<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Marta Potiuk on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Marta Potiuk on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@daleko?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*dEF_ot4wkdS3TToU.</url>
            <title>Stories by Marta Potiuk on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@daleko?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 13:45:19 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@daleko/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Nowy Jork, czyli sztuka (mięsa)]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/nowy-jork-czyli-sztuka-mi%C4%99sa-3c119d0d3ce0?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3c119d0d3ce0</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 29 Aug 2019 21:03:56 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-29T21:03:56.141Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Każda wycieczka do Nowego Jorku musi oczywiście obejmować podróż przynajmniej na Liberty Island, żeby zobaczyć Statuę Wolności. Pechowcom rozkład zajęć (bo akurat tylko ja jestem tu wyłącznie turystycznie, Jarek jest jednak głównie zajęty) pozwolił na zaplanowanie jej w jedyny w tym tygodniu pochmurny i deszczowy dzień. Ale sam posąg robi wrażenie. Czy ktoś wie, że posąg jest nieco niższy niż postument? Statua została wykonana we Francji, a piedestał wybudowano oczywiście w USA, za pieniądze ze zbiórki publicznej. Po przybyciu statui (przyszła w częściach, montowano ją na miejscu) wyszła na jaw różnica między systemem metrycznym a imperialnym, który Ameryka nadal stosuje, mimo że królowi Anglii za panowanie podziękowali. Bardzo wiele ciekawych informacji wynieść można z bezpłatnego muzeum na wyspie, warto też skorzystać z “<em>ranger talk”</em> — krótkiej wycieczki wokół Statui prowadzonej przez strażnika parkowego (podobnie jak w Filadelfii, wyspa ze Statuą ma status parku narodowego zarządzanego przez National Park Administration). Na Statuę nie wchodziliśmy, bo bilety z jednodniowym wyprzedzeniem były już niedostępne, a o tym, kiedy będziemy mogli zrobić tę wycieczkę, zadecydował rzeczony rozkład, który kształtował się z dnia na dzień. Jeśli ktoś chciałby tam popłynąć, musi to zaplanować wcześniej, nawet o kilka miesięcy wcześniej, gdyby chciał kupić bilet z wejściem na koronę — obecnie można kupić takie z terminem na listopad. Dla zainteresowanych: teoretycznie, bo zwiedzających tam nie wpuszczają oczywiście, da się wejść w ramię Statui aż do pochodni — w jego wnętrzu jest drabina.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WuQPuKJQvrvMdYe3ZxCb8Q.jpeg" /></figure><p>O nowojorskich muzeach można oczywiście napisać książkę. Nie napiszę tu książki, ale zacznę od tego, że MOMA (Metropolitan Museum of Modern Art) jest obecnie w trakcie renowacji i jest nieczynna do października. Tym większy był mój żal, bo miałam okazję być w analogicznym SF MOMA w San Francisco, wyszłam zachwycona i przekonana, że skoro tam jest tak fajnie, to co dopiero musi być w Nowym Jorku. W Nowym Jorku wszystko jest wszak większe i wspanialsze.</p><p>Metropolitan Museum of Art to może niekoniecznie Luwr (skądinąd dobrze, Luwr jest koszmarnie ogromny), ale na ładnych kilka godzin zwiedzania nastawić się trzeba. Weszłam przed 13.00, wyszłam o 16.10. Skonana, ale warto było. To, co się tam znajduje, jest naprawdę imponujące. Na przykład sale z uzbrojeniem — w jednej z nich na środku na koniach jedzie grupa rycerzy. To znaczy jechaliby, gdyby to byli rycerze, ale to same zbroje w stanie idealnym.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LCWsWpgOH2ZRRw2NBLrvKg.jpeg" /></figure><p>Ekspozycja wnętrz zawiera wnętrza, czyli meble, detale dekoracyjne, porcelanę, zastawę stołową. Całych salonów, takich jak ten z błękitnymi meblami na zdjęciu, jest tam chyba kilkanaście. Naprawdę można zgubić głowę. A w dziale sztuki amerykańskiej można zobaczyć cudowny salon w letniej willi nad jeziorem w stanie Minnesota z lat 1912–1914.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_GxuZ2JAW8_c6lEDnIWNKg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mng8hXkDPm9H9r8NHUTspQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*w8tfcJ_vfhvH-4lVInAjmg.jpeg" /></figure><p>Olbrzymie wrażenie robi też ogromna ekspozycja starożytności egipskich. Posągi i mumie, a nawet fragment świątyni (rozgrywa się w nim jedna ze scen najnowszego filmu Allena, jest dokładnie taki jak w filmie), nie zostały zrabowane, a zakupione (nie wnikajmy, za jaką cenę). Figurynki kotów i hipopotama są urocze.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fqqFjibBmwy-SJDBJy0VHQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SaADM23wbKkDRcrdcnP9uQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RGasuWAuwFK8w7ZvE6YfwA.jpeg" /></figure><p>W muzeach nowojorskich zasadniczo najważniejsi są jednak darczyńcy. Łatwiej znaleźć na ścianie nazwisko darczyńcy, że to galeria Eastmana czy skrzydło Morganów, niż informację, że tu mieści się sztuka średniowieczna, a tam sztuka ludów afrykańskich. Darczyńca ma oczywiście czuć się na wieki wieków pochwalony za swoją donację dla muzeum, ale skutkiem ubocznym jest to, że mimo mapek na papierze czy w telefonie ludzie się gubią i w kółko pytają strażników. Ja sama nie mogłam uwierzyć, że dzieła Rembrandta wystawiane są na poziomie niższym kolekcji Lehmana. U nas w Polsce co prawda jest tylko jeden obraz, ale niejaki Cuma oprócz tego obrazu wcześniej ukradł był drobiazgi ze skarbów Lehmana. Trzeba było jechać aż do the Met w Nowym Jorku, żeby wyszedł na jaw jeszcze jeden dowcip w scenariuszu Machulskiego. Te dwa portrety to Rembrandt w starszym wieku oraz Hendrikje Stoffels, jego służąca i kochanka, a także często modelka (“weź, zostaw, Hendrikje, co tam robisz, chodź tu i siadaj, to mi zapozujesz”). Patrząc na malowane przez niego portrety, zawsze się zastanawiam, co w czasie pozowania myślały osoby portretowane. Tyle można wyczytać z ich oczu…</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rxsZevoDBSY0nZuuLW7dfQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UMJO_MDAVFKpw4irJwSY6w.jpeg" /></figure><p>Z Muzeum Historii Naturalnej mam kłopot. W porównaniu do oglądanych wspaniałych placówek waszyngtońskich czy choćby The Met, to muzeum już mocno trąci myszką, jest pełne gablot, oświetlenie jest często bardzo liche. Poza tym ekspozycje przyrodnicze w postaci naprawdę starannie wykonanych panoram, ale z wypchanymi zwierzętami, w dzisiejszych czasach budzi mieszane uczucia. W jednej z panoram znajdowały się lwiątka… Imponujący hall zaraz przy wejściu głównym zajmuje stado słoni — też bynajmniej nie zrekonstruowanych, a zastrzelonych i wypreparowanych. Zastanawiałam się, czy brak oświetlenia to była kwestia awarii, czy może chodziło o to, żeby jednak je niespecjalnie eksponować. Oczywiście sprawa nie jest prosta, te eksponaty pochodzą z czasów przedwojennych i dawniejszych, kiedy polowanie na dzikie zwierzęta i ich preparowanie nie budziły sprzeciwu, bo to była normalna rozrywka i zwykły środek edukacji i ekspozycji muzealnej. W grę wchodzą też zapewne uregulowania prawne aktów darowizny, więc nie wiem, czy dałoby się choćby zamknąć to muzeum do reorganizacji, ekspozycję zwierząt wypchanych zostawić (bo jest faktycznie ogromna), ale z tabliczkami, że tak się robiło kiedyś, ale dziś już tak nie robimy.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LqKFAnfgpK8WlP5ZPLs3xQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*D5lbF8p0tj-DJmhk_8nShA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fdVke3-D2WJUe1dYKpwX6g.jpeg" /></figure><p>Jasnym punktem jest wystawa dinozaurów — w przenośni i dosłownie, bo się mieści w skrzydle z oknami ze światłem dziennym. Tu już są rekonstrukcje szkieletów — plastikowe, ale bardzo staranne. Mnóstwo informacji, wszystko podane jasnym, zrozumiałym językiem. I pełno dzieci, bo nic tak nie żre dzieci jak dinozaury. A na wystawie gadów można wreszcie się dowiedzieć, czy wąż ma ogon i gdzie go ma.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vMUvzyv_Oek0SZmQL0sbMQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fEqa-Nyu-5U_Xp-lPedKzA.jpeg" /></figure><p>Uwaga, budynek Muzeum Guggenheima nie jest tak śnieżnobiały jak na wszystkich zdjęciach! W Nowym Korku (tu wyjątkowo nie będę poprawiać literówki, jaką stale robię) to raczej niemożliwe. Muzeum jest zdecydowanie na ludzką miarę, tylko jeśli ktoś ma wrażliwy błędnik, odczuwa lekkie zawroty głowy. Być może jest to osobisty przypadek mój, bo raz, mam wrażliwy błędnik, dwa, poszłam za radą internetu i zaczęłam zwiedzanie od samej góry. W muzeum nie ma schodów, jest ono jedną wielką rampą podjazdową, wzdłuż której na ścianach wiszą obrazy. Większości ludzi sztuka współczesna się nie podoba, bo jest nie wiadomo o czym, ale ci, którym się ona podoba, mają tu po prostu raj. Mnie się najbardziej podoba abstrakcja, a tutaj można się nurzać w abstrakcji. Jak też i dowiedzieć się, że Vassily Kandinsky nie tylko abstrakcjonistą był.