<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by დათა ანუ დათა on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by დათა ანუ დათა on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@datasvimonishvili?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/0*B2hGsHP02uPhmqut.</url>
            <title>Stories by დათა ანუ დათა on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@datasvimonishvili?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 23:28:26 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@datasvimonishvili/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[ფიზიკის სულ პირველი კანონი ვინ იპოვა იცოდით?]]></title>
            <link>https://medium.com/technolozy/%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9C-%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%97-33e660d5414a?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/33e660d5414a</guid>
            <category><![CDATA[კანონები]]></category>
            <category><![CDATA[მეცნიერება]]></category>
            <category><![CDATA[მიღწევები]]></category>
            <category><![CDATA[ფიზიკა]]></category>
            <category><![CDATA[თავისუფალი]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[დათა ანუ დათა]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 07 Dec 2020 09:09:25 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-12-14T23:43:29.014Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*uH6KxgmkVqkuf2BODtHwJA.jpeg" /></figure><h3>ფიზიკის სულ პირველი კანონი ვინ იპოვა, იცოდით?</h3><p>გამარჯობა, თქვენი მონა-მორჩილი დაბრუნდა. Ნუ, ახლა ვერ გეტყვით, რომ ისე დავბრუნდი წასვლას აღარ ვაპირებ მეთქი, მაგრამ, მოკლედ, აქ ვარ ჯერჯერობით. ამ ბოლო დროს ძალიაააან ბევრს ვფიქრობ ხოლმე ფიზიკაზე, უფრო სწორად, ფიზიკის კანონებზე.</p><p>აი, ხომ არის თეორიები, უამრავი, ათასნაირი, ალბათ მილიონნაირიც, ასევეა კანონებიც. ეს თეორიები წარმოიდგინეთ, რომ რაღაც მონაჩმახია რა, ცოტა უხეშად რომ ვთქვა — ტყუილი, ფარსი, ვიღაცის წარმოსახვა. კანონთან შედარებით ვამბობ, რომ მონაჩმახია, თორემ თეორიიდან იწყება ყველაფერი. ხოდა, მოკლედ, გადავწყვიტე, ქრონოლოგიის მიხედვით დავწერო ფიზიკურ კანონებზე, რომლებიც ვიღაც ცნობისმოყვარე ხალხმა აღმოაჩინა. დავიწყოთ სულ პირველი კანონით, რომელიც არქიმედეს ეკუთვნის (აი, ეურიკა დაიყვირა აღმოჩენისასო, ეგაა) ქრისტეს შობამდე 250 წლით ადრე და დღეს არქიმედეს პრინციპით არის ცნობილი.</p><h3>არქიმედეს პრინციპი</h3><p>არქიმედე სირაკუზა იყო ძველი ბერძენი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ინჟინერი, გამომგონებელი და ასტრონომი. მიუხედავად იმისა, რომ ცნობილია მისი ცხოვრების რამდენიმე დეტალი, იგი ითვლება კლასიკურ ანტიკურ ერთ-ერთ წამყვან მეცნიერად. ბოლო-ბოლო, კაცმა როდის რაზე ფიქრი დაიწყო და რაც აღმოაჩინა ხომ საერთოდ განსაცვიფრებელია. მან ძალიან ბევრი რამე აღმოაჩინა.