<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Çağlar on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Çağlar on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@cagavci?source=rss-e81aa25d49c8------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*14zOvO9ZCwK9_fjf-Vm25g.jpeg</url>
            <title>Stories by Çağlar on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@cagavci?source=rss-e81aa25d49c8------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 17:51:12 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@cagavci/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[bu üçlü çok güçlü: blockchain trilemması]]></title>
            <link>https://medium.com/@cagavci/bu-%C3%BC%C3%A7l%C3%BC-%C3%A7ok-g%C3%BC%C3%A7l%C3%BC-blockchain-trilemmas%C4%B1-86a7b22095cb?source=rss-e81aa25d49c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/86a7b22095cb</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain-technology]]></category>
            <category><![CDATA[solana-network]]></category>
            <category><![CDATA[bitcoin]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Çağlar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 15 Mar 2025 18:05:38 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-03-15T18:05:38.685Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ssKSf91zX5RuKg-siaGTsg.jpeg" /></figure><p>geçen gün istanbuldaki her arkadaş grubunun arada bir yaptığı muhabbetten yaptık: <em>“hadi bu hafta sonu ankaraya gidelim.” </em>e gidelim gitmesine de nasıl gidicez? öğrenciyiz ama rahatımıza da düşkünüz. ilk fikir araba kiralamaktı. rahat ve nispeten ucuz bir yolculuk olacaktı ancak aramızdaki ehliyeti olan tek arkadaşımıza güvenmek konusu şüpheliydi. sonrasında güvenemediğimiz arkadaşımız trip atarak uçakla gidelim bari en güvenli o dedi. uçak rahat ve güvenliydi ancak pahalıydı. en iyisi bildiğimizden şaşmayalım ve otobüsle gidelim dedik. otobüs ise ucuz ve güvenliydi ama daha adını anar anmaz aklımıza bebek ağlamaları, oturma organımızdaki birtakım uyuşukluklar geldi. sonrasında en iyisi hafta sonu marmarayla kadıköy’e gideriz diyip ankarayı bir sonraki muhabbete erteledik.</p><p>bu hikayeyi neden anlattım? blockchain trilemmasından önce trilemmanın ne demek olduğunu anlatmak istedim. bu hikaye tam bir trilemma. hem ucuz hem güvenli hem de rahat bir şekilde ankaraya gitmek istiyoruz ancak üçü de aynı anda mümkün olmuyor her zaman birinden biraz ödün vermek zorunda kalıyoruz. blockchainde de buna benzer bir senaryo mevcut.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xt2RvqcQtZAcqR90f0Sqag.png" /><figcaption>herkes ortadaki göz olmaya çalışıyor (hem ayranım dökülmesin hem tatsız şeyler yaşanmasın)</figcaption></figure><p>blockchain trilemmasını ethereum kurucusu olan vitalik ağabey ortaya attı. ona göre bir blockchain ağının <strong>merkeziyetsizlik</strong>, <strong>güvenlik</strong> ve <strong>ölçeklenebilirliği</strong> tam anlamıyla aynı anda sağlamasının imkansız olacağını söylüyor. yani bir ağ tamamen merkeziyetsiz, hacklenmelere ve ağın manipüle edilmesine karşı çok çok güvenli aynı zamanda saniyede binlerce işlem gerçekleştirecek kadar ölçeklenebilir olamaz. bu fikir topluluk tarafından epey kabul gördü ve bu zamana kadar doğruluğunu korudu. bazı projeler bu trilemmayı çözdüğünü söylese de teoride çözülmüş oluyor. pratikte ise yine bir şeylerden ödün veriyoruz. şimdi kimin neyden ödün verdiğine bakalım.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*3rT-y1gFjiW9rJMBB5oOjg.jpeg" /><figcaption>bu adamı rüyanızda gördünüz mü?