<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Elif Tangal on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Elif Tangal on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@eliftangal?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*85edZKcrXPppLx0jYFfNYg.jpeg</url>
            <title>Stories by Elif Tangal on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 22:03:59 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@eliftangal/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[TOGAF 9.2'nin TOGAF 10'a Evrimi]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/togaf-9-2nin-togaf-10-a-evrimi-3aa818f90b83?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/3aa818f90b83</guid>
            <category><![CDATA[togaf]]></category>
            <category><![CDATA[kurumsal-mimari]]></category>
            <category><![CDATA[enterprise-architecture]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[togaf10]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 19 Sep 2025 16:31:50 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-09-19T16:31:50.719Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Birçok kuruluş iş stratejilerinin planlanması, tasarlanması ve uygulanmasına yapılandırılmış bir yaklaşım sağlamak amacıyla kurumsal mimari çerçevelerine yönelmektedir. Bu tür yaygın olarak benimsenen çerçevelerden biri de TOGAF’tır (The Open Group Architecture Framework-Açık Grup Mimari Çerçevesi).</p><p>TOGAF’a giriş yapmadan önce kısaca Kurumsal Mimari nedir? sorusunu açıklamakta fayda var.</p><p>Kurumsal Mimari (EA-Enterprise Architecture) analiz, planlama, tasarım ve uygulama yöntemlerini kullanarak stratejiyi iyi bir şekilde gerçekleştirmek için uygulanan bütüncül bir yaklaşımdır.</p><p>Kurumsal Mimarinin birçok tanımı yapılmaktadır. Gartner’a göre; “Kurumun gelecekteki durumunu tanımlayan ve gelişimini mümkün kılan temel ilkeleri ve modelleri oluşturarak, ilişkisini kurarak ve geliştirerek iş vizyonunu ve stratejisini etkili Kurumsal değişime dönüştürme süreci”dir.</p><ol><li><strong>TOGAF (The Open Group Architecture Framework) Nedir?</strong></li></ol><p>Kurumsal Mimari disiplini için literatürde birçok metodoloji ortaya atılmış olmasına rağmen dünyada popüler ve referans alınarak yaygın olarak kullanılan The Open Group tarafından ortaya atılan TOGAF metodolojisidir.</p><p>TOGAF, İş Mimarisi (Business Architecture), Veri Mimarisi (Data Architecture), Uygulama Mimarisi (Application Architecture) ve Teknolojisi Mimarisi (Technology Architecture) dahil olmak üzere kurumsal mimarinin alt kümelerini geliştirmek için bir rehber görevi gören temel bir çerçevedir.</p><p>Teknoloji ve firma bağımsız konsorsiyum olan The Open Group<a href="#_ftn1">[1]</a> 1995 yılında TOGAF’ın ilk sürümünü yayınlamıştır.İlk versiyonu ağırlıklı, ABD Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen TAFIM (Technical Architecture Framework for Information Management) baz alınarak geliştirilmiştir.</p><p>TOGAF, kuruluşların kurumsal mimarilerini etkili bir şekilde yönetmelerine olanak tanıyan kapsamlı bir çerçeve olarak hızla popülerlik kazanmıştır. Sürekli iyileştirme ve uyarlama ihtiyacının farkına varılarak, ortaya çıkan trendleri ve zorlukları ele almak üzere TOGAF’ın sonraki sürümleri yayınlanmıştır.</p><p>TOGAF büyük bir güncelleme içeren Versiyon 9 ile 2011 yılında güncellenmiştir. 2018 yılında ise 9.2 versiyonu olarak küçük bir güncelleme yayınlanmıştır. Son yıllarda <strong>dijitalleşme, dijital dönüşüm, çeviklik</strong> gibi konuların popülerlik kazanması ile bu alanlardan doğan ihtitaçlara yanıt vermek amacıyla bie sonraki büyük sürüm olan TOGAF 10 ise 2022 yılında yayımlanmıştır. Bu, sürüm kurumsal mimari sektörü ve tüm uygulayıcılar için önemli bir kilometre taşıdır <a href="#_ftn1">[2]</a>.