</p><p>მაგალითად, ხრახნიანი ტუმბო, რთული საკინძები და თავდაცვითი საომარი მანქანები, რათა დაეცვა თავისი მშობლიური სირაკუზა მტრისგან, მაგრამ ამ შემთხვევაში მცოლოდ ერთს განვიხილავთ. ერთი შეხედვით, ეს ყველაფერი ძალიან მარტივია, მაგრამ მერე იხლართება და ბევრს აღარ გავაგრძელებ. არქიმედეს კანონი, ეს არის ამომგდები ძალა სითხეებიდან (გაზებიდანაც), რომელიც მოქმედებს ნებისმიერ საგანზე, რასაც ამ სითხეში ჩავაგდებთ. ანუ, აი, წარმოიდგინეთ წყალში ბურთი რომ ჩააგდო, თუ ხელით არ დააწექი ზემოდან, ის იტივტივებს. ანუ წყლის მსგავსად ყველა სხვა სითხეს გააჩნია სხვადასხვა ამომგდები ძალა, რომელიც განპირობებულია სითხის სახეობაზე და კიდევ ბევრ რამეზე. აი, ზუსტად ამიტომაა, წყალში ყველაფერი უფრო მჩატე რომ არის. რეალურად მაგ დროს წყლის ამომგდები ძალა ამსუბუქებს ყველაფერს იმდენად, რამდენი ძალაც აქვს წყალს. როგორც სურათზეა ნაჩვენები, 5 კილოგრამიანი გირი წყალში 2 კილოგრამით ნაკლებია. იმიტომ რომ ამ შემთხვევაში წყლის ამომგდები ძალა 2 კილოგრამის ტოლია.</p><p>ასე და ამგვარად, ამომგდები ძალა ყოველთვის იმდენივეა, რამდენი სითხეც გადმოიღვრება მოცემული ჭურჭლიდან.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zRkPMOdk1QYy-T1tu0V71g.jpeg" /></figure><p>ეს პრინციპი ასე მარტივად კი ჟღერს, მაგრამ გასათვალისწინებელია ძალიან ბევრი ფორმულა, გრავიტაცია, მასა, წნევა და თუ თქვენი სურვილი იქნება, უკვე შეგიძლიათ თვითონვე ღრმად გამოიკვლიოთ, თუ რატოა ეს კანონი ზუსტად ასე და არა სხვანაირად. ეს თუ შეძელით, ადექით და ჩააბარეთ ფიზიკაზე და გახდით ფიზიკოსები. მე კი ერთი ჩვეულებრივი ენთუზიასტი ვარ ფიზიკის და მარტო პრინციპები მესმის. რეალურად, ფიზიკაში ყველა ძალა აღნიშნულია სიმბოლოებით და მათემატიკურად ითვლება ყველაფერი. მოკლედ, პირველი კანონი რომელიც თეორია არაა და არის კანონი, ანუ უეჭველი ეგრეა, არქიმედემ იპოვა და არქიმედეს პრინციპს ეძახიან.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=33e660d5414a" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/technolozy/%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%96%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%9A-%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9C-%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%97-33e660d5414a">ფიზიკის სულ პირველი კანონი ვინ იპოვა იცოდით?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/technolozy">ტექნოლოზი</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[რა არის ატომი და საიდან ვიცით რომ არსებობს ?]]></title>
            <link>https://medium.com/technolozy/%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%A1-2cb3c840a8dc?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2cb3c840a8dc</guid>
            <category><![CDATA[თავისუფალი]]></category>
            <category><![CDATA[მეცნიერება]]></category>
            <category><![CDATA[ფიზიკა]]></category>
            <category><![CDATA[ატომი]]></category>
            <category><![CDATA[ახსნილი]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[დათა ანუ დათა]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 16 Jul 2020 08:26:40 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-16T08:26:40.639Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bavQ2KsW8de_kgqvV16mhA.jpeg" /></figure><h3>რა არის ატომი და საიდან ვიცით რომ არსებობს ?</h3><p>აბა, როგორ ვართ ხალხო? ხომ კარგად? მეც ვარ რა, არ ვუჩივი. იმ დღეს მოვდიოდი, ვფიქრობდი, საერთოდ სად ვართ? ვინ ვართ? რატო ვართ? რანი ვართ? ვიფიქრე, ვიფიქრე და ვერაფერს რო ვერ მივხვდი, პატარა წავგუგლე, რანი ვართ მეთქი და ყველაფერი ატომებისგან შედგებაო ესე ეწერა, მეთქი ატომი რაღააამეთქი და ბრახ- დამარტყა, მოდი, დავწერ ატომზე და გავიგებთ, რა ბაზარიამეთქი.