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7ewbJ-GqsS6nenlIPl6m5A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vUv8gNehjC_en02PBBnJRA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MXYsNHL-6FmCAy3DzzjE0Q.jpeg" /></figure><p>Na zakończenie zwiedzania (dla tych, którzy szli z góry, bo jeśli ktoś wspina się do góry, to na początku) niespodzianka przygotowana przez kuratorów. 74 obrazy różnych mistrzów (Picassa, Chagalla, Miro, Beuysa, Kandinsky’ego itd.) powieszone na ścianie w kilku rzędach obok siebie, ale bez numerków. Zwiedzający mogą wziąć do ręki specjalny katalog z odzworowaniem ponumerowanych obrazów na ścianie i z opisami — uwaga, obrazów nie powieszono w kolejności wg numerów! — i hola, samemu szukać i dopasowywać opis do znalezionego obrazu. Według opisu tej ekspozycji sztuka to również marka danego artysty, więc skoro już przychodzi się do muzeum, żeby zobaczyć Picassa (czyli markę), to trzeba sobie zadać trochę trudu i wyłowić jego obrazy samodzielnie, bez podpisów pod dziełami.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*F4P52kxYCrEuhoHHH6eiPA.jpeg" /></figure><p>Co jednak ma sztuka do mięsa? Nie, w Guggenheimie nie było instalacji o jedzeniu mięsa, natomiast tak, sztuka mięsa. Znaleźć w Nowym Jorku restaurację oferującą nieco szersze menu dla wegetarian niż ryba czy makaron z warzywami to naprawdę sztuka. Podobno Warszawa ostatnio została bardzo wysoko notowana w rankingu miast pro-wege — miło, że jest coś, w czym Nowy Jork nie jest największy i najwspanialszy.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3c119d0d3ce0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Półwysep Delmarva — wieś i cisza]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/p%C3%B3%C5%82wysep-delmarva-wie%C5%9B-i-cisza-8fecec9d89eb?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8fecec9d89eb</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 23 Aug 2019 21:58:42 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-24T00:04:38.351Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Po drodze z Nowego Jorku do Waszyngtonu można odbić lekko na południe. Wjeżdża się wtedy na półwysep niespecjalnie jakoś znany z lekcji geografii. Nazywa się Delmarva, bo podzielony jest między trzy stany: Delaware, Maryland i Wirginię (amerykański skrót nazwy tego stanu to “Va”). Od wschodu ma zatokę Chesapeake, a od zachodu — zatokę Delaware (ujście rzeki o tej samej nazwie) i sam Atlantyk. Jest to oaza ciszy, spokoju, spotkań z przyrodą, ale też i z historią. Znany w zasadzie lokalnie, choć przewodniki też go opisują jako właśnie takie spokojne miejsce na wypady weekendowe. Skonani waszyngtońskim upałem byliśmy naprawdę szczęśliwi, że na drodze i w planie podróży wypadło nam właśnie to miejsce.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/601/1*6B-jVfxdOo4vyq45BEEQyA.png" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zpd5COmOyZ_QLeZbsSEHUw.jpeg" /></figure><p>Zgodnie ze starą amerykańską zasadą znaną mi z Kalifornii — chcesz spotkać <em>wildlife (</em>dziką zwierzynę), idź na parking czy camping. W zasadzie wycieczka była do parku narodowego Assateague na atlantyckim wybrzeżu półwyspu, żeby zobaczyć żyjące tam dziko koniki. Nie są to oczywiście żadne tarpany, tylko żyjący na wolności potomkowie koni, które zdziczały. Legenda głosi, że pochodziły one z wraku statku, który się tu gdzieś rozbił pod koniec XVIII w., ale prawdopodobnie po prostu były to nadwyżki końskiej populacji, jakie miejscowi farmerzy rozpuścili na lagunowej wyspie Assateague, żeby nie płacić podatku od bydła. 77 koników w każdym razie żyje sobie swobodnie, nie przejmują się samochodami, a park, jak to w Ameryce, przestrzega co krok, żeby ich nie karmić, bo to nie są zwierzęta domowe, potrafią gryźć, kopać oraz szarżować na ludzi. Wracając jednakże do campingu — pogoda była licha, bo choć po stronie półwyspu, na której mieszkaliśmy, było ponad 30 st., to tutaj, nad Atlantykiem, właśnie lało. Co jednak nie odstraszyło nas od przejścia się wzdłuż tutejszego campingu w poszukiwaniu koników. W bonusie za to dostaliśmy pelikany brązowe oraz jelonki wschodnie, które oczywiście przechadzały się wśród przyczep i skubały trawkę. Urocze zwierzęta. Mieszkają na całym półwyspie, nasi gospodarze przestrzegali, żeby uważać, gdy się wjeżdża po ciemku, bo potrafią wyleźć znienacka z kukurydzy (i to prawda, zdarzyło się nam i takie spotkanie). Koniki też się pojawiły.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RajB0y4BS4-Pze273ZV87w.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Qjn-h9LhuTrjhYJRBneing.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Pfh-0LsS9To2dC_XEERO9g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tzyU4whhiB4nukW9Z1s1ew.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OT9WCzmm6R9LUmcM8ia1BQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*9cwxKAXZ6CUi6rG14GyS3A.jpeg" /></figure><p>Przed wojną secesyjną Maryland był stanem niewolniczym. Jak mocno ta ziemia związana była z tym systemem i strasznym życiem niewolników, widać w muzeum poświęconym Harriet Tubman w Harriet Tubman Underground Railroad Visitor Center niedaleko miasteczka Cambridge. Harriet Tubman była bohaterką, skrzyżowaniem Nowaka-Jeziorańskiego i Sendlerowej. Nie dość, że sama uciekła z niewoli, to jeszcze wielokrotnie wracała do Maryland, żeby pomóc w ucieczce innym (łącznie ok. 300 ludziom!), w czasie wojny secesyjnej szpiegowała dla wojsk Unii, a po zniesieniu niewolnictwa działała na rzecz praw kobiet. W Cambridge powstał w tym roku piękny mural przedstawiający Harriet, która wyciąga pomocną dłoń do tych, którzy uciekli z niewoli na szlak tzw. kolei podziemnej. Nie była to kolej podziemna w rozumieniu dosłownym. “<em>Underground Railroad</em>” oznaczała system wsparcia dla zbiegłych niewolników — domy, w których mogli się schronić, stodoły, gdzie mogli się ukryć w drodze do stanów bez niewolnictwa, życzliwych ludzi, którzy mogli zapewnić transport wozem dalej. Cała ta tajna sieć używała języka kolei, ówczesnej nowości technologicznej, byli więc maszyniści, konduktorzy, zawiadowcy stacji. Polski wydawca nagrodzonej w 2017 Pulitzerem książki Colsona Whiteheada “Kolej podziemna” (tłum. Rafał Lisowski) musiał ją zaopatrzyć w podtytuł “Czarna krew Ameryki”, żeby w ogóle było wiadomo, że nie o metro tu chodzi.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-rNlmP4yTQk_SQ1bA1TDOg.jpeg" /></figure><p>Dzisiejszy Maryland to stan, tak jak i w tamtych czasach, rolniczy, tyle, że na polach właściwie nie pracuje nikt. Widziałam jeden stojący przy jezdni traktor (ale za to miał podwójne opony) oraz regularnie stojące (i rzadko działające) deszczownie wśród upraw. A poza tym sama kukurydza, kukurydza, soja, soja soja… Ma to ten dobry skutek, że zamiast kupować w sklepie pomidory smakujące niczym, można kupić mające już jakiś smak pomidory czy ogórki u farmera.</p><p>Spotkania z <em>wildlife</em> odbywały się regularnie, ale większość bez możliwości zrobienia zdjęć. Akurat nie miałam ze sobą aparatu, kiedy w wodzie w zatoce zobaczyłam pięknego, brązowego węża w kropki. Nie był duży, na początku trochę się wystraszył i schował, ale potem wypłynął w całej okazałości. W miejscu, gdzie mieszkaliśmy, gospodarze urządzili rybołowom stojak na gniazdo, który ptaki skwapliwie wykorzystały, była więc okazja do patrzenia, jak cała rybołowia rodzina (trzy młode, już wyrośnięte, bo za niedługo odlecą przezimować na południe USA) łowi ryby właśnie czy wygania czaplę z sosny. Była też lisica, wieczorami podkradała się pod dom.</p><p>Bardzo ciche, spokojne miejsce. Aż żal, że nie można tam zostać na dłużej. Nie żałują pewnie zmarli śpiący snem wiecznym na cmentarzyku, na który wychodziły okna naszej sypialni.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yRXN-zDaivTX-jqPjfifDA.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8fecec9d89eb" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Waszyngton i upał]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/waszyngton-i-upa%C5%82-a371f83d83d9?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a371f83d83d9</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 19 Aug 2019 00:16:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-19T00:16:13.896Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>“Czyli tu raczej nie ma wieżowców” — stwierdziłam od razu pierwszego dnia, jak się okazało, błędnie, bo tzw. <em>downtown</em> jak najbardziej istnieje, tyle, że drapaczy chmur wiele nie ma. Architektura waszyngtońska z początku zrobiła na mnie wrażenie dość monotonnego betonowego budownictwa urzędniczego, z 5- czy 6-piętrowymi klockami. Ale gdy się podejdzie bliżej, można zobaczyć, jak zaadaptowano tu do potrzeb współczesnych naprawdę stare domy z XIX w. Takie coś jest i w Warszawie na Ząbkowskiej, z tym, że w obciachowej już aranżacji z lat 90., ale tu asfalt lepszy, zresztą zaskakująco, bo amerykańskie drogi głównie leżą i wołają o remont, z tym, że tu stolica.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tB04aAa5m1PJq0VppQqToQ.jpeg" /></figure><p>Budynki rządowe są monumentalne, mają wzbudzać szacunek do państwa, i wzbudzają. Skądinąd niedaleko jest od neoklasycyzmu do socrealizmu — latarnie na budynku Administracji Handlu są takie same jak te na Placu Konstytucji, ale oczywiście, skoro tu Ameryka, są znacznie większe. Stare budynki mieszkalne są znakomicie utrzymane. Mamy szczęście mieszkać w dzielnicy Foggy Bottom, to jest serce Waszyngtonu, niewykluczone zatem, że trochę dlatego.