Bu yıl, sizin adınıza çocuklarımızın içini ısıttık çünkü en güzel hediye sevgidir!

2021 yeni yıl kutlamamızı siz değerli markamız adına; coğrafyamızın soğuk ikliminde yaşayan yavrularımıza armağan ettik.

Yavrularımızın içini ısıtırken, yüreklerine gülücükler saçılan bir yıl olması umuduyla; bu yeni yılda daha önce hiç pasta yememiş birbirinden güzel çocuklarımıza @pastamizicocuklaruflesin ile beraber yeni yıl kutlamasını yaşattık.

2021'i karşılamak için birlikte mumlar üfledik, pastalar yedik ve #KışÜşütürBizIsıtalım diyerek 40 çocuğumuza sıcacık bir kış yaşayabilmeleri için botlar & montlar hediye ettik.

Positive Ailesi
En Güzel Hediye Sevgidir…

Bizi Biz Yapan Değerli Markalarımız;

Kobi​’lerin gelişimine, eğitimine, kendi aralarında bilgi paylaşımına ve iletişime katkı sağlaması amacıyla kurulmuş olan TEB Kobi TV​ röportajımızda; küresel pazarda rekabet etmek isteyen Kobi’ler ile​ e-ihracat hakkındaki bazı bilgilerimizi paylaştık. e-ihracatta ülkeye göre fiyatlandırmadan lojistik entegrasyonuna kadar dikkat edilmesi gereken birçok kural bulunuyor. Positive olarak e-ihracat adaptasyonları için hazırladığımız 10 adım kuralımızın kısa bir özetini aşağıda bulabilir, videodan da keyifle izleyebilirsiniz.

1. Sitenizi özelleştirin
2. Dil seçenekleri ekleyin
3. Para birimi seçenekleri ekleyin
4. Fiyatlandırmayı ülkeye göre yapın
5. Lojistik entegrasyonunu yapın
6. Farklı diller için SEO yapın
7. Ödeme sistemlerini uyumlu kılın
8. Sayfaları özelleştirin
9. Çağrı merkezi hizmeti verin
10. ERP entegrasyonunu yapın

E-İhracatta Dikkat Edilecek Kurallar

Kobi’lere Özel: Küresel pazarda başarılı olmanın 10 adımı! was originally published in Positive A Digital Approach on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Amazon’un 2018 temmuzunda Türkiye’de faaliyet başlayacağı artık sır değil. Sosyal medyada ve birçok sitede bu haberle karşılaşıyoruz. Amazon’un Türkiye’ye gelişi bir çok noktada Türkiye’deki e-ticaret dünyasını etkilemesini ve değiştirmesi beklemek yanlış olmaz. Nasıl bir strateji ile geleceklerini bilmiyoruz. Satın alma güçlerini mi kullanacaklar, teknoloji ürünlerde kur etkisini mi azaltacaklar, yurtdışı kaynaklı satış mı yapacaklar, yoksa Türkiye’yi hub olarak kullanıp yakın pazarlara mı açılacaklar belli değil. Ama Türkiye’de satış yapacaklarsa burdaki dinamiklere ayak uydurmaları gerekecek. Uzun zamandır araştırma ve değerlendirme yaptıklarına eminim ama ilginç mevzuatlar, dünyanın geri kalanından farklı kullanıcı davranışları ve alışkanlıklarına hazırlık yapmış olmaları gerekeceği kesin.

Türkiye pazarı de çoğu ülkenin de olduğu gibi kendine has özelliklere sahip. Amazon da Türkiye’ye gelip bizden biri olacaksa bu özelliklerle baş etmek durumunda kalacaktır. Malum zaman “kullanıcı deneyimi” zamanı. Kullanıcıların isteklerini göz ardı edemeyecekler diye tahmin ediyorum. Bu konu bahanesiyle bu Türkiye e-ticaret dünyasındaki farklılıklara ve hatta ilginçliklerin bazılarına göz atalım istedim.

Taksitli alışveriş

Türkiye pazarında kimsenin karşı çıkamayacağı yegane fenomen nedir derseniz taksitli alışveriş desek kimse itiraz etmez sanıyorum. Sebepleri ayrı bir tartışmanın konusu ama burda insanlar taksitli alışveriş yapıyorlar. Bunu sunmak istiyorlarsa yazılımın buna göre düzenlemesi gerekecektir. Daha önce yaptılar mı bilmiyorum, ben hatırlamıyorum ama inanın çok kolay değil. Amerika’daki kredi gibi değil, taksit farklı bir mekanizma, siz hesaplıyorsunuz, çalıştığınız ve anlaştığınız bankaya göre taksit oranlarınız değişebiliyor, ayrıca çok fazla banka var ve her banka için farklı taksit stratejileri, zamanla değişen oranlar ve taksit sayıları Türkiye ticaret sisteminin çok önemli bir parçası. Hatta çoğu zaman bu taksit sayıları “kampanyanın kendisi” olabiliyor.