</p><p>მოკლედ, ჩვენი სამყარო, სადაც ვართ, არის სულ მატერია, ანუ რაღაც, რასაც შეგიძლია შეეხო და ა.შ. მატერია შედგება სხვადასხვა სახის ატომებისგან. აი, ქიმიის გაკვეთილებზე დაფის ზემოთ ცხრილი რო ეკიდა, რაღაც ლათინური ასოები რო ეწერა ზედ, ეგენი ყველა ატომებია სხვადასხვანაირი და ვეძახით პერიოდული ელემენტების ცხრილს. მეცნიერებს დღემდე 118 ელემენტი აქვ ნაპოვნი.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*BRYhZ3bbxMrewkNW9qnYcA.png" /></figure><p>აი, საერთოდ ყველაფერი, რაც არსებობს, მაგ ატომებისგან შედგება. ატომი ისეთი პატარაა, რომ თვალით დანახვა შეუძლებელია. მაგალითად, თმის 1 ღერი ატომზე 500 000 ჯერ უფრო განიერია. ეხლა შეიძლება ფიქრობ, რეებს მიედ-მოედება, რაღაც ატომებზე მელაპრაკება, რომლებიც შეიძლება სულ არ არსებობს. აი, ზუსტად აქ იწყება ყველაზე საინტერესო. ამისთვის ცოტა ისტორია უნდა მოვიხმაროთ და დავბრუნდეთ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 400 წლით ადრე. ეგ რა დროა იცით? აი ჯერ წყლის წისქვილი და ნალიც რო არ გამოუგონებიათ და უმარტივეს რაღაცეებზე რო სამასი კაცი ფიქრობდა, როგორ გაეკეთებინათ. აი, მანდ იყო ერთი ადამიანი, სახელად <strong>დემოკრიტუსი</strong>. ხოდა, ბევრი მეცნიერი ირწმუნება, რომ ეს ადამიანი იყო პირველი, ვინც ატომის თეორიას მიადგა. მოკლედ, ამ დემოკრიტუსმა იფიქრა, იფიქრა და მიხვდა, რო მაგალითად ვაშლი ორად რო გაეჭრა , მერე კიდე შუაზე გაეჭრა, მერე კიდე, კიდე, კიდე, კიდე, უსასრულოდ არ გაიჭრებოდა ორად და მიადგებოდა იმ დონეს, რომ უკვე განუყოფელი ნაწილაკი დარჩებოდა სულ ბოლო გაყოფისას.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*7ed0yrc9pEbgWNA87fc6Zw.jpeg" /></figure><p>ამ ნაწილაკს დაარქვა ‘’ატომოს’’, რაც, მაგათ ენაზე, განუყოფელს/გაუჭრელს ნიშნავს. ნუ, რა თქმა უნდა, იმ დროს ჩვენ ძმა დემოკრიტუსს ვერანაირი ფაქტი ან მტკიცებულება ვერ ექნებოდა და არც არავინ მოუსმინა და დაუჯერა. ზოგადად, რამეს თუ მიაგენი და არანაირი კვლევა, ფაქტი ან მტკიცებულება არ გაქვს, ყველა დაიკიდებს, მაგრამ შეიძლება მართალი იყო. ეგრეა, რას იზამ.</p><p>ამის მერე ქრისტეს შობიდან 700 წელს <strong>ჯაბირ იბნ ჰაიანმა</strong> არაბეთში ხილის ქიმიური კომპლექსური ფრაგმენტაცია დაამუღამა, ადუღებით, აორთქლებით, დაშრობით, მოკლედ, ბევრი იწვალა და მიხვდა, რო ერთი და იმავე ხილისგან, ერთი და იგივე სუბსტანციები მიიღებოდა, ანუ ერთი და იმავე ინგრედიენტებად იშლებოდა. მაგალითად, ყურძნიდან წყალი, შაქარი, ალკოჰოლი და ასე შემდეგ. იმ დროისთვის ესეც მაგარი მიღწევა იყო და მთელი 1000 წელი არავის არაფერი გაუკეთებია ამ განხრით. ხოლო 1700 წელს მეცნიერმა ცოლ-ქმარმა <strong>ანტონ ლაუაზიე და მარიან პულზემ</strong> კიდევ ბევრი იჩალიჩეს, რაღაცეები ამ არაბი მეცნიერისგან წაიკითხეს და ამ ინგრედიენტების კიდე სხვა ინგრედიენტებად დაშლა დაამუღამეს. ანუ აი ყურძენი ხო დავშალეთ წყლად, ალკოჰოლად და შაქრად. წყალი ქიმიური ჩარევით კიდევ შეგიძლია დაშალო, ეს ქიმიური ჩარევა ოღონდ რამე ის არ გეგონოთ, უნდა აადუღო უბრალოდ და ორთქლად გადაიქცევა. ეგეც წყალია, მარა ორი აირისგან შედგება, წყალბადი და ჟანგბადი.