</figcaption></figure><p><strong>bitcoin: güvenlik ve merkeziyetsizlik şampiyonu</strong></p><p>bitcoin’e bakalım mesela. bu ağ tam bir tank: güvenlik desen var <a href="https://medium.com/@null.txt/bu-devirde-kime-g%C3%BCvenece%C4%9Fiz-konsens%C3%BCs-mekanizmalar%C4%B1-168da3db1c57">önceki yazımda</a> bahsettiğim proof-of-work mekanizması sayesinde kimse kolay kolay hackleyemez veya ağı manipüle edemez. merkeziyetsizlik desen o da tamam, herkes eşit. ama hız? orada işler karışıyor. saniyede 7 işlem falan yapabiliyor, yani ölçeklenebilirlik kısmında sınıfta kalıyor.</p><p><strong>ethereum: dengeli ama hâlâ kararsız</strong></p><p>eskiden ethereum da proof-of-work kullanıyordu bu sebeple ölçeklenebilirlik konusunda o da sınıfta kalıyordu. ancak 15 eylül 2022 yılında proof-of-stake’e geçiş yaptı (<a href="https://medium.com/@null.txt/bu-devirde-kime-g%C3%BCvenece%C4%9Fiz-konsens%C3%BCs-mekanizmalar%C4%B1-168da3db1c57">önceki yazımda</a> farklarını anlattım). bu sayede bitcoinden daha ölçeklenebilir hale geldi. ancak ethereum’un gas fee (gaz ücreti) diye bir problemi mevcut. çok fazla işlem gerçekleştirilmeye çalışınca gas fee’ler uçuk olabiliyor. bu da küçük miktardaki paraları göndermeyi çok pahalı hale getirebiliyor.</p><p><strong>solana: hızlı giden atın boku seyrek düşermiş</strong></p><p>solana tam bir hız makinesi. saniyede binlerce işlem yapıyor, ölçeklenebilirlikte şov yapıyor. ama bu hız uğruna merkeziyetsizlikten biraz ödün vermiş gibi. eğer 7.5M civarı doların yoksa ağda validatörlük yapmak mantıklı değil. ağda birkaç büyük oyuncu ağırlığını hissettiriyor. güvenlik de arada tökezliyor, bir keresinde 17 saat boyunca ağ kapalı kaldı. en son çok yakın bir zamanda trump’ın karısı coin moin işlerine girince 4–5 saatliğine çökmüştü.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FD6uMzIMaK5WphyKlBefqA.png" /><figcaption>ortadaki göz olmaya en çok yaklaşan ethereum</figcaption></figure><p>vitalik ağabey trilemmayı ortaya attığından beri bu üçlü çıkmazı aşmak için herkes kafa patlatıyor. mesela ethereumda <strong>rolluplar</strong> çıktı: optimism, arbitrum gibi <strong>layer-2</strong> çözümleriyle ana ağın yükünü alıp hızı artırdılar. bir de <strong>zk (zero-knowledge)</strong> teknolojisi var, işlemleri sıkıştırıp hem güvenliği hem ölçeklenebilirliği yukarı çekiyor. bitcoin tarafında <strong>lightning networkle</strong> ufak ödemeleri hızlandırma derdindeler. <strong>sharding</strong> diye bir fikir var, ağı parçalara bölüp yükü dağıtıyorlar. polkadot mesela, farklı blockchainleri birbirine bağlayıp “herkes bir arada çalışsın” diyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*ovgDdWpsINGIYKKv" /><figcaption>bunlar da başka yazıların konusu takipte kal!</figcaption></figure><p>teoride “çözdük!” diye bağırıyorlar ama pratikte her zaman bir yerden fire veriyoruz. belki bir gün bu güçlü üçlüyü gerçekten yakalarız ama şimdilik herkes kendi dengesini kurup yoluna devam etmeye çalışıyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=86a7b22095cb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[bu devirde kime güveneceğiz: konsensüs mekanizmaları]]></title>
            <link>https://medium.com/@cagavci/bu-devirde-kime-g%C3%BCvenece%C4%9Fiz-konsens%C3%BCs-mekanizmalar%C4%B1-168da3db1c57?source=rss-e81aa25d49c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/168da3db1c57</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[bitcoin]]></category>
            <category><![CDATA[proof-of-work]]></category>
            <category><![CDATA[ethereum]]></category>