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/925/1*ABjw59SKXdkjsGcZOMex_Q.png" /><figcaption><strong>Şekil 1: TOGAF Versiyon Tarihleri</strong></figcaption></figure><p><strong>2. TOGAF 9.2’ye Kısa Bakış</strong></p><p>TOGAF 9.2’nin kullandığı terminoloji<a href="https://www.iso.org/standard/50508.html"> ISO 42010 (Systems and software engineering — Architecture Description)</a> standardında kullanılan terminolojiyi baz alır. TOGAF 9.2 genel bir kurumsal mimari metodoloji çerçevesi olarak içinde; kurumsal mimariyi modelleme, geliştirme ve yönetişimi için, yöntem, model ve teknikler ile referans yapılar ve kılavuzlar barındırır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/730/1*Xt_NCVgWP5J7_mzkCXKwQA.png" /><figcaption><strong>Şekil 2: TOGAF 9.2 Yapısı</strong></figcaption></figure><p>TOGAF 9.2 Metodolojisi 6 temel bölümden oluşur. Bunlar;</p><p><strong>BÖLÜM I: Giriş (Introduction);</strong> standart boyunca kullanılan terimlerin tanımlarını içerir.</p><p><strong>BÖLÜM II:</strong> <strong>Mimari Geliştirme Metodu (ADM-Architecture Development Method);</strong> TOGAF’ın çekirdeğidir. Kurumsal Mimarinin geliştirilmesini ve kullanımını adım adım anlatmaktadır.</p><p><strong>BÖLÜM III: ADM Kuralları &amp; Teknikleri (ADM Guidelines &amp; Techniques);</strong> TOGAF Standardı ve ADM uygulamasında ulaşılabilir bir dizi kuralları ve teknikleri içermektedir. Mimari geliştirme yönteminin uygulamasında kullanılabilecek kılavuzlar ve rehberlerdir.</p><p><strong>BÖLÜM IV:</strong> <strong>TOGAF Mimari İçerik Çerçevesi (Architecture Content Framework);</strong> mimari teslimatlara (architecture deliverables) genel bir bakışı (overview), yeniden kullanılabilir mimari yapı taşlarının (architecture building blocks) kullanımını ve mimari artefaklar (architectural artifacts) için yapılandırılmış bir meta model içerir.Önde gelen iş ürünlerinin tutarlı olarak tanımlanması, yapılandırılması ve sunulmasını sağlayan bir mimari içerik için yapısal bir model sağlar.</p><p><strong>BÖLÜM V:</strong> <strong>Kurumsal Bütün (Enterprise Continuum);</strong> kurum içindeki mimari faaliyetlerin sonuçlarının sınıflandırılması ve depolanması için uygun araçları ele almaktadır. Hem içsel hem de dışsal olarak Mimari havuzda yer alan mimari ve çözüm yapılarının sınıflandırılmasına yarayan sınıflandırma yöntemidir.</p><p><strong>BÖLÜM VI:</strong> <strong>TOGAF Mimari Yetenek Çerçevesi (Architecture Capability Framework);</strong> bir mimariyi uygulamak ve gerçekleştirmek için gerekli olan roller, sorumluklar, yetenekler, süreçler ve organizasyondur.</p><p><strong>TOGAF Kütüphanesi (TOGAF Library)</strong> de ayrıca standarda destek olmak amacı ile mevcuttur. TOGAF Kütüphanesi bir kurum için yeni mimarilerin oluşturulmasında çeşitli formları içeren bir referanstır.</p><p>2018’de yayımlanan <a href="http://www.opengroup.org/TOGAF-9.2-Overview">TOGAF 9.2 sürümü</a>, 2011’de yayımlanan TOGAF Sürüm 9.1&#39;den sonra yapılan ilk büyük güncellemedir. Geliştirilmiş bu sürümde TOGAF Standardının çekirdek yapısı aynı kalırken yapılan önemli geliştirmeler, İş Mimarisi ve İçerik Metamodel (Business Architecture and Content Metamodel güncellemelerini içermektedir. İş Mimarisi (Business Aechitecture) burada Değer Akışları, İş Yetenekleri (Business Capibility) ve Eylem Planı konseptlerini kapsamaktadır.</p><p>Güvenlik Mimarisi de TOGAF kurumsal mimarisine risk ve güvenliğin nasıl entegre edileceğine yönelik TOGAF kütüphanesinde yayınlanan kılavuz ile daha da geliştirilmiştir. Bu kılavuz içinde <a href="http://www.sabsa.org/">SABSA</a> Çerçevesi<a href="#_ftn1">[3]</a> ile birlikte TOGAF çerçevesinin kullanılması hakkında ayrıntılı bir haritalamada bulunmaktadır.</p><p><strong>3.</strong> <strong>TOGAF 10&#39;un Yenilikleri</strong></p><p>TOGAF Standardı 10. sürüm<a href="#_ftn1">[4]</a>, TOGAF Standardının önceki sürümleri üzerine inşa edilmiştir ve en iyi uygulamaların benimsenmesini kolaylaştırmak için kurumsal mimarların kullanımına sunulan materyali genişletmektedir.