<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Esra Topal on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Esra Topal on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@e.t.esratopal?source=rss-84dc44271c32------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*YgM-1PGieiU1r7LREs2Jdg.png</url>
            <title>Stories by Esra Topal on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal?source=rss-84dc44271c32------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 14:04:42 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@e.t.esratopal/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Yaşadım Diyebilmek İçin Filtreler]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/ya%C5%9Fad%C4%B1m-diyebilmek-i%CC%87%C3%A7in-filtreler-1ede1fa69998?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/1ede1fa69998</guid>
            <category><![CDATA[filtre]]></category>
            <category><![CDATA[yaşam]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 22 Jul 2026 04:01:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-07-22T04:01:01.988Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AR8VUrzag0A0KoIRRydvpA.png" /></figure><p>En gerçek, en canlı, en doygun, en huzurlu hissettiğiniz bir anı hatırlayın. O anın fotoğrafını düşleyin. Örneğin; hafif yağmur yağıyor, hava rahatsız etmeyecek kadar soğuk; üstünüzde pembe bir sweet, altınızda çimen yeşili bir etek, ayağınızda mürdüm rengi kısa bir bot; kıyafetlerinizin içinde ve yağmurun altında çok rahatsınız. Karşınızda çok sevdiğiniz, muhabbetiyle zamanın nasıl geçtiğini anlamadığınız biri oturuyor. Ertesi güne yetişecek bir şey yok, kahvenizin sertliği tam istediğiniz gibi. Gecenin rengi tam istediğiniz gibi. Sandalyenin sırt kısmına yerleştirilmiş olan o kadife, yumuşak mor kırlentten memnunsunuz, ne kadar da ince düşünmüşler. Karşınızdakinin muhabbetindeki doyumsuzluğun neyden kaynaklandığına dikkat edin. Belki dürüstlüğü, belki şeffaflığı, belki mizahı, belki de aktif dinleyiciliği. Her neyse. O anı da kaybetmeden düşleyin. Sonra yokluğu olmadan anlaşılmayacak nimetlerle tamamlayın fotoğrafı: Elleriniz ve ayaklarınızın işlevselliği, gözlerinizin görüyor oluşu, öksürük veya cilt yaralarınızın olmayışı. Gülüşünüzün sıcaklığı, idrak seviyeniz veya kalbinizdeki iman.</p><p>Şimdi bu fark ettiklerinizi filtrelere dönüştürün. Hani şu online alışverişlerde arama kolaylığı sağlayan filtrelere. Yağmur, pembe, bot, kadife, sert kahve, gece, muhabbet, samimiyet, sağlık, iman, gülüş…</p><p>İşte, kısacık hayat yolunuzda yerinizi ve yönünüzü bulmanız için basit bir kılavuz.</p><p>Sonsuz ihtimaller dünyasında, her şeyi sonsuzlaştırma arzusunda; sizi çerçevelendirebilecek en özgün filtreler her zaman mevcuttur.</p><p>Kavram seçme işleminden sonra içerikleri, seçenekleri en pahalıdan en ucuza doğru sıralayın. Aslında sizin için en değerli olanlardan aklınıza en az gelen şeylere doğru. Yani bir değerler sıralaması. Bu sıralamayı şu durumlarda yapın: ‘‘Bir günün var, iki günün var, üç ayın var’’ diye düşündüğünüzde ya da güneş doğmadan hemen önceki zifiri karanlık göğsünüzde otoban hissi yarattığında. Elmacık kemiklerinizi sızlatan, karın kaslarınızı ağrıtan uzun bir ağlayışın sonunda. Sonra bunları göz önünde tutun. Demirbaş haline getirin ve sahip çıkın.</p><p>Bir dışlama / exclude tuşu varsa eğer bazı şeyleri de eleyin. Ayak bağı olan, o kadar da enerjim yok, benimle ilgili değil dediğiniz şeyleri.</p><p>Bu filtreleme yöntemi; sonsuzluk girdabında tüm sulara koşarak susuz kalmaktan korunmak için bize bir nehir kıyısı sunar. Ve biz orada soluklanırız, ve biz orada kendimize geliriz.</p><p><em>Sonsuzluk girdabı ne tuhaf bir inhibisyon. O girdaba dikkat etmek lazım. O girdap bir serap, insanın sınırlı enerjisini ve ömrünü zayi edebilir:</em></p><p><em>İnsan, kardeşi veya babasıyla veya eşiyle geçirdiği güzel bir akşamı tüm ömre yaymak ister. Ezel’i ya da Zindan Adası’nı yüz kere daha izlemek için hafızasının silinmiş olmasını ister. Doymamış olmak ve cheesecake’e bir çatal daha batmak ister. Gümüş madalya kazanır altını ister, altın kazanır hep kazansın ister. İnsan kendi kuyruğunu kovalayan kedi misali hep kımıl kımıldır ve bitmeyecek bir döngüdedir. -Doydum deyip sofradan kalkılmaz bu dünyada. Doyulmaz. Bir anda kaset biter.- İşte hiç bitmeyen sonsuzluk arzusu bir yandan da insanı inhibe eder. Elini ayağını oynatamaz hale getirebilir. Her şeyi avuçlamak isterken parmak aralarından her şey kayar. İnsan hayatı küçük lokmalara, gündelik parçalara, yaşanabilir sınırlara çeviremeyebilir. Sonsuzluk arzusuyla filtrelenmemiş yaşam içinde geçip gidenler yaralamaya başlar; ev (nostos) kedere (algos) dönüşür. Tüm yaşam nostalji oluverir. İnsan yuvaya, tüm tatlara, yaşananlara takıntılı hale gelir. Yaşam; geçip gidene hoşçakal deyip gelene kucak açmaktan, biraz anda kalmaktan, kendine en yakın hikayeyi yaşamaktan başka bir şeye dönüşür: Filtreleri kaldırarak tüm yaşama, seçeneklere ve zamana hakim olma arzusu.</em></p><p>Esra, Pendik’26</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=1ede1fa69998" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Sadece Sabahları Çöken O Tuhaf His]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/sadece-sabahlar%C4%B1-%C3%A7%C3%B6ken-o-tuhaf-his-b55bab8fe5c4?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/b55bab8fe5c4</guid>
            <category><![CDATA[sabah]]></category>
            <category><![CDATA[hayat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 26 Jun 2026 03:01:01 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-06-26T03:01:01.986Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/0*_uihXmlEj3LezmJC.jpg" /><figcaption>Souvenirs de Voyage, 1911; Gino Severini’nin bu eseri dünün tortuları, bugünün yokluğu ve yarının endişeleri ile dolu yamuk yumuk, kalabalık, hayatın her rengini içeren o bilinçdışı cümbüşü çağrıştırdı. Bir kez bile bu tabloya bakar gibi kendi arka bahçesine bakabilir mi insan?</figcaption></figure><p>Sabahları uyandığımızda burnumuzdaki kuruluk ya da ağzımızdaki beton tadı kadar sürekliliği olan bir şey var ki o da suçluluk hissi. Dün ile ilgili gün boyu sergilediğimiz her davranış ve hissettiğimiz her şey sanki bir ritüelin parçasıymış da uyuyup uyanınca tüm dekor yıkılmış gibi. Yüzümüzdeki kurulukların oluşturduğu beyaz renk farkı ve göz içlerimizdeki çapak kadar gerçek bir savunmasız kalma hali, doğal ve biraz çirkin.</p><p>O sabahlarda birdenbire her şey zalimce görünür gözümüze. Biraz sonra ayaklandığımızda serçe parçağımızı eşiğe vurmayı bile atlamayız. Her şey biraz daha berbatlaşır. Hazır bu kadar berbat hissediyorken birdenbire hayatımızın sadece hatalar, yenilmişlikler, günahlar ve ötelenmişliklerle dolu kesitlerini birleştirip zihnimizde bir film oynatırız, ki iyice nefret edelim kendimizden. Midemizdeki bulantı gittikçe yükselir ve dişimizi fırçalarsak biraz daha sevilir olacağımızı düşünüp banyoya yürürüz.</p><p>İçimizde gün boyu susturduğumuz seslerin yayı o saatlerde fırlar sanki. Ve bir orkestra yüksek sesle çalmaya başlar: ‘‘Sen de çok biliyorsun.. Onu öyle yapmamalıydın.. Burada ne yapmaya çalıştığını anlamadım sanki.. Onların seni önemsediğini mi zannediyorsun?’’ Nereden geldiğini asla belirleyemediğimiz bir sürü köksüz cümle başını sarkıtır. Durup dururken neden büyük bir hata yapmış gibi titriyor içim? Ben komşunun camını indirip saklanmış haylaz bir oğlan çocuğuyum. Duşakabindeki suyu koridora kadar taşırmış beceriksiz bir kız çocuğu.</p><p>Bu hislerin neyden kaynaklandığını bilmiyorum. Belki de her insana genelleyemeyiz. Ancak bir türlü kavuşamadığımız bir araba yolculuğu ya da elinde satırla bizi kovalayan adamlı bir rüya görmediğimizde bile böyle hissedebiliyoruz. Bu çok gerçek.</p><p>O sabah saatlerinde, öyle bir zaman boşluğu var ki sanki o boşluğa ruhlarımız asılıyor. Asılı kalıyor ve biz birdenbire her şeye yabancılaşıyoruz. Yabancıyı tehlikeli olarak kodlayan beyin parçalarımız evrimsel sürecin bir devamı olarak bu bilinmezlik karşısında ürperiyor.