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*3i0yVSAQdAAvi_U7TVPO_w.gif" /></figure><p>მერე ამ ცოლ-ქმარმა იჩალიჩა, იჩალიჩა, იჩალიჩა და ეს ორი აირი ვერაფრად ვეღარ დაშალა და დაასკვნა, რომ ესენი არის ფუნდამენტური ელემენტები, რომელიც სხვა ელემენტებად აღარ იშლება. მოკლედ, მერე, ამავე კონცეფციით, მთელ მსოფლიოში მეცნიერებმა დაიწყეს სხვადასხვა ნივთიერებების დაშლა და რო მიდიოდნენ იქამდე, რო ვეღარ იშლებოდა ელემენტებად, ხვდებოდნენ, რო აი ეგაა უკვე ელემენტი და ესე შეავსეს პერიოდული ცხრილიც. (მენდელეევის რატო ჰქვია ეგ აღარ გამიგია, მერე გავიგოთ) ამ 118 ელემენტებისგან ზოგი აირია, ზოგი მკვრივი და ზოგიც თხევადი. ნუ, მერე საერთოდ ამ ელემენტების ერთმანეთში შერევა რო დაამუღამეს, უკვე ამ ნივთიერებებს შენაერთები დაარქვეს.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*FKudAg2cZ-2zmYfpdpxUcw.png" /></figure><p>მაგალითად, ჟანგბადი და ვერცხლის წყალი (მერკური ელემენტი) რომ შეაერთო, ქიმიურად მომწამვლელ ფხვნილს მიიღებ, მაგრამ მოდი, ნუ შეაერთებ, შეიძლება ვერ გადარჩე. ასევე ამ შენაერთების განცალკევებით ისევ იგივე ელემენტებს იღებდნენ, ზუსტად იმავე რაოდენობით, რაც შეერთებისას. ამ ყველაფრის მერე ჩნდება კითხვა: ეს ელემენტები, რომლების დაშლაც უკვე შეუძლებელია, ესენი რისგან შედგება? აი, მაგალიტად, ელემენტი ოქრო რო აიღო და მიაახლოვო უსასრულოდ სულ ოქროს დაინახავ, თუ რა ბაზარია?</p><p>მოკლედ, ბოლოს 1800 წელს მეცნიერმა <strong>ჯონ დალტონმა</strong> ბევრი ექპერიმენტები ატარა ატარა და მიხვდა, რომ ეს ელემენტებიც იყო რაღაცეების ერთობლიობა, ოღონდ ერთი და იმავე რაღაცების ერთობლიობა, რომლებიც განუყოფელი იქნებოდა, ანუ ატომები. კიდე მიაგნო იმასაც, რომ სხვადასხვა ელემენტების ატომები ზომაშიც განსხვავდებოდა და წონაშიც ერთმანეთისგან. თუ ღრმად გაინტერესებთ, წაიკითხეთ ‘’სხვადასხვა პროპორციების კანონი’’ (law of multiple proportions) წიგნი (<a href="https://books.google.ge/books/about/A_New_System_of_Chemical_Philosophy.html?id=Wp7QAAAAMAAJ&amp;redir_esc=y">new system of chemichal philosophy by john dalton</a>). ტიპმა ატომების სავარაუდო ფორმა და სურათებიც კი გააძრო, მეტი რა ექნა?!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*yc7qtgYF5bPke_eL4o1X-g.jpeg" /></figure><p>ამის მერე 1905 წელს უკვე ალბერტ <strong>აინშტაინმა</strong> საბოლოოდ მათემატიკური გამოთვლებით და ექსპერიმენტებით არამარტო მათი არსებობა დაამტკიცა, არამედ მათი ზომებიც, წონებიც და ყველაფერი გამოთვალა. აი, ეს როგორ გააკეთა და რა ექსპერიმენტები ჩაატარა და რა მათემატიკური ფორმულები წერა, ამას ნუ მომთხოვთ, თქვენთვითონ ჩაუღრმავდით, მე მაგდენი უკვე აღარ ვიცი. მოიძიეთ აინშტაინის ნაშრომები და წაიკითხეთ, თუ რამე გაიგეთ დარეკეთ. ისე, აინშტეინის ნაშრომები აი ესე გამოიყურება ძირითადად.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/531/1*QDdguv7jnPD_2or8pmqZvw.jpeg" /></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/500/1*5W06nQgWmC9iITy5Hi6FQQ.gif" /></figure><p><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Baptiste_Perrin"><strong><em>ჟან პერინმა</em></strong></a> საერთოდ გადააამტკიცა ატომების არსებობა ეინშტეინის თეორიის დახმარებით. ბოლოს და ბოლოს ამდენმა მეცნიერმა რო დაამტკიცა ატომების არსებობა და რამე, დარჩა ერთი საკითხი ადამიანურ პონტში, ეს საკითხია რომ — შე კაცო დაგვანახეთ ეს ატომი და დაგიჯერებთო, მაგრამ ატომი ისეთი პატარაა, როგორც ზევით აღვნიშნე, რომ მიკროსკოპშიც არ ჩანს, მაგრამ აქაც გაიჩითნენ ჭკვიანი ხალხი და 70-იან წლებში ორმა მეცნიერმა <strong>ჰენრიხ როჰერმა და გერდ ბენიგმა</strong> მიაგნეს მეთოდს, რომ რაღაცნაირად დაენახათ ატომი. ამ მეთოდს ჰქვია ელექტრონული ტუნელინგი, რავი, ესე ჰქვია შეიძლება სხვა სახელითაც იყოს. მოკლედ, ამას არ აქვს მნიშვნელობა, მთავარია, რო მიაგნეს. აი, აჰა ესაააა ქვევით რაც სურათია</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*_e30Un-XJvnD45MNuQxl-A.jpeg" /></figure><p>ამ გამოსახულებაზე მაინც არ გაჩერდნენ მეცნიერები და უკვე 2017 წელს მეცნიერმა არა აპკარიანმა აღმოაჩინა მეთოდი, რომელსაც შეეძლო უკვე ნათლად დაენახა ატომი. და ის ასე გამოიყურება</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oWjpterSC15dCyCtQgzPAg.png" /></figure><p>მოკლედ, ბევრი რო აღარ ვილაპარაკო, ატომი არსებობს! აგერ აშკარად დავინახეთ უკვე და ყველაზე განსაცვიფრებელი ისაა, რომ ადამიანი ისეთი ცნობისმოყვარე არის და იმდენი იფიქრა, რომ ქრისტეს შობამდე 400 წლით ადრე უკვე მიხვდა რაღაცას და ნელ-ნელა აქამდე მოვედით, დავინახეთ ისეთი რაღაც, რაც იდეაში ისეთი პატარაა, რომ თითქმის არც არსებობს, მამენტ, არ არსებობს, მარა თან არსებობს, მოკლედ, გაგიჟდები. ადიოს…</p><p><strong><em>ბიბლიოგრაფია:</em></strong></p><p>დავგუგლე :)</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2cb3c840a8dc" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/technolozy/%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%97-%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9B-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%A1-2cb3c840a8dc">რა არის ატომი და საიდან ვიცით რომ არსებობს ?</a> was originally published in <a href="https://medium.com/technolozy">ტექნოლოზი</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[რა არის გრავიტაცია]]></title>
            <link>https://medium.com/technolozy/%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-e3b33fd6a85c?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e3b33fd6a85c</guid>
            <category><![CDATA[ფიზიკა]]></category>
            <category><![CDATA[მეცნიერება]]></category>
            <category><![CDATA[ახსნილი]]></category>
            <category><![CDATA[თავისუფალი]]></category>
            <category><![CDATA[გრავიტაცია]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[დათა ანუ დათა]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 02 Jul 2020 12:52:48 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-07-02T12:52:48.337Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RVEbxNFo7CdSROZhiBHPqA.jpeg" /></figure><p>მოგესალმებით, აი მეც დავბრუნდიი. კაი ხანი ვფიქრობდი მეორე ბლოგი რაზე დამეწერა, ხან რა იდეა მომივიდა თავში, ხან რა. თავიდან ვფიქრობდი, რადგან პირველი ბლოგი ჩვენი მზის სისტამაზე დავწერე, მოდი ეხლა პლანეტა დედამიწით ხომ არ გავაგრძელო-მეთქი, მაგრამ გადავიფიქრე. იმიტომ გადავიფიქრე, რომ იდეაში არავინ მაინც არ ვუფრთხილდებით დედამიწას, გავავსეთ პლასტმასით უკვე ყველა ოკეანე. ნუ, ბოლო ათეულობით წელია გამიზნულად ვაბინძურებთ, ვჩეხავთ, ვწვავთ, ვაფეთქებთ ეს კიდე იმას ნიშნავს, რომ არ გაინტერესებთ.