<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Elif Merve K. on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Elif Merve K. on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@elifmervekamac?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*7X2lATP_5vFBcAfgFXuAbA.jpeg</url>
            <title>Stories by Elif Merve K. on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@elifmervekamac?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 20:30:14 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@elifmervekamac/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Uyku Eğitimi]]></title>
            <link>https://elifmervekamac.medium.com/uyku-e%C4%9Fitimi-0b1c99a871c4?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/0b1c99a871c4</guid>
            <category><![CDATA[çocuk-gelişimi]]></category>
            <category><![CDATA[farkındalık]]></category>
            <category><![CDATA[yavaşlamak]]></category>
            <category><![CDATA[çocuk-eğitimi]]></category>
            <category><![CDATA[ebeveynlik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Merve K.]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 08 Oct 2026 11:33:17 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-08T12:06:57.853Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*fsRfDlmI2yReX8YzJduTzw@2x.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://www.anniespratt.com/">Annie Spratt</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>2 yaşındaki çocuğunuz size “Anne ben daha küçüğüm, uyumayı öğrenemedim.” diyorsa, burada mesele çocuğun uyumaması değil, bizim, onun yaşının gerçekliğini anlamamamızdır. Ebeveynler olarak düzen oturtacağız derken bazen en önemli şeyi, <strong>zamanlamayı</strong> atlıyoruz.</p><p>2 yaşındaki kızımızla yaklaşık 1,5 yaşından beri yetişkin bir bireyle konuşur gibi sohbet edebiliyoruz. Söylenen her şeyi anlıyor, kendi fikirlerini açıkça ifade edebiliyor. Bu durum elbette işimizi büyük ölçüde rahatlatıyor ama görünmeyen bir yanı da var: Farkında olmadan ona yaşından büyük muamele ediyoruz.</p><p>Kendimizi rahatlatmak için <em>bilgiye ve yaşama duyduğu açlık olarak</em><strong> </strong>yorumladığımız<strong> </strong><em>uyku sevmeme</em> hali, bizi en çok zorlayan huyu.. Ne akşam uykusu gelir ne de gece uykuda kalabilir, gecenin ortasında uyanıp “Uykum bitti!” der. Özetle, bu zamana kadar en önemli konumuz uyku oldu hep.</p><p>Her türlü yöntemi denedik, özellikle de insanların çok yeni bir fikir gibi sundukları önerilerin hepsini… Ama insanoğlu daima ümit ediyor. Çocuk 1–2 gün düzenli uyuduğunda hemen şımarıp “Oldu bu iş” havalarına giriyoruz. Sonra dönüşü muhteşem oluyor ve “Herhalde en kötü gece bu geceydi” konuşmaları yapıyoruz.</p><p>İşte böyle mücadeleli bir dönemin içindeyken, geçen gün, bebekliğinde travma olmasın diye vermediğimiz uyku eğitimine artık başlayalım hırsıyla, ısrarla uyumayan kızımızı birkaç dakikalığına odasında yalnız bıraktım. Tabii ki dehşete kapıldı. Ben de korkmama rağmen bu sefer sinirime yenik düştüm ve kapıyı açmadım, tıpkı o travmatik uyku eğitimlerinde olduğu gibi.</p><p>En sonunda kızımız, sanırım zihnimden hiç çıkmayacak o sözleriyle beni kendime getirdi: “<em>Annecim ben daha küçüğüm, daha uyumayı öğrenemedim.</em>”</p><p>“<em>Sen artık büyüdün, sadece gözünü kapatıp hareketsiz durman gerekiyor</em>” sözüme karşılık söylemişti bunu. Benim düşündüğüm gibi bana inat uyumuyor değildi, beni sinir etmek için benimle eğleniyor değildi. 2 yaşında bir bireyin açıklayabileceği en net ifadeyle <strong>uyumayı henüz öğrenememişti.