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Kcr6tVbBXCZQsrFIbLM_ng.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nXkIInHpZrDQpDSL6skU0Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*izhlxxNg47gEe4SPqkHgDw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*do6ZUauRVKPo_GbW8HcEfA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uLl2JLIhBl0uvMu7N_L0cw.jpeg" /></figure><p>Przyjechać do Waszyngtonu i nie zobaczyć Białego Domu to trochę jak przyjechać do Rzymu i nie zobaczyć papieża. Udały się nam obie te rzeczy. Kiedy byliśmy w Rzymie, papież był akurat na wakacjach w Castel Gandolfo. A w Waszyngtonie widok Białego Domu z Pennsylvania Avenue aktualnie przedstawia się, jak widać na załączonym obrazku. W ramach sprawiania, by Ameryka była znów wielka, zarządzono renowację ogrodzenia. Ktoś musiał obejrzeć “Olimp w ogniu” i zobaczyć, że to ogrodzenie da się jednak sforsować.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cK2B58QdWa3I8g3ti2RgXQ.jpeg" /></figure><p>Zapewne pomysłodawcom, by Washington Monument postawić na wielkim, łysym polu, przyświecała idea podkreślenia wielkości pierwszego prezydenta. Droga z Białego Domu do mauzoleum Lincoln Memorial była w każdym razie mordercza. Waszyngton jest miastem położonym fatalnie, na rozlewiskach Potomaku, nie ma w pobliżu gór, które zatrzymywałyby masy powietrza, więc gdy jest zima i nawieje zimnego powietrza z północy, jest tu prawdziwa zima ze śniegiem i mrozem. A w sierpniu nadchodzą z kolei gorące masy powietrza z Florydy i Karaibów, co sprawia, że jest powyżej 30 stopni, a trasy piesze trzeba sobie wyznaczać z obowiązkowym uwzględnianiem przystanków w barach z klimatyzacją. Stanowczo generał Waszyngton mógłby mieć swój majątek w nieco lepszej lokalizacji, a tak, to stolicę musiano zrobić tu. Marsjanie w każdym razie nie pojawili się, a posąg Lincolna przedstawia Lincolna, a nie małpę czy Franka Underwooda. Zapewniam na podstawie obserwacji z dołu, nie miałam sił na wejście schodami na górę, kiedy ja robiłam zdjęcia, Jarek testował jazdę na hulajnodze. Jest to dość sensowny sposób poruszania się tutaj w upale na krótkie dystanse. Zdjęć jazdy hulajnogą z oczywistych powodów nie ma — jechaliśmy na niej we dwójkę.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cxDoq6dauX-aFY2MwmTOBA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*2mqMJty-TfvqWZ2LTdXP8w.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r8zwk6pvErEh_mlnwTn-PQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jSc36MBYw2BiWfDuBLE-zw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*etvNk7wckImy1xQhU4PhMw.jpeg" /></figure><p>Zasadniczo do Waszyngtonu przyjechaliśmy, żeby zobaczyć muzea. Jest ich tu mnóstwo, te zgrupowane w Smithsonian Institute są darmowe. W budynku National Archives można obejrzeć tę prawdziwą Deklarację Niepodległości, konstytucję USA i akt Bill of Rights (oprócz tego jeszcze masę ciekawych innych dokumentów). Niestety, ze względów konserwatorsko — bezpiecznych sala, w której są eksponowane, tonie w półmroku, a zdjęć oczywiście robić nie wolno. W każdym razie aż tak łatwo jak w filmie wynieść się Deklaracji nie da, można się tylko zadowolić repliką zakupioną w sklepie z pamiątkami (sklep też nie wygląda jak w filmie). Z powodów czasowych zostało nam tylko otwarte do 19.00 Muzeum Szpiegostwa. Wbrew pozorom całkiem ciekawa placówka, mnóstwo informacji o historii, metodach, zadaniach i innych ciekawych zagadnieniach związanych ze szpiegowaniem i wywiadem. Szczurze truchło lub też ludzkie czy zwierzęce odchody leżące na ulicy nie są tym, za co je bierzemy.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*96I83QUROkQhNCdhcxHCxQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eWgFm4454QPTEPFuD5ZjjQ.jpeg" /></figure><p>Waszyngton chwali się otwartym kilka lat temu Muzeum Historii i Kultury Afroamerykanów (<em>National Museum of African American History and Culture</em>). Prawdopodobnie ze względu na dość ciasno rozplanowaną ekspozycję nie są wpuszczani wszyscy chętni, a działa system bezpłatnych wejściówek w ograniczonej liczbie. Można zamówić wejściówkę na 3 miesiące naprzód, a można też nastawić budzik na 6.30 i złapać wejściówki w internecie na ten sam dzień (na wyznaczoną godzinę), co mnie się udało. Budynek z zewnątrz wygląda jak nasze muzeum Polin (czyli: “stawiamy ogromne muzeum na skwerku i patrzymy, co się stanie”), tylko w “siatce” w afroamerykańskie wzory.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zak8mqZ3-QvUSzls6pSEGw.jpeg" /></figure><p>W środku ogromna, kilkupoziomowa ekspozycja o historii i kulturze Afroamerykanów, mroczne czasy niewolnictwa, oszustwo białych, którzy po wojnie o niepodległość sami ogłosili Deklarację Niepodległości, ale walczącym o tę niepodległość czarnym wolności nie dali, wojna secesyjna i zniesienie niewolnictwa, ale jednocześnie segregacja rasowa, później emancypacja czarnej ludności i jej kultura. Z samej wystawy o muzykach, gdzie Tina Turner i John Coltrane mają tylko niewielkie kąciki, można byłoby przecież zrobić osobne muzeum. Co ciekawe, wcale nie tak wiele eksponatów czy multimediów, a mnóstwo zdjęć, dokumentów, mapek i opisów tego wszystkiego do czytania.</p><p>Duże wrażenie robi wagon pociągu z czasów segregacji rasowej. Nawet nie o to chodzi, że są tabliczki “<em>for whites only/for colored</em>”. Takie tabliczki można zawsze zastąpić innymi i system segregacji będzie też działał, i to właśnie uderza najbardziej.</p><p>Kiedy Rosa Parks jechała autobusem, w którym odmówiła ustąpienia miejsca białemu, miała plan, żeby po powrocie do domu wykończyć szytą sukienkę. Dziś można ją obejrzeć właśnie w tym muzeum. Dobrze, że miała szczęście ją dokończyć.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mkHv5CpkI0t9eusPwO8ZGA.jpeg" /></figure><p>Choć instrukcja obsługi wejściówki srogo zapowiadała, żeby nie przychodzić przed czasem, bo nie wpuszczą, wpuścili nas bez problemu, mimo że przyszliśmy 45 minut wcześniej. I bardzo dobrze, że weszliśmy wcześniej, bo w tym muzeum standardowe dwie godziny to naprawdę za mało.</p><p>Koniecznie trzeba przyjechać do Waszyngtonu jeszcze raz, ale stanowczo jednak w porze zimowej. Muzeów do odwiedzenia naliczyłam kilkanaście, a zobaczyliśmy ledwo trzy!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a371f83d83d9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Filadelfia, miasto na ludzką miarę]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/filadelfia-miasto-na-ludzk%C4%85-miar%C4%99-b59a44f9249b?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b59a44f9249b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Aug 2019 14:10:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-17T14:10:33.604Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Po nowojorskim hałasie i ogromie Filadelfia to praktycznie park miejski. Miasto zupełnie na ludzką miarę, z niewielką dzielnicą historyczną, którą można przejść na własnych nogach, co chwila zaglądając do jakiegoś muzeum, a jest ich tu mnóstwo. Te federalne, pod zarządem administracji parków narodowych, są darmowe i niewielkie, ale bardzo zadbane. Największe znaczenie ma oczywiście Independence Hall, czyli miejsce, w którym wypowiedziano posłuszeństwo koronie brytyjskiej, opracowano, podpisano i ogłoszono Deklarację Niepodległości oraz konstytucję USA, oraz Congress Hall, gdzie obradował Kongres, gdy Filadelfia była stolicą kraju. Trzeba też zobaczyć Dzwon Wolności. Już od bardzo długiego czasu nie dzwoni, bo szybko się zniszczył od zużycia materiału, ale wisi ku chwale ojczyzny. W przekaz samego miejsca, w którym wisi dzwon, wpleciono sprytnie, ale słusznie, historię niewolnictwa w USA. Nie można bez tego współcześnie głosić, że Deklaracja Niepodległości dała ludziom osobistą wolność od tyranii, a dzwon był jej symbolem, jak gdyby nie istniało to drobne zastrzeżenie, że za ludzi uznawano wtedy właściwie tylko białych mężczyzn, a resztę społeczeństwa traktowano w najlepszym razie jak wyposażenie domowe.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*rR_WKu6XBFfCxxZYMRmmiw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LVQTaLBMlQEUIdwFgTbtRQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*R1oyajTIAk78vawnMrUABw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BQipzXtqQ9DTBzg4kLKJPA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1YdNbPA_rpLsr1M4k9ahgw.jpeg" /></figure><p>Jak widać na zdjęciu, do dzwonu już nie ma swobodnego dostępu, jaki można zobaczyć w “Skarbie Narodów”. Film nakręcony był chyba w ostatniej chwili przed wybudowaniem obszernego centrum dla odwiedzających, dokąd przeniesiono też dzwon (w filmie był na zewnątrz) i zorganizowano tę ekspozycję. Reżyser i operator pominęli też czy nawet wycięli otaczającą zespół budynków na Independence Square współczesną zabudowę. Oczywiście utrzymana w stylu, ale jest znacznie wyższa i istnieje.