</p><p><strong><em>“Supporting Agility in the Digital Enterprise</em></strong><em> (Dijital Kurumlarda Çeviği Desteklemek)” </em>mottosuyla sunulan Standardın genel yapısı soğana benzeyen ve merkezde en sabit içeriğe, dış katmanlarda ise daha hızlı değişen içeriğe sahiptir. <strong>TOGAF Temel İçeriği (TOGAF Fundamental Content)</strong> çekirdeği oluştururken, en iyi uygulamalar ise <strong>TOGAF Serisi Kılavuzlar (TOGAF Series Guides)’da </strong>yer almaktadır. TOGAF Kütüphanesi<strong> (TOGAF Library)</strong> de tüm bunlara destek vermek için bulunur.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/425/1*uiEC2a1ZEIen15_U3PsZLQ.png" /><figcaption><strong>Şekil 3: TOGAF 10’nun Genel Yapısı</strong></figcaption></figure><p><em>TOGAF 10 Standardı, </em><strong>TOGAF Fundamental Content (TOGAF Temel İçeriği) ve TOGAF Series Guides (TOGAF Serisi Kılavuzlar)</strong> olarak ikiye ayrılmıştır; TOGAF Temel İçeriği temel kavramları ve uygulamaları sağlarken, TOGAF Serisi Kılavuzları Temel İçeriğin yapılandırılmasına ilişkin tavsiyelerde bulunur [5].</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/939/1*Y4QqykzzZ3d8AMc6PJE8Lg.png" /><figcaption><strong>Şekil 4: TOGAF Standardı</strong></figcaption></figure><p>TOGAF 10 maddeler halinde kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:</p><p>· Çerçeve, gezinmesi kolay <strong>modüler bir formatla</strong> daha akıcı olacak şekilde yeniden tasarlanarak iki gruba ayrılmıştır: TOGAF Temel İçerik ve TOGAF Serisi Kılavuzlar.</p><p>· TOGAF Serisi Kılavuzları, daha önce Standardın kendisinde yer alan ancak artık ayrı bir kılavuz olarak yayınlanan birçok içeriği kapsamaktadır.</p><p>· Çerçevenin Seri Kılavuzları bölümü <strong>iş, bilgi, güvenlik, organizasyonel, çevik, dijital ve teknoloji mimarisinin </strong>yanı sıra<strong> MSA/SOA mimarileri</strong> için de geçerli olan genişletilmiş bir içerik sunar.</p><p>· Yeni modüler format, işletmelerin hangi Seri Kılavuzlarının iş ihtiyaçlarına uygun olduğunu ve çerçevenin hangi bölümlerinin mevcut kurumsal mimari ortamlarına uygulanmadığını belirlemelerini kolaylaştırır.</p><p>· TOGAF 10, teknik ihtiyaçların karşılanmasında esnekliği kolaylaştırmak için <strong>çevik metodolojilere ve dijital dönüşüme</strong> daha güçlü bir vurgu yapmaktadır.</p><p><strong>4. TOGAF 9.2 ve TOGAF 10 Karşılaştırması</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/662/1*Wfdpl9EAzXpl6UWItMp4Kg.png" /><figcaption><strong>Şekil 5:</strong> TOGAF 9.2 ve TOGAF 10 Karşılaştırması</figcaption></figure><p>· <strong>Modüler </strong>bir yapıda oluşturulan TOGAF 10 kullanıcı ve uygulayıcılara kolaylık ve sadelik sağlamaktadır.<strong> </strong>TOGAF 10 güncellemelere açık bir yapıda oluşturulmuş olup, bu formatıyla <strong>esneklik</strong> de sağlamaktadır.</p><p>· <strong>TOGAF ADM (Mimari Geliştirme Metodu)</strong> olarak bilinen çerçevenin temeli 9. Versiyonda olduğu gibi 10. Versiyonda da çerçevenin temelini oluşturmaktadır. ADM, TOGAF’ın merkezi olarak kullanılmaya devam ediyor ve yeni versiyonda bunda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.</p><p>· <strong>TOGAF Mimari Katmanları</strong>, TOGAF 10’da Seri Kılavuzlara taşınmıştır.<strong> İş mimarisi, bilgi mimarisi ve teknoloji mimarisi katmanları</strong> (the layers of business architecture, information architecture, and technology architecture) Seri Kılavuzlara taşınmıştır. İş mimarisinin bir parçası olarak, <strong>iş yetenekleri (business capabilty)</strong> konusu Temel İçerikten Seri Kılavuzlara taşınmıştır.</p><p>· <strong>Güvenlik Mimarisi (Security Architecture) </strong>ADM’nin resmi bir parçası olmasa da diğer mimari katmanlarla aynı düzeye alınmıştır.