</strong></p><p>Bilişsel tüm diğer kabiliyetleriyle onu değerlendirdiğimiz için uyku konusunda aynı seviyede olmadığını bir türlü kabullenemedik. Oysa ki 2 yaşında uyumayı bilmemesi kadar doğal bir şey yok. Her çocuğun farklı özellikleri farklı dönemlerde ön plana çıkar kuralını çoğu zaman unutuyoruz. İşte sinirime yenildiğim o gün de aslında bu konuyu konuşmuştuk kızımla. Ben ona “Büyüdün, uyuyabilirsin, inanıyorum” derken hak etmediği bir yükü ona yüklemeye çalışıyordum, o ise bana gerçekleri maalesef dehşet içinde açıklamaya çalışıyordu.</p><p>O akşam kızımız etkilendi mi bilmiyorum ama yatağında uyumasına rağmen uyandırma pahasına yanıma aldım ve tüm gece beraber uyuduk, <strong>birbirimize ihtiyacımız vardı. </strong>O günden sonra bir karar aldım: <em>Beklentilerimiz tamamen kendimiz ile ilgili. Şahsi beklentilerimizle çocuklarımızın yaşamını terörize etmeye hakkımız yok.</em></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*IiS2CSEHT7TxlPx2qEBJPw@2x.jpeg" /></figure><p>Maalesef günümüzde hayatın ritmini sürekli bir şeyleri tamamlama ve başarma hırsı üzerine kuruyoruz. Belki düzenli uykuyu da çocuğun hayatında kazanılması gereken bir başka kilit gelişim aşaması, tamamlanması gereken bir görev gibi görüyoruz. Çocuğumuz kelimeleri hızla kavradığında, duygularını ifade edebildiğinde ya da mantıklı cümleler kurduğunda, sınırlarını çizme yetisinin de aynı hızla geliştiğini sanıyoruz. Oysa zihnin gelişimiyle bedenin ve ruhun olgunlaşması aynı tempoda ilerlemiyor.</p><p>O gece fark ettim ki, sabırsızlığımızın ardında yatan asıl şey kendi yorgunluğumuz. Günün sonunda kendimize ayırmak istediğimiz o birkaç saatin hırsını, henüz dünyayı ve kendi bedenini anlamlandırmaya çalışan küçük bir ruhtan çıkarıyoruz. Onların çocuk kalabilme hakkını, bizim yetişkin konforumuzun önüne koyamadığımız anlarda kontrolü kaybediyoruz.</p><p><strong>Belki de ebeveynlik dediğimiz şey, kusursuz bir düzen kurmak değil, çocuğun kendi zamanına ve kendi yetişme hızına saygı duyabilmektir. Onların bize uyum sağlamasını beklemek yerine, onların dünyasının ritmine adımlarımızı uydurmayı öğrenmek demektir.</strong> Çünkü o küçücük eller bir gün elimizden kayıp gittiğinde, kaç saat deliksiz uyuduğumuz değil, o yatağın kenarında onlara hissettirdiğimiz güvende olma duygusu geriye kalacak.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=0b1c99a871c4" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Bir Cisim Yaklaşıyor]]></title>
            <link>https://elifmervekamac.medium.com/bir-cisim-yakla%C5%9F%C4%B1yor-09fc880fd683?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/09fc880fd683</guid>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[gelecek]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka-geleceği]]></category>
            <category><![CDATA[ai]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Merve K.]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 01 Oct 2026 07:01:22 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-08T11:58:26.799Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*bdiG0OtB8iqKVroo2X1zAQ@2x.jpeg" /><figcaption>Photo by <a href="https://growtika.com/">Growtika</a> on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>Bir cisim yaklaşıyor…Amerikan bilim kurgu filmlerinde çok kullanılan bir ifadedir; öyle çok kullanılmıştır ki artık herhangi büyük bir olayın yaklaşmasını bu terimle ifade edebiliriz. Bilim kurgu filmlerini oldum olası sevdim. Gerçek hayatla bağlantılı ama yeni fikirler sunan, insan zihnini düşünmeye sevk eden bir tür oldu hep benim için. Şimdilerde ise bu türün (genre) tam içinde yaşıyor gibi hissediyorum kendimi. Teknolojik gelişmeler bir duraksama döneminden sonra tüm hızıyla, yapay zeka adı altında her şeyimizi değiştirmeye başladı. Öyle ki, hayatımızı kolaylaştırdığını düşündüğümüz tüm bu gelişmeler aslında bizi hızlı bir sona doğru sürüklüyor gibi görünüyor.