</p><p>Kulağımıza çay fokurtusu ya da mentollü diş macunu kokusu burnumuza gelene kadar belki de bir türlü hayatta olduğumuza inanamıyoruz. Birkaç dk sonra zihnimizde resim beliriyor ve kim olduğumuzu, o gün neler yapacağımızı yordamaya başlıyoruz.</p><p>Belki de yeteri kadar sessizleşip gevşediğimiz bir evrenin -uyku- doğal sonucudur bu. Kıyıya köşeye sıkıştırdığımız ne varsa, buruş buruş da olsa, açığa çıkıyordur. Gündüz gardımızı indirmek ve falso vermek zor, dayanılmaz olduğundan gayet cilalı şekilde rollerimize uygun davranabiliyoruz. O zalim iç sesi duymamak gerekiyor ki kendimizi dışarıda canımızı sıkmak için bekleyenlere karşı koruyabilelim. Ama sonra, eve gelince yere çıkardığımız kıyafetler ve başımıza diktiğimiz sürahiyle birlikte aşırı rahatlarız. Mimiklerimizin hamur gibi oynaşmadığı, kaslarımızın asılı kalmadığı ve bir başkasıyla empati kurmak zorunda kalmadığımız tek kişilik veya çekirdek ailemiz kadar hakiki bir özle baş başa kalırız.</p><p>Bu nahoş iklim yeni günün maskesini ve umudunu takınmadan hemen önceki andır. Her ne kadar berbat hissettirse de orada bir türlü erişemediğimiz özel bilgiler olabilir. Gerçekleşmiş olana, şimdiye ve henüz gerçekleşmemiş olana dair.</p><p>Esra, Pendik’26</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=b55bab8fe5c4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Ölüm Gerçek, Yaşam Vazgeçilmez, Umut Şekerli Bir Şey]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/%C3%B6l%C3%BCm-ger%C3%A7ek-ya%C5%9Fam-vazge%C3%A7ilmez-umut-%C5%9Fekerli-bir-%C5%9Fey-8cf268a9243b?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/8cf268a9243b</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 06 Jun 2026 19:48:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-06-06T20:09:46.450Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*w3s_mwg5HBLm3iQvl6J1mA.jpeg" /><figcaption>Görseldeki Kitap: Benim Periyodik Tablom, Oliver Sacks</figcaption></figure><p>Bir insan sırf ölümüne yaklaştı diye gülleri sevmekten vazgeçemez. Suyun şırıltısını duyduğunda şişen göğsünü balon gibi söndüremez. Bir çocuğun gülüşüyle oluşan heyecanını yok edemez.</p><p>Gençliğinde uğruna gece gündüz çalışıp aldığı, kapısını usulca kapattığı o fiyakalı arabasına göz ucuyla bakar hale gelmez. Elleriyle inşa ettiği hiçbir şeyi umursamaz hale gelmez. Bahçesindeki ağaçları ölümüne terk etmez.</p><p>Sırf yaşlanıyor, bedeni eskiyor diye kederleri de eskimez. Aksine kalbi, yaşadığı sıkıntılara rağmen nasırlaşmadan gelir o günlere ve artık daha frajildir. Akil ve tecrübelidir ancak hala bir damla kan, bin endişedir.</p><p>İradesiyle vazgeçmeyi denese bile hisleri ve duyuları yakasından düşmez. İnsan yaş aldıkça bedeni eskir ancak o eskiyen bedenin içinde nefs; tattığı her şeyle biraz daha iştahlı, biraz daha doyumsuz olmuştur. Ruh ise ölümlülüğünü görmezden gelerek sıkı bir şekilde bağlanmıştır hayata. Başarılı ve kutlu anlarının hırsıyla sıkı bir düğüm atmıştır. Reddedildiği, aldatıldığı anların acısıyla sıkı bir düğüm atmıştır. Sevinçli ve neşeli olduğu anların o leziz tadıyla sıkı bir düğüm atmıştır. Yarım kalan hikayelerin, doyulamayan insanların, doyulamayan akşamların yahut şehirlerin hasretiyle sıkı bir düğüm atmıştır. Onu heyecanlandıran uğraşlarının canlılığıyla sıkı bir düğüm atmıştır. Ailesinin, çocuklarının hayatını kolaylaştırmanın sorumluluğuyla sıkı bir düğüm atmıştır. Anlayacağımız; zayıflamıştır ve hayatının sonu yaklaşmaktadır ancak her şeye bağlanmıştır, hislerle ve düğümlerle doludur. Bu durum bana Jeffrey Seinfeld’in şu sözünü hatırlatıyor: ‘‘Bebek, motor yetersizliği ile gelişmiş algısal yeteneği arasında bir uçurumla doğar.’’ Yaşlanmak da buna benziyor, tekrar bebeklikteki bu uçuruma yaklaşıyor insan. Hareketleri yavaşlar, akciğerinin çehresi karanlıklaşır, tırnak diplerindeki kan çekilir, cilt yerçekimine karşı koyamaz. Ancak buna rağmen ruh tilki gibi uyanıktır. Tekinsiz dünyada tetikte kalmak için algıları güçlenmiştir. Duyguları ise eskimek yerine açık sinir uçları gibi beklemektedir. Ve bir sürü hatıra birikmiştir.</p><p>Evet ölecek olmak apaçıktır. Bedeninin çıplak, hikayesinin belirsiz, tarlasının boş olduğu çocukluğundan; giyindiği, hikayesinin şekillendiği, evinin, tütsülerinin, soğan sepetinin, anı kutusunun, plaketlerinin, maaş kartının, çocuklarının, piknik tüpünün, dopdolu pasaportunun, saygınlığının olduğu yaşlara gelmiştir. Etraf daha canlı ve kalabalıktır ancak kendisi daha buğulu, daha sepyadır artık. Görüp geçirdikçe sepyalaşır insan, silikleşir yeryüzünde. O artık kendi hikayesine dürülüp sarılıp uyuyacaktır, görünmediği bir köşede.</p><p>Bir insan ölmeden hemen önce yeni yıkanmış, hanımeli yumuşatıcı kokan su yeşili polarıyla kış çayı içiyor olabilir. O ölüme yaklaştı diye hanımeli kokusu dağılmaz, polar kirlenmez, su yeşili solmaz, çay soğumaz. Son nefese kadar dumanı tüter her şeyin.</p><p>O insan ölmeden hemen önce hastane odasının perdeyle ayrılmış bölmesinde, zor nefes alırken bile eşiyle tanıştığı günkü sokağın adını hatırlamaya çalışıyor olabilir. Ona baktığındaki ilk duyguyu silemez. O ölecek diye o sokak haritadan silinmez.</p><p>Peki o halde neye benzesin insanın yaşadığı hayat? Ne olsun adı? Ve anlamı?</p><p>Belki de şükürle tabanlanmış, ‘yaşadığı zamana bir şeyler katmış olmak’la kremalanmış bir küçük pastaya benzeyecek. Sinir sistemine dair inceleme ve kurguyu birleştirdiği dünyaca ünlü kitapların yazarı nörolog Oliver Sacks, seksen yaşında yazdığı kısa otobiyografisi ‘‘Benim Periyodik Tablom’’ adlı kitapta ölümü yaklaşırken şöyle yazıyor:</p><p>“Korkmuyormuş gibi davranamam. Öte yandan içimdeki baskın duygu şükran duygusu. Sevdim ve sevildim, çok şey aldım ve aldıklarımın karşılığında bir şeyler verdim; okudum, seyahat ettim, düşündüm, yazdım. Dünyayla ilişkiye geçtim, yazarlar ve okurlar arasındaki özel ilişki yoluyla yaptım bunu. Her şeyden önemlisi, bu güzelim gezegende duyarlı bir varlık, düşünen bir hayvan olarak bulundum ve bu başlı başına müthiş bir ayrıcalık ve serüvendi.”</p><p>Gözündeki kanserden dolayı sol gözü görmez olmuşken ve akciğerinde metastazlar varken evine gelen Nature dergisinin son sayısındaki Nobel ödüllü fizikçinin son makalesini heyecanla okuyor Sacks. Ve bu adam bizim lisede kütlelerini eşit olarak bildiğimiz nötron ve protonlar arasındaki o azıcık kütle farkının evrende oluşturduğu değişiklikle heyecanlanıyor. Ve bunun getireceği yenilikleri göremeyeceği için üzülüyor.</p><p>Böyle anlarda buraya ait olmadığımızı daha iyi anlıyorum. Kalbindeki heyecan ve merak seni yaşamda tutmuyor. En gerçek şey, gidecek olmak ve gitmeden önce kendine bir teselli bulmak.</p><p>‘‘..her şeye rağmen iyi ve faydalı bir hayat yaşamış olduğum hissiyle teselli buluyorum.’’</p><p>Yine de her birimizi hayata bağlayan bir şey var. Ertesi güne uyandıran bir şeyler var. Geçmişe dair iyiki dediğimiz, teselli bulduğumuz şeyler var. Bunlar ölümü geciktirmiyor ancak yaşamak için dalgalanan içimizi yatıştırıyor.</p><p>Umut var bir de. Hayatın reçinesi. Tatlı, bağlayıcı ve koruyucu. Her şeyimize bulaşan, her şeyimizi yapış yapış hayata tutturan. Şekerli bir şey. İyiki var.</p><p>Varoluşu böl deseler üçe bölerdim. Yaşam, ölüm ve umut.</p><p>Herkes yaşamını bir nebze tarif edebilmeli, ölümü ve umudunu.</p><p>Umut benim için, bizi Yaratan’ın çizdiği halı saha sınırları içinde, kurallarına uygun oynamaya çalışmak; o sınırlar içinde, yıkılacak birer kumdan kaleler olsalar dahi insani ihtiyaçlarım, istidatlarım ve arzularımdan doğan, sahici ve güzel şeyler inşa edebilmek.</p><p>Esra, Pendik’26</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=8cf268a9243b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bana Bir Şeyler Söylesin]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/bana-bir-%C5%9Feyler-s%C3%B6ylesin-3076328769b0?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3076328769b0</guid>
            <category><![CDATA[şiir]]></category>
