdaki kullanımını inceleyebilirsiniz.</p><pre>&lt;script src=&quot;https://unpkg.com/vue@3/dist/vue.global.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;<br>//<br>npm create vue@latest</pre><p>Vue.js’i projenize iki farklı şekilde entegre edebilirsiniz:</p><ol><li>CDN üzerinden direkt HTML entegrasyonu</li><li>NPM ile modern proje kurulumu</li></ol><p>Ben NPM ile kurulumu tercih ediyorum. Create-vue tool’u ile başlayan kurulum süreci, projemizi özelleştirmek için birçok seçenek sunuyor. TypeScript desteğinden test araçlarına, state management çözümlerinden kod kalite araçlarına kadar modern geliştirme araçlarını projemize dahil edebiliyoruz. Özellikle Vue Router ve Pinia gibi ekosistem araçlarının entegrasyonu, Single Page Application (SPA) geliştirme sürecini önemli ölçüde kolaylaştırıyor.</p><h3>Vue.js ve React: Yapısal Karşılaştırma</h3><p>Bir Vue bileşeni, üç temel bölümden oluşur: template, script ve style. Bu yapı, kodun organize edilmesini ve bakımını kolaylaştırırken, aynı zamanda bileşenin tüm içeriğini tek bir yerde topluyor. Template bölümü HTML yapısını, script bölümü fonksiyonel işlemleri, style bölümü ise görsel düzenlemeleri içeriyor.</p><p>Template bölümü, React’ın JSX’inden farklı olarak, daha okunabilir ve HTML’e daha yakın bir yapıdan oluşuyor.</p><p>Script bölümünde, bileşenin beyni diyebileceğimiz kodlar bulunuyor. Vue3 ile birlikte hem Options API hem de Composition API kullanılabiliyor. Burada Composition API’nin yapısı biraz daha React’ta kullandığımız state yapısına benziyor.</p><p>Style bölümü, bileşenin görsel özelliklerini içeriyor. “scoped” attribute&#39;u sayesinde, CSS tanımlamaları otomatik olarak sadece ilgili bileşene özel hale geliyor. Bu durum, CSS çakışmalarını önleyip style yönetimini kolaylaştırıyor.</p><h3>Devam Eden Yolculuk</h3><p>Vue.js öğrenme yolculuğum devam ediyor. İlk projemi Vuex modüler store mimarisi kullanarak geliştirdim. Kitap yönetim uygulamam şu anda canlıda: <a href="https://book-management-app-vue.vercel.app/">book-management-app</a>. Projenin kaynak kodlarına <a href="https://github.com/busrakocarslan/book-management-appVues">GitHub</a> hesabım üzerinden ulaşabilirsiniz.</p><p>Pinia ile henüz bir proje geliştirmedim; ancak Pinia resmi state management çözümü olarak önerildiğinden Pinia kullanarak yeni bir proje yapmayı ve Redux ile karşılaştırmalı bir yazı yazmayı planlıyorum.</p><p>Hepimize keyifli kodlamalar!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ca67335ab599" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Morgan Modülü: Node.js Express Uygulamalarında Loglama ve Log Kayıtlarının Hukuki Açıdan Önemi]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/morgan-mod%C3%BCl%C3%BC-node-js-express-uygulamalar%C4%B1nda-loglama-ve-log-kay%C4%B1tlar%C4%B1n%C4%B1n-hukuki-a%C3%A7%C4%B1dan-%C3%B6nemi-9465334f1c79?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/9465334f1c79</guid>
            <category><![CDATA[morgan]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 13 Aug 2024 10:30:07 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-08-13T10:30:07.239Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Backend projelerimde kullandığım log kayıtlarını tutma konusunda oldukça faydalı olan Morgan modülden, kullanım kolaylığından ayrıca hukuki açıdan log kayıtlarının öneminden bahsetmek istiyorum.</p><h4>Morgan Modulü</h4><p>Log kayıtları, bir sisteme erişen IP adreslerinin, erişim tarihlerinin ve yapılan işlemlerin kronolojik sırayla kaydedildiği verilerdir. Yapılan işlemin başarılı ya da başarısız sonuçlanması önemli değildir, tüm işlemler kaydedilir. Loglar, sistem performansının izlenmesi, hataların hızlıca tespit edilip giderilmesi ve güvenlik ihlallerinin tespiti gibi kritik işlevler sağlar. Morgan, Node.js ve Express tabanlı uygulamalarda bu log kayıtlarını tutmayı kolaylaştıran bir middleware’dir. Morgan, düzenlediği hazır formatları ile HTTP isteklerini loglamamızı sağlar, böylece kayıtlar otomatik olarak tutulur. Bununla birlikte, kendi ihtiyaçlarımıza uygun özel log formatları oluşturarak log kayıtlarını özelleştirmemize de olanak tanır.</p><p><strong><em>Morgan’ın Kurulumu, Hazır Metotları ve Temel Kullanımı</em></strong></p><p><em>Npm install morgan</em> komutu ile öncelikle projemize eklediğimiz morgan’ı ilgili dosyamızda<em> require </em>ettikten sonra çağırıyoruz. <em>App.use</em> ile Morgan’ı middleware olarak kullanırken içerisine hazır metotları belirtebileceğimiz gibi özelleştirdiğimiz metodumuzu da ekleyebiliyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hEXcTpkuAtA2HYl-VyETFw.png" /></figure><ul><li><strong><em>Tiny: </em></strong>Sadece temel bilgileri içerir. HTTP isteği, status kodu, yanıt süresi gibi en minimal verileri sağlar. Ancak, detaylı bilgiye ihtiyaç duyulduğunda yetersiz kalabilir.</li><li><strong><em>Short:</em></strong> Tiny’den farklı olarak ziyaret eden IP adres bilgilerini,user kaydını ve HTTP versiyon kaydını içermektedir.</li><li><strong><em>Dev:</em></strong> Developer aşaması için tasarlanmıştır. Tiny gibi minimal bilgiler içerir. Tiny’den tek farklı status kodlarını renkli bir çıktı ile sunar.</li><li><strong><em>Common:</em></strong> IP adresi, user bilgisi, ziyaret saati, HTTP metodu, URL, HTTP versiyonu ve yanıt boyutu gibi bilgileri içerir. Genel amaçlı bir loglama formatıdır ve detaylı kayıt tutmamızı sağlar.</li><li><strong><em>Combined:</em></strong> En fazla bilgiyi veren hazır formattır. Common formatına ek olarak <em>user-agent</em>(kullanıcı tarayıcı bilgisi) ve <em>referer</em>(yönlendirici sayfa) bilgilerini döner.</li><li><strong><em>CustomLog</em></strong><em> : </em>Morgan, uygulamanız için gerekli olan bilgileri özelleştirmenize imkan tanır. Hazır formatların yanı sıra, Morgan’ın dökümantasyonunda ayrıntılı olarak açıklanan log formatlarını kullanarak, ihtiyacımıza uygun log kayıtları oluşturabiliyoruz.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6FnYSBd8ZNozYIzkccOnEw.png" /><figcaption>Custom log örneği</figcaption></figure><p>Morgan modülü default olarak log kayıtlarını konsola yazar. Ancak hem yasal yükümlülükler gereği hem de ihtiyaç halinde log kayıtlarına sağlıklı şekilde ulaşabilmek adına log kayıtlarının dosyalar halinde saklanması gerekmektedir. Node.js de bulunan ‘fs’ (file-system) modülü ile log kayıtlarını dosyaya aktarabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*q2uF53iLjn_AxdunBhiOnA.png" /></figure><p>Log kayıtları dosyaya aktarılırken iki hususa dikkat etmek gerekir.Birincisi, tüm verileri tek bir dosyada tutmak, bu dosyaya fazla yük bindirebilir ve performans sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, yükü paylaştırmak için log kayıtlarını parçalara ayırmak faydalı olacaktır. İkincisi, ihtiyaç halinde log kayıtlarına kolayca ulaşabilmek için, kayıtların tarihsel olarak sınıflandırılması önemlidir. Bu iki sebepten dolayı, dosya isimlerinin dinamik olarak o günün tarihine göre ayarlanması, log yönetiminde pratik bir çözüm sunacaktır.