            <category><![CDATA[proof-of-stake]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Çağlar]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 02 Mar 2025 18:05:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-03-02T18:05:01.087Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2DcVCSi-GAf86LBQuktJ8A.jpeg" /></figure><p>güvenmek, ihtiyaç gibi gözükmeyen ancak günlük hayatımızdaki neredeyse her yerde karşımıza çıkan önemli bir ihtiyaç. hatta hayatın görünmez bir temeli. herhangi bir insan ilişkisi düşünün aşk, arkadaşlık veya ticaret hepsinin doğru şekilde ilerlemesi için güven üstüne inşa edilmeleri gerek. ancak devir kötü artık kime, nasıl güveneceğimizi bile bilmiyoruz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/640/0*bELvfOI3zdDyqxyJ" /><figcaption>mr robot dünyanın en iyi dizisi</figcaption></figure><p>hayatın devamlılığını sağlayan en önemli bir diğer şey tabii ki para. teknoloji geliştikçe deniz aşırı ülkelere bile para göndermeye başladık. bunu güvenli şekilde yapabilmek için güveneceğimiz kurumlara ihtiyacımız vardı. hemen icat ettik. ancak bu kurumların sahibi de yönetenler de insanlar. ve insanlar hata yapar, bazen bilmeyerek bazen sırf kötülük olsun diye. o güvendiğimiz kurumlar iflas edebilir. sonrasında onlara güvenenlerin paralarını değil kendi paralarını kurtarmak için çabalarlar(bkz. <a href="https://tr.wikipedia.org/wiki/2008-2012_K%C3%BCresel_Ekonomik_Kriz">2008 krizi</a>). devir kötü dedik ya.</p><p>o zaman o kurumlar da olmasa ben nasıl dünyanın bir diğer ucundaki hiç tanımadığım bir adamla ticaret yapıcam ona para göndereceğim? o yabancıya nasıl güveneceğim? cevap: <strong>güvenmeyerek.</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jTWrVHFxNI8XjuPHV-K6DQ.png" /></figure><p><a href="https://medium.com/@cagavci/neden-blockchain-d373d4038c41">bir önceki yazımda</a> blockchainin temel konseptlerinden ve güvene ihtiyacımız olmadan bir arkadaşımıza borç verir gibi hiç tanımadığımız birine borç verebileceğimizden bahsetmiştim. nasıl? <em>güvenerek değil doğrulayarak.</em></p><p>blockchain teknolojisinin kalbi diyebileceğimiz konsensüs mekanizmaları sayesinde karşımızdaki kişiye güvenerek değil sistemin doğrulamasını görerek aracı kurumlara ihtiyaç duymadan kişiden kişiye işlemler gerçekleştirebiliriz.</p><p><strong>proof-of-work</strong>, bitcoin’in de kullandığı blockchainin ilk kahramanlarından. kimseye güvenmiyorsun; madenciler işi yapıyor, sistem doğruluyor. birine borç verir gibi, dünyanın öbür ucundaki bir yabancıyla güvenli para alış verişi yapabiliyorsun. nasıl mı?</p><ol><li>bloğa işlemler girilmeye başlanır.</li><li>bloğun içindeki verilerle (bir önceki bloğun hash kodu, işlem verileri, zaman damgaları) bloğun hash kodu çıkartılır.</li><li>problem belirlenir. bu problem genelde hash kodunun belli tane 0 ile başlaması için bloğun içine eklenmesi gereken sayıyı (nonce) bulmaktır.</li><li>madenciler bu sayıyı bulmaya çalışır. ancak hash fonksiyonunun ters fonksiyonu olmadığından bu nonce sayısını bulmanın yalnızca tek yolu vardır: <strong>deneme-yanılma.</strong></li><li>sonunda bir madenci bu sayıyı bulur ve tüm ağa duyurur. diğer madenciler de bu sayıyı kontrol eder. eğer her şey uygunsa blok, zincire eklenir madenci de bu işlemi doğruladığı için ödül olarak bitcoin kazanır. bu sayede teşvikle devamlılık sağlanmış olur.</li></ol><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TmXriyM-tfb9ZzdonWxVGw.gif" /><figcaption>dört sıfırla başlayan hash kodunu bulmak için 72608 deneme yapılmış (temsili)</figcaption></figure><p>proof-of-work, bir devrim ama her devrimin bir bedeli var. artıları mı? sistemi ele geçirmek neredeyse imkansız %51’ini kontrol etmen lazım ki bu çok çok zor. herkes madenci olabilir yani güç merkezi değil. üstelik bitcoin 10 yıldır bununla ayakta. eksileri? enerji tüketimi dudak uçuklatıyor madenciler küçük bir ülkenin elektriğini yakıyor (bitcoin eğer bir ülke olsaydı en çok elektrik tüketen 22. ülke olurdu). bir işlem 10 dakika sürüyor, hızlı işler için yavaş kalıyor. ve güçlü makineleri olanlar küçük oyuncuları ezebiliyor. güvenli evet ama mükemmel değil.