            <category><![CDATA[anne]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 12 Apr 2026 18:41:13 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-04-12T18:47:02.549Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/910/0*5BpiFhefQP1Vgpcr" /><figcaption>Mary Cassatt, <em>Maternal Kiss</em>, 1896. Courtesy of the Philadelphia Museum of Art</figcaption></figure><blockquote>bana ekşi bir tohum getir,</blockquote><blockquote>suskun bir çocuk öğütmüş olsun</blockquote><blockquote>değirmeni ağır kokulu, renksiz yağmurlarda</blockquote><blockquote>ıslanmış olsun.</blockquote><blockquote>sonra o çocuğu konuştur</blockquote><blockquote>bana bir şeyler söylesin,</blockquote><blockquote>güneş battıkça, yükselen ıssızlığı</blockquote><blockquote>bu yürek çarpıntısına rağmen aşksızlığı</blockquote><blockquote>solgun pembe yaprakları</blockquote><blockquote>yere saçılan incileri, kıyıya vuran balıkları</blockquote><blockquote>babamla aramdaki mesafeyi anlatsın.</blockquote><blockquote>ve bana biraz kuantum, biraz eski kafataslarını</blockquote><blockquote>biraz meyve sineklerini, biraz da sıtmadan ölenleri.</blockquote><blockquote>iştahım açık, bildikçe yuvalanırım ben</blockquote><blockquote>bana bir şeyler öğretsin.</blockquote><blockquote>bana kirli beyaz bir un getir,</blockquote><blockquote>suskun bir anne mayalamış olsun.</blockquote><blockquote>elleri ateşli bebeklerin alınlarında tutuşmuş.</blockquote><blockquote>sonra o anneyi konuştur</blockquote><blockquote>bana bir şeyler söylesin,</blockquote><blockquote>yutkunduklarını kussun</blockquote><blockquote>ki ben de çözeyim bu kuşağı</blockquote><blockquote>koşayım, diyeyim ki annem mutlu</blockquote><blockquote>şimdi yaşamak zamanı</blockquote><blockquote>hiçbir yer ıssız değil.</blockquote><blockquote>kesilsin şu yutkunma sesleri</blockquote><blockquote>diyeyim ki ben mutluyum</blockquote><blockquote>biri olmaya gidiyorum</blockquote><blockquote>kimse gücenmesin</blockquote><blockquote>birini sevmeye gidiyorum</blockquote><blockquote>kimse sakınmasın kalbimi</blockquote><blockquote>iştahım açık, sevdikçe yuvalanırım ben</blockquote><blockquote>herkes biraz sevsin.</blockquote><blockquote>bana biraz yamalı, biraz dantelli bir örtü getir.</blockquote><blockquote>helalleşmediği tek bir kişi kalmamış bir günahkar sersin onu yere.</blockquote><blockquote>ruhu, çoktan közlenmiş olsun.</blockquote><blockquote>sonra o günahkarı konuştur</blockquote><blockquote>bana bir şeyler söylesin,</blockquote><blockquote>insan desin, zayıf ve aziz</blockquote><blockquote>kirli ve temiz</blockquote><blockquote>masum ve zalim.</blockquote><blockquote>kalksın şöyle bir, bakayım</blockquote><blockquote>nasıl durmuş ayakta.</blockquote><blockquote>tatlara aşina olmak neymiş</blockquote><blockquote>aşina olup uzak durmak onlardan</blockquote><blockquote>anlatsın bana.</blockquote><blockquote>sonra diyeyim ki ben hala umut var</blockquote><blockquote>közleri koyalım örtünün içine,</blockquote><blockquote>büyük kanaatleri, ufalanmış iddiaları</blockquote><blockquote>bir dağın tepesinden silkeyelim.</blockquote><blockquote>diyeyim ki ben pişmanım,</blockquote><blockquote>ama bana yolu gösterin</blockquote><blockquote>devam ediyor belli ki</blockquote><blockquote>iştahım açık, yaşadıkça büyülenirim ben</blockquote><blockquote>bana bir yol verilsin.</blockquote><p><strong>Esra Topal, Nisan ‘26</strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3076328769b0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dünya: Bilmediğimiz Her Şeyle Baş Başa Kalmak]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/d%C3%BCnya-bilmedi%C4%9Fimiz-her-%C5%9Feyle-ba%C5%9F-ba%C5%9Fa-kalmak-c743ecb42619?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c743ecb42619</guid>
            <category><![CDATA[bilmek]]></category>
            <category><![CDATA[dünya]]></category>
            <category><![CDATA[sınır]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 08 Feb 2026 12:19:04 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-02-08T12:19:04.575Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/831/0*ddVKlsmudca2GuA4.jpg" /><figcaption>The Widow 1, Kathe Kollwitz</figcaption></figure><p>Başlamak, acemi olmak demek. Doğar doğmaz havanın içinde elleri ve ayaklarıyla sırt üstü yüzen bir yenidoğanın, kırk yaşındaki bir yetişkinin hayatının o evresindeki acemiliğinden bir farkı yoktur. Her günümüz bize yabancı, her ihtimal ve her yol ayrımı bir bebeğin ilk adımı kadar tedirginlik vericidir. İki ileri bir geri ilerlediğimiz, sürekli deri değiştiğimiz hayatımız kusmuk sebebiyle sürekli değiştirilen bebek penyelerine benzer. Her işe Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla başlamaya böyle bakıyorum: Bir şeyleri bilmeden başladığımız, hatalarımızın sıfırlanmayacağı, sınanış ve acıların bitmeyeceği bir dünya hayatında tüm bunların yumuşatıcısı ve tamponu olan şey merhamettir. Penyelerimizi değiştiren, ağzımıza bir lokma daha koyan vardır. Bizi Yaratan’ın bize acıması, Adem as’den bu yana miras edindiğimiz utancı şefkatiyle asırlarca yıkamasıdır. Biz bu rahmetin kucağında büyür, doyurulur, yolumuzu bulur, serpilir ve nihayetinde en büyük korkumuz olan ölüme doğru yaşlanırız. Karanlık bir odaya ait kapının anahtarını çevirirken çektiğimiz besmele her zaman bize eşlik eder: Tanımadığımız bir ortama girerken, henüz birkaç yıl tanıdığımız biriyle evlilik taahhütünü imzalarken, yeni bir işe başlarken, ilk doğumumuzu yaparken, sevdiğimiz birini yoğun bakım kapısında beklerken, iyi bir haber beklerken, şehir/ülke değiştirirken, ayrılırken.. Annemizin düşmeye müsait parkeli kocaman bir evi yumuşacık halıfleksle döşemesi gibi, bizim emekleme sürecimizi taşıyan dünya da rahmetle döşenir.</p><p>**</p><h3>Toplumsal Acılar</h3><p><em>Bilmiyoruz, acı bize. </em>Yüreğimiz hiç tanıklık etmediğimiz acıları ağırlayabiliyor. Şubat depreminde tüm ailesini kaybedip hayata devam eden o adamın yolun kalanıyla ilgili bir fikri yok. İçinde birbirine geçmiş bir sürü duygu, kursağında taş gibi bir düğümle ertesi sabaha uyanıyor. Ekmeğinin peşinde, yine bir sürü şey hissediyor. Rüzgarı, sıcağı belki bir gün yağan yağmuru. Her şeye rağmen devam eden bir alışverişi var. Hayatında oluşan boşluklardan içeri dolan soğukla bir şekilde baş ediyor.</p><p><em>Bilmiyoruz, acı bize.</em> Dünyanın göbeklerinde yaşanan katliamlardan haberdar olmanın bize nasıl bir fatura çıkaracağını bilmiyoruz. Daha o gün ne yiyeceğimizle meşgulken, daha günümüzün saatlerini bile dizayn edemezken reelslere düşen aç insanların görüntülerini kaydırmanın neye mal olacağını kestiremiyoruz. Bilmiyoruz, neresinden tutulur. Bu uzağına düşülen acıların neresinden tutulur. Bunlarla nasıl temasa geçilir. Bebeklerin katledildiği coğrafyalar varken, afiyeti yerinde olan insanların aktörleşmesi nasıl olur? Benim fikrim yok. Dualar ve SMS bağışlarıyla yatışan içime açıklayacağım mantıklı bir şey yok.</p><p><em>Bilmiyoruz, acı bize.</em> Aktif iyilik ne demek? İyiliği dolaşıma sokmak ne demek? Dünyanın organize kötülüklerini görüyoruz. İyiliğin yürekte taşınan romantik bir melodiye dönüştüğü günümüzde, iyi niyetler nasıl tezahür ettirilir, çocukların ve savunmasızların refahı nasıl yapılandırılır, buna enerji harcamıyoruz. İyi niyetlere ve kötülüğün önlenmesine şarkılar ve şiirler eşlik ediyor. Ancak zeka, analiz, bilgi ve sistem eşlik etmiyor. Sistemleşen kötülük her şeyi yutarken dilimizde birkaç iyilik şarkısı kalıyor. Açık suların dibine batan botlardan denizin yüzeyine çıkan insan bedenleri gibi. Birkaç cansız şarkı.</p><h3>Kişisel Acılar</h3><p><em>Bilmiyoruz, acı bize</em>. Kendin için en iyisini bulmak ne demek? Üzerinde geçmişinin tüm arkaik duyguları ve yaşanmışlıkları varken içindeki sesi duymak ne kadar mümkün? O sesi duymak yeterli mi, onu eyleme dökmek ne kadar mümkün? Sadece bilincin eşlik ettiği bir hikaye yazmıyoruz. Duygularımızın gevşettiği, düşüncelerimizin şekillendirdiği, kök inançlarımızın manipüle ettiği bir yol buluyoruz, onu yürüyoruz. Birazdan başımı yastığa koyacağım, neyi seçtiğimi bilmeden. Bir tanıdık martı sesinin peşinden giderken yolu tüm kıvrımlarıyla görmemiş olacağım. Rahmetine sığınacağım ki ne iç sesim ne de dış sesler sırtımda bir kırbaç olmasın. Bilmeden uyuyacağım, bilmeden uyanacağım. Hayatımdaki nedensellikleri, korelasyonları, çatışmaları, paralellikleri, kendi elimle kendime yaptıklarımı asla bir bütün olarak göremeyeceğim. ‘‘Ben bilmem Sen bilirsin yastığı’’na başımı koyacağım.