</p><p>· TOGAF 10’da yer alan “TOGAF Fundamental Content (TOGAF Temel İçeriği)” TOGAF 9.2’ dekine benzer bir yapıdadır. Ancak, Temel İçerikten daha fazla içerik çıkarılarak TOGAF Serisi Kılavuzlarına eklenmiştir.</p><p>·Oldukça faydalı içeriğe sahip olan ve son yıllarda sürekli olarak büyüyen <strong>TOGAF Kütüphanesi (TOGAF Library)</strong> genel TOGAF içerik genel görünümüne resmi olarak eklenmiştir.</p><p>· TOGAF 9.2’de TOGAF Standardı ve TOGAF Serisi Kılavuzları ayrı olarak değerlendrilirken; TOGAF 10’ da Serisi Kılavuzlar, standardın resmi bir parçası olmuştur.</p><p><strong>· </strong>TOGAF 10 ile güncellenen sürüm, kuruluşlara çerçeveyi uygulama ve iş ihtiyaçlarına göre <strong>özelleştirme/uyarlama </strong>sürecinde yardımcı olacak genişletilmiş belgelerle birlikte <strong>çevik ve dijital dönüşüme</strong> daha çok odaklanmaktadır. TOGAF 10’da ç<strong>evik metodolojiler, MSA ve SOA mimarilerinin uyarlanması</strong> gibi konularda kılavuzlar mevcuttur.</p><p>· Dijital dönüşümü desteklemek için halihazırda TOGAF 9.2 kullanan kuruluşlar ve uygulayıcılar için, <strong>temel kavramların benzerliğini koruması</strong> nedeniyle TOGAF 10&#39;a geçiş kolay olacaktır.</p><p><strong>5. Genel Değerlendirme</strong></p><p>Kurumsal mimari uzun süredir dijital dönüşümü yönlendirmek için değerli bir araç olarak kullanılmaktadır. Bir kuruluş, stratejik hedeflere ulaşmak ve dijital dönüşümünü gerçekleştirmek için mimariler geliştirebilir. TOGAF Çerçevesi kuruluşların bu sürecini desteklemek için kapsamlı kaynaklar sağlamaktadır.</p><p>TOGAF 10, kurumsal dijital dönüşüm gerçekleştirmek isteyen şirketler için önemli bir ilerlemeyi temsil etmektedir. Standardın esnek yaklaşımı aynı zamanda kademeli ve hibrit dönüşümleri de barındırır; bu, eski sistemlerle ve dijitalleştirme çabalarının doğasında bulunan diğer karmaşıklıklarla uğraşan kuruluşlar için özellikle değerlidir. TOGAF belgeleri, Güvenlik Mimarisi (Security Architecture) gibi alanlar da dahil olmak üzere özellikle dijital hususları kapsayacak şekilde revize edilmiştir.</p><p>Geçtiğimiz yıllarda önemi büyük ölçüde artan birçok yeni kavram veya konu standardın yeni sürümüne eklenmiş, geliştirilmiş ve ayrıntılı olarak açıklanmıştır.</p><p>The Open Group’un yeni versiyonlama ile TOGAF standardını daha modüler hale getirmesi, uygulayıcılar açısından çerçevenin uygulanması konusunda oldukça faydalı olacaktır. Farklı yapılara sahip farklı kuruluşlar kendi ihtiyaçları kapsamında uyarlama yapabileceklerdir.</p><p><strong>Kaynaklar:</strong></p><p><a href="#_ftnref1">[1]</a> The Open Group (Açık Grup), satıcıdan bağımsız teknoloji standartları ve sertifikaları geliştiren küresel bir konsorsiyumdur. Açık Grup üyeleri, IBM, Oracle, Huawei ve Philips dahil olmak üzere farklı sektörlerden birçok büyük küresel kuruluştan gelmektedir.</p><p><a href="#_ftnref1">[2]</a> <a href="https://digitalroadmap.management/2022/04/27/togaf-10-is-now-released-and-available/">https://digitalroadmap.management/2022/04/27/togaf-10-is-now-released-and-available/</a></p><p><a href="#_ftnref1">[3]</a> SABSA, hem kurumsal hem de çözüm düzeyinde iş hedeflerini izlenebilir şekilde destekleyen, iş odaklı, risk ve fırsat odaklı Güvenlik Mimarileri geliştirmek için kanıtlanmış bir metodolojidir. <a href="https://sabsa.org/sabsa-executive-summary/">https://sabsa.org/sabsa-executive-summary/</a></p><p><a href="#_ftnref1">[4]</a> <a href="https://www.opengroup.org/togaf/10thedition">https://www.opengroup.org/togaf/10thedition</a></p><p>[5] <a href="https://www.opengroup.org/togaf/new-version">https://www.opengroup.org/togaf/new-version</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=3aa818f90b83" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Dijital Dönüşüm Olgunluk Modeli ve Uluslararası Kuruluşların Örnekleri]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/dijital-d%C3%B6n%C3%BC%C5%9F%C3%BCm-olgunluk-modeli-ve-uluslararas%C4%B1-kurulu%C5%9Flar%C4%B1n-%C3%B6rnekleri-c49715abfb1b?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/c49715abfb1b</guid>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[digital-maturity-model]]></category>