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/498/1*oPjlo-f0a4ylJ5T-bTlOcg.gif" /><figcaption>ortalama madencinin blok başı elektrik öğünü</figcaption></figure><p>en büyük problemi olan enerji tüketimi sebebiyle insanları yeni bir konsensüs mekanizması keşfetmeye itti. işte PoW’un en büyük rakibi diyebileceğimiz <strong>proof-of-stake</strong> ortaya çıktı.</p><p><strong>proof-of-stake,</strong> madenci veya problem çözmek yok. ne kadar hisseyi(ağın coini) doğrulamak için yatırdıysan (stake) doğrulayıcı olma şansın o kadar artıyor. hash kodları yine var ama blokların şifrelenmesini gibi görevleri yerine getirmek için kullanılıyor. doğrulayıcı seçiliyor ve doğrulamasını yapıyor. ağdaki o blok için seçilmemiş doğrulayıcılar seçime bakıp doğrulamayı kontrol ediyor. çoğunluk “evet” derse blok ağa ekleniyor ve böyle devam ediyor.</p><p>ee doğrulayıcı kötü niyetli olamaz mı, bloğu istediği gibi değiştiremez mi, yine birine güvenmiş olmuyor muyuz? evet, bu risk var. ama proof-of-stake’in zekice bir çözümü var: slashing. doğrulayıcı, ağa katılmak için coinlerini rehin veriyor. bir nevi “söz veriyorum uslu duracağım” diyor. eğer sahte bir blok önerir veya hile yaparsa o coinlerin bir kısmı ya da tamamı kesiliyor. mesela 100 coin stake ettin, ama yanlış bir iş yaptın ağ bunu fark ederse 20 coinin uçtu. bu, sistemi dürüst tutuyor çünkü kimse parasını riske atmak istemez.</p><p>özellikle enerji harcaması bakımından PoS PoW’a göre çok çok büyük avantajlı: %99.95 daha az enerji harcıyor. ancak hangisi daha güvenli diye baktığımızda PoW burada öne çıkıyor. çünkü PoS’da en başta söylediğimiz insana güven sorununu tekrar insana güvenerek çözmeye çalışıyoruz. ayrıca ağı manipüle etmek için %33&#39;lük coine sahip olmamız yeterli-bu oran PoW’da %51. daha detaylı bakarsak: %33, ağın finali bozmak için yeterlidir. yani işlemleri kesinleştirmeyi durdurabilirsin, kimse paranın gerçekten gönderildiğinden emin olamaz. %50 ile zincir bölünmesini uzatabilir, kaos yaratabilirsin. %66’ya ulaşırsan çifte harcama yapabilirsin, yani parayı iki kez harcamış gibi gösterirsin. ancak bunları gerçekleştirmek teoride mümkün pratikte %33lük oran bile çok çok zor. örneğin ethereum ağını manipüle etmek için en az 330.000 eth ihtiyacınız var.</p><p>aynı zamanda PoS’da fazla coini olan doğrulama ödüllerini daha küçük oyunculara oranla daha fazla alacağından zengin daha çok zenginleşicek bu sebeple aslında merkeziyetsiz olması gereken sistem coinler daha çok tek kişilerin elinde toplanmaya başlayacağından ağ daha merkezi hâle geliyor.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZulwTSqa4lgA6HD1U8U3bA.png" /></figure><p>bununla beraber PoS’da problem çözme diye bir şey olmadığından bloklar çok hızlı şekilde doğrulanabiliyor. bu sayede PoW kullanan bitcoinde her blok 10 dakikada doğrulanırken PoS kullanan ethereumda 10–12 saniye sürüyor.</p><p>proof-of-stake henüz daha yeni bir teknoloji olduğundan zamanın neler getireceğini bilemeyiz. bazı blockchain uzmanları bu teknolojiyi mantıklı günümüzde PoW’a karşı çok güçlü bir alternatif olarak bulsa da bazısı blockchainin felsefesine aykırı bunu kullanan ağların merkeziyetsizliği konusunda şüphelerinin olduğunu söylüyor. bir kesim de ikisinin de artı ve eksilerini görüp daha iyi bir konsensüs mekanizması geliştirmeye çalışıyor. peki, bu devirde güven sorununu çözmek için PoW’un enerji yakan gücüne mi, yoksa PoS’un hızlı ama tartışmalı dünyasına mı bel bağlayacağız?</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=168da3db1c57" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[neden blockchain?]]></title>