</p><p><em>Bilmiyoruz, acı bize. </em>Bundan on yıl sonra cebimizdeki paranın ne kadarı kalacak.. Kaç organımız sağlıkla bize eşlik edecek.. Bugün farkında olmadığımız hangi karanlık tarafımız bizi zora sokacak.. Bugün gün yüzüne çıkarmadığımız hangi iyi yönümüz bizim kurtuluşumuz olacak.. Bilmeden adımladığımız bu yollar bizi nereye çıkaracak? Bugün hayatımızda olanların kaçı bize eşlik edecek? Yolun az ilerisinde bizi kimler bekliyor olacak? Bugün savunduğumuz bir şeyi o gün artık savunmuyor olacağız. Anlamadığımız bir şeyi anlıyor olacağız. Öfkelendiğimiz bir şeye artık şefkatle bakıyor olacağız. Ya da öfkelenmediğimiz ve kendimizi savunmadığımız bir şeyden dolayı kendimize kızacağız. Olması gerekenle yatıp kalkıp olanı yaşadığımızı göreceğiz. Postitlerle, ajandalarla, niyetler ve ritüellerle düzene sokmaya çalıştığımız hayatımızın istikarsızlıklar ve çalkantılarla geçtiğini göreceğiz. Bunun bir kötülük ya da aymazlık değil de insan olmanın doğası olduğunu anlayacağız. İçimizdeki hiçbir ukte, istek yok olmayacak; sadece artık o kadar vahşi değil, biraz daha evcil olacağız. Dünyaya sığacak ve ortalığı yıkmayacak kadar evcil. Hiçbir şey için büyük sevinçler ve büyük üzüntüler göstermeyecek kadar evcil. Tüm dünyayı kaplamak isteyen bir ego değil de varoluşun mütevazi bir parçası olarak..</p><p>Bilmiyoruz, acı bize.</p><p>Bilmediğimiz her şeyle baş başa kaldığımız bu dünya denizinin kaldırma kuvveti Senin rahmetin, sandalı ise bizim acziyetimizdir.</p><p>Esra, Malatya’26</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c743ecb42619" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Elle Tutulur Bir Hayat]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/elle-tutulur-bir-hayat-08319378086a?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/08319378086a</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 11 Nov 2025 18:27:12 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-11-11T18:27:12.414Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/971/1*v1xI3qamsEZCggEk24r8EQ.jpeg" /><figcaption>Yan Burbano</figcaption></figure><p>Ellerin, yaşadığın her şeyi tutmak istiyor. Bir sahnenin içinde kalmak, o anı dondurmak ve sıkıca tutmak istiyorsun. Hiçbir şey eskimesin, hiçbir şey yaşlanmasın… Ama hayat, bulutlara benziyor. Varlığı inkâr edilemez, gerçeği tartışılmaz; ama dokunamazsın, kavrayamazsın. Bulutların pamuksu beyazlığı gibi, görürsün ama avuçlarınla kavrayamazsın. Hayat bazen kavranabilir gelir, sıkı bir örgü gibi: Her ilmeği belirgin, anlamlı, sıkıca birbirine bağlı. Sonra bir sarsıntıyla, ucundan çekilmiş bir ip gibi tüm örgüyü sökülürken görürsün. Yaşadıkların birer anı mı yoksa daha fazlası mı bilemezsin. Damağında bir sürü tat birbirine karışır. Hangi olaydan kalan acı tattı bu? Hangi güler yüzden kalan çilek tat?</p><p>Yaşadıklarımız kitap okumaya benziyor. Binlerce kitap okusak cümleleri aklımızda tutamıyoruz ancak o cümleler bizim ruhumuzu yeniden inşa ediyor. Hayat da aslında ruhumuza ve bedenimize entegre olan görünmez bir enerji. Biz hayatı anılar konseptinde kristalize etmeye çalışıyoruz. Olmuyor. Bulutlar gibi dağılıyor tüm geçmiş, üzerinden geçildikçe yıkılan çizgi film köprüleri gibi. Her şey hiç yaşanmamış gibi oluyor. Her şey her an yaşanacakmış gibi bir de.</p><p>Yaşadıklarımızın en büyük emaresi kendimiziz aslında ancak bunu görmek de kolay değil. Çünkü insan kendi şekillenişini de net bir şekilde göremiyor. Nereden başladığını, nereye doğru gittiğini, nerede biteceğini göremiyor. En son kendini canavarlaştıran o son olayı hatırlamıyor, onu sertleştiren ve kabuğuna sokan kederleri ve kırgınlıkları unutuyor. Kendini biraz daha durgun yapan şeyi bilemiyor, sesinin desibeli kaç birim düşmüş fark etmiyor. Ya da kendini biraz daha hareketlendiren ve renklendiren aşamaları tek tek bilemiyor, en son kim onun yüreğine bir umut kondurmuştu, bu süreğen sevinç kimden, hangi olaydan miras kalmıştı hatırlamıyor. Şu an koşturmasına vesile olan o coşkuda kimlerin parmak izi var tek tek sayamıyor. Yaşıyor ve ona bir şeyler oluyor. Hatırlamak yok, ebedileştirmek yok, analiz etmek yok. Yaşadığı her şey ruhuna, bedenine karışıp en ilk haline dönüşüyor, yani ‘sır’ oluyor ve insan en nihayetinde sırlanmış bir şekilde toprağa giriyor. Evet; <em>hayat, insanın sırlanması. Ölüm o sırrın çözülmesi. </em>Bu dünyada tam anlamıyla açığa çıkan bir şey yok. Varsa da sadece insanın kendi içine doğru akıyor. Aktıkça ümmileşiyor insan. Söze, kelimeye, denkleme, parabole dönüştüremediği derin bir bilgiyle baş başa kalıyor. Geçtiği yerde koku gibi bir şey bırakıyor işte. Görünmez, elle tutulmaz bir şey. Yeni insanlar doğdukça, yeni yerler inşa oldukça, yer yıkılıp dağ parçaları kopup yerine yeni taşlar kondukça değişen dünyada, bir koku gibi de kısa sürede kayboluyor izi. Toprağa girmek üzere olan insan en az yenidoğan bir bebek kadar başlangıçsız, sonsuz ve sırlı, sessiz, savunmasız oluyor.</p><p>Kristalleştirme daha öz ifadeyle somutlaştırma nedir peki? Bu yazıyı bir insana yazdıran nedir? Bir şeyleri kalıcı hale getirmeye çalışan insanın derdi nedir? Kendisine aynalar arayıp görüntüsünü dondurmak istemesi nedendir? Bu, insanın bir önleyici savunmasıdır. İnsan kaybolup giden yılları, sözleri, şarkıları, anları, paraları, yetenekleri, insanları kristalleştirmeye, kalıcı hale getirmeye, tutmaya çalışır. Bazen arkamızdan yaptırdığımız hayratlar iyiliğe işaret ederken, bazense yıllarca uğruna kendimizi sarf ederek kazandığımız parayı somutlaştırma şeklimizdir. Toplum veya bilim adına bıraktığımız eserler samimiyet ve özveri içerse de biraz da zekamızı ve emeğimizi somutlaştırma arzumuzdur. Evlilik, sevdiğimizi ve sevildiğimizi; kariyer basamakları başardığımızı ve istenildiğimizi daha kolay görmenin yoludur, daha elle tutulur ve gözle görülürdür. Ömürleri en fazla ömrümüz kadar olsa da. Futbol maçlarında ya da siyasi arenalarda kendinden geçmiş hallerimiz içimizdeki yönlendirilmemiş yüksek voltajın bir toprak hattı bulma çabasıdır. Doğurduğumuz çocuklar yarısını devirdiğimiz ömrün kalan yarısını uzatır, onlar soyadımızda biz onların soyadında devam ederiz yaşamaya. Biz her adımda her niyette biraz da bu dünya hayatını kristalleştirmeye çalışırız. Unutuyoruz ki bin yıllık bir müzayede eseri güvenlikli bir müzede ancak bir bin yıl daha kalabilir, o kadar.</p><p>İnsan her şeye tutunmaya çalışır. Hiçbir şeye tutunamadığını fark ederek hem de. Hayat, uzun süre ve usulca bir ‘yüksekten düşme’den farksız. Ayaklarının her gün biraz daha yere yaklaştığı uzun bir düşme.</p><p>Ve bir gün ayaklarımız yere basar.</p><p>İlk defa bir şey somuttur. Toprak canlıdır, onu hissederiz.</p><p>Tüm hikayemiz bedenimize ve ruhumuza karışmıştır. O da toprağa.</p><p>Peki usulca yüksekten düşerken ne yapmalı insan? Hayatının çözünürlüğünü artırmalı. Renkleri iyi görmeli, sesleri iyi duymalı, bir şey içiyorsa sadece onu içmeli, bebeğiyle oynarken tüm gövdesini dönmeli, uyuyorsa uykunun kıymetini, dost meclisindeyse dostun kıymetini, çalışıyorsa önündeki defterlerin kıymetini bilerek çözünürlüğü artırmalı. Bulanık ve gözleri kısık bakmamalı bu hayata. Neyse ne elindeki. Limonun ekşi tadı kadar net ve canlı olmalı anlar, sözler. Bu kadar net, hissedilebilir. Olabildiğince de özüne yakın, neyi niye yaptığını bilerek yaşayarak. Hayatı elle tutulur hale getiren bir şey varsa o da bu sahiciliktir. <em>Orada olmaktır. Yaşarken orada olmak.</em> Bir de bırakıp gitmesine izin vermektir bir şeylerin, yitip gitmesine. <em>Veda ederken de orada olmaktır.</em> Bulanık bakmadan, tüm gerçekliğiyle görerek.</p><p>Esra, Malatya’25</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=08319378086a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Tufanlarla Dolu Dünyada Kalbin Türbülansı]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/tufanlarla-dolu-d%C3%BCnyada-kalbin-t%C3%BCrb%C3%BClans%C4%B1-42ed60c5ac4c?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/42ed60c5ac4c</guid>