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*iTpQ_xlEfqtFK5N-AdFzMQ.jpeg" /></figure><p>Chcieliśmy iść szukać okularów Franklina, ale na wieżę nie ma dostępu. Nicolas Cage to Nicolas Cage, więc jemu pewnie pozwolili. Nam zostało tylko podejście do muzeum Franklina. Benjamin Franklin był filadelfijczykiem z naturalizacji, bo akurat nie z urodzenia, ale jest jednym wielkim symbolem miasta, jego nazwisko i wizerunek można spotkać wszędzie, od barów po oficjalne instytucje. Interaktywne i nakierowane na przekaz bardziej atrakcyjny dla dzieci muzeum przybliża postać tego człowieka renesansu żyjącego na szczęście w czasach Oświecenia, kiedy zmiana stosunków społeczno-politycznych umożliwiła mu zaangażowanie w politykę właśnie (w renesansie przeszedłby pewnie też do historii, ale jako wynalazca, nie działacz i polityk). Na zdjęciu dopasowywanie powiedzeń, których Franklin był autorem.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PlFOaiqipFzKHKhMg6ygJQ.jpeg" /></figure><p>Ogrom informacji o życiu diaspory żydowskiej w USA przekazuje Muzeum Żydów Amerykańskich, akurat w sierpniu nawet bezpłatne (nie wiem, czy to coroczna praktyka, czy nam się tak trafiło). Też oczywiście interaktywne, można samemu stanąć w okienku przed urzędnikiem imigracyjnym na Ellis Island i przejść procedurę, jakiej podlegali wszyscy imigranci. Muzeum zaprasza odwiedzających do dialogu. Na wyświetlane na ścianie pytania światopoglądowo — etyczne (na zdjęciu pytanie, czy firma może odmówić świadczenia usług, powołując się na przekonania religijne) można odpowiadać na przygotowanych kartkach. Odpowiedzi są różne, wcale nie jest tak, że polityczna poprawność obowiązuje zawsze i wszędzie.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HKLN-SAeCEJ_jEw7pbXocg.jpeg" /></figure><p>Wreszcie ostatnie filadelfijskie muzeum to Muzeum Sztuki. Mieliśmy być krótko, bo przed podróżą, ale na szczęście muzeum też okazało się na ludzką miarę, poza tym szczęśliwym trafem świetna okresowa wystawa impresjonistów się jeszcze nie skończyła. Skończyło się zatem trzygodzinnym pobytem wśród fantastycznie wyeksponowanej i oświetlonej sztuki współczesnej i dawnej.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ph_bOGqq2fNeeOIIbKB0eg.jpeg" /></figure><p>Taki sprzęt powinien być na przykład w domu u każdego kociarza. W Chinach służył co prawda na cesarskim dworze jako klatka dla pekińczyków, ale powiedzmy, że pekińczyk to kotopies — wyższa forma psa.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Mk_-ASatPfL5FP0YY3A8sQ.jpeg" /></figure><p>Podchodząc do obrazu pomyślałam, że co mistrz, to mistrz, bo powieszony na ciemnej ścianie po prostu bije blaskiem, ale jednak jest to nie tylko kwestia mistrzostwa, ale także aranżacji oświetlenia. Które z kolei w odbiorze ponurego dzieła Dalego widocznego niżej nie pomogło — obraz powstał niemalże w przededniu krwawej wojny domowej w Hiszpanii.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Dq4-8QimvAdUz5Fvj_k1Ww.jpeg" /></figure><p>A na zewnątrz muzeum hołd złożony użyteczności, czyli coś, bez czego człowiek współcześnie nie może żyć. Pomnik rozgałęźnika.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3-vLJVJv1T256BjnDgj9DA.jpeg" /></figure><p>Warto obejrzeć czołówkę filmu “Filadelfia”, bo choć minęło chyba ponad 25 lat, miasto się niespecjalnie zmieniło. Też są zaniedbane dzielnice i graffiti na murach, ale jednocześnie i piękne budynki historyczne, i nawiązująca do nich zabudowa współczesna. Gdy się chce, można pogodzić jedno z drugim.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b59a44f9249b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Niagara amerykańska i kanadyjska]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/niagara-ameryka%C5%84ska-i-kanadyjska-efd27ed3bf41?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/efd27ed3bf41</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 15 Aug 2019 13:12:59 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-15T13:12:59.710Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Właściwie kiedy dojeżdża się na miejsce i spogląda na wodospad, następuje rozczarowanie: przecież to miało być znacznie większe, a jest, owszem, malowniczy, ale w gruncie rzeczy wodospad!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UJDKPyFYVpbj8r1wLWnxaA.jpeg" /></figure><p>Wyjaśnienie przychodzi chwilę później. To, co widać od razu po przybyciu, to pierwsza, ładna, ale nie największa część wodospadu Niagary: American Falls i Bridal Veil Falls (Welon Panny Młodej). Dopiero wycieczka statkiem daje pojęcie, co jest dalej.</p><p>Ze strony amerykańskiej wsiada się na statek ludzi niebieskich (rozdawane są niebieskie plastikowe peleryny, który podpływa pod ścianę wody wodospadu Horseshoe Falls (Podkowa), gdzie ustawia się dziobem i przystaje. I tu jest już naprawdę jak w burzy: woda leci na wszystkich centralnie, huk spadającej z ok. 100 m w dół rzeki Niagary zagłusza wszystko. Statek oczywiście się zdrowo kolebie, a podłoga śliska, więc dochodzi jeszcze utrzymanie równowagi. Wrażenia niezapomniane, naprawdę warto taką wycieczkę zrobić, bo tylko wtedy można do żywiołu podpłynąć z bliska.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*YsGrWkxpG_4shvsVOvkR4A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AWkTWn_HciTe435-ajGxtQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TtNegjx1CLOv2Kz9LQPAuQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dxmozRC3mgPr6T0dCQNtvw.jpeg" /></figure><p>Rzeka i wodospad Niagara są granicą między USA a Kanadą. Niagara po stronie amerykańskiej zapewnia bliskie spotkania trzeciego stopnia z przyrodą, po zejściu ze statku można obejść cały spory park i obejrzeć wzburzoną rzekę (szerokości mniej więcej Wisły w Płocku, więc naprawdę sporo) i sam spad z dość bliska. Jak to okoliczności przyrody po amerykańsku — jest dziko, ale właściwie do samych wodospadów prowadzą wyasfaltowane ścieżki wśród trawników. Można też podejść śliskimi drewnianymi schodkami w górę do pierwszego wodospadu Bridal Veil — podeszłam, ale było na tyle ślisko, że bałam się wyciągać telefon do zdjęć.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r8pUYGcTVlTopMsV6kOjfA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Jd7e_p_UAxuhiTyRRsFJxQ.jpeg" /></figure><p>Niagara po stronie kanadyjskiej to mniej dzikiej przyrody, ale za to widoki z ładniejszej perspektywy. Największy wodospad Horseshoe ogląda się właściwie zza barierki na promenadzie, ale najlepszy widok jest z okna hotelu. Najpiękniej jest nie wieczorem, a wcześnie rano. Wieczorem wodospad jest podświetlany zmieniającymi się kolorami, co wygląda dość kiczowato, odbywa się też pokaz fajerwerków — dość skromnie to wypada na tle wspaniałości przyrody. Natomiast rano Niagara Horseshoe wygląda jak wielki gejzer, bo krople wody unoszą się wielkim słupem w górę.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7rwJoKkUUsRf-t_fCB-xTQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bFFUHohjzYOm1CuVRe_MaA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*csg-GefiPQiPJHYyXO2JUQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8rfGybsFi7-zevHPovrREw.jpeg" /></figure><p>Na brzegu kanadyjskim można też zobaczyć ogromny budynek elektrowni z początku XX wieku. Dziś opuszczony, bo bardziej opłacalna okazała się produkcja prądu w nieco wyżej położonym punkcie rzeki, zaczyna zarastać roślinnością. Byłoby to świetne miejsce na jakieś muzeum energetyki, ale kto się podejmie?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dpCdkLFkpWqi8qp_3sfsPg.jpeg" /></figure><p>Kanadę i USA dzieli normalna granica, taka, o jaką już w Europie trudno, z budkami strażników granicznych i odprawą paszportową, gdzie naprawdę odpytują (zwłaszcza przy wjeździe do Stanów), kiedy się przyjechało i dokąd się jedzie. Ponieważ mieliśmy pół dnia wolnego, skoro już byliśmy w Kanadzie, zdecydowaliśmy się na szybką wycieczkę do Toronto.</p><p>Miasto jest… dość specyficzne. Przy wjeździe ukazuje się panorama wysokościowców, i nie są to wcale biurowce, tam się mieszka. Wygląda to trochę jak mieszkaniowe wieże w Szanghaju, tylko schludniej. Ale mieszkać tam, choćby i z widokiem na jezioro? Jakoś nie bardzo, choć jezioro Ontario jest naprawdę jak morze, są miejsca, gdzie drugiego brzegu nie widać.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/proxy/1*jnH7N_-A0rRUgwU0CQhkuQ.zip" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Y-CDfrOVXMxbEbEDZBj15g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vvyNYgQEMNVMpIGCFdsKXQ.jpeg" /></figure><p>Po dość długim poszukiwaniu miejsca parkingowego (trafiliśmy oczywiście w popołudniowy szczyt komunikacyjny połączony z meczem w hali sportowej), gdy już uznaliśmy, że wycieczka do Toronto będzie wyłącznie samochodowa, udało się zaparkować. I dostaliśmy się do zrewitalizowanej dzielnicy pogorzelnianej (po gorzelni — The Distillery — nie po pożarze). Koneser i Manufaktura w jednym!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uiBv1ucnodYH4utqhKDzlw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bv77e6YDIEp-_ZNqnUunWA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nb6mwNskLNzy5X3g8skm5Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qfVpW7LFgwpyW7cIXUmPyA.jpeg" /></figure><p>Drugie architektoniczne życie budynków pofabrycznych ma jednak sens. Nic, tylko czekać z niecierpliwością, co się stanie w Warszawie na Stalowej po rewitalizacji ogromnego kompleksu dawnej Polleny, też z tej samej epoki. Stacja metra (na pewno lepsza niż nowojorska) przecież już stoi i czeka na otwarcie.