            <link>https://medium.com/@cagavci/neden-blockchain-d373d4038c41?source=rss-e81aa25d49c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/d373d4038c41</guid>
            <category><![CDATA[blockchain]]></category>
            <category><![CDATA[bitcoin]]></category>
            <category><![CDATA[blockchain-technology]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Çağlar]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 25 Feb 2025 21:32:09 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-25T21:32:09.857Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*beE6lZXFa0kdRwBkgExVHw.png" /></figure><p>bitcoin. şu anda bu yazıyı okuyup da bitcoin’i duymamış olanınız yoktur. birçoğunuz onun bir sanal para olarak biliyor. <em>öyleyse neden alışveriş yaparken onu kullanmıyoruz? </em>hayır asıl soru: <strong><em>hali hazırda birçok ödeme yöntemimiz varken neden bitcoin’i kullanalım?</em></strong> bu soruya yanıt vermeden önce bitcoin’i ya da daha genel haliyle blockchain teknolojisinin ne olduğunu bilmemiz lazım.</p><p>en temelde blockchain teknolojisi bir veri depolama ve yönetme teknolojisidir. veri kümeleri veya işlemler bloklarda saklanır ayrıca her blok bir önceki bloğun parmak izi diyebileceğimiz hash kodunu saklar. bu sayede bloklar zincir şeklinde birbirine bağlanmış olur. şimdi biraz daha yakından inceleyelim.</p><p><strong>bloklar.</strong> verileri veya işlemleri sakladığımız yerdir. örneğin bitcoin’in her bloğu işlemin detayları(alıcının ve vericinin cüzdan adresleri, işlemin ne zaman yapıldığı, alınan verilen btc miktarı vs.), bloğun parmak izi dediğimiz benzersiz hash kodunu ve bir önceki bloğun hash kodunu içerir. bu sayede zincir gibi birbirleriyle bağlanmış olurlar. bir halkanın (bloğun) en ufak değişimi de tüm zincirin kopmasına sebep olur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7suyFjnzCc-KzA6g0SGc2A.jpeg" /><figcaption>temsili zincir yapısı</figcaption></figure><p><strong>hash kodu.</strong> blockchainin en önemli güvenlik ve bütünlük mekanizması. hash kodu bir veriyi sabit uzunlukta, benzersiz ve şifrelenmiş bir çıktıya dönüştüren matematiksel bir fonksiyonun sonucudur. kısaca dijital parmak izidir. ayrıca tek yönlüdür yani çıktıdan girdiyi bulmamız imkansızdır.</p><p>hash kodu bloğun içindeki verilere bağlı bir kod olduğundan bloğun içindeki veride yapacağımız en ufak bir değişiklik hash kodunu baştan sona tamamen değiştirir. bu da bize içindeki verilerin değiştirilmesi çok çok zor olan bir sistem sağlar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*29tfhdDBkimXN2J1Kpcr3A.gif" /></figure><p>tüm bu sistem dünyanın her yerinden birçok bilgisayar tarafından çalıştırılarak ve konsensus mekanizmaları sayesinde merkezi olmayan bir sistem sağlanmış olur.</p><p>şimdi blockchainin en temel ve basit konseptlerini anladıysak blockchainin bize kazandırdığı 3 önemli avantaja bakabiliriz:</p><p><strong>1- merkeziyetsizlik:</strong> dünyanın her yerinden birçok bilgisayarda çalıştığı için bize kazandırdığı en önemli özelliği.</p><p><strong>2- şeffaflık ve değiştirilmezlik:</strong> isteyen herkes verilerin kayıtlı olduğu defteri istediği bilgisayardan istediği yerden açabilir. hash kodları sayesinde en ufak bir değişiklik bile engellenmiş olur.</p><p><strong>3- güvenlik:</strong> dağıtık yapısı ve hash kodları sayesinde hacklemek çok çok zordur.</p><p>şimdi en baştaki sorumuza geri dönebiliriz: <strong><em>hali hazırda birçok ödeme yöntemimiz varken neden bitcoin’i kullanalım?