            <category><![CDATA[digital-transformation]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 19 Apr 2025 13:47:27 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-04-19T13:47:27.032Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/553/1*neYi_I_NeaxXfM023b7eGQ.png" /></figure><ol><li><strong>Dijital Dönüşüm Nedir?</strong></li></ol><p>Günümüzde, hızla gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerinin sunduğu imkânlar ve değişen toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda, insan, iş süreçleri ve teknoloji unsurlarını bir araya getiren bütüncül dönüşüme dijital dönüşüm denmektedir.<a href="#_ftn1">[1]</a>Kısacası Dijital dönüşüm, bir kuruluşun dijital teknolojiyi tüm alanlarına entegre etmek için uyguladığı süreçtir.<a href="#_ftn2">[2]</a></p><p><strong>2. Olgunluk Modeli Nedir?</strong></p><p>Olgunluk modelleri, kuruluşların belirli bir stratejik veya işlevsel alanda mevcut yeterlilik seviyelerini anlamalarına yardımcı olmak için genellikle mevcut durum değerlendirme temelinde yaygın olarak kullanılan bir araçtır. Olgunluk Modelinin değerlendirmesinde bir kuruluş mevcut durumu (süreç, organizasyon ve teknoloji bileşenlerinde) hakkında genel bilgiler edinebilir. <a href="#_ftn3">[3]</a></p><p><strong>3. Dijital Dönüşüm Olgunluk Modeli Nedir?</strong></p><p>Dijital Olgunluk; bir kuruluşun dijital alandaki değişikliklere verdiği yanıtının yeterliliği, dijital kazanımların iş dünyasına uygulanma seviyesi ile birlikte çalışanların dijital gelişiminin sağlanmasıdır.<a href="#_ftn4">[4]</a> Dijital Dönüşüm Olgunluk Modeli ise, bir kuruluşun dijital anlamda mevcut durumunu değerlendirmek ve geliştirilmesi gereken noktaları tespit etmeye yardımcı olmak için kullanılan bir araçtır.</p><p><strong>4. Neden Dijital Dönüşüm Olgunluk Modelleri?</strong></p><p>Dijital dönüşüm olgunluk analizinin amacı, bir kuruluşun dijital dönüşüm yolculuğunda nerede durduğuna dair net bir anlayış sağlamak, iyileştirme alanlarını belirlemek ve gelecekteki dijital dönüşüm çabaları için bir yol haritasının geliştirilmesine bilgi sağlamaktır.</p><p>Herkese uyan veya uygulanması gereken ayrıntılı tek bir dijital dönüşüm olgunluk analizi yöntemi bulunmamaktadır. Kuruluşlar, dijital dönüşüm olgunluk analizi yapmak için genellikle farklı dijital dönüşüm olgunluk düzeylerini tanımlayan bir çerçeve veya model kullanırlar.<a href="#_ftn5">[5]</a></p><p><strong>Dijital Olgunluk Modellerinin Dijital Dönüşüm Projelerine katkı sağladığı konular şunlardır:</strong></p><p>· Kuruluşlardaki sorunları ele alır, analiz eder ve uygun şekilde yapılandırır,</p><p>· Kısa ve uzun vadede net hedefler ve planlar oluşturmanızı sağlar,</p><p>· Kuruluşların dönüşüm yolculuklarında mevcut durumlarını (hangi noktada olduklarını) değerlendirmelerine yardımcı olur,</p><p>· Kuruluşların dönüşüm yolculuğu sırasında ilerlemelerini objektif olarak ölçmelerine olanak sağlar.<a href="#_ftn6"><strong>[6]</strong></a></p><p><strong>1. Dijital Dönüşüm Olgunluk Modeli Uluslararası Kuruluş Örnekleri</strong></p><p><strong>1.1 Gartner Digital Government Maturity Model (Dijital Devlet Olgunluk Modeli)</strong></p><p>Ülkeler, dijital iş stratejilerini planlamalarında ve bunu önemli politika yapıcılara ve paydaşlara aktarmalarında Gartner’ın 5 seviyeli olgunluk modelini kullanabilirler. Dijital devlet olgunluğu; hizmetleri yeniden tasarlamak ve yenilerini sunmak, operasyonları dönüştürmek ve yönetmek için kuruluşların verileri ne ölçüde etkili bir şekilde kullandığını belirlemek için gerçekleştirilir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/998/1*bS1HYWuL9oVSTJt6ZZse4Q.png" /><figcaption><strong>Şekil 1:</strong> Gartner Digital Government Maturity Model</figcaption></figure><p>Gartner’ın 5 seviyeli olgunluk modelinin açıklaması şu şekildedir: <a href="#_ftn1">[7]</a></p><ol><li><strong>Başlangıç (E-Devlet): </strong>Hizmetler çevrimiçi, ancak veriler sınırlı ve silolu.