Artı Taksitli Alışveriş

Artı taksit ise bambaşka. Bunu her görüşmede gülümsemeyle anlatıyorum:) Bu konu yine “yaratıcı” perkende + bankacılık çözümlerimizden biri. Banka ile anlaşması gereği internet sitesi 3 taksit yapabiliyor ama banka kullanıcıya kendi insiyatifi ile +3 taksit de kendi yapıyor. Tabi bu durumu bir pazarlama avantajına çevirmek isteyen internet sitesi taksit opsiyonlarında (3+3 = 6) şeklinde göstermek istiyor. Bu ise yazılımsal olarak ilgiç çözümlemelere sebep oluyor. Veritabanınızda 3 taksit satırı için, müşteriye kaç taksit gösterileceğini (3+3 artı taksit), hesaplanırken kaça bölüneceğini (6) ama aslında bankaya kaç taksit gönderileceğini (3), kampanyanın ne zamana kadar geçerli olacağını, faiz oranını (hala faiz oranı var mı!) kampanya mesajını ayrı tutup ekranda ayrı ayrı göstermeniz gerekiyor. Bunun yanında bir de bankalar bu artı taksitten aylık faydalanma limiti getiriyorlar. Ve ödeme aşamasında müşterinize 3+3 diye gösterdiğiniz taksidi artı taksidi işletmeden 3 taksit yapıp geçiyorlar ve size de hata dönmüyorlar. Artık iptaller ve şikayetler sizin sorumluluğuzda tabi. Dahası bu artı taksit kampanyaları bazen sadece seçili ürünlerde, bazen seçili kategorilerde yapılması gerekebiliyor. Bu pazara ayak uydurmak istiyorsanız yazılımınızın da bununla başa çıkabilmesi gerekiyor.

Artı taksit eskisi kadar popüler değil, Amazon’un da kullancağını düşünmüyorum ama bugün artı taksit olarak hayatımıza giren kurgu yarın başka bir yaratıcı finansal kampanya ile tekrar internet sitelerinde kendini gösterebilir.

Farklı taksit mevzuatına tabi ürünler

Bu konu ise çözümü gerçekten zor bir konu. Cep telefonunda taksit yapılamıyorken, beyaz eşyaya 9'a varan taksit yapılabiliyor. Kurumsal alımlarda ise bu 24 aya kadar çıkabiliyor. Bunun için birçok site bu ürünleri aynı anda aldırmıyor. Yani cep telefonu ile buzdolabını aynı anda alamıyorsanız, teker teker almanız gerekiyor. Hasbelkader bu ürünleri aynı anda sepete atarsanız sistem ya sizi uyarıyor, “bak bu ürünleri beraber alırsan uygun en düşük taksiti yaparım” (yani peşin) veya “aynı anda bunları sepete atamazsın, lütfen diğerini çıkar”! Dahası kurumsal kredi kartınız varsa cep telefonunu 9 taksitle alabiliyorsunuz. Tabi bunu kullanıcıya anlatmak, bu süreçleri yürütmek oldukça zor ve çoğu sitede yönlendirme olmadığı için kullanıcılar hissi kablel vuku ile kurumsal taksit yapmanın yollarını arıyorlar. Çoğu başaramıyor ve sonra tabi gelsin checkoutta exitleri, gelsin re-marketing ile müşteriyi tekrar siteye sokma kurguları, gelsin abandoned cart mail otomasyonları. Bunlar karmaşık süreçler ve tasarımcı / yazılımcılara ilginç bir süreç tasarımı görevleri çıkartıyor. Üstelik bu mevzuatlar 6 ayda bir değişiyor. 2 ay boyunca geliştirdiğiniz tüm düzenlemler 6 ay sonra çöp olabiliyor.

Kayıtsız, süreçsiz iade alışkanlığı

Markalar iade işlemlerini doğru düzgün takip etmek için iade süreçleri tasarlıyorlar, faturaların arkasına direktifler basıyorlar, satış sayfalarında iade başlatma linkleri ve ekranları yapıyor. İstiyorlar ki depolarına iade ürünleri gelince hangi sipariş için gelmiş, neden kaynaklanmış takip edip, daha iyi hizmet versinler. Ama kullanıcılar ürünü bunlara aldırmadan istedikleri bir kargo şirketi ile kayıtsız, haber vermeksizin beğenmedikleri ürünleri geri gönderiyorlar. halbuki e-ticaret sitesinin ücretsiz iade süreci anlaştığı kargo ile geri gönderilirse “ücretsiz”. Hatta bazı internet siteleri karşı ödemeli kargoyu kabul etmiyor, geri gönderiyor. Bu da müşteriyi kızdırıyor, dahası “ücretsiz iade” mevzuatına da uygunluğu tartışılır. Bu alışkanlık sadece bize özel değil ama yönetmek, özellikle büyük hacimlerde çok kolay değil.