</p><p><strong><em>Log Kayıtlarının Hukuki Açıdan Önemi</em></strong></p><p>Morgan modülüyle kaydedilen loglar, hukuki bağlamda büyük bir öneme sahiptir. 5651 sayılı <strong>İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun</strong>’un ikinci maddesinde tanımlanan “trafik bilgisi” kavramı, internet üzerinde gerçekleşen veri akışını izlemek ve kaydetmek amacıyla tutulan log kayıtlarını içerir. Bu kanun 1. maddesinde de açıkladığı üzere , internet sağlayıcıları ve toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülükleri ile internet ortamında işlenen suçlarla mücadeleye ilişkin olarak da sorumluluklarını düzenlemeyi amaçlamıştır. Kanun koyucu, bu kanun kapsamında trafik bilgisi olarak tanımlanan log kayıtlarının 2 yıl süreyle tutulmasını emretmektedir. Bu yükümlülüğe aykırı davranılması halinde idari para cezası öngörülmüştür.</p><p>Log kayıtları, yasal bir zorunluluk olmanın yanı sıra, 6100 sayılı HMK madde 199 gereğince de delil niteliği taşır. İşçi-işveren uyuşmazlıkları gibi hukuki ihtilaflarda, tarafların iddialarını ispatlamaları açısından son derece etkili bir delil teşkil edmektedir. Siber suçlar bakımından da önemli bir delil kaynağı olan bu kayıtlar, suçun ispatı noktasında yargı makamlarına büyük kolaylık sağlamaktadır. Bu nedenle, log kayıtlarının doğru ve eksiksiz bir şekilde tutulması, hukuki, idari ve cezai süreçler bakımından hayati öneme sahiptir. Bu kayıtlar, hukuki bir ilişkide alacak hakkını ispatlayabileceği gibi, cezai bir işlemde de sanığın masumiyetini veya suçluluğunu kanıtlayabilir.</p><p>Yargıtay kararları da log kayıtlarının yargılama açısından ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır.</p><ul><li><strong><em>Yargıtay 12.CD 2022/5072E-2022/6245 K</em></strong><em>.: ‘’…sanığın gittiği internet kafedeki bilgisayarda ise soruşturma konusu ile alakalı olabilecek herhangi bir dosya, belge ve</em><strong><em> log</em></strong><em> kaydına rastlanılmadığının tespit edildiği hususları, dosyada mevcut diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın CMK’nın 223/2-e. maddesi gereğince beraatine karar verilmesi gerekirken, varsayıma dayalı soyut gerekçelerle yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması.’’</em></li><li><strong><em>Yargıtay 9.HD 2021/11407 E-2021/15634 K</em></strong><em>.: ‘’…Mahkemece bozma sonrası alınan 2. ek bilirkişi raporunda sadece</em><strong><em> log</em></strong><em> kayıtlarına itibarla fazla mesai hesaplaması yapılmış, 3.ek raporda ise terditli olarak a seçeneğinde </em><strong><em>log</em></strong><em> kayıtları ve yıllık 270 saati aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti hesaplaması ile b seçeneğinde ise</em><strong><em> log </em></strong><em>kayıtları ve tanık ifadeleri ortalaması alınarak fazla mesai ücret hesaplamaları yapılmıştır’’</em></li></ul><p>Bu kararlar log kayıtlarının hukuki uyuşmazlıklarda da cezai işlemlerde de kritik bir rol oynadığını açıkça göstermektedir. Loglar, sistem performansının izlenmesi, hataların hızlıca tespit edilmesi ve giderilmesi, güvenlik ihlallerinin tespiti gibi kritik işlevler de sağladığından hem hukuki hem de teknik açıdan hayati öneme sahiptir. Kişisel düşüncem log kayıtlarının bu çok yönlü önemi göz önünde bulundurularak, log kaydı tutma yükümlülüğün ihlal edilmesini engellemek adına mevcut yaptırımların artırılması gerektiğidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/961/1*hDAekuDGXGL6IqWQ6zO_RA.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=9465334f1c79" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[JQuery ile Web Geliştirme: Temel Yöntemler ve Kullanım Alanları]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/jquery-ile-web-geli%C5%9Ftirme-temel-y%C3%B6ntemler-ve-kullan%C4%B1m-alanlar%C4%B1-7dedcff7356a?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7dedcff7356a</guid>
            <category><![CDATA[jquery]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 05 Aug 2024 13:19:23 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-08-05T13:19:23.988Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Geçtiğimiz ay keşfettiğim, web geliştirmede sıklıkla kullanılan popüler bir JavaScript kütüphanesi olan jQuery, HTML dokümanlarının gezinmesini ve manipülasyonunu, olay işleme, animasyonlar ve AJAX etkileşimlerini gerçekten kolaylaştırıyor. Bu yazıda, jQuery’ nin temel yöntemlerini ve kullanım alanlarını aktarmaya çalışacağım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*a8l9pBQjkeapCyiWASZ8Sg.png" /></figure><h3>jQuery Nedir?</h3><p>Dokümantasyonunda da açıklandığı üzere jQuery hızlı, küçük ve zengin bir JavaScript kütüphanesidir. <em>‘Write less, do more’ </em>sloganıyla tanınmaktadır. Farklı tarayıcılarla çalışırken uyumluluk sorunları yaşanmamaktadır. Asenkron veri alışverişini AJAX desteği ile çok kolaylaştırmaktadır. Kullanıcı arayüzü (UI) kısmı için de hazır ve kolayca kullanabileceğimiz metodlar sunmaktadır.</p><h3>Nasıl Kullanılır?</h3><p>jQuery kütüphanesini doğrudan indirerek ya da CDN ile bağlayarak projemize dahil edebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/973/1*JRmEn6UtzsXCVmXRbbPEng.png" /></figure><h3>Selector Seçimi</h3><p>Pure JavaScript’te bir HTML elementini seçmek ve event eklemek karmaşık gelebilirken, jQuery ile bu işlemler çok daha basitleşmektedir. <em>‘$(selector)’</em> şeklinde jQuery seçicileri kullanarak HTML elementlerini kolayca seçebilir ve bu elementlere çeşitli işlemler uygulayabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/953/1*hJr2aQbQC-_tJtvST1ldvg.png" /></figure><h3>CSS Stilleri Eklemek ve Değiştirmek</h3><p>jQuery ile HTML elementlerine kolayca CSS stilleri ekleyip veya mevcut stilleri değiştirebiliyoruz.</p><p>→’<strong>.