            <category><![CDATA[kalp]]></category>
            <category><![CDATA[i̇nsan]]></category>
            <category><![CDATA[dünya]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 06 Oct 2025 14:08:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-10-06T19:23:13.289Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/543/0*XnSMc1ou_nzUgIqp.jpeg" /><figcaption>Sanatçı: Ava Korzec</figcaption></figure><p>Her şey kötü olmak zorunda değil. Önceden öğretilmiş ve başkalarının hikayelerinden süzülen çarpık bakış açıları hayatlarımızın, o hiç dokunulmamış olan hayatlarımızın şablonu olmak zorunda değil. Ve ben henüz girmemiş olduğum bir odaya, henüz sapmamış olduğum bir sokağa, henüz tanışmamış olduğum bir insana, henüz başlamamış olduğum bir işe kötü düşünceler ve önyargılarla bakmak zorunda değilim. Bakmadım. Kalbimin hissettiği maksimum bir güzellik vardı. Ve bir de toz pembe gözlüklerim. Ama birçok kez hayal kırıklığına uğradıktan sonra bir şey fark ettim. Hani şu ne olduğunu anlayamayıp soğuk akşamlarda, gece laciverti polarla banka oturup ağzımla sigara dumanını taklit eden buğular çıkardığım akşamlarda… Kimseyle sandığım ve umduğum kadar yakın olmamışım ya da kimse benle. Ve ben hava neden bu kadar yağmurlu, şimşekler nereden geliyor ve ağaçların gövdeleri neden aşınmıyor da sudan besleniyor diye düşünüp durdum. Düşünüp durdum çünkü fark ettiğim bu gerçeklikle baş edecek gücüm yoktu. Zihnime torba torba düşünceler boşalttım. Dikkatim dağıldı evet ancak aslında o dikkat dağınıklığından doğan cümlelerin arkasında acaba ağlasam kardan adam gibi erir miyim sorusu vardı. Acaba bu fark ettiğim şeye inanırsam ne olurdu?</p><p>Hayatın güzellikleri ve hayal edebildiğim güzellikler karşısında kafayı yiyecek gibi oluyorum. Ama bir yandan da güzel bir kahvaltının ve içtenlikle kurulmuş muhabbetin neden bu kadar zor olduğunu anlamaya çalışıyorum. Belki de hepimiz masaya yüklerimiz ve emellerimizle oturduğumuz için olabilir. Ya da ben masaya bu dünyaya yakışmayacak denli masalsı beklentilerle oturduğum için olabilir. Evet masalsı bir beklentim var, oluyor, çünkü Allah o kadar çok masalsı güzellik yaratmış ki. Kayıtsız kalamıyor ve hep daha ötesine uzanmak istiyorum. Ama belki de şunu anlamıyorum, ayette geçen dünyanın oyalanma yeri olduğu gerçeğine dikkat etmiyorum. Birnevi illüzyon yani. İllüzyona kapılıp gidiyor muyum? Bilmiyorum. Bildiğim, emin olduğum şeyler kırmızı gülün yapraklarının ne kadar güzel olduğu. Japon çiçeği kokusunun, kahve telvesinin ve porselenlerdeki mor çiçek desenlerinin. Akşam ay ışığının beyaz sicimler oluşturduğu deniz dalgalarını seyrederek çekirdek yemenin, arkadan dokunaklı bir ud tıngırtısı eşliğinde oldukça şeffaf konuşmalar yapmanın ne kadar yaşanılası olduğu. O kadar hoşuma gidiyor ki bazı şeyler kim üretti diyorum, home mağazalarındaki tabakları, bardakları kimin tasarladığını düşünüyorum. Patlıcanın çekirdekleri, mihaliç peynirinin tadı, henüz iyileşmiş bir çocuğun gülücükleri, hiç tanımadığım esmer bir adam ve beyaz bir kadının kola detaylı 90&#39;lı yıllara ait fotoğrafı karşısında çıldıracak gibi oluyorum.</p><p>Eh, güzellikler karşısında eriyen keder karşısında taş gibi durabilir mi? Üstüme üstüme geldi birçok şey. Bu dünyanın akustiği ile kulağımdaki çekiç-örs-üzengi arasında asla örtüşmeyen geniş bir desibel aralığı var. Lohusalar gözümü doldurdu, doğumunu tek yapan kadınlar, yaşlılar, köpeklerin gözleri, öfkeyle bağıran adamlar, hiç tanımadığım birine yazılmış kırıcı mentionlar. Üzüntü duymamak için duygularımın fişini çekmekle, Black Mirror gibi çok izlenen bir dizide cinayet sahnesine dayanamadığım için bilgisayarı kapatmanın aynı şey olduğunu anladım. Ve dünya bir mayın tarlasına dönüştü. Her an her yerde kalbimi patlatan bir şey olabilirdi. Bu kalbi tanıdım, onun tene sürtünen kuş tüyü gibi hayatı üzerinde hissettiğini fark ettim.</p><blockquote><em>“</em>Bireysel hayatlarımızın sırlarını ve gizemlerini keşfetmeyi, bu dünyaya ait olmanın kendine özgü yolunu bulmayı, doğduğumuzda topluluklarımıza getirmek için doğduğumuz, daha önce hiç görülmemiş hazineyi geri kazanmayı arzuluyoruz. . . En büyük özlemimizin yanında, aradığımız şeyi bulma konusunda eşit derecede büyük bir korku da yaşıyoruz. Bir şekilde, bunu yapmanın hayatımızı, güvenlik duygumuzu geri dönülmez bir şekilde sarsacağını, tanıdık ve sevdiğimiz her şeyle olan ilişkimizi değiştireceğini biliyoruz. Ama aynı zamanda, en derin arzularımıza hayır demek, çok küçük bir hayatta kendimizi hapsetmek anlamına geleceğini de tahmin ediyoruz.’’ (Bill Plotkin)</blockquote><p>Bu bile çok güzel. Fark ediş. İnsan kendiyle ne yapacağını bilmez en başta. Bilmez çünkü kendindeki şalterlerin, bodrumun, merdivenlerin, havadar odanın, kütüphanenin, mutfağın yerini bilmez. Karanlığa boğulmuş bir ev gibidir. Ama yavaş yavaş öğrenir. Mutfak ona işlevselliğini, kütüphane bilgi ve görgüsünü, şalterler tetikleyicilerini, bodrum sırlarını ve bastırdıklarını, merdivenler arayışlarını, havadar oda ise ruhunun neyle ferahladığını öğretir.</p><p>Şükür ki cahilken, karanlıktayken, henüz anlamamışken bile o karanlığa boğulmuş evde ışığı yanan bir oda da hep vardır: Dua odası. Orası; ateşe atılmış birine, balığın karnındaki birine, mağaraya sıkışmış birine, şehirden kaçmak zorunda kalan birine, tufan ortasında gemiye binen birine ait ortak oda.</p><p>Yutucu balıklar, ateşler, mağaralar, zorbalar, ilticalar, tufanlar ile dolu dünyada masalsı güzellikleri, kurtuluşları ve bağışlanmaları yaratanı hatırlatan bir oda.</p><p>Evi aydınlığa çıkardığında, tüm odalarını ve bölmelerini fark edip tanıdığında bu kez de ölüm matruşka gibi saracak o evi. Vaktinin çoğu bu tufanlarda nasıl yaşayacağını öğrenmekle geçecek ve geriye yaşamak için çok az zaman kalacak. Ne de olsa insanın tekamülü ölümle sonlanır. Ancak o ‘bir kez aydınlanmış olmak’, hayatın tadı orada saklı olacak ve bir tadımlık hayat yetecek sanki.</p><p>Esra, Malatya’25</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=42ed60c5ac4c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Büyümek Duaların Sıradan Cümleler Olmaktan Çıkmasıymış]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/b%C3%BCy%C3%BCmek-dualar%C4%B1n-s%C4%B1radan-c%C3%BCmleler-olmaktan-%C3%A7%C4%B1kmas%C4%B1ym%C4%B1%C5%9F-3c4dd39121b9?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3c4dd39121b9</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 16 Feb 2025 18:23:15 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-02-16T18:23:15.728Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/881/1*DGOSZwquixuN-p2HS1KFdw.jpeg" /><figcaption>Michael Rosen&#39;s Sad Book</figcaption></figure><p>Küçükken teyzem bir dua kitabı vermişti. Zeynel Abidin’den Dualar. O kitaptan bir tane daha bulabilmek için üniversitedeyken; Sultanahmet’i, Cağaloğlu’nu dolaşmıştım. Yoktu.</p><p>Hz.Hüseyin’in oğlu yazıyordu girişte. Aklıma insanlık tarihinin en hazin olaylarından olan Kerbela geldi. O çadır, o felaket, o kayıplar. O çadırda o günü görmüş birinin dualarını ellerimde tutarken, kim bilir yüreği hangi ayardaydı bu duaları ederken demiştim. Kimi dualara doyamadım, kimilerini anlamadım. Ama öyle güzel cümleler vardı ki, onları dilimden döktükçe sanki yeryüzündeki körlüğüm ve acemiliğim azalıyordu.</p><p>Altını çizmiştim: ‘‘işler bana karmaşık geldiğinde en doğrusuna, davranışlar birbirinden seçilmez olduğunda en temizine, görüşler birbiriyle çeliştiğinde Senin en çok hoşuna gidenine beni muvaffak…’’</p><p>Kederlerden kurtulmak için yalvarıyordu, kendi kötülüğünden korunmak için, insanların kötülüğünden korunmak için yalvarıyordu. Ve ben keder nedir, insanın kendinde yerleşmiş olan kötülük nedir, kötülük düşünen insanlar nerededir bilmiyordum. Sonra anladım ki keder gerçek, bendeki kötülük potansiyeli gerçek, insanların kötü şeylere niyet alma olasılığı gerçek. İnsan hayatını savunur gibi tüm bunlardan O’na sığınmalıymış. Büyüdükçe, böyle gece uyanıp baş aşağı pozisyondayken, gözyaşlarını tersten akıtıp, göğüs kemiklerini hissedene kadar ısrarla O’na sığındığında dua cümlelerinin manası içine akarmış.