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=efd27ed3bf41" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Nowy Jork po raz pierwszy]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/nowy-jork-po-raz-pierwszy-ed3a0e36560e?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ed3a0e36560e</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 13 Aug 2019 12:14:11 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2019-08-13T12:14:11.121Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Wiadomość z ostatniej chwili — w samolocie nie trzeba mieć już długopisu, żeby wypełnić formularz imigracyjny z rubryką “sex: no”. Po wyjściu wypełnia się go w specjalnych automatach, które robią zdjęcie i zdejmują odciski palców, nie wiadomo zresztą, po co, skoro i tak zrobi to za chwilę strażnik imigracyjny. Pierwsze wrażenie po przedarciu się przez lotnisko i formalności imigracyjne: “w San Francisco nie trąbili”. Tutaj kierowcy nie zdejmują dłoni z klaksonu. Trochę nie ma się co dziwić: ulice zatłoczone, te poza Manhattanem w stanie kiepskim, a każdemu się spieszy. Na Manhattanie ulice to wąwozy wieżowców — te ostatnie zresztą dają przyjemny skądinąd cień.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DqES0z6lkl5ih8qBgWNa7w.jpeg" /></figure><p>Na początku lat 90., kiedy do Polski wchodził kapitalizm w postaci pazernych amerykańskich firm rozkupujących majątek narodowy, ich forpoczty headhunterskie rekrutowały pracowników. Podobno wstępem rekrutacji bywały ankiety, w których jednym z pytań było: “czy często bierzesz udział w paradach?” Trochę jednak szkoda, że u nas ostatnio parady stały się dość monotematyczne. Kiedy w Nowym Jorku w niedzielę 11 sierpnia miała miejsce parada dominikańska, czyli ogromne święto największej tutejszej diaspory latynoamerykańskiej, w Polsce upamiętniano Brygadę Świętokrzyską. A można byłoby tak, jak na zdjęciach.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pg3JH-68m6xtdxOffOeKnA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Vxk1VztHwJXFvfI2SYlMRQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ucjvqEYcCa8tF6_6kYLHPA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BatZdZlbnjdrGnejdV6lRw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*cTIYHKi86uaTfsETjB_xAA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PRhx3bhPMSQWuRr7ZmqSuA.jpeg" /></figure><p>Zupełnie inny nastrój panuje w World Trade Center 9/11 Memorial, czyli w miejscu, w którym kiedyś stały dwie wieże WTC. Przede wszystkim nie wiadomo, co uderza bardziej: czy przepych architektoniczny budynku Oculus, przez który przechodzi się na teren 9/11 Memorial (tu jednak jest Ameryka, Oculus to centrum handlowe, o dziwo, czynne w niedzielę), czy ogrom i prostota wieży One World Trade Center górującej nad Memorialem. W miejscach dwóch wież stoją dwa baseny z opadającą stale wodą, a na ich brzegach wykuto nazwiska wszystkich ofiar 11 września, które w każdej z nich zginęły. Zwyczajem jest wkładanie róży w dniu urodzin nieżyjącej osoby. Posadzono też gaj dębowy, już teraz, po 18 latach, dający jakże potrzebny cień. Skromność realizacyjna była tu potrzebna i okazała się bardzo na miejscu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*aVnbN7OBjke1VEiJtOvLUA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xKXha7JtgfZzbfLered7fw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eBql1YepSmzA-MSDx-vy2g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HGXu85USkXso8-2h4M75pg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eD5SvdYtoLtHKpJ5UNFDKg.jpeg" /></figure><p>W czasach podróży lotniczych najlepszym sposobem zobaczenia panoramy Manhattanu od strony Atlantyku jest przejażdżka promem na Staten Island. Tak widzieli go mały Vito Andolini na statku sycylijskich emigrantów czy Rose DeWitt Bukater przypływająca na pełnej ocalonych z Titanica “Carpathii” (i oboje urzędnikom zaraz podali nowe nazwiska). Teraz oczywiście panorama wygląda inaczej. Naprawdę warto się przepłynąć: woda chłodzi od upału, na nabrzeżu Staten Island powstaje oczywiście, a jakże, centrum handlowe, widok niezapomniany, a prom za darmo, co w tym drogim mieście jest jednak miłym wyjątkiem. Prom nie przepływa blisko Statui Wolności, ale i ją można zobaczyć dość dobrze.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*a-cw3LV_NIQ7Jddet_4EjQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4UfKTvUUIODwdPq513Oj-g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6laXJneu-ESOzuwvFm4qUw.jpeg" /></figure><p>Chyba jednak najlepszym jak dla mnie dotąd nowojorskim wynalazkiem jest Central Park, gdzie ze względu na brak czasu byliśmy w małym kawałeczku, ale to jest do nadrobienia. Co tu dużo mówić: oaza ciszy, spokoju, zieleni, cienia w samym środku miasta. I właściwie nie wiadomo, co tutaj robi większe wrażenie — ta zielona enklawa, czy może właśnie wieżowce i stare wysokościowce, które ją otaczają. Z władzami miejskimi, które nie dbają o tereny zielone, powinno się rozstawać najwcześniej, jak się da, i dobrze, że świadomość społeczna jest już u nas na tyle duża, że coraz więcej ludzi zdaje sobie sprawę ze znaczenia zieleni w mieście.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fZSPxAQ8NGu3JypKm1UXmQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*m8m2IRmxT2thYHnoQwLWXA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*I8X8ypU9anxnKpBAjDetpA.jpeg" /></figure><p>Natomiast zdecydowanie najmniej ciekawym miejscem w Nowym Jorku jest Times Square. Poczucie patriotyzmu mile łechce co prawda sklep Inglota na Broadwayu, ale dalej jest tylko gorzej: hałas, ogromne reklamy (oczywiście, wiem, tu jest Ameryka, tu wszystko jest większe) i tłok, tłok tak masakryczny, że dojście do metra wymagało niemal fizycznego przepychania się wśród ludzi. A to przecież początek sierpnia, to co tu się musi dziać w Sylwestra!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*DokiS6p0-kvZuMw0sgfP5w.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lv7qN6R8OlY7CnNF3EpDmQ.jpeg" /></figure><p>Szanuj metro swoje (jeśli jest oczywiście), bo można mieć gorsze. To nowojorskie to piekło. Stare stacje (metro jeździ tu od roku 1904, czyli mówimy o instalacjach ponad stuletnich) są ciasne, widać rdzewiejące konstrukcje stalowe, a przecież nie da się ich tu zamknąć do renowacji.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dfgIv3PDBPhTaUO-YrDZGQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6uIbVMG1QWS_j_OUIduxCg.jpeg" /></figure><p>Temperatura wynosi tyle, ile chyba wyliczył Belzebub dla spustu gorącego powietrza z klimatyzacji w pociągach. W tych ostatnich zresztą jest bliska zeru, więc niezahartowana jednostka bez chustki czy szala się tam zaraz zaziębi. Ale oczywiście metro to życie, bez niego transport w tym molochu byłby niemożliwy, więc nawet jeśli złoczyńcy wykolejają pociągi, to Denzel Washington ostatecznie ich zwycięża. Fajnie byłoby kiedyś mieć w Warszawie tak długie, ale oczywiście w standardzie jednak naszym, nie tutejszym.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ed3a0e36560e" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Góry i meczety]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/g%C3%B3ry-i-meczety-cf47df5f30c4?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/cf47df5f30c4</guid>
            <category><![CDATA[oman]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 24 Nov 2017 15:40:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-11-24T15:40:39.118Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><em>Góry Omanu to góry wysokie, góry Omanu to góry urwiste: czemu, góry urwiste, patrzycie z zazdrością na górę, gdzie się Bogu spodobało mieszkać? </em>Oczywiście to tylko przeróbka psalmu 68 (chociaż i w tej wersji w “Nieszporach ludźmierskich” dałoby się zaśpiewać), ale coś w tym jest. Góry Hadżar w omańskiej enklawie, w której leży Khasab, są surowe, bez roślin, kamieniste, mają poszarpaną linię, a gdyby nie słońce i morze, wyglądałyby jak wejście do Mordoru. Tego prawdziwego, nie w Warszawie. Z punktu widokowego na wysokości można zobaczyć jedną z zatok fiordowych w Zatoce Omańskiej, a w jednym miejscu — skamieliny: ślady po prarybkach.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*d3rbdTBk07-bBrORUwbLPQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ojc-LIgBD5Vi-Sp2Y6o8DQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Z-mQm9TZeWJVVd4RPdAoGQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Q-UKnBXT9d_CwEL3uJQoBg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Yb8lgbJ9ytiFXF4OPO4oPw.jpeg" /></figure><p>Następnego dnia powrót do Emiratów. W Fudżajrze i okolicach z kolei do gór dochodzą forty. Mają tu ich kilka, w większości mniej lub bardziej zrekonstruowane z ruin, można wejść do środka (nawet przy wieży Al Hayla, która wg Pascala miał być do obejrzenia tylko z zewnątrz, był strażnik, który otworzył wejście). W kategorii budynków bez klimatyzacji jest to faktycznie najchłodniejsze wnętrze w Emiratach, bo takie są możliwości wieży wiatrowej. Z wieży Al Hayla widać znów Góry Hadżar, a z ogromnego fortu w Fudżajrze — prócz gór prawie całe miasto.