<em>css()’ </em>yöntemi </strong>: Tek bir stil özelliği veya birden fazla stil özelliği eklemek veya değiştirmek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6gzOUeuX2cs_SY3pHQEXug.png" /></figure><p>→’<strong><em>addClass()</em> ’ yöntemi</strong>: Bir veya daha fazla sınıfı bir HTML elementine eklemek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/740/1*6rDraq_hh2EJcqcYCKKkOw.png" /></figure><h3>Olay İşleme</h3><p>jQuery’nin en kullanışlı özelliklerinden biri. Ciddi anlamda olay işleme işlemlerini basitleştiriyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1017/1*4Jts_QynoouLVdSsP15Viw.png" /></figure><p>Ayrıca<em> </em><strong><em>‘on()’</em></strong><em> </em>yöntemi ile click(), hover(), input() gibi birden fazla event tek bir yöntemle yapılabiliyor. Bununla birlikte ilk parametre olarak bir string alarak olay delegasyonu yapmamıza, dinamik oluşturulan elemente event eklememize olanak tanıyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1010/1*9zOm6khVezt0kIPmQD2Hag.png" /></figure><h3>Animasyonlar ve Geçişler</h3><p>jQuery ile elementlerin görünürlüğünü değiştirmek veya animasyonlar eklemek, sayfa üzerindeki nesneleri yok edip yeniden görünür hale getirmek ve bunları belirli bir süre için yapmak çok kolaylaştırılmıştır. Fading ve sliding işlemleri ile div gibi bir ögeyi efektli bir biçimde gösterip gizleyebilir, opacity değerlerini değiştirebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*JDRjrxXvVNl3oScMDF7WFA.png" /></figure><h3>AJAX Çağrıları</h3><p>jQuery, AJAX çağrılarını basitleştirir ve asenkron veri alışverişi yapmayı kolaylaştırır.<em> $.ajax(), $.get(), $.post(), $.getJSON()</em> gibi yöntemler sunucudan veri çekmeyi veya sunucuya veri göndermeyi çok daha basit ve hızlı hale getirmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qDx9RXnJPAYBt3NQquH-pw.png" /></figure><h3>Sonuç</h3><p>jQuery’yi kullanmaya başladığımda, web geliştirme sürecinin ne kadar kolay ve hızlı hale geldiğini fark ettim. jQuery, özellikle HTML manipülasyonu, olay yönetimi, animasyonlar ve AJAX işlemlerinde büyük bir kolaylık sağlıyor. Umarım bu yazı, jQuery’yi keşfetmeniz ve onun sunduğu olanakları deneyimlemeniz için başlangıç olur. jQuery’nin çok çeşitli özelliklerini deneyeceğimiz ve keşfedeceğimiz daha birçok proje bizi bekliyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7dedcff7356a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Document Object Model (DOM)]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/document-object-model-dom-8181899a8453?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8181899a8453</guid>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 27 Jul 2024 12:40:55 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-27T12:40:55.789Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>DOM, dokümanların yapısına, stillerine ve içeriğine erişim imkanı sağlayan bir interfacedir ve tarayıcıların dokümanları dinamik olarak manipüle edilmesini mümkün kılar. DOM API’si, tarayıcılar tarafından sağlanır ve her tarayıcıda dahili olarak bulunur.</p><p>JavaScript yorumlayıcıları (interpreters), tarayıcıların içinde yer alır ve JavaScript kodlarını çalıştırarak DOM manipülasyonlarını mümkün kılar. Bu yorumlayıcılar, kodun hızlı ve etkili çalışmasını sağlar ve kullanıcı etkileşimlerine anında yanıt verir. Örneğin, Google Chrome’da V8, Firefox’ta SpiderMonkey ve Microsoft Edge’de Chakra JavaScript motorları kullanılmaktadır.</p><p>DOM API, W3C tarafından standartlaştırılmıştır. Üç tip DOM modeli bulunmaktadır ve bu modeller farklı doküman tipleri için özelleştirilmiştir.</p><ul><li><strong>Core DOM:</strong> Tüm doküman tipleri için standart modeldir.</li><li><strong>XML DOM:</strong> XML dokümanları için.</li><li><strong>HTML DOM:</strong> HTML dokümanları için. HTML ve CSS kodlarına erişim sağlayarak, bu kodların manipülasyonunu mümkün kılar.</li></ul><p>Bugünkü yazımda HTML DOM konusundan bahsedeceğim.</p><h3>HTML DOM Nedir?</h3><p>HTML DOM, HTML dokümanlarının elemanlarını ve bu elemanların nasıl manipüle edileceğini belirler. DOM modeli, bir ağaç yapısına (DOM Tree) benzetilir ve bu yapı, HTML dokümanlarının hiyerarşik yapısını temsil eder. DOM ağacındaki her bir eleman veya düğüme “node” denir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/551/1*gfF1Fqj00Q_S1X0UpU_HTQ.png" /></figure><p><strong>Window ve Document Objesi:</strong></p><ul><li><strong><em>Window Objesi:</em></strong> HTML DOM’da en temel nesne, tarayıcı penceresini temsil eden<em> ‘window’ </em>objesidir. <em>‘window’</em> objesi, tarayıcıdaki tüm global değişkenler ve fonksiyonlar dahil olmak üzere birçok özellik ve metoda sahiptir. Örneğin, <em>alert(),setTimeout(),console</em> gibi global fonksiyonlar ve nesneler <em>‘window’</em> objesi üzerinden erişilebilir.</li><li><strong><em>Document Objesi</em>:</strong> DOM’da ise en temel nesne, HTML dokümanını temsil eden ‘<em>document’ </em>objesidir. ‘<em>document’</em> objesi, HTML dökümanının içeriğini ve yapısını manipüle etmek için kullanılır. Örneğin, HTML elemanlarına erişim, eleman oluşturma ve elemanları güncelleme gibi işlemler ‘<em>document’</em> objesi aracılığıyla yapılır.</li></ul><p><strong>DOM Elemanlarına Erişme Metodları:</strong></p><ul><li><strong><em>getElementById(id)</em>:</strong> En sevdiğimiz yöntemlerden biri! <em>‘id’ </em>değeriyle seçim yapmamızı sağlar. Belirtilen <em>‘id’</em> ile eşleşen elemanı döndürür.</li><li><strong><em>getElementsByClassName(className)</em>:</strong> Parametre olarak verdiğimiz <em>‘class</em>’ adına sahip tüm elemanları döndürür. Bu metot bir HTMLCollection döner.</li><li><strong><em>getElementsByTagName(tagName)</em>:</strong> HTML etiketlerine göre arama yapar. Parametre olarak verdiğimiz<em> ‘tag’</em> adına sahip tüm elemanları döndürür. Bu metot da bir HTMLCollection döner.</li><li><strong><em>querySelector(selector):</em></strong> Tüm yukarıdaki seçicilerle kullanabileceğimiz çok yönlü bir yöntem. <em>‘id’</em> için ‘#’, <em>‘class</em>’ için ‘.’ kullanarak seçim yapar ve eşleşen ilk elemanı döndürür.</li><li><strong><em>querySelectorAll(selector)</em>:</strong> Belki de en çok kullandığımız yöntem bu! Parametrede belirttiğimiz seçici ile eşleşen tüm elemanları döner.<em>id’</em> için ‘#’, <em>‘class</em>’ için ‘.’ kullanmaya dikkat etmeliyiz. Bu metot bir NodeList döner.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/927/1*xu1WGoe32nPLSed0KuHlhQ.png" /></figure><p>Burada NodeList ve HTMLCollection’dan bahsetmek istiyorum. İkisi de “array-like” yapılar olarak adlandırılmaktadır, bu sayede her ikisinde de indeks ile erişim sağlanabilir. Ancak, aralarındaki en önemli farklardan biri, NodeList’in içinde dahili olarak “<em>forEach</em>” metodunun bulunmasıdır. <strong><em>querySelectorAll(selector)</em></strong> ile seçim yaptığımızda, elde edilen NodeList üzerinde “<em>forEach</em>” metodu ile döngü kurabiliriz. Bunun dışında, her iki yapı üzerinde de standart dizi metotlarını doğrudan kullanmak mümkün değildir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xMupYM9I7PnbYOdDjU22zQ.png" /></figure><h4>İçerik ve Özellikleri Değiştirmek</h4><ul><li><em>“innerHTML”,</em> bir elementin içeriğini değiştirmek için kullanılır. Bu özellik sayesinde HTML etiketlerini doğrudan kullanabiliriz. &quot;<em>innerHTML”</em>, HTML dokümanındaki içeriği derler ve parse eder, bu sayede içeriği dinamik olarak güncelleyebiliriz. Ayrıca, stil uygulamak için doğrudan <em>“style”</em> kullanımı da mümkündür. Görünüm olarak, React&#39;teki JSX yapısına benzer bir yapı sunar. Ancak, kullanımı tavsiye edilmez çünkü kötü niyetli kişiler için <em>backdoor </em>oluşturma riski taşır. XSS (Cross-Site Scripting) saldırılarının bir yöntemi de <em>innerHTML</em> kullanılarak gerçekleştirilir</li><li>“<em>textContent” &amp;”innerText”</em>, bir elementin metin içeriğini değiştirmek için kullanılır. Genel olarak, her ikisi de benzer işlevselliğe sahiptir</li><li><em>“Attribute”</em>:Bir elementin attribute (nitelik) değerlerini değiştirmek için kullanılır. Bu metod, bir elementin sahip olduğu attribute anahtarlarını yönetmemizi sağlar. g<em>etAttribute(att)</em> ile attribute değerini alabilir, <em>setAttribute(att,attValue)</em> ile güncelleyebilir ve <em>removeAttribute(att)</em> ile de attribute&#39;u silebiliriz.</li><li>“<em>classList</em>”: Bir elementin sınıf listesini manipüle etmek için kullanılır. Classlar arasında gerçekleşen eyleme göre <em>toogle </em>işlemi rahatlıkla yapılabilir, bu sayede bir sınıf ekleyip çıkarabiliriz.</li></ul><h4>Yeni Elemanlar Oluşturmak ve Eklemek</h4><ul><li><em>“createElement(tagname)”</em>: Parametre olarak yazacağımız HTML tagı ile yeni bir element oluşturur.“</li><li><em>appendChild(newNode)”</em>:Oluşturulan yeni elementi DOM ağacında ilgili yere bağlamamızı sağlar.</li></ul><h3>Sonuç</h3><p>DOM, web sayfalarının dinamik ve etkileşimli olmasını sağlayan güçlü bir araçtır. DOM’un esnekliği sayesinde HTML ve CSS kodları kolayca manipüle edilebilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8181899a8453" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Express.js ile Web Uygulaması Geliştirme: Temel Rehber]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/express-js-ile-web-uygulamas%C4%B1-geli%C5%9Ftirme-temel-rehber-871c112aa2d7?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/871c112aa2d7</guid>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 15 Jul 2024 06:34:58 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-15T06:37:09.307Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Express.js, Node.js için minimal ve esnek bir JavaScript web framework’üdür. Bir mikro framework olarak adlandırılır. Genellikle bir framework, ihtiyacınız olan tüm paketleri ve araçları içinde barındırırken, Express.js sadece temel yapıyı sunar. Bu nedenle, varsayılan olarak Model-View-Controller (MVC) yapısı içermez. MVC yapısını ve diğer gerekli bileşenleri, geliştirici olarak kendiniz eklemeniz gerekir.</p><p>Express.js’in sunduğu temel özellikler arasında HTTP isteği yönlendirmesi (routing), middleware desteği (örneğin, güvenlik, veri doğrulama, oturum yönetimi) ve esneklik yer alır. Minimalist yapısı ve çok sayıda hazır middleware ile modül sayesinde geliştirme sürecini hızlandırmaktadır. Developer’lara, daha az kod yazarak daha işlevsel ve güvenli uygulamalar oluşturma imkanı tanır. Ayrıca, developer’lara web uygulamalarını özelleştirme ve ihtiyaçlarına göre yapılandırma imkanı sunar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/945/1*pho7ayhdfomtfgoPczVa_w.png" /><figcaption>Express.js yapısı</figcaption></figure><h4><strong>Routes (Yönlendirmeler)</strong></h4><p>Routes (yönlendirmeler), Express.js uygulamalarında gelen HTTP isteklerini belirli controller’lara yönlendiren yapılardır. Danışman olarak tanımlanabilir. Bu yapılar, uygulamanın farklı bölümlerini (örneğin, kullanıcı profili, ürün yönetimi gibi) temsil eden URL path’lerini işler. Express.js’in esnek yapısı sayesinde, bu route’ları ayrı dosyalarda ve modüller halinde organize etmek mümkündür. Genellikle tavsiye edilen kullanım yöntemi budur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sK6E5qyQOEwfai506VhoGw.png" /></figure><p>Ayrı bir route yapısı oluşturulduğunda, bu route’lar <strong><em>‘module.exports’</em></strong> ile dışa aktarılmalı ve ilgili dosyada <strong><em>‘require’ </em></strong>edilmelidir. Ardından, ana uygulama dosyasında bu route&#39;lar <strong><em>‘.use()</em></strong>’methoduyla kullanılmalıdır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/871/1*nmiuX9o1wmS9BqSBEJuwXw.png" /></figure><h4><strong>Middleware Kullanımı</strong></h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/953/1*NdJKXX4mSin7D3QENE0RJw.png" /></figure><p>Middleware’ler, Express.js uygulamalarında bir istek ile yanıt arasında çalıştırılan işlevlerdir. Bu işlevler genellikle bir kontrol yapmak, veriyi manipüle etmek veya isteği işlemek için kullanılır. Middleware’ler, bir nevi ara controller olarak düşünülebilir. Temel amaçlarından biri, “asıl çalıştırılacak olan bir controller var; ancak öncesinde bazı kontroller yapmak istiyorum, uygunsa o zaman asıl işlevi çalıştır” şeklindedir. Bu kontroller genellikle route-path’ler içinde yapılan işlemlerdir.</p><p>Middleware’i middleware yapan en önemli özelliklerden biri <strong><em>‘next’</em></strong> parametresidir. <strong><em>‘next’</em></strong>, kontrolü diğer middleware veya route controller&#39;ına geçirir. Middleware&#39;i bir router&#39;a dönüştürmek için <strong><em>‘next’</em></strong> parametresinin kullanılması gerekir ve her zaman bu şekilde dönüştürülebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bRyVrm1ewCpYf7pEitItjQ.png" /></figure><p>Middleware kullanırken dikkat edilmesi gereken birkaç önemli husus bulunmaktadır:</p><ul><li>Sistem <strong><em>‘next()’</em></strong> komutunu gördükten sonraki kodları çalıştırmaz,sonraki middleware/route’a geçer. Bu nedenle <strong><em>‘next()’</em></strong> komutunun doğru ve zamanında kullanılması önemlidir.</li><li>Middleware zinciri boyunca <strong><em>‘next()’</em></strong> komutunun çağrılması, işlemlerin sırasıyla ve düzenli olarak devam etmesini sağlar. Eğer <strong><em>‘next()’</em></strong> çağrılmazsa, işlem zinciri beklenmedik bir şekilde durabilir.