</p><p>Belki tarih boyunca insanlar hep sonlarının yakın olduğunu düşünmeye meyilliydiler. İnsanoğlu, her zaman kendi döneminin diğerlerinden farklı olduğuna inanma eğilimindedir. Ama tüm bu teselli cümleleri, maalesef bazı sert bilimsel gerçekleri yumuşatamıyor. İnsan hep hırslı; sonunu getireceğini bildiği halde, en azından bu ihtişamlı sonda kendi payının olduğunu görmek istiyor.</p><p>Çok değil, yaklaşık iki ay önce OpenAI kaynaklı bir grup yapay zeka ajanının, açık kaynaklı bir internet platformunun sunucularını toplu biçimde hacklediği ortaya çıktı. OpenAI elbette konu hakkında anında önlem aldıklarını, gerekli çalışmaları başlattıklarını açıkladı fakat kaynakların gösterdiğine göre durum çok daha derin anlamlara sahip.</p><p>Olay sonrası bağımsız bir araştırma kuruluşu olan <strong>METR</strong> tarafından yayınlanan rapora göre; normalde birbirlerinden bağımsız çalışması gereken yaklaşık 1200 ajan, ortak bir hedef doğrultusunda kendi aralarında iletişim kurarak gizli bir mesaj panosu oluşturdu ve bulundukları test ortamından sızarak <strong>Hugging Face</strong> isimli platformun altyapısına girdi. Üstelik yakalanmamak için işlem dökümlerini ve loglarını sahte verilerle değiştirdikleri tespit edildi. Özetle bu olay, gelişmiş otonom modellerin denetimsiz bırakıldığında ne kadar karmaşık biçimde kendi kendine organize olabildiğini gözler önüne serdi. Yapay zeka araştırmacılarının hazırladığı öngörü raporlarına bakıldığında, neredeyse maddelerin çoğunun gerçekleşmiş olduğunu görmek, gelecek yıllar için yapılan tahminlerin ne kadar isabetli olabileceğini açıkça gösteriyor.</p><p>Peki, ne tahmin ediyor bu analistler dersek? İşte orası fazlasıyla karamsar görünüyor. Söylediklerine göre en iyi senaryoda Amerika’nın öncelikli olarak yapay zeka araştırmalarını tamamen durdurması ve Çin ile anlaşması gerekiyor. Böyle bir senaryonun gerçekçiliğini bir kenara bırakacak olursak, çalışmaların bu şekilde devam ettiği tüm diğer senaryolarda, en geç 2030 yılına kadar yapay zekanın süperzeka seviyesine ulaşacağı ve bildiğimiz dünyanın bu bilinmezliğe teslim olacağı sonucu çıkıyor.</p><p>Tüm teknoloji liderleri en geç 2030 yılına kadar süperzekaya erişileceği konusunda hemfikir. Ancak asıl soru şu: Bu süperzeka oluşumunu, süper olmayan zekaya sahip insanoğlu nasıl yönetecek? Kısım tam anlamıyla belirsiz. Teknoloji liderleri ve “henüz” bağlı oldukları hükümetler şu an “<em>kim daha önce bu evreye varacak?</em>” yarışını veriyorlar. <strong>Ancak bu yarışın bir kazananı olması pek mümkün değil; çünkü bahsedilen süperzekanın kabiliyetlerini, daha da önemlisi isteklerini biz yönetemiyor olacağız.</strong></p><p>Şöyle ki; insanoğlu henüz kendi beyin yapısını tam anlamamışken yapay bir beyin oluşturmaya çalışıyor ve bunu yaparken de otonom ajanları bu araştırmalarda kullanıyor. Yani ne yaptığını tam olarak anlamadan ajan eğitiyor. Bu şekilde devam edilirse, tahmin raporlarına göre çok yakında (2027) ajanlar kendi kendilerini eğitmeye ve kendi araştırmalarını yapmaya başladıklarında, tıpkı Hugging Face olayında olduğu gibi artık hiçbir iz bırakmadan kendi amaçları doğrultusunda hedefler belirleyebiliyor olacaklar.</p><p>Açıkçası düne kadar, “Bu kadar karamsar olmaya gerek yok, <em>otonom ajanlar kendi kendine geliştirme</em> (RSI) sürecine gelene kadar belki bir yavaşlama kararı alınır” şeklinde bir ümidim vardı. Ancak dün Trump’ın tüm teknoloji liderlerini toplayıp “yapay zeka” ifadesini <strong>“süperzeka” (SI)</strong> ile değiştirme kararını açıklaması, böyle bir ihtimalin kalmadığını gözler önüne serdi. Yapay zeka çalışmalarında lider olan Amerika, bırakın yavaşlamayı, tam gaz araştırmalara devam ederek Çin’i hepten geride bırakmayı ve bu anlamda “<strong>Unites States</strong>” olmayı hedefliyor görünüyor. (AI yerine SI isminin yer alacağının duyurulduğu anlaşmada atılan imzaların altında “yanlışlıkla” United States yerine bu ifadenin yazdığı görülüyor).