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*TMHoNl29AYU8mNOaM9j2Eg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*938RaihlBXXYMV7csS7s9Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oRhr21EQVLBpL4IJbD5AIw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*nJ9IDM-gu4VtUPtsjEcXKQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vFRnc4jITML5rSjcA_PZyg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jM0FoQtMoPlxpMhqMSvWBw.jpeg" /></figure><p>W Fudżajrze do obejrzenia również ogromny meczet szejka Zajida położony w samym centrum miasta, co do wielkości drugi w kraju, po tym z Abu Dhabi. Dla niewiernych dostępny tylko z zewnątrz co prawda, ale i tak jest co oglądać. Te kopuły, minarety, ażury, lampy, parkingi, sadzawki i fontanny (jeszcze nienapełnione wodą)! Natomiast ku miłemu zaskoczeniu można obejrzeć nawet w środku najmniejszy chyba meczet świata w Bidija (Bidiyah), tylko trzeba pobrać na miejscu abaję (chusta własna wystarczy, nawet kolorowa). Ten jest znacznie skromniej urządzony, chociaż też i znacznie starszy (podobno z 1446 roku). Można go łatwo przeoczyć, z drogi wzrok przyciąga wzniesiona nad nim wieża!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_0IGAK4dzoAC1GLmYQ83wQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*N5UU2mJl6t4TT_ZmeZV47A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*8mAv68EO7HvJ6vIlT5g9SQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*jcI3jO2qxwDFVlxIN1fvHg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*HDnCPyeLACE9Vot-MQ084A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dKrzdXaHSsiOewZ5Abbt5A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*n8vmW5uHTjEGdPAaGlNShA.jpeg" /></figure><p>ZOO po arabsku? Oczywiście: w Al Hefaiyah Mountain Conservation Centre<strong> </strong>goście oglądają zwierzęta z klimatyzowanego budynku i zza grubych szyb. Szyby muszą być grube, bo kozioł tahr, który chyba zrozumiał ideę integracji inaczej, po prostu podszedł i w nią porządnie tryknął. Centrum zbudowane biodynamicznie i biodegradowalnie pokazuje zagrożoną wyginięciem faunę pustynną i górską, np. nie do spotkania już na wolności lamparta arabskiego. Zwierzęta mają na szczęście wielkie wybiegi i towarzystwo własnego gatunku (lamparty to para, a pani lampart jest chyba kotna). Zwłaszcza stado gazelek ma się gdzie uroczo zaprezentować.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*d7IbDWP7uznl_mHvJ-YH_g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-6Ab_5qcznRJYXviv_8TVA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MLUTqZ28pCWfSa_ps16nfA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PUMAnMmywzWHJ_H9Pqhu0w.jpeg" /></figure><p>W piątkowe popołudnia w Fudżajrze przy promenadzie bezkrwawa corrida. Nie ma toreadora, a byki po prostu walczą ze sobą. Który silniejszy i wypchnie przeciwnika, osiągnie wyższą cenę — hazard jest przez islam zabroniony, więc żadnej bukmacherki. Walki są zacięte, a remisy częste (choć był i byk, który oddał walkę walkowerem). Byki czekające na wejście stoją sobie (to dość eufemistyczne określenie, bo spokojne to one nie są) uwiązane do ogrodzenia, a przed nimi publiczność ogląda to, co się dzieje na majdanie.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WM26hSrseB8ASED5_tPL2Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*02B8bj7ys2UY7V-x-nhrKw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FuXs3TaIjDSnSVyYJOypIQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FjF3QBYaQkmVgiqLFvKG8w.jpeg" /></figure><p>Oprócz walk byków trafiła się niespodzianka, bo aktualnie w całych Emiratach trwają obchody święta państwowego. Kulminacja będzie 2 grudnia, w 46. rocznicę ogłoszenia niepodległości, ale że Fudżajra jest stolicą emiratu Fudżajra, to w piątek (tu wszak dzień święty) zorganizowano właśnie tu pokazy lotnicze. Latały F-16 (ale chyba nowsze wersje niż nasze), Mirage i szkoleniowe Aermacchi MB-339, które wykonywały akrobacje i pluły dymem w kolorach narodowych. A w dole przy plaży festyn — pokazy taneczne i karate grup dziewczęcych, lokalny folklor oraz panowie w diszdaszach jadący sobie konno. Pokojowych manifestacji dla rodzin z dziećmi “Emiraty dla Arabów!” nie zauważono — pewnie dlatego, że policja była w obfitości (a zapewne i w gotowości). Kraj ciepły, jasno mniej więcej do 17.30, to i świec dymnych chyba nie trzeba.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uPRzVjPGoOWF3-wXscarwQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lRw91DiQ74W7XXux7jWhdg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3D9f2YIPfmizfDTJ6twWTA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_zuSyr0WSWhphVex7jsGzQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*T5AE7Osk_tjsskZ8w8gZzw.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=cf47df5f30c4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Lampy i piasek, góry i woda]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/lampy-i-piasek-g%C3%B3ry-i-woda-15a71fd595fc?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/15a71fd595fc</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 20 Nov 2017 14:47:33 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-11-25T03:59:30.644Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Na pustynnej drodze z Abu Dhabi do Hameem kuzyn Marcin znienacka zatrzymał samochód i poprosił o wyjście. Narysował na piasku kreskę i zapytał, co to jest. Wierzymy mu oczywiście na słowo, bo jest specjalistą w dziedzinie systemów i danych adresowych, poza tym mieszka w ZEA od ponad 20 lat, więc się nie myli. Kreska okazała się być zwrotnikiem Raka, który sobie przebiega właśnie w tym miejscu. Ale pogoda się nie zmieniła, dalej było gorąco i sucho.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*drSdiXmEK2olD-cojgw4MQ.jpeg" /></figure><p>Droga (jak na tutejsze stosunki licha, bo z tylko jednym pasem po każdej stronie i nieoświetlona po zmroku) biegła dalej przez pustynię. Z boku odchodziły niekiedy odjazdy — jakieś niepozorne dróżki donikąd, ale kto się z ciekawości zapuści, zostanie natychmiast zatrzymany przez ochronę, bo tam właśnie się jedzie do złotodajnych pól naftowych. Wylądowaliśmy na lunchu w Al Sarab Desert Resort w oazie Hamim. Z reguły takie miejsca na pustyni mają standard ciut wyższy niż schronisko młodzieżowe, tu dochodzi jeszcze fakt, że to kraj arabski, więc z wystrojem wnętrz nie ma żartów, a styl Hamptons mają tu w domach prawdopodobnie ci, którym islam nakazuje dawać jałmużnę (tu nasuwa się nieuniknione pytanie, co w Abu Dhabi może sprzedawać IKEA - bo jest). Człowiek przyzwyczajony, jeśli chodzi o Orient, do pewnej przesady rodem z Turcji czy Mauretanii, tutaj tylko podziwia, jak z detali naprawdę bogatych urządzić wnętrze, które jednak nie przytłacza nadmiarem. Namawiam, żeby uwierzyć — choć ze zdjęć to niekoniecznie wynika.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mzcdssyTHMC9I8WA_sTrdA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bsoaVuC8mu_t8rwH9Ryysw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WVgisvhbLKVVeRP0qxFAUQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*A3EjBV3SS9SRRFBaQWnhiA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*LSXZyzX2ukJwxpIqC7gmdA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ucGVBsXy2Oe0pECA3pvoWw.jpeg" /></figure><p>Na samej pustyni jest na tyle wody, żeby utrzymała się jakaś rzadka roślinność. Diuny piaskowe zmieniają kształty od wiatru, a od kąta padania promieni słonecznych — kolor. Piasek jest zdradliwy, miłośnikom jazdy po nim czterokołowcem poleca się wyprawy w co najmniej dwa samochody, bo nigdy nie wiadomo, kto i gdzie się zaryje, trzeba opanować technikę jazdy. Jest też bardzo sypki i lekki — na jednym ze zdjęć są ślady, które zostawiła wypuszczona z samochodu mucha. Gdy się jest przyjacielem wielbłądów — a to wspaniałe zwierzęta, z wielką gracją stąpające, silne i wytrwałe — trzeba się liczyć z tym, że ich przyjaciółmi też są muchy, które chętnie zabiorą się na podwózkę.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kbtr-FR-Shyvla216TFTRw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*J-w1U9BGmAkfPKS7xNTXjw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*F_rJEWVwFHh2iuK5yRwyJw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*72H6AxgvI02RNsF1Ed0QGg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*mAGcXRVepF7Y4roL-Ce13w.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CW5aljH-jgAtiKS-UyFg6Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*hLgZLOfeDiCqQBpySKnnGg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ssbp9W1XW05rA0S9OsPCIA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*POS40YppecZWeHJG_5jxsQ.jpeg" /><figcaption>Lisy pustyni</figcaption></figure><p>Długo sobie przypominaliśmy, kiedy ostatnio przejeżdżaliśmy drogowe przejście graniczne. 