</li><li>Middleware’ler arası bilgi paylaşımı genellikle <strong><em>‘next()’</em></strong> fonksiyonu içinde ‘req’ (request) ve ‘res’ (response) objeleri üzerinden yapılır. ‘req’ objesi, isteğin detaylarını içerirken ‘res’ objesi ise yanıtın oluşturulması ve gönderilmesi için kullanılır. Bu objeler üzerinden işlenen bilgiler diğer middleware&#39;lere iletilir ve middleware zinciri boyunca aktarılabilir.</li></ul><h4><strong>Built-in Middleware</strong></h4><p>Express.js’in içinde bulunan ve genellikle standart Express.js uygulamalarında kullanılan hazır middleware bileşenleridir. Bu middleware’ler, uygulamanın temel işlevselliğini genişletmek veya belirli görevleri yerine getirmek için kullanılır. Bu özellikler, uygulamanızı daha etkili ve kullanışlı hale getirmemize yardımcı olur.</p><p><strong><em>1- express.json()</em></strong><em>:</em> Bu middleware, gelen isteklerdeki JSON verilerini otomatik olarak parse eder ve <em>‘req.body’</em> üzerinden erişebilir hale getirir. Böylece, uygulama içinde JSON formatında gönderilen verilere kolayca erişebilir ve işleyebilirsiniz.</p><p>Bu özellik sayesinde, Node.js’de <em>‘req.body’</em>den veri almanın gerektirdiği ek işlemleri otomatik olarak Express.js üstlenir. Bu da daha az kod yazmayı sağlar.</p><p><strong><em>2-express.urlencoded()</em></strong>: Form verileri girildiğinde ve gönderildiğinde, bu veriler genellikle URL-encoded formatında sunucuya iletilir. Express.js uygulamalarında bu tür URL-encoded verileri parse etmek için kullanılır.<em>{extended:true} s</em>eçeneğiyle nested URL-encoded verileri de destekler.</p><p><strong><em>3-express.static()</em></strong><em>:</em> Express.js, gelen her URL’i dinamik olarak işlemek ve bir controller’a yönlendirmek ister. Ancak bazı durumlarda (örneğin, statik dosyalar), URL’e karşılık gelen bir controller bulunmazsa hata alınabilir. Bu durum, özellikle statik dosyaların sunulması gerektiğinde önemlidir. <strong><em>express.static()</em></strong> middleware&#39;i, Express.js uygulamalarında bu tür statik dosyaları sunmak için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/761/1*hoLoUNjNRPcFLm3inNYxLQ.png" /></figure><h4>Sonuç</h4><p>Bu rehberde, Express.js’in temel yapı taşlarını ve kullanım örneklerini ele almaya çalıştım. HTTP yönlendirmesi, middleware desteği ve özelleştirilebilir yapısı ile Express.js, developer’lara hızlı ve etkin bir web geliştirme süreci sunar. Umuyorum ki bu bilgiler, güvenli ve işlevsel web uygulamaları geliştirmede faydalı olmuştur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/822/1*wE9wBUGLdkcVGKHGBe03Lg.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=871c112aa2d7" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Node.js’e Giriş: Temel Bilgiler ve İlk Adımlar]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/node-jse-giri%C5%9F-temel-bilgiler-ve-i%CC%87lk-ad%C4%B1mlar-8fdf813d86ee?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8fdf813d86ee</guid>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 08 Jul 2024 08:43:45 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-08T08:51:38.276Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>JavaScript’in gücünü sunucu tarafına taşıyan Node.js açık kaynaklı bir platformdur. Başlangıçta tarayıcılar için tasarlanan JavaScript, Node.js sayesinde sunucu tarafında da(server-side) kullanılabilir hale gelmiştir. Node.js’in kod tabanı %60 C++ ve %40 JavaScript’ten oluşmaktadır ve cross-platform (çoklu platform desteği) özelliği ile dikkat çekmektedir. 2023 yılı dünya genelinde yapılan bir ankete göre geliştiriciler tarafından en çok kullanılan framework olarak seçilmiştir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/966/1*Vn-fLJwxR3xyTSqkcyu3iw.png" /><figcaption>Resmi rapora ve ayrıntılara Statista’nın web sitesinden erişebilirsiniz:<a href="https://www.statista.com/statistics/1124699/worldwide-developer-survey-most-used-frameworks-web/">https://www.statista.com/statistics/1124699/worldwide-developer-survey-most-used-frameworks-web/</a></figcaption></figure><h3>Node.js neden bu kadar populer?</h3><p>Node.js hızlı çalışır. Özellikle yüksek veri alışverişi gerektiren web uygulamaları için idealdir. Hem istemci (client) hem de sunucu (server) tarafında JavaScript kullanılması, popüler olmasında büyük bir avantaj sağlamaktadır.</p><p>Node.js’in kullanımı çok geniştir. NPM (Node Package Manager) üzerinde milyonlarca ücretsiz paket ve kütüphane bulunmaktadır. Ayrıca, Node.js olaylara dayalı ve asenkron (asynchronous) çalışma yapısını desteklemektedir. Bu da büyük ölçekli uygulamaları daha kolay bir şekilde yönetebilmeyi sağlar. Node.js’in aktif bir geliştirici topluluğu da var, bu da çok sayıda kaynak ve yardımcı materyal sunmaktadır.</p><h3>Node.js ile Basit Bir Web Sunucusu Oluşturma</h3><p>Node.js’i anlamak için öncesinde backend mantığına bakacak olursak, gelen isteklerin (request) JSON formatındaki verilerine yetkilendirme işlemleri uygulanarak başlanır. Bu işlemler genellikle kullanıcı kimlik doğrulama (authentication) süreçlerini içerir. Ardından, veri Model ve Controller katmanlarında işlenerek, sonuç JSON formatına dönüştürülerek istemciye (client) yanıt (response) olarak gönderilir.</p><h4>HTTP Modülü</h4><p>Node.js, HTTP protokolü üzerinden client ve server arasında iletişim kurmayı sağlayan bir <em>http</em> modülü sunar. Global bir moduldür.Bir http request alabilmek ve gelen istekleri kod blogunda çalıştırabilmek ve aktarabilmek için http servera ihtiyaç vardır.Bu modül, HTTP requestini ve responseları işleyebilmemizi sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/630/1*T1dytOyTk8T7fNvWxywIrQ.png" /></figure><p><strong>HTTP:CREATESERVER()</strong></p><p>Node.js’te bir HTTP sunucusu oluşturmak için <em>http.cerateServer()</em> fonksiyonunu kullanırız. Bu fonksiyon, bir request geldiğinde çalışacak bir callback fonksiyonu alır. Callback fonksiyonu, iki parametre alır: <em>req (request) </em>ve<em> res (response)</em>. Parametrelerin yazılacağı sıra çok önemlidir.</p><ul><li><strong><em>req (Request)</em></strong>: Tarayıcıdan gelen isteği temsil eder. İsteğin URL&#39;si, yöntemi (GET, POST, vb.), başlıkları (headers) ve gövdesi (body) gibi bilgileri içerir.</li><li><strong><em>res(Response)</em></strong><em>:</em> Server’ın cliente göndereceği yanıtı temsil eder. Yanıtın durumu, başlıkları ve gövdesi gibi bilgileri içerir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/798/1*WHy4wTPQDbT5k8XR4DHBRg.png" /></figure><p><em>cerateServer()</em> metodunu kullanmak, bir HTTP server oluşturmak için gereklidir, ancak bu server a gelen istekleri dinlemeye başlatmak için yeterli değildir. Server ın belirli bir port üzerinden dinleme yapmasını sağlamak için server objesi üzerinde .