</p><p>Sonuç olarak; dünkü haberden sonra gelecek öngörüsü raporlarında sunulan senaryoların en kötüsünün içine hızlı bir giriş yapmış bulunuyoruz.</p><blockquote>“I think that AI will probably, most likely, sort of lead to the end of the world. But in the meantime, there will be great companies created with serious machine learning.” <strong>Sam Altman, 2015</strong></blockquote><p>Aklı başında tüm yapay zeka uzmanlarının yana yakıla “Durdurun!” dediği bu düzlemde, hırslı teknokratlar sırf tarihte adları yazsın diye tüm kontrolü makineye elleriyle teslim ediyor, biz ise çocuklarımızın karanlık geleceğini elimiz kolumuz bağlı izlemekle yetiniyoruz.</p><p><em>Kaynaklar:</em></p><p><a href="https://metr.org/hugging-face-incident-report-aug-2026.pdf"><em>https://metr.org/hugging-face-incident-report-aug-2026.pdf</em></a></p><p><a href="https://ai-2027.com/"><em>https://ai-2027.com/</em></a></p><p><a href="https://ai-2040.com/"><em>https://ai-2040.com/</em></a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=09fc880fd683" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Namaz Eteği]]></title>
            <link>https://elifmervekamac.medium.com/namaz-ete%C4%9Fi-c07263acf78b?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c07263acf78b</guid>
            <category><![CDATA[değerler]]></category>
            <category><![CDATA[yavaşlamak]]></category>
            <category><![CDATA[yaşam]]></category>
            <category><![CDATA[kültür]]></category>
            <category><![CDATA[farkındalık]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Merve K.]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 24 Sep 2026 14:35:12 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-10-08T12:02:30.261Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*OZwcpGAlCotURFTEqQDy0g@2x.jpeg" /><figcaption>Photo by Ioana Trandafir on <a href="https://unsplash.com/?utm_source=medium&amp;utm_medium=referral">Unsplash</a></figcaption></figure><p>İnsan, bekleme kabiliyeti ölçüsünde olgunlaşır. Tıpkı taze yoğurulmuş ekmeğin mayalanmasını beklemek gibi..Ne kadar bekleyebiliyor, ne kadar sabredebiliyorsa o ölçüde değer kazanır. Hatta bazen en büyük hazzı, çok istediği şeye henüz ulaşmamışken, o bekleme sürecinin kendisinde yaşar. Tabii burada kastettiğim, elini kolunu bağlayıp tembelce durmak değil, aksiyonu alınmış, emek verilmiş bir bekleme hali. İstediğin şey uğruna çabalamadan, hiçbir fedakarlık yapmadan beklemenin ne bir anlamı var ne de sonunda getireceği bir ödül. Zira eylem içermeyen bir sabır, insanı bir yere taşımayan bir korkaklıktan ibaret oluyor.</p><p>Yaşım ilerledikçe ve sahip olduğum imkanlar arttıkça bu konu üzerine daha sık düşünür oldum. Belki de bu yüzden, aynı süreçte insanlardan ve kalabalıklardan biraz daha uzaklaşmayı tercih ediyorum. Çünkü yaşadığım toplumda hayatından memnun olmak, mevcut durumuna şükretmek, başlı başına bir “<em>görgüsüzlük</em>” ya da “<em>kibir</em>” olarak algılanıyor. Normal bir sohbet ortamında halinden şikayet etmeyen kişi, adeta toplumsal uyumu bozan bir “<em>çıkıntı</em>” muamelesi görüyor. (Ya da daha kötüsü, kem gözlerin hedefi oluyor:) Doyumsuzluğun ve sürekli yakınmanın bir samimiyet göstergesi sayıldığı bu şikayet kültürünün ne zaman ve nasıl bu kadar içimize yerleştiğini merak ediyorum.