İlla belirli bir kargo şirketi ile ürünlerinin iletilmesi isteyen kullanıcılar

Böyle bir kitlenin varlığı yadsınamaz bir gerçek. Kargo şirketlerinin hizmet saatleri çalışma saatleri ile çakıştığı için kullanıcı evine yakın bir kargo şirketi ile teslimatta ısrarcı oluyor, bazen bu tercih etmeme sebebi oluyor. Bu da birçok kargo şirketi ile çalışma gereksinimi ve müşteriye seçenek sunma mecburiyeti getiriyor. Farklı seçenek sunma Amazon’un ilk gününden bu yana sunduğu bir özellik olsa da kargo şirketlerinin standart bir API’sinin olmaması, çok farklı ve düzgün çalışmayan sistemlerinin olması sebebiyle yazılım bakım maliyetleri artırıyor ve müşterinin karşılaşabileceği hata oranlarını yükseltiyor. Belki de Amazon burda bir gücü ile bir yaptırım uygular ve kargo şirketleri sağlıklı ve standartları olan sistemler geliştirmek zorunda kalırlar.

Kargonun gitmediği bölgeler

Dünyanın heryerinde olan bir konu olsa da ve Amazon’un hali hazırda bunun için geliştirdiği özellikleri olsa da pazarın ilgi çekici özellikleri arasında saymadan geçmek istemedim. Kargo şirketi bazında belirli bölgelere ürün gönderimi yapılamıyor. Ama bazen bu kurgular çok daha ilginç olabiliyor. Bazen anlaşmalar belirli bir tutara kadar bu bölgelere bu kargo seçeneğini göster ama belirli bir tutardan sonra gösterme, belirli ürünleri sadece bu kargo taşısın ama toplam tutar bunu geçerse bunlar da taşıyabilir, belli desi ve kg aralığında bu bölgeleri gidebiliriz ama daha üstünde gitmiyoruz gibi karar ağaçları oluşmaya başlayınca tabi analistler, yazılımcılar göreve çağırılıyor.

Kargo dolandırıcılığı

Bu konu işte bize has bir kısır döngü. Dolandırıcı başkasının adına çalıntı kartla ve sahte bir adrese sipariş veriyor. Kargo evin adresini bulamayınca şubeye götürüyor, uyanık dolandırıcı kargo şubesinden sahte kimlikle kendisi ürünü almak istiyor. Burda kargo ürünü verirse sorumluluk Kargoda. Çünkü mevzuat gereği uzak mesafeli satış süreci verilen adrese teslim edilirse tamamlanmış oluyor. Diğer türlü tamamlanmamış oluyor. Kartın sahibi itiraz edince gelsin charge-back’ler, yasal incelemeler, kargo ile firma arasında hukuki süreçler vs. Sonuçta e-ticaret sitesinin maddi bir sorumluluğu olmasa bile mutsuz müşteri, dolandırıcılığa alet olan bir site, muhtemel bir kriz engellenemiyor.

3D şifresi dolandırıcılığı

Bu ise gerçekte Türk dolandırıcılığının yaratılıcığının güzel örneklerinden. Yine geçmişte gerçekleşen bir örnekten gitmek isterim. Dolandırıcı “50% indirimli elektrik faturası, sigorta primi, sgk ödemesi yapılır, ödemenizi bizim üzerimizden yaptın daha az ödeyin” konulu bir site açıyor ve adwordste reklam veriyor ve kullanıcı internet sitesindeki sgk, igdas, bedaş logolarına güvenerek adını soyadını, cep telefonunu ve kart numaralarını forma giriyor. dahası sitede “3D ile güvenle ödeyebilirsiniz” yazıyor. Bilgiler dolandırıcının önüne düşüyor. Dolandırıcı kart bilgileri ile başka bir e-ticaret sitesinden 15 sn içinde alışverişi tamamlıyor (burasını nasıl yapıyor sormayın, hazır sepet mi tutuyor, el çabukluğu mu bilmiyoruz) tabi e-ticaret sitesi cep telefonuna gelen 3d şifresini istiyor. Uyanık dolandırıcı da kendi sitesinde formu dolduran kullanıcıya kullanıcının kartının bankasının 3d şifre girme ekranının aynısını gösteriyor(yalnız burda emek var, her banka için ayrı bir 3d şifre ekranı geliyor). Hiçbişeyden haberi olmayan kullanıcı o şifreyi de giriyor. Tabi kullanıcı yukarda url’ye hiç dikkat etmiyor. Bahsettiğim kullanıcı tipi için “URL” hiçbişey ifade etmiyor zaten. Şifreyi de alan uyanık kendi siparişindeki ekrana bu şifreyi de giriyor ve sipariş tamamlanıyor. Kullanıcıya sms olarak e-ticaret sitesinden yaptığı alışveriş ile ilgili sms geliyor ama bundan bile süphelenmeyenlerin sayısı çok fazla. dolandırıcı kullanıcıya yalandan bir başarıyla ödediniz ekranı gösteriyor ama artık bunun bir önemi yok. Mevzuat gereği 3d ile tamamlanan siparişlerde sitenin bir sorumluluğu yok ama yasal süreçler hukuki mevzualar hep baş ağrıtan süreçlere dönüyor. Gelsin IP’ler, gitsin sepet logları vs.