</p><p><em>‘Belim büküldü&#39;</em> ifadesi hep ilgimi çekiyordu dualardaki. Beli bükülmek deyince benim aklıma çocuk halimle kendim gelmiyordum. Sürekli etrafımızda pervane olan annem, rızık kapılarındaki babam geliyordu. Yine de ediyordum o duaları. Bazı duaları atlamaktan mahcup oluyordum. Borç duası, özneleri ben olan cümleleri babam diye değiştiriyordum. Hastalık duasında hasta olanlar diyordum. Büyüdükçe hikayem genişlemeye başladı. İçinde artık kavuşulan hayaller ve uğranılan hayal kırıklıkları vardı; birbirine dolaşmıştı. Israrla sevdiklerim için şifa isterken buldum kendimi. Ve sonra başımı kaldıramadığım bazı zor günlerde acaba ‘belim büküldü, bunu benden ancak Sen giderebilirsin&#39; desem daha büyük sıkıntıları olanlara ayıp etmiş olur muyum diyordum. Sonra anladım ki, belin hangi açıyla bükülürse bükülsün, seni üzen şey üzmüştür, bir kilo pamuk bir kilo demirle aynı ağırlıktadır.</p><p><em>‘Beni bana bırakma&#39;</em> ifadesi ilgimi çekiyordu. Aklım başında zaten, benden kime zarar gelebilir diyordum. Neden hayatı bu kadar titizlikle yaşamaya çalışan insanlar ille de buraya vurgu yapıyordu? Sonra anladım ki, bizi gafletten ve hatalardan koruyacak olan O’dur. Aklımızın da kalbimizin de son kullanma tarihi, bir dayanma noktası varmış; esas kudretin yardımından kimse beri değilmiş.</p><p><em>‘Senin savdıklarından başkası savılamaz&#39;</em> cümlesini inanarak söylüyordum ama idrak ederek değil. Çocukken doğru düzgün bir çocuk olursam, ya da annemden babamdan yardım istersem, onların gücünü talep edersem her şey savılır gibi geliyordu. Sonra anladım ki senden, benden, olandan, bitenden bağımsız bir şekilde ancak ve ancak başımızdan giden sıkıntı O’nun giderdiğidir.</p><p>Bir üzüntüsünden bahsettiği yerde şöyle diyordu duada: ‘‘Bunu kudretinle bana Sen gönderdin, iradenle bana Sen yönelttin.’’ Hayal ettim; göklerden yeryüzüne inen bir kutu, Pandora’nın kutusu gibi bir şey olsaydı onun içinde ne olmazdı? Zulüm olmazdı. Ve o kutunun döşemesi rahmettendi. Ezbere okuduğum bu cümleyi anlar gibi oldum. Çünkü kaçacak hiçbir yerimiz kalmadığında, orada sadece O’nu görürüz. Ne derdi ne dermanı.</p><p>‘‘Üzerimdeki üzüntünün hakimiyetini kudretinle kır, şikayet ettiğim halime güzel bir ibret nazarıyla bakmamı nasip et.’’ dediğinde ben bu duaya genç gönlümle biraz sitem ediyordum. Neden tamamen yok olmasını istemiyorsun üzüntünün? Ben senin kadar güçlü değilim ki! Sonra anladım ki böyle hayatın tabanına yayılıp sana sürekli eşlik eden, ya da belki iyileşmesi için biraz zaman gereken süreçler oluyor. Ve sen zamanı geriye alıp bir şeyi yok edemediğini anladığında bu cümleler replik olmaktan çıkıyor. Diyorsun ki; bana hakim olmasın hiçbir tasam, beni alıkoymasın ve bana güzel bir bakış ver, dersimden/içimdeki dönüşümden mahrum kalmayayım.</p><p><em>‘Her ne kadar hak etmesem de yardım et’ </em>diye bitirdiği dualarda, hak edilmişlik ve performans dünyasının ruhani tarafımı ne kadar ele geçirdiğini fark ettim. Sanki birçok şeyi hak ettiğim için lütfetmişti. Lütufların sonsuz olduğunu ve insanın kendinden de sebeplerden de ayrışabildiği yerlerde O’nun kudretini ve bizi nelerden nelerden koruduğunu daha net görebildiğimi fark ettim.</p><p>Küçükken okuduğum masallarda yok saydığım şeyleri, sonunda elbet mağlup olacak olan kötülükleri dualarda görmeye başladım. ‘Kuvvetlilerin kahrı, zalimlerin zulmü..’ Kişisel hikayemden öte; dünyaya baktığımda küçük bebeklerin bulunduğu metrekareleri ateşe verenlerin de, haksız tartanların da, yoksula acımayanların da, malzemeden çalıp insanların hikayelerini perişan edenlerin de hayatın tam ortasında olduğunu gördüm. Sıkıntılara düçar olan insanları gördükçe ‘ölümü hayata tercih ettirecek beladan, malın az olup ailenin kalabalık olmasından’ duasında Allah’a sığınılan şeyin ne olduğunu görür gibi oldum.</p><p>‘O’nun tevfikiyledir&#39; diye bitti dualar. Tevfik ne demekti? Muvaffakiyete benziyordu. Aynı kökenmiş. “Başarının Allah’tan olması, O’nun yardımına kavuşmak.” Kader nedir diye düşünmedim sonra. Niyet, çaba ve eylem bana düşendi; yardım ve irade Sen’indi.</p><p>Yaşadıkça dağılan sislerin arkasında beliren şey sığınmak, sığınmak ve sığınmakmış. Büyümek, dualardaki cümlelerin anlamına kavuşmakmış.</p><p>Esra, Malatya’25</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3c4dd39121b9" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Şifahaneleri Kim Yok Etti?]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/%C5%9Fifahaneleri-kim-yok-etti-12-g%C3%BCl-yapra%C4%9F%C4%B1n%C4%B1n-%C3%B6l%C3%BCm%C3%BC-a1ce403c8353?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/a1ce403c8353</guid>
            <category><![CDATA[yenidoğan]]></category>
            <category><![CDATA[sağlık]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 25 Oct 2024 18:58:44 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-10-25T19:03:38.267Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*t9HCiHNSzVDdj3fRxPY9pA.jpeg" /><figcaption>Portraits by Dana</figcaption></figure><blockquote><strong>Ne yaşadık?</strong></blockquote><p>Canımız yandı. Kalbimizin göğsümüzde sıkışa sıkışa bir hal olduğu günlerde, daha ne olabilir ki derken bu kez hırsa kurban giden bebeklerimiz göğsümüze oturdu.</p><p>Tam da bir kısım insan İkbal’i, Ayşenur’u öldüreni psikolojik tanı ile aklamaya çalışırken, Rojin’i intiharla karalamaya çalışırken; bu kez hiçbir psikolojik tanısı olmayan, fiyakalı, okumuş (!) insanların caniliğiyle önemli bir mesaj da almış bulunduk. Saf kötü vardır. Ahlaksızlık vardır. Karakter yoksunluğu vardır. Hatta bunlar ‘yetki’ ve ‘güç’ ile buluşursa orada etki çapı daha büyük olan korkunç bir kıyamet vardır. İnsanlar cani olabilir. İnsanın iyilikte olmadığı gibi kötülükte de sınırı yoktur. Hiçbir ruhen iyilik hali, zenginlik, diploma, entelektüel persona, güzel konuşma bunu maskeleyemez. Kıyafeti, uğraşları ve hitabetiyle nezaket timsali olarak düşünülen insanların yeryüzünün en nazik canlılarına yaptığına bakılırsa tüm algılarımızı, kelimelerimizi gözden geçirmemiz gerekiyor.</p><blockquote><strong>Yoğun bakım kapısında beklemek</strong></blockquote><p>Özellikle yenidoğan bebeklerinden ayrılan anneler, babalar için her uzak kalınan dakika sonsuz bir girdaba dönüşür. Bir saat bir ömür gibi gelir. Bunu tecrübe eden teyzem ‘‘Biliyorum sizler de çok yoğunsunuz ama en zor kapı o kapı. O kapıda daha fazla anlamaya çalışın.’’ demişti.</p><p>Ailelerin ağzımızdan çıkan bir kelimeye ne kadar önem verdiklerini ben o kapılarda gördüm. Bazen gerçekleri incitmeden söylemenin yollarını aradım. Biliyordum ki belki benim için teorik olabilecek ruhsuz bir kelime onların zihninde kaygı dağlarına dönüşecekti. Kendi yakınlarımda da tespit edilen kitleleri patoloji sonucu çıkana kadar ‘yara’ olarak anlatmıştım. Çünkü tümör dersem, ailem benimle aynı şeyi anlamayacaktı. Çünkü ben iyi huylu ve tam iyileşen tümörlerin sıklığını biliyordum ama onlar için korkunç bir kelimeydi. O nedenle konuşmaların zamanlaması, seçilen kelimeler ve karşı taraf için anlaşılır ve gerçekçi olması çok önemli.</p><p>İnsanın en savunmasız olduğu yerlerden biridir yoğun bakım kapıları. Hem hayatın çok kısa olduğunu hatırlatır hem de uzadıkça uzar zaman. Oralarda insanlar güvenmek ister, hele ki kendisi için oldukça anlaşılmaz olan bir konunun içinde güvenmek ister. Ne olduğunu hiçbir zaman tam olarak anlayamaz. Tıbbi sürece çok yabancıdır. Belirsizlik ve olayın bu kadar dışında olmak ona elinden geleni yapamama hissi verir. O bilir ki elinden gelen bu kapıya getirmektir ve içeridekilerin elinden geleni yaptığını bilmektir. Orası teslim kapısıdır, canını devreder. Gözünü bir an bile ayırmadığı evladını kapalı kapı ardında bırakır.</p><p>En hassas ve savunmasız olunan yerlerde böyle kötülüklerin peydah olmasının insan ruhunda ve toplumda açacağı yaraları siz düşünün.