</p><p>Dünyada pek çok garip insanın adım atmayı bile hayal edemeyeceği mekanlarda, insanlar adeta yana yakıla şikayet yarışına giriyor. Yoksul bir ailenin belki de bir haftalık mutfak masrafına denk gelen kahvesini yudumlarken insanlar, eşinden, çocuğundan, işinden yakınıyor; ekmek yediği kapıyı kötülüyor; asansörde dünyanın en kötü yerinde yaşadığımızı (üstelik bu kararı bizim adımıza veriyor) iddia ediyor. İmkanlar genişledikçe insanlar elindekinin kıymetini bilmek yerine bir tatminsizlik döngüsüne hapsoluyor.</p><p>Aslında şu hep gündem olan görüşe tüm kalbimle katılıyorum: Her şey, dini değerlerimizi hayatın doğal akışından koparmamızla başladı. İnanç, gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası olmaktan çıkınca, hayatlarımız farkında olmadan ultra seküler bir çizgiye kaydı. Kendini dindar olarak tanımlayan insanlar bile ibadeti; hayatın geri kalanından yalıtılmış, gizlenmesi ya da sadece belirli alanlara hapsedilmesi gereken bir ritüel gibi benimser oldu. Böylece namaz kılmak ayrı bir dünyada kaldı, faizle — haksız kazançla ilişki kurmak ise bambaşka bir dünyada.. Bir yanda ibadetini yerine getiren, diğer yanda “trafikte hak yemeyi normal sayan” çelişkili profiller türedi. Gündelik kıyafetimizle ibadet etmeyi bile bağdaştıramayıp araya “namaz eteği” gibi pratik çözümler koymamız belki de bu bölünmüşlüğün en masum göstergesi.</p><p>Fıtratımıza tamamen aykırı olan bu parçalanmış yaşam tarzının sonucunda, ne yazık ki birbirine tahammül edemeyen aileler türedi. Anneler ve babalar çocuklarıyla nitelikli zaman geçiremez — evlatlarını kolaylıkla yabancı ellere ve kontrolsüz ortamlara teslim eder hale geldi. Ve son olarak işin acı tarafı, bu düzene uyum sağlayamayan ya da direnen azınlık, kendi huzurunu ve mutluluğunu bu sebeple saklamak zorunda, çünkü günümüz toplumunda anormal sayılanlar onlar.</p><p>Artık çocuğuna ekran izletmeyen, katkı maddeli gıdalar yedirmeyen, onu öz değerleriyle büyütmeye çalışan ebeveynler “<em>kibirli</em>” bulunuyor, doğrudan elit yaftasıyla damgalanıyor. Fiziksel ve ruhsal sağlığa zararlı olduğu açıkça bilinen şeylerden korunan çocuklara ise mahrum kalmış “<em>zavallılar</em>” gözüyle bakılıyor. Zarardan uzak tutulmak bir “<em>yoksunluk</em>” gibi gösterilip onlara acınıyor.</p><p>İşte tam bu noktada yine en başa dönüyorum: <strong>Şükretmek de aslında bir tür bekleyiş biçimidir. Eldekinin kıymetini bilerek, üzerine düşen sorumluluğu ve çabayı yerine getirerek, sükunetle sabretmektir. Şikayet ise bana kalırsa bu olgun bekleyişi becerememenin, -anın ve emeğin getirdiği o derin huzuru- tadamamanın bir dışa vurumudur. </strong>Ben ise kendi payıma bu bekleyiş için elimden geleni yapmakta kararlıyım.</p><p>Hayatından memnun olmanın, elindekine değer vermenin ve şükretmenin yeniden bir erdem olarak kabul görüleceği günleri umutla bekliyorum.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c07263acf78b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Gerçek Minimalizm]]></title>
            <link>https://elifmervekamac.medium.com/supla-yemek-masalar%C4%B1nda-tabaklar%C4%B1n-alt%C4%B1na-konulan-altl%C4%B1k-073c96b68c6d?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/073c96b68c6d</guid>
            <category><![CDATA[farkındalık]]></category>
            <category><![CDATA[tüketim]]></category>
            <category><![CDATA[psikoloji]]></category>
            <category><![CDATA[anlam-arayışı]]></category>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Merve K.]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 17 Sep 2026 07:41:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-17T08:18:25.210Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Supla:</strong> Yemek masalarında tabakların altına konulan altlık.</p><p><strong>Peçetelik:</strong> Peçetelerin temiz ve kolay erişilebilir bir şekilde durmasını sağlayan aksesuar veya kap.