Her bankanın farklı yazılım altyapısı

Bu bilinen bir problem ve bunun için önlerinde 2 seçenek var. Ya bir Türkiye’deki her banka ile entegre çalışabilen ödeme sistemi sağlayıcı şirketlerden biri ile çalışacaklar ki bu durumda ekstra komisyon oranları için pazarlık etmeleri gerekecek veya her bankanın sistemine teker teker yazılım entegrasyonu geliştirecekler. Bankaların ödeme sistemlerin bir standardı yok ve hepsi için ayrı ayrı süreçler geliştirmeniz gerekebiliyor. Bir yaptığınız kurgu diğerinde çalışmayabiliyor. Bu da yazılım geliştirme ve bakım anlamında maliyet oluşturacaktır.

Farklı KDV oranları

Dünya’nın heryerinde farklı vergi oranları ile ürünler satılıyor. Bu yüzden bir sıkıntı çıkacağını düşünmesem de Türkiye’ye has vergi gösterimleri Amerika’lıların kafasını karıştırabilir.

E-Arşiv & E-Fatura

Yeni getirilen mevzuat ile internet siteleri elektronik ortamda fatura kaydetmek zorundalar (e-arşiv) Bunun için Gelirler İdaresi Başkanlığının sistemlerine entegrasyon sağlanılması gerekiyor. Bunun için entegratör firmalar var ama onlara entegre olmak da başlı başına bir büyük süreç olabiliyor. Bunun yanında E-fatura mükellefiyseniz diğer e-fatura mükelleflerine e-fatura kesmek durumundasınız. Bu da fatura kesen yazılım sürecinde ayrıca bir sorgu, bi karmaşıklık oluşturuyor. Bu da Türkiye pazarında çalışmanın getirilerinden biri.

Paketlenmemiş, içeriği standart olmayan paketli ürünler

Özellikle süpermarket kategorisinde ürünlerin tamamı paketli değil ve paket miktarları, gramajları ve içerdiği adetler standart olmayabiliyor. Bu durumlar için provizyon, iade veya fazladan çekim gibi stratejiler geliştirmek gerekiyor. Amazon’un bu konuda zorlanacağını düşünmüyorum ama Türkiye e-ticaret ekosistemi için de not olarak bunu eklemek istedim.

Bunlar ilk etapta aklıma gelenler. Detaylı bir çalışma yapsak bu örnekleri çoğaltmak çok da zor değil. Bunun için umarım yerel deneyim ile ilgili iyi bir danışmanlık almışlardır. Bu problemlerle yıllardır yüzleşiyoruz ve hepsi için de çözümler geliştirdik ama bu tecrübenin oluşması çok kolay olmadı. Bizim gibi yerli deneyim ve teknoloji firmalarından bir noktada faydalanmalarını öneririm.

Yazıya katkıda bulunmak isterseniz bana yazın lütfen, yorumlarınızı da bekliyorum.

Operasyon

Platform ve pazarlama yanında operasyon tarafında da iyi çalışan bir yapının olması gereklidir. Klasik finansal ekiplerin yanında müşteri deneyimine etkisi olacak operasyonel ekipleri 4 başlıkta ele alabiliriz.

1. Kategori Yönetimi & Satın Alma & Yönetim

İşinizi ve iş-modelinizi yaşatan ekiptir. Fiyat stratejiniz, kampanyalarınız, sattığınız ve satmadığınız ürünler, marka anlaşmaları, lojistik anlaşmaları, finansal anlaşmalar kısa ve uzun vadede karlılığınızı doğrudan belirleyen etkenler olacaktır. Özellikle, en uygun dönemde en uygun kampanyayı planlayabilmek, yaratıcı kampanya modelleri geliştirebilmek, pazarlama iç görüsüne sahip olmak bu ekip için fark yaratmanın anahtarı olacaktır.