</em></strong> aslında buraya kadar okuduysanız kafanızda bir şeyler canlanmaya başlamıştır. şimdi hali hazırda olan ödeme yöntemlerimizle bitcoin’i karşılaştıralım.</p><p>en önemli farklarından başlayalım. merkeziyetsizlik ve gizlilik. şu anki kullandığımız ödeme yöntemlerinin birçoğu merkezi bir otoritenin kontrolünde. neden onu kullanıyoruz çünkü birine para göndermek için güvene ihtiyaç duyuyoruz bu merkezi otoriteler de bize güven sağlıyor. ancak her şeyin bir bedeli vardır. bunun karşılığında annemizin kızlık soyadına kadar her şeye sahipler. bitcoin ise tamamen merkeziyetsiz ve yalnızca gerekli bilgilerle güven duyacağımız bir aracıya ihtiyaç olmadan kişiden kişiye (peer-to-peer) para aktarımını sağlıyor.</p><p>yurtdışında bir süre kaldığınızı düşünün ve paranızı çaldırdınız. acil paraya ihtiyacınız var hemen ailenizi, arkadaşınızı falan aradınız onlarda hemen gönderiyorum dedi ama para hemen gelmedi. çünkü SWIFT denilen yurtdışına para transferi günler sürebiliyor ayrıca transfer ücretleri çok pahalı olabiliyor. bitcoin ile bu işlem 10 dakikada ve çok düşük transfer ücretleri ile gerçekleşebilir.</p><p>bununla beraber herhangi bir başka ülkede yaşamaya başladığınızda finansal sistemlere erişim hayli uzun süreçlerle olabiliyor. ancak bitcoin ile dünyanın herhangi bir yerinden herhangi bir süreç olmadan kolaylıkla işlem gerçekleştirebilirsin.</p><p>ve en önemlisi yüksek güvenlik ve değiştirilemezlik. merkezi otorite yapılan işlemleri teorik olarak verileri istediği gibi değiştirebilir. çünkü tüm verilere sahipler. aramızdaki bu anlaşma sadece güvene dayalı. ancak çok güzel bir özdeyişi hatırlatmak isterim:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*B1iIi0w5slHe7CL8ZNYG_w.png" /></figure><p>bitcoin ise tamamen şeffaf ve birbirine bağlı bloklar ve hash kodları sayesinde değiştirilmesi neredeyse imkansız. aynı zamanda birçok bilgisayar tarafından kayıt tutulduğundan çok çok güvenli.</p><p>ee bu kadar iyi özellikleri varsa <strong><em>“neden bitcoin kullanmıyoruz?”</em></strong> diye bir soru var? halihazırda kullanmamız gerekmez mi? bitcoin harika bir teknoloji sunuyor, ancak ölçeklenebilirlik ve enerji tüketimi gibi bazı büyük problemler nedeniyle henüz günlük hayatta yaygın olarak kullanılamıyor. örneğin, bitcoin ağı saniyede yalnızca 7 işlem gerçekleştirebilirken, Visa gibi geleneksel ödeme sistemleri 24.000&#39;den fazla işlem yapabiliyor. mesela bir çikolata aldığınızı düşünün bunu bitcoin ile ödemeye kalkarsanız ödemenin doğrulanması dakikalarca beklemeniz gerekebilir ancak “evet temassız var “ diyip doğrulanmasını yalnızca 5 saniyede (24 saat gibi hissettiren) sağlayabilirsiniz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/681/0*nyT5q78okzihZtmL" /><figcaption>temassızla ödeme yaptıktan sonra onaylandı yazısı çıkana kadar ben</figcaption></figure><p>burada daha kolay anlatabilmek için bitcoin’i örnek verdim ancak genel olarak blockchain teknolojisi:</p><ul><li>merkezi otoritede yaşanabilecek herhangi bir sıkıntı tüm sistemi engellemesini önler</li><li>aracıyı ortadan kaldırır</li><li>merkezi otoritenin hantallığını minimize eder</li><li>güvenli ve değiştirilemez kayıt tutmamızı sağlar</li><li>zaten sahip olmamız gereken şeyleri tam kontrolle bize geri verir</li></ul><p>işte bu faydalarını kullanarak blockchain teknolojisi ile devrimsel yepyeni keşifler yapabiliriz (zaten şu anda yapılıyor).</p><p>yazımın da başlığı olan<em> neden blockchain?</em> sorusuna gelecek olursak da bu kısa soruyu kısa şekilde yanıtlamak istiyorum: bize <strong>özgürlüğümüzü</strong> geri verebilir.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=d373d4038c41" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>