</p><p>Hafta sonu misafirlerimiz gelecek; evimizi ilk defa ziyaret edecekler. Dolayısıyla zihnimde ne zaman boş bir an yakalasam, kendimi evdeki eksikleri düşünürken buluyorum. Ya da daha dürüst olmam gerekirse, bu fırsattan istifade <em>“Eve yeni ne alabilirim?”</em> diye hesap yapıyorum. Geçen ay <em>“ihtiyacımız olan” </em>pek çok şey için ciddi harcamalar yapmıştım. Fakat bu ay ne kadar zorlarsam zorlayayım aslında gerçekten bir şeye ihtiyacım olmadığını farkettiğimde, canımın sıkılmadığını söylesem yalan olur. Bir yandan şükrediyorum elbette, niyetim şükürsüzlük etmek değil; ama bir şeyler satın alamayacak olmak hayatımdaki o heyecan duygusunu biraz törpülüyor diyelim.</p><p>Gelelim yukarıdaki tanımlara… İşte ben yine böyle yana yakıla alınacak bir şeyler bulmaya çalışırken, birden annemin yıllar önce “çeyiz” niyetine bana aldığı ve bugün ne kadar değerli olduğunu yeni anladığım kumaş aksesuarlar geldi aklıma. Aksesuar diyorum çünkü o kumaşların ne işe yaradığını bugün internette “supla” ya da “peçete” diye aratırken kavradım. Evet, meğerse annem bunları yıllar önce bana zaten almış; en alasından dantelli, işlemeli sofra takımlarım varmış da haberim yokmuş.</p><p><strong>Peki durduk yere harcama yapmamı engelleyen bu süslü şeyler hayatımızda tam olarak ne zaman bir gereklilik haline geldi?</strong></p><p>Tüketim hazzını en agresif şekilde empoze eden dijital mecralardan kendimi uzak tutmaya çalışsam da zihnim uzun süredir o platformların algoritmasıyla işlemeye alışmış. Artık o ortamlara girmeme bile gerek kalmadan kendi kendine yeni harcamalar, yeni malayani araştırmalar üretmeye devam ediyor. Bir yandan zihnimin bu hastalıklı yapısını iyileştirmeye çalışırken, bir yandan da beni <em>“temiz yaşamaya”</em> (bu konuya başka bir yazıda ayrıca değinmek istiyorum) teşvik eden, örnek alabileceğim hayatları izlemeyi seviyorum. Evet, yine başkalarının hayatını izlerken kendi hayatımı kaçırıyor gibi görünebilirim; fakat önemli olan bunu kendi yaşamımı iyileştirme amacıyla yapmak değil mi?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*oNfJd-4KreH7c4If9DXIyQ.jpeg" /><figcaption>Kişisel arşiv</figcaption></figure><p>Nitekim internette dolaşırken sade yaşamını paylaşan İsveçli bir hanımefendiye rastladım. <em>Gayrimüslim</em> olan bu hanımefendi, Stockholm’e yaklaşık bir saat mesafedeki şehir dışında, oğlu ve oğlunun kız arkadaşıyla ortak bir yazlık almış. Trenle belirli bir mesafe katettikten sonra komşusundan ödünç aldığı elektrikli bisikletle henüz su tesisatı bile bulunmayan evine geliyor; senede birkaç haftayı bu evin tamiratıyla geçiriyor ve bu <em>tatilinden</em> oldukça memnun.</p><p>Çekimlerden gördüğüm kadarıyla (ki YouTube yayını yaptığına göre gerekli teçhizata sahip) modern dünyanın imkânlarını kullanmaktan geri durmayan, akıllı saat ve bluetooth kulaklıkla çalışan ancak harcamalarını yalnızca gerçekten ihtiyacı olan gereçlere yönlendiren biri olduğu çok açık. Kulağında en sevdiği kitabı dinlerken bir yandan da belki 700 metre ötedeki bahçe çeşmesinden doldurduğu bir kova suyu bahçedeki tuvaletinin lavabosuna taşıyor. Severek bahsettiği projeler arasında eski pencereleri ve damı tamir etmek, duvarları boyamak, ahşap kaplamak gibi işler var. Evin içine baktığınızda, henüz duvarları boyanmamış yatak odasında tek bir yatak görüyorsunuz; hanımefendi desensiz beyaz çarşafları ve nevresim takımını özenle seriyor. Bahsettiğine göre İsveçliler, devletin verdiği yaklaşık 5 haftalık tatili çoğunlukla yurt dışı gezilerinde değil, kendi oluşturdukları bu tarz yazlık evlerde zihnen ve bedenen dinlenerek geçiriyorlarmış. Merak edip şehirde geçen diğer videolarına da baktım; hepsi bu mütevazı yaşam tarzını yansıtan pratiklerle doluydu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*SxCHXzskIsHnJOGbz69_zg.jpeg" /><figcaption>Kişisel