2. Müşteri İlişkileri

Kullanıcılar için iyi bir alışveriş deneyimi, iyi bir müşteri ilişkileri ile doğru orantılıdır. Müşteriyi doğru bilgilendirebilecek, sorunları anlayıp çözüm geliştirebilecek, gerektiğinde inisiyatif alabilecek bir ekip müşteri memnuniyetinde etkili olacaktır. Bunun yanında yazılımda bu süreçlerin iyi düşünülmüş, ekibin müşterilere yardımcı olabilmesi için gerekli yeteneklere sahip olması (kampanya kodu yaratabilmek, indirim yapabilmek, siparişte düzenleme yapabilmek, müşteri ile birlikte paralelde siparişi tamamlayabilmek, telefonda ödeme yapabilmek vs.) gerekiyor. Müşteri ilişkilerinde sorunun çözümü kadar, müşteriye en hızlı şekilde dönüş yapılmasının önemli olduğunu birim yöneticileri tarafından unutulmamalıdır.

3. Sipariş Yöneticileri & Lojistik

Siparişler oluştuktan sonra en hızlı şekilde değerlendirilip işleme alınması, ürün toplama ve depo yönetimi süreçlerinin sorunsuz ve hızlı olması daha sonra oluşacak müşterinin olumlu geri bildirimlerinde ve tekrar alışveriş kararında çok etkili olacaktır. Bunun için buradaki yapının hem yazılım altyapısı hem de ekip yapısı olarak yeterli ve yetenekli olması gerekiyor. Sipariş işleme sürecinde yaşanacak terslikler bütün çabalarınızı boşa çıkartabilir. Bu süreçlerde getireceğiniz doğru çözümler de bir o kadar sizi rakiplerinizden ayırabilecektir. Kullanıcılar alışveriş yaptığı firmalara verdikleri puanların büyük kısmını (iyi veya kötü) sipariş süreçlerinde yaşanan durumlardan dolayı verirler, birim yöneticileri bu bilgiyi asla unutmamalıdır.

4. İçerik Yönetimi

İçerik yönetiminin diğer görevler kadar sofistike olmasa da operasyon içinde çok önemli bir yeri vardır. Ürünlerin girişi, bilgilerin ve açıklamaların oluşturulması ve benzersiz olması, görseller, fiyat-stok yönetimi bu ekip tarafından yapılmaktadır. Bunun yanında stratejiye göre sürekli içerik üretmek de gerekecektir. Uzman görüşleri, öne çıkartılan ürünler, listeler, birlikte satılabilecek ürünler gibi içeriklerin üretilmesi dönüşümü artırmanın yanında sitede kalma süresini ve dolasıyla marka etkisini arıtacaktır. Ayrıca özgün içerik, SEO performansı için olmazsa olmazdır.

E-Ticaret Yönetimi & Ekipler & Görevler — 101 / Operasyon was originally published in Positive A Digital Approach on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Teknoloji odaklı bir sektör olduğu için aslında en başından beri e-ticaret yöneticileri ve yönetim ekipleri teknoloji tabanlı oluyordu veya işletme & satış tabanlı yöneticilerin teknolojiye meraklı olanları bu mevkiye yönelik evrim geçiriyorlardı. Şimdi tek bir girişimciden, çok kanallı zincir mağaza perakendecilere kadar her yöneticinin e-ticaret kavramları ve süreçleri ile ilgili fikri olması ve e-ticaret birim yöneticilerinin de oluşturacakları ekip ve görevlerine hakim olması gerekiyor.

E-ticaret yönetimini 3 ana başlık altında inceleyebiliriz;

1. Marketing
2. Platform (Altyapı)
3. Operasyon

Derinlemesine incelendiğinde her bir başlığın altında çok fazla alt başlık bulunacaktır. Uzman bir e-ticaret yöneticisinin bu konuların her birinde tecrübesinin olması gerekmekte. Yeni başlayacaklar ve genel olarak kavramlar ile ilgili fikir sahibi olmak isteyenler için başlıkları aşağıdaki şekilde açabiliriz.

Marketing

Pazarlama tarafında markanın pazarlama stratejisinin oluşturulmasının yanında organize edilmesi gereken 2 önemli konu var. SEO ve ücretli pazarlama.