</p><blockquote><strong>Yenidoğan müdahaleleri ve sevk zinciri</strong></blockquote><p>Ülkenin en kapsamlı yenidoğan birimlerinden birinde asistanlık yaptım. Mümkün mertebe yenidoğan bebeklere en hızlı şekilde müdahale edip en temiz, steril şartlarda en doğru müdaheleleri yapmak için tam bir askeriye disiplini ortamında yetiştirildik. Yenidoğan yoğun bakımları en yoğun, en sıkı çalışılan yerlerdir. Çünkü zamanla yarıştığımızı biliriz. Oldukça savunmasız, kırılgan bir hasta grubuyla çalıştığımızı biliriz. Dünyanın en ince işleri oradadır. Nazikçe tutmak, nazikçe giydirmek, nazikçe ısıtmak, milim milim beslemek, burnunu nemlendirmek, her şeyini temiz ve steril tutmak, her dokunuşta elleri yıkamak… Oldukça ince bir iş.</p><p>Benim gördüğüm gece sandalyesini hastanın küvözünün yanına çekip sabaha kadar başında bekleyen bir uzmandı. Hastası hayatta kalsın diye tüm şehrin imkanlarını kullanan hocamdı. Bebek bir saniye bile vakit kaybetmesin diye babaya telefonunu veren arkadaşımdı. Ayakları şişene kadar bebekleri anneleriyle aynı sıklıkta narince besleyen hemşirelerdi.</p><p>Yer ve imkan oldukça mümkün mertebe yenidoğan sevke çıkarılmaz. Bunu kimse istemez. Gerçekten yer ve müdahale edecek imkan yoksa bu sevk zinciri bir sürü denetleyici konuşmadan, belgelerle kanıtlanarak, ailenin rızası gözetilerek, en yakın ve devlet hastanelerinden yer aramaya başlanarak yapılır. Her yer doluysa özellere sorulur.</p><p>Merak ettiğim şu: Bu sevk zincirine konuşlanıp süreci kötü niyetlerine alet edebilecek cesareti ve gücü nereden buldular? At koşturabilecekleri hastaneleri hangi koşullar altında açtılar?</p><blockquote><strong>Toplumun McDonaldlaştırılması</strong></blockquote><p>Yıllar önce <em>Toplumun McDonaldlaştırılması (George Ritzer) </em>kitabını okumuştum. McDonalds’ın çalışma usülünün (örneğin sınırlı sayıda personeli aynı anda birçok iş yapmaya itmenin altındaki <em>verimlilik</em>, hastaya ayrılan zamanı azaltıp bakılan hasta sayısını artırmanın altındaki <em>hesaplanabilirlik</em>, tıp teknolojilerinin kesinliği uğruna doktorun öznel bakışının sınırlandırılmasının altındaki <em>öngörülebilirlik</em> ve <em>denetim</em>) tüm sektörlere uyarlanmasının etkileri üzerine bir kitaptı. Ve demiştim ki kendi kendime, bu mekanizma en çok sağlık sektörünü mahveder. Bugün çerez gibi açılan hastaneler, her şeyi medikalleştiren teşvikler, hasta sayısını çoğaltmaya çalışan politikalar sürüm odaklıdır. Nicelleştirme adı altında daha fazla hamburger satmak ile daha fazla tetkik ve hastane başvurusu oluşturmak aynı kefeye kondu. ‘Daha çok para, düşük maliyet, yüksek kar’</p><p>Ne ekersek onu biçeriz.</p><p>Bu acı olay belki de bunları tekrar gözden geçirmeye sevk eder.</p><blockquote><strong>Tuhaf bir narsisizm; hepatit aşısı, K vitamini, topuk kanı ve birtakım şeyler</strong></blockquote><p>Şimdi bir de bu skandalı bahane edip çocukların sağlığı için gerekli olan hususları bertaraf etmeye çalışan bir ekip var. Buna da değinmeden geçemeyeceğim.</p><p>Öncelikle şunu söyleyeyim. Aşıyı, K vitaminini ve topuk kanını her insan aynı sebepten ve benzer motivasyonla reddetmiyor. Bunun altını çizelim. Reddedenleri dinlemek ve anlamaya çalışmak gerektiğini düşünüyorum. Dinleyip takıldıkları noktaları tespit etmeli; güven ve merak ihtiyaçlarını karşılayacak bilgi ve şefkati donanmalıyız. Kulak tıkadığımızda ya da karşı atağa geçtiğimizde her iki taraf da inada binip çözümsüzlüğün içine yuvarlanıyor. Bir gün polikliniğime bir kadın gelmişti ‘‘Hocam diğer büyük çocuğum otizm tanısı aldı, bu bebeğime aşı yaptırmak istemiyorum.’’ demişti. Bunu üstencil bir dille değil de gerçekten sebebi bu der gibi inanarak söylemişti. Aşı ile ilgili böyle bir durum olmadığını ben biliyorum, kanıtlar ve çalışmalarla bunu görebiliyorum. Ama karşımda o bilgiyi ve kaynağın önüne geçen bir bakış açısı var. O ona inanıyor. Öyle olduğunu düşünüyor. İnsan psikolojik olarak sebep arar, adını koymak ister ve suçlu arar. Bu suçlu o an o kadın için aşı ise bu güçlü bir inançtır. Ve sadece verdiğiniz bilgiyle inançları bertaraf edemezsiniz. O yüzden bu konular karmaşık konular. Hassasiyetle çalışılması gereken; tıp, sosyoloji, psikoloji ve sağlık alanlarının kesişimine ihtiyaç duyulan konular. Bu ayrı bir konu. Ama bir de şu var. ‘‘Ben her şeye kadirim’’ diyerek omnipotent bir yaklaşımla, tıbbı ve doktoru düşman belleyerek, farkında olmadığı hırs ve öfkeyle narsisistik hareket eden bir ekip de var. Kan değerleri neredeyse yoğun bakıma yatıracak kadar düşmüş olan bir çocuğun annesi sözümü kesip dövüşür gibi bir ses tonuyla ‘‘ben demir vermedim, vermeyeceğim, doğru olanı ben bilirim’’ demişti. Ne zamandır bu duyguyu anlamaya çalışıyorum. Burada bir duygu var, öfke. Neye öfkeli? Burada üstencil bir bakış açısı var, neyi yenmeye çalışıyor?</p><p>Bu inançları gözden geçirmeden, topluma gerçekten kulak vermeden, reddedenlerin red sebeplerini birbirinden ayırmadan doğru bilgiye ulaşamayız. Problem cümlesi doğru ve düzgün yazılmadan çözüme giden yollar açılmaz. Aksi takdirde her skandalın gerçek sebebi çarpıtılır.</p><p>Bu olay umarım sağlık okuryazarlığı ike doktor-hemşire ve hasta arasındaki iletişimi kuvvetlendirmeye de vesile olur.</p><blockquote><strong>Güven yarası</strong></blockquote><p>Bu olaydan sonra bizler yenidoğan bir bebeğin birkaç saat içinde kötüleşebileceğini, düşük gram doğan bebeklerin enfeksiyona daha kolay yakalanabildiğini, bir entübasyonun ya da sarılık tedavisinin gerçekten gerektiğini, entübasyonun hayat kurtardığını anlatmakta zorlanacağız. Bile isteye, kötü niyetle ve gereksiz işlemler yapanlar, işlemleri suistimal edenler yüzünden derin bir güven yarası oluşacak.</p><blockquote><strong>Son söz</strong></blockquote><p>Bugün hep beraber hırslarımızı, komplekslerimizi, savunmalarımızı bir kenara bırakıp hepimiz şunu sormalıyız: Şifahaneleri kim yok etti?</p><p>Bunu rant için sağlığı kullananlar sormasın, bunu bazı argümanları dine atfederek tıbbı şeytanlaştıranlar sormasın. Bunu dört gözle doktoru, hemşireyi ve sağlık sektörünü kötülemek için pusuda bekleyen, tiraj yükseltmek için skandallara ağzı sulanan, acılı olaya magazin haberi tadında otopsi yapan gazeteciler sormasın. Bunu yaşanan herhangi bir acı olayı sorumlulara had bildirmek için değil de partilere oy kazandırmak için samimiyetsizce kullananlar sormasın. Bunu ailelerin halinden anlamayan, işini kötü emellere alet eden, yetkinin getirdiği karizmayı kullanarak insanların güvenlerini yıkan doktor ve hemşireler de sormasın. Bunu yetişmiş insanlarını insan memnun etme aracına dönüştüren, halkı siyasete sağlık üzerinden entegre etmeye çalışan yöneticiler de sormasın. Bunu hastaneleri iyileşebildikleri için değil kapısından girilebildiği için, bir sürü tetkik istenebildiği için, bir torba ilaç yazdırılabildiği için mutlu ve tatmin olunan binalara dönüştüren politikacılar da sormasın.</p><p>Bunu insan için, can için ve ülkesi için kaygılanan anneler, babalar, yöneticiler, doktorlar, hemşireler sorsun.</p><p>Metalaştırılmaya çalışılan sağlık için neler yapabiliriz?</p><p>Yüreklerindeki yangın yeniden alevlenen anne babalar başta olmak üzere hepimizin başı sağ olsun.</p><p><strong><em>Esra, Malatya’24</em></strong></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=a1ce403c8353" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[29. Yaş Günüm: Bırak Ellerini, Bak Yürüyorsun İşte]]></title>
            <link>https://medium.com/@e.t.esratopal/29-ya%C5%9F-g%C3%BCn%C3%BCm-b%C4%B1rak-ellerini-bak-y%C3%BCr%C3%BCyorsun-i%CC%87%C5%9Fte-c4792cdce504?source=rss-84dc44271c32------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c4792cdce504</guid>