<em>listen</em> fonksiyonunu kullanmamız gerekir. Bu fonksiyon, port numarası ve server dinlemeye başladığında çalışacak bir callback fonksiyonu olmak üzere iki parametre alır. Port numarası, serverın hangi port üzerinden dinleme yapacağını belirtir. Callback fonksiyonu ise server dinlemeye başladığında çalışır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/997/1*pCvSnpLpySTLOYAdLqwNoA.png" /></figure><p>Bir de HTTP yanıtını sonlandırmak ve cliente göndermek için <em>res.end()</em> metodunu kullanırız. Dikkat edilmesi gereken husus, bu metodun en sonda kullanılması gerektiğidir çünkü işlemi bloklar; kendinden sonra devam eden kodlar çalışmaz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/706/1*ks4vBmpbdoYLcwuTgmRZpQ.png" /></figure><p>Bir HTTP yanıtı oluşturmak için kullancağımız diğer fonksiyonlar res.writeHead() ve res.write()’dır:</p><ul><li><strong><em>res.writeHead()</em></strong>: HTTP yanıtının başlıklarını (headers) ayarlamanın komutudur. İki parametre alır. İlk parametre durum kodu (status code)’dur. İkinci parametre ise başlıkların (headers) obje formatında key-value şeklinde olması gerekmektedir.</li><li><strong><em>res.write()</em></strong>: HTTP yanıtının gövdesine veri yazar. Bu veri, istemciye gönderilecek içeriktir. <em>res.end()</em> metodu ile birlikte kullanılmalıdır, aksi takdirde yanıt tam olarak gönderilmez. Ayrıca, eğer bir obje gönderilecekse, doğrudan gönderilemez; JSON formatına dönüştürülmesi gerekir.</li></ul><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/866/1*Srnb-0LgfT6E1FGPIjcpkQ.png" /></figure><h3>Sonuç</h3><p>Bu yazıda, Node.js’in temel özelliklerini ve basit bir web server oluşturmayı anlatmaya çalıştım. Node.js’in hızlı, asenkron yapısı ve geniş kütüphane desteği, özellikle de hem server hem client tarafında JavaScript kullanılabiliyor olması onu modern web uygulamaları için ideal kılmaktadır. Bu güzel özellikleri ile kendi projelerimizi oluşturup pratik yaparak, Node.js’in sunduğu avantajları daha iyi kavrayabilmek adına hepimize başarılar dilerim.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/1*TYXC9wctlGf7-2IPAG5qlw.png" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8fdf813d86ee" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nesne Yönelimli Programlama (OOP) ve JavaScript’te Uygulamaları]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/nesne-y%C3%B6nelimli-programlama-oop-ve-javascriptte-uygulamalar%C4%B1-58761301e5ea?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/58761301e5ea</guid>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 01 Jul 2024 17:02:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-01T17:06:48.427Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Giriş:</h3><p>Nesne Yönelimli Programlama (OOP), yazılım geliştiricileri için önemli bir programlama paradigmasıdır. Kodu, gerçek dünya varlıklarını temsil eden nesneler halinde düzenlemeye olanak tanır. DRY (Don’t Repeat Yourself) prensibine uygun kod yazarken, tekrara düşmemek adına fonksiyonları kullanırız. Ancak, karmaşık uygulamalarda, bu fonksiyonların yönetimi zorlaşabilir. İşte bu noktada, OOP devreye girer ve kodumuzu daha yönetilebilir hale getirir.</p><p>OOP’nin temel prensipleri olan class, inheritance, polymorphism, encapsulation ve abstraction, birçok programlama dilinde geçerlidir. Bu yazıda, OOP’nin bu genel özelliklerini ele alacak ve JavaScript dilinde nasıl uygulandıklarını aktarmaya çalışacağım.</p><h3>Class’lar</h3><p>Class’lar, obj üretmek için kullanılan şablonlardır. Bir class yazmak, doğrudan bir obj oluşturmaz; bunun için class’tan obj türetmek gerekir. Class’tan türetilen her şey bir obj’dir. Class içindeki değişkenlere prototype, fonksiyonlara ise yöntem denir. Class içinde yöntem tanımlarken başına function yazılmaz. Class’lar sadece prototype’lar ve methodlardan oluşur.</p><h4>Class Tanımlama</h4><p>Class tanımlamanın iki yolu vardır:</p><ol><li><strong>Class Declaration:</strong> Bu yöntemde, class kelimesi ile isimlendirme kullanılır.</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/837/1*wYKiENFTe0Zb15Jad9Prbg.png" /></figure><p><strong>2. Class Expression:</strong> Bu yöntemde class bir değişkene atanır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/887/1*B8QlHPXmIgVccK112jZsOw.png" /></figure><h3>Instance</h3><p>Bir class’tan türetilen obj’dir. Instance isimlendirirken PascalCase yapıda isimlendirme yapılmaktadır. İki kuralı vardır:</p><ol><li><strong>New Keyword’u:</strong> “new” kelimesi ile kullanılır.</li><li><strong>Parantez:</strong> Class değişkeni oluştururken parantez kullanılır.</li></ol><p>Class oluştururken parantez kullanılmaz; ancak instance oluştururken parantez () gerekmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/761/1*lP4jQRinjXPRdEgVQBTg-Q.png" /></figure><h3>Constructor</h3><p>Constructor, bir class’ın yeni bir örneği (instance) oluşturulduğunda çağrılan özel bir metottur. Bu metodun adı sabittir ve “constructor” şeklinde küçük harfle yazılır. Constructor, class’ların prototype’larını başlatmak ve örneklere başlangıç değerlerini atamak için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/796/1*bo32j4lKX0pDIlXZz6T6Dg.png" /></figure><h3>Inheritance (Kalıtım)</h3><p>Bir class’ın tüm prototype ve methodlarını başka bir class’a devretmesine “inheritance” denir. Bu, parent-child ilişkisi kurar. Önemli anahtar kelimeler bulunmaktadır. “super” parent class’ı, “this” ise child class’ı temsil eder. “extends” anahtar kelimesi ile de iki class arasında parent-child ilişkisi kurulur.</p><p>Inheritance işlemlerinde dikkat etmemiz gereken husus, parent class’ın constructor’ı çalışmadan child class’ın constructor’ı çalışmaz. Child class’ın constructor kısmında da super ile parent class’ı bağlamamız gerekmektedir. Birden fazla yerde aynı class extends edilebilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/795/1*WGqkNGQ8If_WwZYVZGdG5Q.png" /></figure><h3>Polymorphism (Çok Biçimlilik)</h3><p>Polymorphism, miras alınan class’ın prototype veya yöntemlerini yeniden yazabilmektir. İki türü bulunmaktadır:</p><ol><li><strong>Override:</strong> Parent class’da olan bir method’u aynı isimle child class’ta tekrar tanımlamaya denir. Override işlemi parent class’da bulunan method’u ezer.