A. SEO (Search Engine Optimization)

Yani arama motoru optimizasyonu, e-ticaret siteleri için en önemli konulardan biridir. Çünkü doğru yöntemler izlendiğinde en yüksek trafik kaynağı arama motorundan gelecektir. Geliştirme ve güncelleme çalışmalarının dışında ayrıca bir maliyetinin olmaması (organic) da bu kanalı daha da önemli yapıyor. SEO tarafında sürekli bir gelişme söz konusu, arama motorunun site içeriğini değerlendirme algoritmaları sürekli gelişiyor. Ayrıca siteye yeni içerik eklenmesi ve sezonsal strateji değişikliklerinde, SEO performansı için de sitede düzenlemeler yapılması gerekiyor. Burada yazılım altyapısının bu düzenlemelere izin vermesi kadar SEO uzmanının yönlendirmeleri de çok önemlidir. SEO uzmanlığı için danışman firmalar ile çalışılabilir veya ekip içinde de SEO uzmanı barındırılabilir. Ayrıca bir uzmanla çalışmak site dışındaki (off site SEO) SEO çalışmaları için de yararlı olacaktır. Tüm bunların yanında best practice’ leri uygulamak bile performansı artıracaktır.

B. Paid marketing (ücretli pazarlama)

1. SEM (Search Engine Marketing)
   Arama motoru pazarlaması, kısaca, aranan kelimelerde reklam alanlarında görünmek için arama motoruna ücret ödenmesi olarak açıklanabilir. Google’ın reklamları yönetmek için Adwords servisi var. Kendiniz veya ekibiniz bu reklamları kurabilir ve düzenleyebilirsiniz. Burada uzmanlık bu reklamları optimize ederek daha az bütçeyle daha çok trafik yaratmak. Reklamları organize edebilmek için birçok kriter var. Tıklama başına maliyetleri düşürmek için kelimelerde rekabet, zaman planlaması, negatif kelimeler, lokasyon yönetimi, maksimum teklif, bütçe optimizasyonu, yayınlanma kanalı (mobil, tablet, desktop ) gibi birçok kritere göre yapılacak takip ve optimizasyonla mucizeler yaratılabileceğini görebilirsiniz. Tüm bunların yanında kullanıcıya tıklatacak doğru söylemi reklama metni alanına yazmak tıklanma oranlarını artıracaktır.
2. Performance Marketing
   E-ticarette süreçlerin gelişmesi ile birlikte performans üzerinden maliyetlendirme yapan reklam kanalları oluştu. Performans marketing şirketleri size kazandırdıkları üyelerin yaptığı ciro üzerinden belirli yüzdeler ile komisyon alırlar. E-ticaret yöneticileri için çok mantıklı bir durum. Buradaki püf noktası ise, hangi kullanıcının satışı hangi kanala yazılacağının belirlenmesi. Örneğin; bir kullanıcı, bir reklamdan ilk defa sitenize giriyor, ilk gelişinden sonraki birkaç gün içinde başka bir reklamdan tekrar geliyor, bu kullanıcının satışını hangi kanala komisyonlandırılacağı önemli. Farklı performans pazarlama networklerinin farklı modelleri var. İlk girişi 15 gün süreyle kendine yazan da var, sadece yönlendirilen anda (sessionda) yapılan satışları kendine atayan da var. Bunu süreçlere başlamadan önce belirlemiş olmak gerekiyor. Ayrıca bir de reklam stratejisini, yayın yerini ve reklam görsellerini bu ağlar kendileri ayarlıyorlar. Sırf satış gelecek diye markanızla uymayan bir reklamın yayınlanmasını istemiyorsanız reklamlarınızın yayınlanmayacağı yerleri de baştan anlaşmak ve reklamları sürekli kontrol etmek gerekecektir.
3. Display Ads
   Bildiğimiz internet reklamları, bannerlar. Akıllı arama motoru reklamları ve performans pazarlama kanalları işin içine girince artık eskisi kadar popüler değiller. Biraz daha mass ve genellikle optimize edilemiyor. Yani siteye 15 günlüğüne banner koyuyorsunuz, duruyor. Genellikle click başına olmadığı için de nispeten daha pahalı oluyor. Ama iyi bir strateji ve medya satın alması ile çok yüksek trafik alınabilir. Bunun çok başarılı örnekleri var. Network’e hakim olunması gerekiyor, onun için strateji tarafında dijital ajanslar veya dijital medya ajansları ile çalışılabilir.

bölüm 2: Platform için tıklayınız

E-Ticaret Yönetimi & Ekipler & Görevler— 101 / Marketing was originally published in Positive A Digital Approach on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.

Platform

Platform elinizdeki en önemli araçtır. Her şeyi onunla yapacaksınız veya yapamayacaksınız. Kullanıcının tasarladığınız deneyimi yaşadığı arayüz, marketing araçlarının çalıştığı ortam, oluşturduğunuz tüm stratejilerinizi uygulamak için kullanacağını yapıdır. Kısacası düşündüğünüz her şeyi yapabilmenizi sağlayan araçtır. Bunun için platformu oluştururken çok dikkatli olmalısınız. Ancak daha da önemlisi, onu sürekli geliştirmeli ve optimize etmelisiniz. O yüzden içeride kuracağınız ekibin bu süreci yönetebilmesi, yazılım desteği aldığınız şirketin de bu konuda yetenekli, hızlı ve tecrübeli olması çok önemlidir. Platform başlığında ele alınması gereken çalışmaları bu konularla ilgili ekipleri aşağıdaki başlıklarda toplayabiliriz.