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*RYEtpOWHIff0-qCtOrkV_w.jpeg" /></figure><p>აუ, მომაფიქრდა!!! გრავიტაციაზე ვილაპარაკოთ. ალბათ ყველამ იცის გრავიტაცია რაც არის ასე თუ ისე . ეს არის უხილავი ძალა, რომელიც იზიდავს ყველა მატერიას ერთმანეთისკენ. ყველაფერს, რასაც კი აქვს მასა, გააჩნია გრავიტაციაც და იგი პირდაპირპროპორციულია — რაც მეტი მასა აქვს რაიმეს, მით უფრო ძლიერია გრავიტაციის ძალა, მაგრამ რაც უფრო შორს ხარ, მით უფრო სუსტდება მიზიდულობა. მაგალითად, დედამიწა სწორედ გრავიტაციის მეშვეობით ყველაფერს იზიდავს თავისი ცენტრისკენ. ამ მიზიდულობის სიძლიერე კი დამოკიდებულია დედამიწის მასაზე. მიზიდულობა ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელობვანია. ჩვენ ამის გარეშე დედამიწაზე ვერ ვიცხოვრებდით ვერც ერთი დღე. მზის გრავიტაცია დედამიწას მის გარშემო ორბიტაზე იჭერს და კომფორტულ მანძილზე აბრუნებს, რომ მზის შუქი და სითბოთი ვისიამოვნოთ. გრავიტაცია ინარჩუნებს ჩვენს ატმოსფეროს და ჰაერს. გრავიტაცია არის ის, რაც გვაერთიანებს ჩვენს სამყაროში. აქედან გამომდინარე, სხვადასხვა მიზიდულობის მქონე პლანეტებზე ყველაფერს სხვადასხვა წონა აქვს. თუ მაგალითად 100 კილოს იწონი დედამიწაზე, მთვარეზე სულ რაღაც 17 კილო იქნება შენი წონა ან იუპიტერზე 253 კილო. აუ ჩემი, იუპიტერზე არაფერი გვესაქმება ესე იგი, იქ ყველა მსუქნები ვიქნებით. აი მთვარეზე გაასწორებს, ჯერ მარტო ისეთი მჩატე იქნები რამდენიმე მეტრის სიმაღლეზე შეგეძლება ახტომა, თითქმის დაფრინავ რა, ასწორებს!</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/583/1*y--O85AYKWMu0PWwxHqH1A.png" /></figure><p>მთვარის გრავიტაცია ზღვებს თავისკენ იზიდავს, რამაც გამოიწვია ოკეანეების მიქცევა/მოქცევა . გრავიტაციის დამსახურებით იქმნება პლანეტები და მზეები, პატარ-პატარა ნაწილები, კოსმიური მტვერი და ნატეხები ერთმანეთს იზიდავენ და ასე ყალიბდებიან დიდი მასის მქონე ნებისმიერი კოსმიური ობიექტები.</p><p>მოკლედ, ამის წერისას მივხვდი, რომ ამ ბლოგში ისეთ რაღაცეებს უნდა შევეხოთ, როგორიცაა შავი ხვრელი. ძააან მოუთმენელი ვარ! შავი ხვრელი ჩემი ძაან დიდი გატაცების საგანია, ყველაფერი მაინტერესებს მათ შესახებ, მარა არავინ არაფერი არ იცის საერთოდ, თუმცა მაინც შავ ხვრელს განსაკუთრებულ დროს დავუთმობ და სხვა ბლოგში ძააან ბევრს ვილაპარაკებ.</p><p>გრავიტაცია არამარტო მასას იზიდავს ერთმანეთისკენ, არამედ შუქსაც. ალბერტ აინშტაინმა აღმოაჩინა ეს პრინციპი. თუ თქვენ ფანარს ცისკენ გაანათებთ , შუქი უფრო წითლდება/მუქდება, ზუსტად იმიტომ, რომ გრავიტაცია იზიდავს . თქვენ ვერ ხედავთ ცვლილებას თქვენი თვალით, მაგრამ მეცნიერებს შეუძლიათ გაზომონ იგი. ანუ სხვის ტალღა უფრო იკუმშება.</p><p>შავ ხვრელებს, რომლებსაც განსაკუთრებით დიდი მასა აქვთ ძალიან პატარა მოცულობისთვის, იმხელა გრავიტაცია აქვთ, რომ შუქსაც კი ბოლომდე შთანთქავენ, ზუსტად ამიტომ არიან შავები რომ შუქსაც კი ყლაპავენ და მათი დანახვა შეუძლებელია.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*FbT7RYqb-c8ifJpK_oY5gA.gif" /></figure><p>ეს ყვალფერი ყველაფერი, მაგრამ გრავიტაცია ისევ რჩება დიდ ამოუცნობ ძალად სამყაროში. მეცნიერებმა კიდევ თითქმის არაფერი არ იციან ამის შესახებ.