            <dc:creator><![CDATA[Esra Topal]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 26 Jul 2024 16:55:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-26T17:13:13.062Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*u4hNraAUFjW2DpGDu_wC-A.png" /></figure><p>Kitaplarını severek ve ilgiyle okuduğum James Hollis, Creating a Life başta olmak üzere birçok kitabında eski çağlardaki geçiş ritüellerinin ortadan kalkmasının modern çağın sorunlarından biri olduğuna değiniyor. Yani kişinin bebeklikten çocukluğa, çocukluktan ergenliğe ve oradan da yetişkinliğe geçişinde birtakım nefeslenmelere, büyükler tarafından verilecek hayat bilgisine ve yönlendirmelerin simgeleştirilerek yaş geçişlerinin daha belirgin hale getirilmesine vurgu yapıyor. İnsan ancak bu şekilde kendi değişimine, küçük ölüm ve yeniden doğuşlarına daha somut biçimde şahitlik edebilir. Buna örnek olarak aklıma Dede Korkut hikâyelerinde erkeklere maharetlerinden sonra isim verilmesi ya da çok daha uzak çağlarda kızların serpildikleri ve ergenliğe adım attıkları dönemlerde; çadırlarda ay günlerinin yapılarak onlara kadınlığa dair ve kendi bedenlerini tanımaya yönelik kıymetli bilgilerin verilmesi geldi. Peki doğum günlerine bu bakış açısıyla baksak nasıl olur? Doğum günlerinin anlamı herkes ve her toplum için farklı olsa da bu özel günlere en azından bir geçiş ve nefeslenme ritüeli olarak bakabiliriz. Ben de bu yazıyı bir geçiş durağı olarak kaleme almak istedim.</p><p>**</p><blockquote><strong><em>‘‘Hayat; toplu etki…’’</em></strong></blockquote><p>İzlenim kelimesine sık rastladığım bir dönemde sözlük anlamını merak etmiştim; sözlükte ‘‘çözümlenmemiş toplu etki’’ olarak geçiyordu. <em>Çözümlenemeyen</em>, içinden süzülüp geçilen bir şey ama bir <em>etki</em>si var. Tıpkı hayat gibi. Başına gelen her şeyi anlamıyorsun, tek tek de değil bir anda bir sürü şey oluyor, hepsinin toplu etkisi ruhuna yerleşiyor.</p><blockquote><strong><em>‘‘Olduğum gibi…’’</em></strong></blockquote><p>İster inkar edeyim ister görmek istemeyeyim bir şekilde kendime ait birçok şeyi belli bir çözünürlükte görmeye mecbur kaldığım bir yaş oldu (mecburiyet ama içinde büyük nimet barındıran, seni sana teslim eden bir mecburiyet). İyi insan olmayı hedefler listesinin bir numarasından indirmek zorunda kaldım. Kuran Kursu’na gittiğimiz yıllardan itibaren şeytana atfettiğim ne varsa içimde onlara ait bir yer gördüm, onların bana ait olduğunu fark ettim. Kökünden koparılıp atılacak şeyler değil de emir-yasaklar dairesinde şekillendirilecek şeyler olduğunu fark ettim.</p><p>Son iki yıldır içine girdiğim sorgulama süreci ve bir türlü artık önüne geçemediğim istenmeyen yönlerim sayesinde içeriye hafifçe bir ışık sızdı. Jung’un çok sevdiğim bir sözü var. ‘‘İyi insan olmaktansa bütün insan olmayı tercih ederim.’’ Bu kötü/direndiğin yanlarını davranışa dökmemek koşuluyla onların farkında olmak demek. Kendine toz pembe değil de olduğu gibi bakmak demek. Habil’in tarafını tutmak ancak Habil’den ibaret olmadığını, Kabil’in mayasından da taşıdığını bilmek. Allah’ın sana yerleştirdiği iyilik ve kötülük potansiyelini bilmek. Yani bu voltajların farkında olarak yaşamak. Ortalık dağılmışsa, toz duman olmuşsa; bunda senin de en az diğeri kadar katkının olduğunu bilmek. Hedef listesinin bir numarasına ‘‘olduğum haliyle kimim?’’ sorusu yerleşti.</p><blockquote><strong><em>‘‘Seninle alakası yok…’’</em></strong></blockquote><p>Hayatın kimseye bir kahramanlık ya da mağduriyet sunmadığını, bizimle o kadar da ilgili olmadığını, olan bitenin bir düzen içerisinde olup bittiğini fark ettim. Tek bir kişi olarak bir yandan çok kıymetliyiz, bir yandan da hiçbir şeyin merkezi değiliz.</p><blockquote><strong><em>‘‘Neye değer verdiğini, neyi arzuladığını ve neye muhtaç olduğunu bilmek…’’</em></strong></blockquote><p>Kendi merkezime yaklaşır gibi oldukça, kendime dair ipuçları yakaladıkça telaşın azaldığını, kortizol seviyemin düştüğünü hissettim. Patlıcan yemeğine bayılan birinin bu tat ve haz için şükretme ihtiyacı hissedeceğini, bu minnet duygusunun onu Yaratıcısı’na yaklaştıracağını fark ettim. Alın teri, sabır ve disiplinin kutsanmasının insanı doyuma oradan minnete oradan da Rabbine ulaştıran keyif duygusunu gölgede bıraktığını düşündüm. İnsan olarak tutarsız öfkelerimiz ve yersiz durgunluğumuzun görmezden geldiğimiz doyumlarımızdan mayalandığını fark ettim.</p><blockquote><strong><em>‘‘Bıraktım ellerimi, anne bak yürüyorum..’’</em></strong></blockquote><p>Özerklik (bağlardan ayrışmak, on sekiz aylıkken desteksiz yürüyebilmek, etrafı keşfedecek kadar evden uzaklaşmak) ihtiyacını ilk defa hissettiğim bir yaş oldu benim için. Bir şeylere maruz kalan değil de bir şeyleri seçebilen biri olabileceğimi hissettim. Karar verebilen, oradan değil buradan gidebilen. Hiçbir şeyle, hiç kimseyle, hiçbir grup veya ideolojiyle, mesleğimle, sahip olduklarımla, tuttuğum elle özdeşleşmeden, kaynaşmadan tek başıma ne ifade ettiğime dair ipuçlarını yakalama imkanı bulacak kadar sessizleşebildiğim ve yalnız kaldığım bir yaş oldu.</p><p>Rahme dönmenin bir yolu yoktur artık, soy ağacındaki yerin eskiyordur, bir uç rahimse bir uç topraktır. Toprağa yaklaşmaya başlarsın ve artık dersin ki rahme dönmek için büzüşmeyi bırak, yaşlılıktaki büzüşme döneminden önce toprağa yayılmak için genişle, en geniş halini bul, sınırını gör. Boy atma, kulaçlarını açma yaşıdır bu yaşlar. En fazla ne olabileceğini bul. Edilgen çocukluk yaşlarının telafisi olmasaydı, hayatın ilk yarısındaki hayatta kalma stratejileri olmadan yeni bir sayfa açmak isteseydin sen ne yapardın? Bir geçmişin, tarihin olmasaydı şu an ne yapıyor olurdun? Evet bizi biz yapan geçmişimiz ancak onun üzerimizde büyük bir sis yaratmasına izin verdiğimizde ‘şimdiki zaman’dan feedback almak zorlaşıyor. O an deneyimlediğimiz şeylerin bizde bıraktığı etkiyi, duyguyu gerçekten tanımlayamıyor, göremiyoruz.</p><blockquote><strong><em>‘‘Bırak pelerinleri…’’</em></strong></blockquote><p>Hollis, bir kitabında yaşlandıkça uğradığı hayal kırıklığından bahsediyor. Bir cümlesi şu; ‘‘Yaşlandıkça gençliğin ve yetişkinliğin kahramanca düşünceleri daha naif ve hayalperest görünüyor. Başka türlü olacağını düşünmüştüm: soyun kurtarılması, kalıcı hedeflere ulaşılması ve krallığın kurulması, en azından bir krallığın.’’ Tam olarak bir krallık kurabileceğimi hissetmiştim ben de. Birçok insan gibi. Sonra hayat gittikçe sadeleşti. Peygamberin hayatını düşündüm. Ondan bize en çok sadeliğin, dürüstlüğün kaldığını gördüm. Hayatının uzunca bir dönemi, kırk yaşına kadar gündeliğin ve sıradan olayların içinde insanın en iyi versiyonunun ne olduğunu göstermişti o. Peygamberliğinden sonraya ait olan hatırladığımız ve aktardığımız o ihtişam getirdiği mesaja ve mesajın Sahibi’ne aitti. Onun bir şöhreti var evet ancak krallığı ve büyük iddiaları yoktu. Çağrısı bile sadeydi, susuşu fazla; günleri kahramanca değil, insanca.</p><p>**</p><p>Bugün yirmi dokuzumda; hırçınlaşan, kafası karışan, olur olmadık yerlerde gözleri boşalan, kuş tüyü gibi oradan oraya savrulan kendime diyeceğim şu ki onu/kendimi hatırlamaya çalışıyorum. Sonuç veya çözüm değil niyetim. Bunlara insan ömrü yetmiyor da sanırım. İnsanın çözülmesi ölümüyledir. Geriye kalan her şey bir <em>yaklaştım hissi</em>nden ibaret. Yine de sadece buna gayret etmenin kendisi canlandırıyor. Canlı kılıyor, yaşadığımı hissettiriyor.</p><p>Dört gün önce kaybettiğimiz yazarımız Ferit Edgü’ye ait bir metinle sonlandırmak ve metnin çağrısıyla paralel olarak uzun zamandır planladığım podcast yayınım Sahne İnsan’ın linkini de yazının sonuna koymak istiyorum. Bu dizeler, kendimizden bir şeyler yapmak için zorlamadan önce kendimizde ne olduğunu görebilecek kadar dikkatli ve sade olmayı hatırlattı. Takibinizden mutlu olacağım. :)</p><iframe src="https://cdn.embedly.com/widgets/media.html?src=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fembed%2Fshow%2F4SnHNUEjHXPMqP9orq3I21%3Futm_source%3Doembed&amp;display_name=Spotify&amp;url=https%3A%2F%2Fopen.spotify.com%2Fshow%2F4SnHNUEjHXPMqP9orq3I21&amp;image=https%3A%2F%2Fi.scdn.co%2Fimage%2Fab67656300005f1f17db5b543baa6c25845e440f&amp;key=a19fcc184b9711e1b4764040d3dc5c07&amp;type=text%2Fhtml&amp;schema=spotify" width="456" height="152" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/09350a5416aebfc0180ce4027f440a99/href">https://medium.com/media/09350a5416aebfc0180ce4027f440a99/href</a></iframe><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*lTfQMMO3ueVzbPymaRdyNw.png" /></figure><p>Esra, Malatya’24</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c4792cdce504" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>