A. Kullanıcı Deneyimi Tasarımı

Eskiden siteler yapılır ve kullanıcıların tasarladığınız süreci anlamaları beklenirdi. Şimdi ise siteler, hedef kitledeki kullanıcının algısına, karakterine ve yeteneklerine göre planlanıyor. Kullanıcı deneyimine yönelik süreçleri ve arayüzleri tasarlamak yüksek dönüşüm oranlarında çok etkilidir.

1. Süreç Tasarımı
   E-ticarette alışveriş süreçleri her ne kadar standart gibi görünse de kendi işi yapış şeklinize ve kendi müşteri profillerinize göre süreçleri mutlaka en baştan ele almalısınız. Bu süreçler, checkout (ödeme hunisi), siparişin verilişinden teslime kadarki sipariş süreci, iade süreci, kargolama süreci, siparişte düzenleme, sevkiyat takibi, ürün önerisi gibi genel ve özel süreçler olabilir.

1. Arayüz Deneyimi Tasarımı
   Son zamanların en popüler konularından olan arayüzdeki kullanıcı deneyiminin tasarlanması, müşterilerin belirlediğiniz performans kriterlerine uygun bir deneyim yaşamaları için arayüzün tasarlanması olarak tanımlanabilir. En hızlı sipariş, en yüksek sepet ortalaması, en iyi geribildirim, en çok ün gibi farklı farklı olabilir. Arayüzde yer verdiğiniz komponentler, layouttaki bölümler, bilgi mimarisi, navigasyon ve kategori yapısı bu aşamada karar verilmesi gereken önemli konular arasındadır. Ancak kullanıcı deneyimini tasarlarken, platformun teknolojik yeteneklerine, kullanıcıların cihazlarına, marka mesajına ve SEO uygulamalarına dikkat etmelisiniz yoksa kullanıcı deneyimini artırayım derken başarısız bir girişimde bulunmuş olabilirsiniz.
2. Arayüz Grafik Tasarımı
   Kullanıcı deneyimi tasarımının son basamağında arayüzün görsel tasarımı vardır. Marka mesajı, kullanılabilirlik, cihaz uyumluluğu, kullanıcıların internet kullanım alışkanlıkları ve tasarım trendleri dikkate alınarak arayüz tasarlanmalı. Arayüz tasarımı ekibi içeriden veya dışarıdan olsun iş kolu, ürün grupları ve sektörel algılara göre hazırlık yapılmalı, takip edilecek tasarım trendine de buna göre karar vermelidir. Farklı cihazlara göre tasarımı planlamak ve tasarımları bu doğrultuda yapmak bu adımın püf noktalarındandır.

B. Yazılım Geliştirilmesi & Destek

Yazılımı ister dışarıda geliştirmiş olun, ister hazır platform kullanıyor olun, isterseniz de kendi iç yazılım ekibiniz ile geliştiriyor olun, bir e-ticaret sitesi yöneticisi olarak elinizdeki uygulamanın hangi süreçleri barındırdığını bilmeniz gerekiyor. Yazılım çok detaylı incelenebilir, modüller, mimari yapısı, özellikler, esneklik, performans gibi açılardan ayrıca ele alınabilir. Basitçe yazılım geliştirme süreci bu 4 başlıkta incelenebilir.