334 km drogi autostradą imienia szejka Zajida na północ i jesteśmy w Khasab (Chasab) w Omanie. Oman to państwo niezwykłe. Po pierwsze — nie ma jednolitego terytorium, prócz głównego państwa ze stolicą na samym południowym wschodzie Półwyspu Arabskiego ma dwie enklawy położone w Emiratach (jedna z nich to właśnie Khasab). Po drugie — panuje tu szczególna odmiana islamu — ibadytyzm. Nie wgłębiając się w szczegóły różnic dogmatycznych: jak wiadomo, to Mahomet był prekursorem ruchu “Nie mogę, kot na mnie leży” (bo kto odciął sobie rękaw, żeby wstać, a nie obudzić śpiącej w nim kotki?), a tymczasem tu na ulicy widziałam psy (ale i tak kóz jest więcej). Po trzecie — panuje tu i rządzi (naprawdę, nie tak jak w UK) sułtan, którego podobiznami i flagami państwa z godłem i portretem obwieszone jest tu praktycznie wszystko (i nie dlatego, że mus, podobno sułtan jest mądry i sprawiedliwy, i naprawdę go tu szanują). Po czwarte — kraj był przed cudzoziemcami kompletnie zamknięty, szersza turystyka zaczęła się praktycznie dopiero w latach 90., przedtem po prostu mało komu dawali wizę. I do dziś czuje się atmosferę osobności, trochę zamknięcia — co nie zmienia oczywiście faktu, że wszyscy są bardzo życzliwi i pomocni. W Khasab nie widziałam na ulicy mężczyzny bez tradycyjnego stroju (diszdaszy), nawet chłopcy chodzą tradycyjnie, w sukniach. Zaś tradycyjny strój damski podobno jest kolorowy — na razie widziałam tylko jedną panią, o kobietę na ulicy w ogóle trudno.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Ofrb5FJvbM4OE3-gLw7x8w.jpeg" /></figure><p>Turystycznie jest zaskakująco pusto, choć to szczyt sezonu, bo chłodna jesień w pełni (temperatura dochodzi tu do 28 st.), podobno więcej ludzi jest w weekendy. Pływaliśmy dzisiaj na wspaniałej łodzi dhow we czwórkę z parą z Niemiec wśród fiordów. Tak, Oman jest niezwykły też i dlatego, że na samiutkim czubku zęba, gdzie leżą Emiraty, znajduje się właśnie ta enklawa z Khasab, a na samiuteńkim czubku jej, tym, który wcina się w Cieśninę Ormuz i Iran, leżą najprawdziwsze fiordy. W odróżnieniu od nowozelandzkich nie pada, nie ma zieleni, surowe góry z wapieni wietrzeją sobie powoli na słońcu. Pewnie postoją dłużej niż złoża ropy (te się już wyczerpują, stąd pewnie otwarcie kraju na turystykę), ale kiedyś i tak znikną. W odróżnieniu od fiordów norweskich (nie wiem, nie byłam, ale zgaduję, że tak jest) — woda jest ciepła, a stada rybek przynęcane rzucanym z łódek jadłem chcą się integrować z pływającym człowiekiem przez dotyk. Dobrze, że akurat nie było rekina. Były za to delfiny — może niespecjalnie skakały, ale defilada delfimamy z dzieckiem była urocza.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wrOdLceuI4gjaU4uiucLpA.jpeg" /><figcaption>gdy się jest w sułtanacie, przyjmuje się pozy sułtańskie</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gRKKjJwdxI4Uw-bBbnnjaQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*dvB_VbFwldj98l4_bMGlMA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MuGq9rd__5yxlZXVqQKzxg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RIE4vThCdrnw_EybwZ_Odg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*QkRjIjNkN0lgeQf_yFdf8Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*55O7yN9Ck2V3ypnNlObNSA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*1q1cxxTXUU1ef19I-IE-2Q.jpeg" /></figure><p>Wyłowione z morza żywe stwory morskie poszły do wody, chociaż jest ona tak zasolona, że aż wypycha na wierzch. Czasami chciałoby się być takim jeżowcem czy rozgwiazdą i w takim miejscu zostać na dłużej.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=15a71fd595fc" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dywany i posadzki]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/dywany-i-posadzki-3dc3718bfd55?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3dc3718bfd55</guid>
            <category><![CDATA[abu-dhabi]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 18 Nov 2017 20:27:30 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-11-18T20:27:30.309Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Muzeum Cywilizacji Islamskiej w Szardży zrealizowano z rozmachem w starej hali handlowej. Tutaj w ogóle buduje się z rozmachem, a już w Abu Dhabi panuje istne deweloperskie szaleństwo — na bezludnych jeszcze kilkanaście lat temu wyspach stoją wysokościowce mieszkalne, a na dole — jezdnie, chodniki, kanały, palmy i trawa. W Szardży w każdym razie warto obejrzeć to właśnie muzeum, zawierające rzetelną ekspozycję wyjaśniającą, co to jest islam i czym się go je (baraniną i hummusem), przegląd nauki, kultury i sztuki islamskiej w różnych krajach. Jest nawet zdjęcie meczetu w Kruszynianach z dokładnym opisem, skąd wzięli się tam wyznawcy Proroka. Wnętrze oszałamia bogactwem wystroju: kolumny, łuki, przerzucone nad parterem hali kładki, kopuła i mozaiki. Sama przyjemność dla oka.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*tdtwc6gkCPjh_wBt99T0hQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZopOIa8CN_AC8Q8_IBfjrQ.jpeg" /></figure><p>Poza tym w Szardży oczywiście buduje się, a jakże, tak zwaną Dzielnicę Dziedzictwa — obecnie trwa szeroko zakrojona rekonstrukcja grupy starych ulic. Rekonstrukcja w znaczeniu dosłownym, bo stare budynki się rozbudowuje, uzupełnia, poprawia. Docelowo (w roku 2025) ma tu powstać dzielnica artystyczno — turystyczna, a na razie turystom zostaje tylko obejrzeć fort Al Hisn (w środku też ciekawe muzeum historyczne).</p><p>Z Dubaju 1,5 godziny jazdy oświetloną pięciopasmową autostradą do Abu Dhabi (dopiero po jakichś dobrych 45 minutach jazdy ktoś z boku mignął, że jedziemy bez włączonych świateł). Miasto jest znacznie mniejsze niż Dubaj i ma znacznie niższą zabudowę — to znaczy wiele więcej niskich domów rodzinnych i wieżowce kilkudziesięciopiętrowe. Żelaznym punktem programu są odwiedziny ekskluzywnego hotelu Emirates Palace i napicie się tam kawy z płatkiem złota (wybraliśmy inkrustowane złotem lody ze śmietanki z mleka wielbłąda — lody pyszne, złoto smakowało niczym).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*xzP_JCnyb-mrRFFdi1Ybpg.jpeg" /></figure><p>Hotel powala luksusem i prawdziwe jest tam wszystko: inkrustacje złotem, marmury, palmy rosnące na korytarzu oraz storczyki w donicach czy wazonach. Dywany są tak grube, że stopa w sandałku na płaskiej podeszwie praktycznie tonie. Miłość do dywanów jest tam zresztą tak wielka, że jeden aż umieszczono w sadzawce. To oczywiście znakomicie wykonana marmurowa posadzka, ale złudzenie — doskonałe. Odwrotny żart włókienniczy umieszczono w lobby. Bo szczytem finezji jest zaprojektowanie dywanu, który wygląda jakby był brudny.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*-UcRQ9pmB3mIHkH0oEv3qA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UBYYPOn_tB3jkrCsgDrMcg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*3DVL_OcSpnjiZRpSZA6Zng.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*F0JIMpxZ2fxT6A9DFhkhRQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*Quk5dKkDuoiH6WAkgT5Nfw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gCiJLZKCyMev9P_5s8q2MA.jpeg" /></figure><p>Abu Dhabi nie dość, że zafundowało sobie Luwr w elegancko zaprojektowanym spodku kosmicznym (otwarto go tydzień temu — tłumy, tłumy!), to oczywiście buduje zabytek — aktualnie trwa rozbudowa starego fortu. W ogrodzeniu zauważyłam specjalnie wykonaną szparkę do zaglądania na plac budowy, oznakowaną na pomarańczowo i z napisem “Look here!” (niestety, w czasie jazdy, więc brak zdjęcia).</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uY_X4X9S4_d2BbH0wq_aqQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*S110PK-dXrnNt4fmavd4Fg.jpeg" /></figure><p>Czy w kraju islamskim można się napić czegoś innego niż woda czy inne napoje wodopochodne? Można, jak najbardziej, Emiraty to kraj pod tym względem tolerancyjny. Z tym, że biada temu, kto popełni jakiekolwiek wykroczenie pod wpływem (można iść już jak najpoważniej do więzienia). Najpierw trzeba jednak odnaleźć wodopój, a że tutaj nie wolno wymówić słowa “alkohol” czy “beverages” publicznie (w hotelu widziałam reklamę brunchu, gdzie w cenie zawarte były “hops and grapes”), trzeba szukać placówki zamkniętej i oznakowanej aluzyjnie(Google zawsze twoim przyjacielem). Towaru w bród, w tym wino za drobne 1175 AED/PLN, a pakują go w równie aluzyjne reklamówki. Teoretycznie — w ZEA sporo takich właśnie spraw jest teoretycznie — trzeba mieć licencję na zakup. <em>License to Kill</em>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*eqkSc8N93Y4mHWTLG20_Fw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sZ_2ofZG2_dyl25hWeEfZg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*UqXUZmTj4sm6KAvtbWLz5A.jpeg" /></figure><p>Wracając do zabytków — ukończony w latach 90. Wielki Meczet Szejka Zajida może niekoniecznie jest zabytkiem, ale na pewno jest cudem świata. Wzniesiono go na wzgórzu na samym końcu miasta, a ozdobiony jest zaskakująco skromnie. Największe wrażenie ma wywoływać sama wielka biała bryła, las kolumn ze złotymi zwieńczeniami w środku i oczywiście marmurowa posadzka z motywem kwiatowym. Nie do uwierzenia, ale naprawdę tak jest — ogromny meczet, ale usytuowany jednocześnie w ogrodzie palm i traw, kolumnada ozdobiona motywami roślinnymi, ale przede wszystkim na otwartym powietrzu gigantyczna posadzka z białego marmuru, a na niej marmurowe kwiaty. Meczet otoczony jest sadzawkami, oświetlany po zmroku na niebiesko, a reflektory umieszczono w stylowych wieżach. W środku dywan z 1001 nocy. Dla Polaków, dla których inne wzory niż orientalne na dywanach są osobliwością, nic nowego, ale ten dywan składa się chyba z tysięcy złożonych w jeden wzór kawałków. Nie latał, choć, kto wie — wiara góry przenosi, więc może i dywan w górę porywa?