ისე ცნობისთვის გრავიტაციის გარდა სამყაროში არის კიდევ სამი ფუნდამენტური ძალა ელექტრომაგნიტიზმი და ძლიერი და სუსტი ბირთვული ძალები. აი ელექტრომაგნეტიზმი ასე თუ ისე რაღაცასთან შეიძლება დააკავშირო, მარა სუსტი და ძლიერი ბირთვული ძალები ვიცი, რომ შეიძლება პირველად გესმოდეთ და პირობას ვდებ, რომ შემდეგი ბლოგებზე ბევრს არ ვიფიქრებ და ფუნდამენტურ ძალებზე დავწერ. დიდად რო გითხრათ მეც ბევრი არაფერი ვიცი, მარა იმდენს მაინც მოვახერხებ, რომ დაგაინტერესოთ.</p><p>მოკლედ რომ შევაჯამოთ, გრავიტაცია გააჩნია ყველაფერს რასაც კი მასა აქვს.რაც მეტი მასა გაქვს, მით მეტი მიზიდულობის ძალა გაქვს და მით მეტ რამეს მიიზიდავ, ანუ მზე ყველაფერს იმიტომ იზიდავს და აბრუნებს თავის გარშემო, რომ ყველაზე დიდი მასა აქვს. გრავიტაცია არის ის, რაც მთელ სამყაროს გვაერთიანებს. ჰო და კიდევ, არავინ აზრზე არ არის, თუ რა არის გრავიტაცია. აბა ჰე!</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e3b33fd6a85c" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/technolozy/%E1%83%A0%E1%83%90-%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90-e3b33fd6a85c">რა არის გრავიტაცია</a> was originally published in <a href="https://medium.com/technolozy">ტექნოლოზი</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[ჩვენი მზე და პლანეტები]]></title>
            <link>https://medium.com/technolozy/%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%96%E1%83%94-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-4fcd770dbdef?source=rss-2312a881cc8a------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/4fcd770dbdef</guid>
            <category><![CDATA[კოსმოსი]]></category>
            <category><![CDATA[ახსნილი]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[დათა ანუ დათა]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 08 Jun 2020 10:22:32 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2020-06-08T10:41:34.355Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/750/1*noz-4JILgoC4JWItfJj8lQ.jpeg" /></figure><h3><strong>ჩვენი მზე და პლანეტები მარტივად</strong></h3><p>მე ვარ დათა. აი, ცაში ღამე რო აიხედავ და რაღაცეები რო ციმციმებს, მაგეების დიდი ფანი, ანუ კოსმოსის. მე შევეცდები რაც ჩემი პატარა ტვინით დღემდე გამიგია, წამიკითხავს და მიყურებია გადმოგცეთ ჩემი ენით, ანუ ალბათ მარტივად, თორე რთულად რას გავიგებდი.</p><p>პირველ რიგში, მოდი შევთანხმდეთ, რომ დედამიწა ბრტყელი არაა და ის მრგვალია. ანუ ჩვენ ვცხოვრობთ დიდი ქვის ნატეხზე, რომელიც დაფარულია წყლით და მიწით. მიწა ანუ მთები, ველები, კლდეები, მდელოები. მოკლედ, ყველაფერი რაც ტბა,ზღვა და ოკეანე არაა. დედამიწას გარშემო აქვს შემორტყმული ატმოსფერო, ანუ გაზები და აირები, თუ გინდათ ამ ეტაპზე ჰაერი დავარქვათ ამ გარსს.</p><p>ატმოსფეროს დონეები იყოფა ნაწილებად და ყველას თავისი სახელი აქვს:</p><p>ტროპოსფერო — ამ დონეზე ჩვენ, ანუ კაცობრიობა, ვცხოვრობთ და ვსუნთქავთ ჰაერს. 10 კილომეტრია მისი სიმაღლე დაახლოებით.</p><p>სტრატოსფერო — ოზონის შრე გვაკრავს გარშემო და ის გვიცავს მზის ულტრაიისფერი გამოსხივებისგან.</p><p>მოკლედ, ბოლო სამი დონე (მეზოსფერო, თერმოსფერო და ეგზოსფერო) ძალიან შორს არის და დიდად არავის აინტერესებს, მაგრამ ეგ ის დონეებია სადაც კომეტები იწვება, სატელიტები დაფრინავს და მწვანე აურორები ხდება.