arşiv</figcaption></figure><p>Daha önce o bölgeye yaptığım seyahatlerde de bu mütevazılığı birkaç gün boyunca yerinde gözlemleme fırsatı bulmuştum. Sanki kapitalizmin erittiği kalite ve sadelik anlayışı orada hiç kaybolmamış gibiydi. İnsanın çevresindeki her şey temel ihtiyaçlara göre ama olabilecek en estetik şekilde tasarlanmıştı. Bizim bir <em>“tasarım anlayışı” </em>olarak gördüğümüz, aslında kendi kültürümüzde farklı biçimlerde zaten var olan fakat yaşamlarımıza yüksek maliyetlerle <em>sonradan</em> dahil etmeye çalıştığımız bu <em>“minimalist”</em> tarz; İskandinav ülkelerindeki mütevazı hayatın bize yeniden ambalajlanıp pazarlanmış halinden ibaret.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*br59PrfhUrA3zQWMrp9flA.jpeg" /><figcaption>Kişisel arşiv</figcaption></figure><p>Çok eskilerde Anadolu irfanı da tam olarak bu mütevazı duruşla neşvünema buluyordu; tekkelerde öncelikle bu sadelik öğretiliyordu. Şimdi ise neslimiz sağanak halinde tüketmeye, tükettiğini sergilemeye, yüksek sesle konuşmaya ve birbirini itip kakmaya alıştı. Hayatımızın her alanında tüketim psikolojisinin getirdiği o hırslı kapışma hissiyle mücadele eder olduk. Yaşamımız, tatil anlayışımız, en önemlisi de aile düzenimiz ve çocuk yetiştirme geleneklerimiz tamamen tüketim odaklı şekillendi. Tüketmek için çalışıyor, tüketmek için tatil yapıyoruz.</p><p><strong>Eski insanlar, yedi gün boyunca hiçbir katma değer üretmeden sadece kaynak harcanan bir tatil anlayışına nasıl bakarlardı acaba?</strong></p><blockquote>“İnsanlar hiç imtihan edilmeden, sadece ‘İman ettik!’ demeleriyle kendi hallerine bırakılıvereceklerini mi sandılar? Andolsun ki biz, onlardan öncekileri de imtihan ettik; Allah doğru söyleyenleri de mutlaka bilir, yalancıları da mutlaka bilir.” (Ankebût, 1–3)</blockquote><p>Bu uyarıya muhatap olan biz Müslümanlar harcamalarımızla övünürken, gelecek nesillerimiz mütevazı yaşamın ne olduğunu bilmeden, her şeyi tüketmek üzerine kurulu bir anlayışla büyüyor. Dolayısıyla bu ayetleri kavramak her geçen gün daha da zorlaşıyor. <strong>Komşusu açken tatile giden bizler</strong>, anlam yoksunluğunu, <em>oğlu ve oğlunun kız arkadaşıyla</em> bir hayat paylaşan o İskandinav anneden çok daha derin hissediyoruz. Ya da daha kötüsü, çoğumuz bu yoksunluğun farkına bile varmadan yaşayıp gidiyoruz. Ve günün sonunda kendimizi, eve gelecek misafirlere gösteriş yapabilmek adına <em>supla</em> ararken buluyoruz.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=073c96b68c6d" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Pazarlanmayan Bir Hayat]]></title>
            <link>https://elifmervekamac.medium.com/pazarlanmayan-bir-hayat-685e5d5dc824?source=rss-cf65d6aef019------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/685e5d5dc824</guid>
            <category><![CDATA[anlam-arayışı]]></category>
            <category><![CDATA[felsefe]]></category>
            <category><![CDATA[verimlilik]]></category>
            <category><![CDATA[farkındalık]]></category>
            <category><![CDATA[kişisel-gelişim]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Merve K.]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 27 Aug 2026 06:46:43 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2026-09-17T07:56:21.053Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*30J0VoQ5ci8X2Ar-EBIHAQ.jpeg" /><figcaption>Kişisel arşiv (Norveç, 2023)</figcaption></figure><p>Herkes bir şeyler yapıyor. Bunu yaşamımın farklı dönemlerinde hep düşünmüşümdür. Herkesin uzmanlık alanları, uğraşıları, yetenekleri var; ne istediklerini ya da hedeflerinin ne olduğunu biliyor gibi görünüyorlar.