</li><li><strong>Gelişmekte Olan (Açık):</strong> Şeffaflık ve katılım ön planda; açık veri ve vatandaş etkileşimi hedeflenir.</li><li><strong>Tanımlanmış (Veri Odaklı):</strong> Stratejik veri toplama ve kullanımı başlar, açık veri uygulamaları artar.</li><li><strong>Yönetilen (Tamamen Dijital):</strong> Veriler kurumsal sınırlar arasında akışkan, hizmet kalitesi artar, mahremiyet kritik hale gelir.</li><li><strong>Optimize Etme (Akıllı): </strong>Açık veriye dayalı inovasyon devlet genelinde yerleşmiştir, liderlikle yönlendirilir.</li></ol><p><strong>1.2 Deloitte Digital Maturity Model (DMM-Dijital Olgunluk Modeli)</strong></p><p>Deloitte ve TM Forum, 2018 yılında Dijital Olgunluk Modelini (DMM) tanıtmıştır. DMM, kuruluş çapında dijital olgunluğun bütüncül bir görünümünü oluşturmak için dijital yetenekleri açıkça tanımlanmış 5 boyutunda değerlendirmektedir. <a href="#_ftn1">[8]</a></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/399/1*FP6P5f1yfxKneCGkPa6qVA.png" /><figcaption><strong>Şekil 2:</strong> Deloitte Digital Maturity Dimensions</figcaption></figure><p>· <strong>Müşteri:</strong> Kurumların müşterileri dijital iş ortağı olarak görmesi ve müşterilerin tercih ettikleri kanalları kullanarak bağlantılı geleceklerini kontrol etmelerine yardımcı olduğunu ifade eder.</p><p><strong>· Strateji: </strong>Bir işletmenin, şirketin genel iş stratejisine dâhil edilmiş dijital girişimler aracılığıyla rekabet avantajını artırmak için nasıl çalıştığını belirtir.</p><p><strong>· Teknoloji:</strong> Bir kuruluşun, maliyet ve genel giderleri azaltırken müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için dijital teknolojileri ne kadar başarılı kullandığını belirtir.</p><p><strong>· Operasyonlar:</strong> İş verimliliğini artıran ve stratejik yönetimi güçlendiren dijital odaklı süreç ve etkinliklerin tasarlanması ve yürütülmesini gösterir.</p><p><strong>· Organizasyon ve Kültür:</strong> Dijital olgunluk süreci boyunca dijital dönüşümü ve ilerlemeyi destekleyen, yetenek süreçlerini ve yönetim uygulamalarını içeren bir şirket kültürünün görselleştirilmesi ve geliştirilmesini ifade eder.</p><p>5 temel boyut 28 alt boyuta bölünmüştür ve bunlar da dijital olgunluğun değerlendirildiği 179 ayrı kritere ayrılmıştır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/999/1*Px11QE_tbE0FLu1dDR5Vow.png" /><figcaption><strong>Şekil 3:</strong> Deloitte Digital Maturity Framework</figcaption></figure><p><strong>1.3 PWC Digital Maturity Model (Dijital Olgunluk Modeli)</strong></p><p>Dijital iş olgunluğu modeli, dijital olgunluğu iki eksende şu şekilde ölçer:<a href="#_ftn1">[9]</a></p><p><strong>1. Dijital Yetenekler:</strong> Kuruluşun dijital temelinin gücünü ölçün.</p><p><strong>2. Dijital Etkiler:</strong> İyileştirilmiş ürün ve hizmet sunumu yoluyla tüketici talebine ve ortamdaki değişikliklere yanıt vermek için dijital teknolojilerin nasıl kullanıldığını ölçün.