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/997/1*g_Uyrvi-mQ7DBmwLt_MygQ.jpeg" /></figure><p>კაი მოვრჩეთ ეხლა დედამიწაზე ლაპარაკს, შემდეგ ბლოგებში ცოტა უფრო ღრმად ვილაპარაკოთ.</p><p>გავიგეთ, რო დედამიწა ქვის ნატეხია და ბრუნავს ცეცხლწაკიდებული ბურთის, ანუ მზის, გარშემო. მზე არის ვარსკვლავი, აი, ის ციმციმა რაღაცები თავიდან რომ გითხარით, ეგ ყველა ვარსკვლავია ანუ მზეებია, კიდევ სხვა ბევრი რამე შეიძლება იყოს, მარა ეხლა არა, მაგაზე მერე. ნუ ვარსკვლავი პლანეტები უეჭველი არაა.</p><p>ჩვენი მზის გარშემო ტრიალებს 8 ან 9 პლანეტა : მერკური, ვენერა, დედამიწა, მარსი, იუპიტერი, სატურნი,ურანი, ნეპტუნი და პლუტონი. აქ ყველაზე სადაო საკითხი არის პლუტო პლანეტაა თუ არა. მსოფლიოს მეცნიერები დღემდე დაობენ ამ საკითხზე და ამიტომ თქვენი გემოვნების საკითხია, იყოს თუ არა პლუტო პლანეტა. მე პირადად პლუტო პლანეტა მგონია, რადგან მზის გარშემო ტრიალებს, საკუთარი გრავიტაცია და ატმოსფერო აქვს. ერთადერთი პრობლემა არის ის, რომ ის საკმარისად დიდი არ არის იმისთვის, რომ მის გარშემო კოსმოსური ობიექტები ანუ ქვის პატარ-პატარა ნატეხები შეიერთოს. მოდი, ეს სადაო საკითხი მივანდოთ მას, ვინც ამაზე დაობს. ჩვენს მზეს და პლანეტებს ერთად ჰქვია მზის სისტემა. კოსმოსში უამრავი მზის სისტემაა და ყველას თავისი პლანეტები ჰყავს, არსებობს სისტემები, სადაც ორი მზეა, კი არადა, უმეტეს მზის სისტემებში ორი ვარსკვლავია. ჩვენ მზის სისტემაშიც უნდა ყოფილიყო მეორე მზე- იუპიტერი, მაგრამ სამწუხაროდ სიდიდე და ატომური რეაქცია არ ეყო, რომ ანთებულიყო და ეკაშკაშა მზესავით. არადა, ორი მზე მაგრად გაასწორებდა კაცი რო წარმოიდგენს.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*S-svx6d14TkwB4-dVMriOg.jpeg" /></figure><p>მე მაინც, პირველ რიგში, მინდა მზის გარშემო ვიტრიალო და უფრო მეტი მოგიყვეთ მზის შესახებ. მზე არის ყვითელი ჯუჯა ვარსკვლავი, ჩვენი მზის სისტემის შუაგულში მბზინავი გაზების ცხელი ბურთი. მისი გრავიტაცია მზის სისტემას იჭერს მთლიანად — უდიდესი პლანეტებიდან, ნამსხვრევების მცირე ნაწილაკებამდე. მზესა და დედამიწას შორის კავშირი და ურთიერთქმედება იწვევს სეზონებს, ოკეანის დინებებს, ამინდს, კლიმატს, რადიაციას და აურორებს. ცოტა მანძილებს და დისტანციებზეც ვილაპრაკოთ და მოვრჩეთ, მეტს აღარ შეგაწყენთ თავს რიცხვებით და მათემატიკებით.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*enbMSiTYvxXQUFzeFrKYPA.gif" /></figure><p>695,508 კილომეტრი რადიუსით ჩვენი მზე არ არის განსაკუთრებით დიდი ვარსკვლავი — მრავალი მათგანი რამდენჯერმე დიდია, მაგრამ ის მაინც ბევრად უფრო მასიურია ვიდრე ჩვენი პლანეტა — დედამიწა: მზის მოცულობას 1.3 მილიონი დედამიწა დასჭირდება მის შესავსებად. მზე დედამიწიდან 150 მილიონი კილომეტრით არის დაშორებული. ამ რიცხვებზე ბევრი არ იფიქროთ, მზე ძალიან შორსააა და ძალიან დიდია.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=4fcd770dbdef" width="1" height="1" alt=""><hr><p><a href="https://medium.com/technolozy/%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%96%E1%83%94-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-4fcd770dbdef">ჩვენი მზე და პლანეტები</a> was originally published in <a href="https://medium.com/technolozy">ტექნოლოზი</a> on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.</p>]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>