</li><li><strong>Overload:</strong> Aynı isimde fakat farklı parametre listeleriyle birden fazla method’un tanımlanmasıdır. Overloading, method’ların işlevlerini genişletmek için kullanılır ve farklı durumlara uygun cevaplar vermelerini sağlar. Ancak, JavaScript bu özelliği desteklemez; TypeScript ise destekler.</li></ol><p>Bazı durumlarda parent’da bulunan method’un da çalışmasını talep edebiliriz. Böyle durumlarda child’de bulunan method’un içerisine super keyword’u ile parent’da bulunan method’un da bağlanması gerekmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/846/1*rKdc7-JaDj3kA_TN4-MbsQ.png" /></figure><h3>Access Modifiers (Erişim Belirleyicileri)</h3><p>Erişim belirleyicileri, class içindeki prototype ve method’ların erişim seviyelerini belirler:</p><ol><li><strong>Public:</strong> Bir prototype ya da method’un olduğu gibi tanımlanmasıdır. Parent, child ve instance’dan erişilebilir.</li><li><strong>Protected:</strong> Prototype ya da method tanımlanırken _ ile tanımlanır. Sadece parent class ve child class erişebilir. Instance ile erişilemez.</li><li><strong>Private:</strong> Bir prototype’ı private yapmak için tanımlanırken # ile tanımlanır. Sadece kendi tanımlandığı class’ın içinden erişilebilir. Instance ya da child class’ta erişilemez. Getter ve setter ile ulaşılabilir.</li></ol><h3>Getter ve Setter</h3><ol><li><strong>Getter:</strong> Private değişkenine erişmek için kullanılır. Method’un başına get yazılır. Getter method’lar normal method’lardan farklı olarak bir prototype gibi çağrılır, parantez konulmaz.</li><li><strong>Setter:</strong> Private değişkeninin değerini güncellemek için kullanılır. set ile başlanıp method oluşturulur. Bir prototype gibi değeri güncellenir.</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/738/1*rT0TjR5TKtAMlQqqHAQ2DQ.png" /></figure><h3>Static</h3><p>Class’ların içerisinde bulunan method’lara onları instance yapmadan erişilemez. Bir class içerisinde bulunan prototype ve method’a instance etmeden erişebilmek için prototype veya method’un başına static keyword’u eklenir. Static prototype ve method’lara instance ile erişmek mümkün değildir. Static, erişebilirlik durumunu terse çevirir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/765/1*84jij_dM06qzfqDtiqoJ9w.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/832/1*qJSYwEfJEvTXmKupqMZtrQ.png" /></figure><h3>JavaScript’te Class’lar</h3><p>Class’lar 2015 yılında ES6 ile JavaScript’e dahil olmuştur. Ancak sadece sözdizimsel olarak vardır. JavaScript, prototip tabanlıdır. Ancak diğer programlama dilleri, örneğin Java, C# ve C++, class tabanlı kalıtım kullanmaktadır. Kural olarak class tanımlanmadan obje oluşturulamaz; ancak JavaScript bunun istisnasıdır. Ayrıca obj’ler diğer obj’lerin prototiplerini kalıtım yoluyla alabilir. Bunlar, JavaScript’i diğer class tabanlı dillerden ayıran özelliklerdir.</p><h3>Sonuç</h3><p>Nesne Yönelimli Programlama (OOP), kodumuzu daha düzenli ve yönetilebilir hale getirir. JavaScript’te OOP’nin temel prensiplerini kullanarak daha etkili projeler geliştirebiliriz. Bu yazıda, OOP’nin temel kavramlarını ve JavaScript’teki uygulamalarını genel hatlarıyla ele almaya çalıştım. Umarım faydalı olmuştur.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=58761301e5ea" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Cypress ile Tanışma: İlk Test Otomasyon Deneyimim]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/cypress-ile-tan%C4%B1%C5%9Fma-i%CC%87lk-test-otomasyon-deneyimimcypress-ile-tan%C4%B1%C5%9Fma-i%CC%87lk-test-otomasyon-deneyimim-8ebcb3222d87?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8ebcb3222d87</guid>
            <category><![CDATA[cypress]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 23 Jun 2024 10:25:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-06-23T10:32:01.536Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Giriş</strong><br>Web geliştirme dünyasında, uygulamalarımızın güvenilirliğini ve performansını sağlamak çok önemlidir. Bu nedenle, uygulamalarımı test etmek amacıyla Cypress’i keşfetme fırsatım oldu. Cypress ile nasıl başladığımı ve deneyimlerimi sizlerle paylaşmak istedim.</p><p><strong>Cypress Nedir?</strong></p><p>Cypress, web uygulamaları için JavaScript tabanlı bir test otomasyon aracıdır. Uygulamaları test etme, performansı kontrol etme ve hataları ayıklama imkanı sunar. Cypress’in en önemli, en güzel ve en ayırt edici özelliği, gerçek tarayıcı ortamında testleri izleme ve hata ayıklama imkanı tanımasıdır. Diğer test araçları gibi terminal üzerinde de çalışabildiği gibi, tarayıcının bir kopyasında da çalışarak kontrol edilen yeri canlı olarak görmeyi sağlar. Ayrıca, hata alındığında hatanın yeri ile birlikte ayrıntılı bir hata mesajı döndürür. Özet olarak, Cypress DOM üzerinde işlemler gerçekleştirerek uygulamanın davranışlarını kontrol etmeyi sağlar.</p><p><strong>Cypress Temel Komutları</strong><br>-<em>cy.visit()</em>: Belirtilen URL’e gitmek için kullanılır.<br>-<em>cy.go():</em> Geri ve ileri gitmek için kullanılır.<br>-<em>cy.viewport()</em>: Sayfa görüntüleme alanını ayarlamak için kullanılır. Özellikle responsive tasarımlarda çok işe yarar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/622/1*AO9iAaPRkKzenv0EwsqJWg.png" /></figure><p><strong>Cypress Temel Seçiciler</strong><br>Temel seçiciler,test etmek istenen ögeler için kullanılır.</p><p><em>-cy.get()</em>: Belirli bir HTML ögesini almak için kullanılır<br>-<em>cy.contains()</em>: Belirtilen metni içeren bir elementi seçmek için kullanılır.<br>-<em>cy.find()</em>: Bir element içinde alt elementleri bulmak için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/911/1*2Dvc4JpDOrN_hWhR43-UBA.png" /></figure><p><strong>Element İşlemleri</strong><br>-.click(): Buton tıklama kontrolü yaparken kullanılabilir. Eğer tıklama sırasında sorun yaşanıyorsa {force: true} parametresi eklenmelidir.<br>-.type(): Input alanına metin yazmak için kullanılır.<br>-.clear(): Input alanını temizlemek için kullanılır.<br>Komutları ard arda kullanarak zincirleme komutlar oluşturabiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jeqgNbty298xN3zjQ2D3Mg.png" /></figure><p>Test yazarken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, yakalayacağımız HTML ögesini class isimleri veya id ile seçebiliriz. Ancak dökümantasyonda da önerildiği gibi, ilgili ögeye data-test, data-cy veya data-testid gibi özel attribute’lar ekleyerek seçim yapmak daha sağlam bir yöntemdir.