1. Frontend Kodlama
   Tasarlanan arayüzlerin, kullanıcının sahip olduğu tarayıcıda çalışacak şekilde kodlanmasıdır. Yani basit anlatımıyla HTML haline getirilmesidir. Buradaki önemli nokta da, yine süreçler ve tasarımda olduğu gibi frontend’in de kullanıcının deneyimini iyileştirecek şekilde kodlanması gerekliliğidir. Ayrıca tasarımda planlanan deneyim iyileştirici aksiyonların da uygulanabilmesi için yetenekli frontend coder’ lar gerekiyor. Bunun yanında mobil desteği, responsive kodlama, dokunmatik kullanıma hazırlık (tablet ve telefondaki deneyime hazır olarak), SEO’ ya yönelik yapısal düzenlemeler bu konunun püf noktalarıdır. Kötü kodlanmış frontend bütün tasarımınızı ve kullanıcı deneyimi tasarımlarınızı boşa çıkartabilir.
2. Backend Geliştirme
   Backend kısaca yazılımın kendisidir. Frontend’ in oluşturduğu statik html’lerin çalışır hale gelmesini sağlar. Yönetim arayüzlerinin geliştirilmesi, süreçlerin çalışması, güvenlik, performans, esneklik, sunulan özellikler hep backend geliştirme sürecinde ele alınan konulardır. Backend tarafında hızlı ve tutarlı geliştirme ve sonrasında da güncelleme yapabilmek için mutlaka bir framework üzerine kurulmuş olması gerekmektedir. Frameworkler hızlı-tutarlı geliştirmenin yanında, dokümantasyon ve yazılım kuralları açısından genişleyebilir ve sürdürülebilir bir ekip kurmak için en etkili yoldur. Geliştirme aşamasında kullanılmayacak olsa da ne kadar çok fonksiyona sahip olduğu değil, fonksiyonların işi tam kapsaması ve işe göre özelleştirilebilmesi çok daha önemlidir. Ayrıca yerel mevzuat, iş yapış şekillerine uyarlanabilirlik oldukça önemlidir. Özellikle Türkiye’deki bankacılık & finans ve mevzuatları çok karmaşık ve değişkenkir. Backenddeki yapının da buna uyarlanabilir olması gerekiyor. Bu aşamada da yerli know-how’ ın önemi öne çıkıyor. Positive olarak 12 yıldır kendi geliştirdiğimiz framework üzerinde geliştirdiğimiz e-ticaret projelerinde sürdürülebilirlik ve genişleyebilirlik odaklı geliştirme yapıyoruz.
3. ERP & Muhasebe Entegrasyonları
   İşin finansal yönetimi ve ön muhasebe tarafında çoğu zaman var olan süreçlere entegre olmak çok önemlidir. Özellikle perakende tarafında da hizmet veren markalar için var olan stok & fiyat yönetim süreçleri e-ticaret sistemleri ile entegre çalışmak durumundadır. Stok, fiyat, satış iade ve lojistik süreçlerinin 2 taraflı paylaşılması, bu paylaşımın stabilitesi, loglanması, hata kontrolleri ve olası hataların düzeltilmesi ERP entegrasyonlarının püf noktasıdır. Her markanın kendine ait stok-fiyat & faturalandırma süreçleri vardır. Onun için tek bir reçete ile entegrasyon sağlamak doğru değildir. Her süreç dikkatlice ele alınmalı, tüm olasılıklar dikkate alınarak planlanmalıdır. Burada da entegrasyonu yapan ekibin tecrübesi ön plana çıkacaktır.
4. 3rd Party Uygulamalar
   Tüm yazılım ve platform geliştirme süreçlerinin yanında üçüncü parti uygulamaları da sistemlere dahil etmek gerekecektir. Örneğin; Google Analytics gibi bir ziyaretçi analizi sistemini platform içinde geliştirmek aşırı pahalı ve bakımı imkansız olacaktır. Ödeme sistemlerinin kurulması, canlı chat uygulamaları, fiyat karşılaştırma sitelerine entegrasyonlar, performans pazarlama & remarketing networkleri ve pazaryeri siteleri ile veri paylaşımı, analiz — verimlilik takibi araçları gibi birçok yararlı üçüncü parti uygulamalarının sürecin bir noktasında mutlaka devreye girmesi gerekecektir. Buradaki önemli detay, yazılımın entegrasyonlara uygun olması ve bunu yapacak ekibin entegrasyonlar konusunda tecrübeli olmasıdır. Tecrübesiz bir ekip ile en basit entegrasyon bile aylarca sürebilir.

C. Optimizasyon

Tasarım ve platformun geliştirmesi tamamlandıktan sonra mutlaka, oluşan kullanıcı verilerine göre süreçlerde iyileştirmeyi planlamak gereklidir. Onun için bu noktada mutlaka önceden kaynak ayırmış olmalısınız. Optimizasyon süreci, kullanıcı deneyimini ve dönüşümü artırmak odaklı; tasarımda, işleyişte, yazılımın özelliklerinde geliştirme yapmak şeklinde tanımlanabilir. Arayüzde değişiklik yapmak çok etkilidir ama kullanıcı deneyimini ve dönüşümü sadece arayüzde tasarımsal değişiklikler yaparak artırmaya çalışmak eksik bir çalışma olacaktır. Bu konuyu, SEO, fonksiyonellik, içerik, müşteriye sunulan fayda gibi her açıdan değerlendirmek çok daha büyük verimlilik artışlarıyla sonuçlanacaktır. Bu kararları verirken uzman iç görüsü, tecrübesi, analitik araçlarından toplanan sayısal veriler, kullanıcı testleri, gerçek trafik üzerinde yapılan A/B testlerinden yararlanabilirsiniz.

Bölüm 3 : Operasyon için tıklayınız

E-Ticaret Yönetimi & Ekipler & Görevler — 101 / Platform was originally published in Positive A Digital Approach on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.