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bcRkgaHA5glm9Qhjt_Q-Yg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VI9DXbnq-LKno1K0LEgz-A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*MAWoII4p_u9xGqXHxfvZlA.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XMUY3j2A3nEPjh-dyombLQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vYfZn37_YPQI887BZbaOVw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FKeH0QorOeJxHW_5mArDIw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*pnlHNtWxwS8t6UUbTO6KYw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*NpfRwcmyU9hmbkKimQS74Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*XZ59D-jOxlcOBLTdglmp5A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oINI6N2jv_d8h6RbxbcvNQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*wtCe_6ypRW9ZOir-MxLOlg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*vUFkhtfKd7wTg8NgtlV5_A.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SYzih_0tNDA9_tBzf_aGhQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*iKnu44ML3Scyu1C8uCIksg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*gZk-TDjTlmwihswTKjBFvQ.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3dc3718bfd55" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Kolory]]></title>
            <link>https://medium.com/@daleko/nawet-nie-zd%C4%85%C5%BCy-cz%C5%82owiek-doczyta%C4%87-ksi%C4%85%C5%BCki-a-tu-samolot-l%C4%85duje-7ca74a3c7647?source=rss-3cca317fb5c8------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7ca74a3c7647</guid>
            <category><![CDATA[dubai]]></category>
            <category><![CDATA[aquarium]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Marta Potiuk]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 14 Nov 2017 17:43:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2017-11-14T18:24:25.869Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Nawet nie zdąży człowiek doczytać książki, a tu samolot ląduje. Przez okienko widać było spory korek na kilkupasmowej drodze — w Polsce to jak wieczór przed dniem nieczynnych hipermarketów, ale w Dubaju niedziela jest dniem pracy. A że różnica czasu raptem 3-godzinna, z podróży miło rozpoczętej ok. 11.30 ostatecznie w hotelu robi się też 11.30, tylko wieczorem.</p><p>Pierwszy dzień minął na zwiedzaniu starego Dubaju, przeciętego przez Creek — zatokę morską wyglądającą jak rzeka, którą trzeba przeprawić się komunikacją miejską w postaci łodzi “abra”. Po drodze mija się stare łodzie handlowe, którymi chyba i do dziś jeszcze dostarcza się towary.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*sXFm3cLsDAQ9hZA8IGLPtg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*CVE4AAPQEdL3LDUpw1GZCQ.jpeg" /><figcaption>abry na zatoce Creek, na niebie startujący samolot</figcaption></figure><p>A gdy już się wysiadło, trzeba przebić się przez suk odzieżowy, nagabywania handlarzy i ogólną orgię kolorów (bo oczywiście wszystko jest tak ładne, że tylko brak miejsca w garderobie powstrzymuje przed zakupem kolejnego szala czy chusty). Niektóre rzeczy są właściwie niekoniecznie wiadomo, po co (może zresztą nam nie wiadomo, bo przecież skoro są, to ktoś to kupuje), ale za to są niemożliwie ładne, bo radosne.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bBIMTt863TN6tcBVndrGYg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*_6YxWGjAMChr7gS4fC9G7w.jpeg" /></figure><p>Muzeum Dubajskie wygląda bardzo niepozornie (ma też bardzo niepozorną cenę 3 dirhamów — to są /sic!/ 3 złote), ale w środku jest bardzo ciekawa ekspozycja pokazująca historię regionu, osadnictwo i życie ludzi pustyni, rybo- i małżołówstwo (długo tu żyli z połowu perłopławów), a także rozwój Dubaju od jakiejś tam osady handlowej na półwyspie po wielkie centrum handlowo — finansowe, jakim jest obecnie (wbrew pozorom Dubaj nie żyje z ropy). Jak wszystkie zamknięte miejsca tutaj, muzeum mocno klimatyzowane, co trzeba docenić, gdy mimo daty 13 listopada na zewnątrz jest 30 st. Klimatyzacja jest także w pokrytych kamuflażem reklamowym domeczkach takich jak te na zdjęciu, jakie często widać na ulicy. Pozory mylą, to nie kioski z prasą, to przystanki autobusowe.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*kooVT6eo0l_fW_yZfbHiTw.jpeg" /></figure><p>Uroczy zakątek Bastakijja to grupa starej zabudowy — niegdyś dzielnica kupców irańskich, a obecnie, po sporej renowacji — dzielnica artystów, pracowni, kafejek i galerii. Warto docenić kunszt budowniczych — w wąskich zaułkach mimo tych 30 st. nawet i bez klimatyzacji bywa nieco chłodniej, a domostwom chłodniejsze powietrze zapewniają tzw. wieże wiatrowe. Wpusty powietrza mają ściany ukośne, co zapewnia skuteczną wymianę ciepłego na chłodniejsze.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*r4H0jjPZTWTt5KcMXzpK2Q.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*qJfxG3A_wV-HgDKoB9VXfg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*y3wHVkp2W3N68Uu-bxCDIw.jpeg" /></figure><p>Po ponownej przeprawie abrą w oczekiwaniu na otwarcie bazarów Golden Souk i Parfum Souk wizyta w Muzeum Kobiet. Ciekawa placówka, pokazuje rolę i życie kobiet w dawniejszym społeczeństwie tutejszym, jeszcze sprzed założenia państwa (ZEA powstały w 1971 roku), jak i rozwój, jaki nastąpił pod tym względem w ciagu tych ostatnich 45 lat. Parlamentarzystek jest tu na przykład 22%, a w Polsce od 2015 roku — 27% (i to jest największy dotąd osiągnięty udział, nie bez pomocy ustawy kwotowej). Trochę daje do myślenia. Osobna wystawa poświęcona jest znanej chyba bardziej w świecie arabskim poetce (bo trudno było ją wyśledzić po angielsku) — Diwan Ousha Bint Khalifa Al Suwidi. Kończy się pomieszczeniem, w którym arabskojęzyczni mogą poczytać jej wiersze, a językowo ukierunkowani inaczej — podziwiać arabską kaligrafię.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PoGI4a7i2F3LBFf-VhEbrQ.jpeg" /></figure><p>Gold Souk da się opisać trzema słowami — złoto, złoto, złoto. I to nie jakieś tam łańcuchy czy pierścienie. Na wystawach błyszczą całe złote gorsy, choć nagabywacze bynajmniej nie zawracają głowy złotem, a tym razem zegarkami. Tylko kto te góry złota kupuje, skoro wszyscy się tam głównie przechadzają?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IV74nIFu4gp9AK-gGycqNw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ADdwYf2IAOFjIrDbiTbV4g.jpeg" /></figure><p>Dzień drugi spędzony w całości w centrum handlowym. Ale też i Dubai Mall to nie byle centrum handlowe, a chyba największy mall świata, położony nad sztucznym jeziorem (w Dubaju, który jest wszak pustynią, większość zjawisk naturalnych jest sztuczna, a gdyby nie nawadnianie każdej palmy i trawnika w mieście, też musiałyby być sztuczne) u stóp Burj Khalifa, też najwyższego wieżowca na świecie. Oczywiście nie poszliśmy tam na zakupy (choć nie powiem, żeby tak zupełnie nie), a do Dubai Aquarium. Świetne miejsce, naprawdę robi wrażenie — w 10 mln litrów wody żyje ok. 30 tys. zwierząt, od ukwiałów i korali po rekiny, a obok, w zoo wodnym małżeństwo krokodyli (pan krokodyl za nażeranie się upolowaną samodzielnie i samowolnie zwierzyną w ogrodzie botanicznym w Cairns w Australii zesłany właśnie tu). Nad nimi fruwają papugi, można też zobaczyć pingwiny, wyderki, nutrie (“te, które dziadek miał, takie same były” — stwierdził Jarek — z tym, że te u dziadka nie pływały), sowy, jeże afrykańskie i inną gadzinę. Niewielka część akwarium widoczna jest z wnętrza malla, a za różne ceny biletów można doświadczyć różnych atrakcji, w tym nawet karmienia rekinów (które właśnie dzięki temu, że dostają jeść, nie urządzają na oczach dzieci zwykłych polowań zakończonych śmiercią ofiary). Pływanie łodzią z przezroczystym dnem zapewnia widok fauny morskiej, nurka przy pracy, a nawet robota czyszczącego krawędzie akwarium. Nie wiem, jak grube jest to szkło. Nie jestem w stanie wyobrazić sobie rekinado, jakie by nastąpiło, gdyby z jakichś przyczyn pękło.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*O0cS6sfhm2EKP36rcU0hwQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*X19QhvrXO5YI5PL2-nixaQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*x1v5xanupIBanzf-VDhHmg.jpeg" /></figure><p>Burj Khalifa też nieco przewyższa Pałac Kultury. Kiedy zapada zmrok, na jeziorze odbywa się krótki, ale bardzo ładny pokaz fontann, a wieża miga światłami w takt muzyki. Fontanny podświetla się na pomarańczowo, a więc wygląda to trochę jak pożar. Wszystko jest na dodatek nieco w środku budowy, bo i sam Dubai Mall rozbudowuje się, i obok budowane są coraz to nowe wieżowce. Ciekawe, kiedy następny budynek odbierze 829 m Burj Khalifa tytuł najwyższego wieżowca świata.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*17wKBy4mT2nWdSt5PZAU-g.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oOMYEuNJ8p_2WCc6kawqNQ.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yQLf5juaO6Yl4LN_zGEUOg.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*PgIl_sKlAUoopaDaOmFLjg.jpeg" /></figure><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7ca74a3c7647" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>