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/644/1*4Ix5MN3Yy_QZfEQd4Jxl8Q.png" /><figcaption><strong>Tablo 1:</strong> PWC Dijital Olgunluk Modeli</figcaption></figure><p>Kaynakça:</p><p><a href="#_ftnref1">[1]</a> <a href="https://cbddo.gov.tr/dijital-donusum/">https://cbddo.gov.tr/dijital-donusum/</a></p><p><a href="#_ftnref2">[2]</a> <a href="https://aws.amazon.com/tr/what-is/digital-transformation/">https://aws.amazon.com/tr/what-is/digital-transformation/</a></p><p><a href="#_ftnref3">[3]</a> <a href="https://www.gulaysavas.com.tr/dijital-donusum-olgunluk-analizi-nedir-nasil-yapilir/">https://www.gulaysavas.com.tr/dijital-donusum-olgunluk-analizi-nedir-nasil-yapilir/</a></p><p><a href="#_ftnref4">[4]</a> <a href="https://www.atlantis-press.com/proceedings/mtde-20/125939845">https://www.atlantis-press.com/proceedings/mtde-20/125939845</a></p><p><a href="#_ftnref5">[5]</a> <a href="https://www.fcoakademi.com/danismanliklarimiz/dijital-donusum-olgunluk-analizi">https://www.fcoakademi.com/danismanliklarimiz/dijital-donusum-olgunluk-analizi</a></p><p><a href="#_ftnref6">[6]</a> <a href="https://www.akademi40.org/dijital-olgunluk-modeli">https://www.akademi40.org/dijital-olgunluk-modeli</a></p><p><a href="#_ftnref1">[7]</a> <a href="https://www.gartner.com/smarterwithgartner/5-levels-of-digital-government-maturity">https://www.gartner.com/smarterwithgartner/5-levels-of-digital-government-maturity</a></p><p><a href="#_ftnref1">[8]</a><a href="https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Technology-Media-Telecommunications/deloitte-digital-maturity-model.pdf">https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Technology-Media-Telecommunications/deloitte-digital-maturity-model.pdf</a></p><p><a href="#_ftnref1">[9]</a> <a href="https://www.icta.lk/icta-assets/uploads/2023/05/Annex-4-Digital-Maturity-Model-for-GoSL.pdf">https://www.icta.lk/icta-assets/uploads/2023/05/Annex-4-Digital-Maturity-Model-for-GoSL.pdf</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=c49715abfb1b" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Açık Veri Ölçüm Araçları ve Türkiye]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-%C3%B6l%C3%A7%C3%BCm-ara%C3%A7lar%C4%B1-ve-t%C3%BCrkiye-643df78e2728?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/643df78e2728</guid>
            <category><![CDATA[açık-veri]]></category>
            <category><![CDATA[open-data]]></category>
            <category><![CDATA[open-government-data]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 29 Jan 2025 17:56:26 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2025-01-29T19:06:24.591Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Açık veri “ bir telif hakkı, patent ya da diğer kontrol mekanizmalarına tabi olmaksızın herkes tarafından ücretsiz ve özgürce (hukuki, finansal, teknik engel olmaksızın) erişilebilen ve kullanılan veridir”. Açık veri herkes tarafından her amaçla özgürce kullanılabilir, değiştirilebilir ve paylaşılabilir.</p><p>Açık Devlet Verisi ise, kamu kurumları tarafından toplanan, üretilen bilgileri (Kamu Sektörü Bilgileri (Public Sector Information)) olarak da isimlendirilir) ve yeniden kullanım için serbestçe kullanıma sunulan bilgileri ifade etmektedir.</p><p>Açık verinin kamu sektörünün verimliliğinin artmasından, özel sektörde ekonomik büyümeye ve daha geniş toplumsal refaha kadar birçok faydası bulunmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/559/1*q67F60-9nvq76NEPpkBqxw.png" /></figure><p>Ülkeler kamu hizmetlerini iyileştirmek, ekonomik büyümeyi teşvik etmek, inovasyonu sağlamak, hesapverilebilirlik ve şeffaflığı artırmak amacıyla kamu kurumları tarafından üretilen verileri açmaktadır. Bunun için poitika, uygulamalar ve araçlar geliştirmişlerdir.</p><p>Ülkelerin açık veri alanında ne kadar iyi performans gösterdiklerini ölçmek, mevcut durumlarını ortaya koymak ve boşlukları belirlemek için çeşitli kuruluşlar tarafından çeşitli ölçüm araçları geliştirilmiştir. Her aracın farklı bir yaklaşımı, metodolojisi ve kapsamı vardır. Bu yazıda bu kapsamda açık veri alanında ön plana çıkan ölçüm araçları özetlenmektedir.