<br>Projemin testini yazarken işimi kolaylaştıran ve kod tekrarından uzaklaştıran bir diğer güzel özellik de support klasörünün içine ister yeni bir dosya oluşturarak, ister commands.js dosyasına her sayfada ihtiyacım olan kodları yazarak ilgili yerlerde kullanma kolaylığıdır. Tıpkı React’ta kullanılan componentler gibi, ilgili yerlerde kullanarak DRY (Don’t Repeat Yourself) kod prensibine uygun kod yazmamı sağladı.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Q02wsMKYYhQIZwFahmkSHA.png" /></figure><p>Burada dikkat edilecek en önemli husus, eğer yeni bir dosya oluşturulup kullanıldıysa, ilgili yerlerde kullanılabilmesi için e2e.js dosyasında ilgili dosyanın import edilmesi gerektiğidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/645/1*zPsypgF_0zrwHUX93taJcg.png" /></figure><p>Son olarak, cypress.config.js dosyasını projeme özgü ayarlarla özelleştirdim. Örneğin, temel URL’yi ve görünüm boyutlarını bu dosyada tanımladım.</p><p><strong>Sonuç</strong></p><p>Umarım bu yazı, sizin de Cypress ile tanışmanıza ve test otomasyon sürecinize başlamanıza ilham verir. Cypress’i denemenizi ve kendi projelerinizde kullanmanızı şiddetle tavsiye ederim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8ebcb3222d87" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[SQL Nedir ve Nasıl Kullanılır? — Başlangıç Rehberi]]></title>
            <link>https://medium.com/@busrakocarslan/sql-nedir-ve-nas%C4%B1l-kullan%C4%B1l%C4%B1r-ba%C5%9Flang%C4%B1%C3%A7-rehberi-6ec50bbbc2e6?source=rss-38e729cfe6cf------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6ec50bbbc2e6</guid>
            <dc:creator><![CDATA[busrakocarslan]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Jun 2024 10:58:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-06-19T10:58:15.095Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>SQL Nedir ve Nasıl Kullanılır? — Başlangıç Rehberi</h3><h3>Giriş</h3><p>Merhabalar, SQL öğrenmeye yeni başlayan biri olarak hem bilgilerimi geliştirmek hem de araştırma yapmak isteyenlere başlangıç noktası olmasını sağlamak adına bilgilerimi yazıya dökmek istedim. İyi okumalar dilerim.</p><h4>1. SQL’in Temelleri</h4><p>SQL (Structured Query Language), veritabanları ile iletişim kurmamızı sağlayan bir sorgulama dilidir. JavaScript gibi bir programlama dili olarak düşünülebilir; ancak JavaScript’ten farklı olarak yeni bir uygulama veya ürün oluşturmaz, veriyi manipüle etmek için kullanılır. Bir dil olduğu için de kendine özgü kuralları vardır. 1970 yılında IBM tarafından oluşturulmuş ve daha sonrasında ISO standardı haline gelmiştir.</p><p><em>1.1 SQL’in Temel Kullanım Alanları</em><br>Veri Sorgulama(SELECT): Veritabanlarından veri çekme.<br>Veri Ekleme(INSERT): Veritabanına yeni veri ekleme.<br>Veri Güncelleme(UPDATE): Mevcut verileri değiştirme.<br>Veri Silme(DELETE): Veritabanından veri kaldırma.</p><p><strong>2. SQL Veri Türleri (Data Types)</strong><br>SQL’de altı ana veri türü bulunmaktadır:</p><p><em>Numeric</em>: Tam sayılar ve ondalıklı sayılar. Örnekler: INT, FLOAT, DECIMAL.</p><p><em>Date/Time: </em>Tarih ve zaman verilerini tutar. Örnekler: DATE, TIME, TIMESTAMP.</p><p><em>Character/String</em>: Metin verilerini tutar. Örnekler: CHAR, VARCHAR.</p><p><em>Unicode Character/String</em>: Unicode karakterlerini tutar. Örnekler: NCHAR, NVARCHAR.</p><p><em>Binary</em>: İkili veri tutar. Örnekler: BINARY, VARBINARY.</p><p><em>Miscellaneous</em>: Diğer veri türleri. Örnekler: BOOLEAN, XML.</p><p><strong>3. SQL Komut Türleri (Command Types)</strong><br>SQL’de dört ana komut türü bulunmaktadır:</p><p><em>3.1 DQL (Data Query Language)</em><br>SELECT: Veritabanından veri sorgulamak için kullanılır.<br><em>3.2 DML (Data Manipulation Language)</em><br>- INSERT: Veritabanına yeni veri eklemek için kullanılır.<br>- UPDATE: Veritabanındaki mevcut veriyi güncellemek için kullanılır.<br>- DELETE: Veritabanından veri silmek için kullanılır.<br><em>3.3 DDL (Data Definition Language)</em><br>- CREATE: Yeni bir tablo veya veritabanı oluşturmak için kullanılır.<br>- ALTER: Var olan tablo veya veritabanı yapısını değiştirmek için kullanılır.<br>- DROP: Bir tablo veya veritabanını silmek için kullanılır.<br><em>3.4 DCL (Data Control Language)</em><br>- GRANT: Kullanıcılara yetki vermek için kullanılır.<br>- REVOKE: Kullanıcılardan yetki almak için kullanılır.</p><p><strong>4. SQL Yazım Kuralları</strong><br>Öncelikle dikkat etmemiz gereken bir husus, komutları yazarken tamamını BÜYÜK HARF ile yazmamız gerektiğidir. Aslında SQL komutları büyük/küçük harf duyarlı değildir (case-insensitive), yani küçük harf ile de yazsak işlem gerçekleşecektir; ancak tavsiye edilen uygulama, komutların büyük harf ile yazılmasıdır.</p><p>Diğer önemli bir kural ise her komutu bir alt sıraya yazmamız gerektiğidir (BNF — Backus-Naur Form). Aynı sıraya yazıldığında da komut çalışır; ancak tavsiye edilen düzen, her komutun ayrı bir satırda yazılmasıdır.</p><p><strong>5. Temel SQL Kullanımı</strong><br>5.1 SELECT<br>SELECT komutu, veritabanından veri sorgulamak için kullanılır. Hangi tablodan olduğunu belirtmek için FROM ifadesi ile birlikte kullanılır. * karakteri ile tüm sütunları getirebileceğimiz gibi, sütun adlarını virgülle ayırarak belirli sütunları da getirebiliriz.</p><p><strong>-</strong>DISTINCT<strong>:</strong> Tekrar eden satırları istemediğimizde kullanabileceğimiz anahtar kelime.<br>-WHERE: En çok kullanılan ifadedir. Şart cümleciğidir ve sorgumuzu daraltmak için kullanılır. &gt;, &lt;, =, &gt;=, &lt;=, &lt;&gt;, !=, BETWEEN, AND, OR, NOT, IN, LIKE gibi operatörlerle birlikte kullanılır.<br>-LIMIT: Gelen verileri sınırlamak için kullanılır. Yazılan komutun en sonunda yer almalıdır.<br>-ORDER BY: Gelen verileri talep ettiğimiz şekilde sıralar. Varsayılan sıralama ASC (artarak) şeklindedir. Azalarak sıralama için DESC kullanılır.<br>-JOIN: İki tabloyu birleştirmek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1017/1*93zFf6qeLm8Y_GpyQ2q6xg.png" /></figure><p>5.2 INSERT<br>INSERT komutu, tabloya yeni veri eklemek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/877/1*dnirFNdcMAvasB7JN-RqRw.png" /></figure><p>5.3 UPDATE<br>UPDATE komutu, tablo içindeki mevcut veriyi güncellemek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/921/1*RTbEniRDpR80E0kgWjEoaw.png" /></figure><p>5.4 DELETE<br>DELETE komutu, tablodan veri silmek için kullanılır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/657/1*iLWgaAfoYohrRyZboV_JmA.png" /></figure><p>SQL öğrenme yolculuğumuzda iyi çalışmalar ve bol şanslar dilerim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6ec50bbbc2e6" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>