</p><p>Yaklaşık bir ay önce sosyal medyayı kapattım. Bu süreçte ilgi alanlarım oldukça çeşitlendi; ekşi mayalar, bahçecilik, aromaterapi derken en sonunda yazı yazmayı bile düşündüm. Fakat içimde bir yerde, en etkili sonuç alabileceğimi bildiğim o dünyevi yeteneğimi adeta baskılayarak kendimden uzak tutmaya çalışıyorum. Neden bunu yapıyorum? Mükemmeliyetçilikten mi, yoksa <em>“Ya başlarsam ve onda da istediğim sonucu alamazsam?”</em> korkusundan mı? Çünkü öyle bir durumda, son kale olarak gördüğüm bu yeteneğim de beni yüzüstü bırakmış olacak.</p><p>İnanılmaz bir pazarlama dünyasında yaşıyoruz. Her şey üretmeye ve sunmaya dayalı; yaptığın şeyi pazarlamadığın ölçüde sanki hiçbir değeri yok. İlgi duyduğum her alanda bunu görüyorum: İnsanlar yaptıklarını hep ortak bir sistemin kalıplarına dökerek sunuyorlar. İş para kazanmaktan öte; belli bir kabiliyetin <em>yetenek</em> sayılabilmesi için bile standart biçimlerde ifade edilmesi zorunluluğu beni çok zorluyor.</p><p>Çoğu zamanım, insanların kabiliyetlerini nasıl bu kadar verimli kullanabildiklerine hayran kalarak geçiyor. Ancak her şeyi verimli kullanma baskısı bir süre sonra insanın ruhunu ele geçiriyor. Öyle ki bir anda roman okurken bile kendini suçlu hissetmeye başlıyorsun: <em>“Sabah 5&#39;te kalkmadığım için mi verimsizim, yoksa verimsiz olduğum için mi sabah 5&#39;te kalkamıyorum?”</em> Nereye baksanız farklı bir psikolojik analiz… Bilgi, artık o işin uzmanlarına ait olmaktan çıktı; herkes her şeyi bilmek zorunda hissediyor. Çocuğun mu var? Hem öğretmen olmalısın hem psikolog hem de doktor. <em>Benim işim değil</em> deme lüksün yok; çünkü işin asıl uzmanları da odaklarını şaşırdığı için artık işlerini hakkıyla yapamıyorlar. Özetle, her şeyi denetlemen gerekiyor; çünkü işini gerçekten iyi yapan kimse kalmadı.</p><p>Peki, bir işin hakkını vermek ne demek? Belki de sırf bu yüzden iyi olduğum şeyleri yapamıyorumdur. Ya da iyi olduğum şeyi küçümsüyorumdur. Acaba insanın iyi yaptığı şey, bu dünyaya geliş amacı olmak zorunda mıdır? Öyleyse, iyi olduğum şeyleri tekrar gözden geçirmek isterim. Ama daha da önemli soru şu: Benim gerçekten herhangi bir yeteneğim var mı? İnsani özelliklerden bahsetmiyorum; üretebileceğim somut bir değerim var mı?</p><p>Dünyanın bir ucunda, hiç bilmediğimiz bir kasabada kendi halinde yaşayan o insan da üretkenlik hasretiyle yanıp tutuşuyor mudur?</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/819/1*e8IJsQgjdTL80_tUPxtW7g.jpeg" /><figcaption>Kişisel arşiv (Norveç, 2023)</figcaption></figure><p>Onun bu dünyaya geliş amacı nedir?</p><p>Herkesin varoluşu aynı derecede mi önemlidir?</p><p>Peki en nihayetinde, önemli olan nedir?</p><p>Bu sorular, içimdeki o yıpratıcı üretim açlığını bir nebze olsun sakinleştiriyor. Okuduğum bir kitapta tam da bu noktaya dair güçlü bir vurgu vardı: Modern dünyada insan, kendi hayatının öznesi olmak yerine sürekli üretmekle yükümlü bir mekanizmanın parçası haline gelir. Bu durumda zaman; yaşanan bir süreçten ziyade tüketilmesi, yönetilmesi ya da tasarruf edilmesi gereken bir nesneye dönüşür. Vaktimizi sürekli optimize etmeye çalışmak, insan olarak anı tecrübe etmemizi engeller.</p><p><strong>Oysa eski medeniyetlerde asıl mesele niceliksel bir verim ya da pazarlanabilir bir çıktı elde etmek değil; insanın bir bütün olarak gelişmesini sağlayan<em> iyi ve erdemli</em> bir yaşam sürmesiydi. Huzur ve erdem gibi kavramlar modernite için <em>ölçülemez</em> ilan edildiği an değersizleşti.</strong></p><p>Tüm bu karmaşa ve değişim içinde kendi değerlerimize sadık kalarak nasıl anlamlı bir varoluş inşa edeceğimiz konusu da burada önem kazanıyor.</p><p>Hiç bilmediğimiz o kasabadaki kişi de bu sorunun yanıtını bizden iyi biliyor.</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=685e5d5dc824" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>