</p><p>Aşağıda yer alan tabloda ülkelerin açık verileri ne kadar iyi paylaştığını ölçen dört ana aracın temel özellikleri ve bu ölçüm araçlarında ülkemizin durumu gösterilmektedir:</p><p><strong>· Avrupa Birliği-Açık Veri Olgunluğu (The Open Data Maturity in Europe)</strong></p><p><strong>· OECD Open, Useful and Re-usable data (OURdata) Index</strong></p><p><strong>· Open Data Watch-Open Data Inventory (ODIN)</strong></p><p><strong>· World Wide Web Foundation- Open Data Barometer (Açık Veri Barometresi)</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*AdFBQ1DARveMSdVckz8GVg.png" /></figure><p>Open Data Maturity ve OURdata daha çok gelişmiş ülkelerdeki kamu açık veri politikalarına odaklanırken, ODIN ve Open Data Barometer küresel çapta açık veri erişimini ve etkisini değerlendirir. ODIN özellikle resmi istatistiklere önem verirken, Open Data Barometer açık verinin sosyo-ekonomik etkilerini analiz eder.</p><p>Bu dört açık veri ölçüm aracı, farklı coğrafi kapsamlar ve değerlendirme kriterleriyle ülkelerin açık veri politikalarını, uygulamalarını ve etkilerini analiz eder. Her bir endeksin metodolojisi ve odağı farklı olup, birlikte değerlendirildiğinde küresel açık veri ekosisteminin kapsamlı bir resmini sunarlar.</p><p>Bu dört endeks kapsamında Türkiye’nin mevcut durumu ele alındığında; Open Data Maturity kapsamında ülkemiz değerlendirmeye alınmazken, OURdata endeksinde düşük performans gösteren ülkeler arasında yer aldığımız ve ülkemizin veri kullanılabilirliği, veri erişilebilirliği ve yeniden kullanımı açısından boşluklar tespit edildiği, ODIN de istatistiksel verilerin erişilebilirliği ve açıklığı açısından iyileştirilebilir alanlar olduğu ve Open Data Barometer’da ise son güncelleme 2016 yılında olduğu için ülkemize yönelik değerlendirmenin mevcudu çok yansıtmadığı söylenebilir.</p><p>Ülkemiz için açık veri değerlendirme araçlarına baktığımızda diğer ülkelere kıyasla; açık veri konusunda bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da Türkiye’nin performansının sınırlı düzeyde kaldığını söyleyebiliriz. Özellikle verilerin erişilebilirliği, makine tarafından okunabilir olması ve lisans durumu gibi kriterlerde eksiklikler bulunmaktadır. Türkiye’de açık veri politikalarının daha da geliştirilmesi ve veri setlerinin daha geniş kitleler için erişilebilir hale getirilmesi önem arz etmektedir. Bu alanda iyileştirme için daha fazla şeffaflık ve veri standardizasyonu oldukça önemlidir.</p><h4><strong>Kaynakça:</strong></h4><p><a href="https://opendefinition.org/">https://opendefinition.org/</a></p><p><a href="https://data.europa.eu/en/dataeuropa-academy/what-open-data">What is open data</a></p><p><a href="https://data.europa.eu/en/publications/open-data-maturity/2024">https://data.europa.eu/en/publications/open-data-maturity/2024</a></p><p><a href="https://www.oecd.org/en/publications/2023-oecd-open-useful-and-re-usable-data-ourdata-index_a37f51c3-en.html">https://www.oecd.org/en/publications/2023-oecd-open-useful-and-re-usable-data-ourdata-index_a37f51c3-en.html</a></p><p><a href="https://odin.opendatawatch.com/">https://odin.opendatawatch.com/https://odin.opendatawatch.com/</a></p><p><a href="https://webfoundation.org/research/open-data-barometer-fourth-edition/">Open Data Barometer - Fourth Edition - World Wide Web Foundation</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=643df78e2728" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Açık Veri ile İlgili Uluslararası Politika ve Düzenlemeler (Regülasyonlar): AB ve İrlanda Örneği]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-ile-i%CC%87lgili-uluslararas%C4%B1-politika-ve-d%C3%BCzenlemeler-reg%C3%BClasyonlar-ab-ve-i%CC%87rlanda-%C3%B6rne%C4%9Fi-ec5d57cbc2c0?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/ec5d57cbc2c0</guid>
            <category><![CDATA[açık-veri]]></category>
            <category><![CDATA[regulation]]></category>
            <category><![CDATA[open-data]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sun, 29 Sep 2024 17:00:53 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-09-29T17:00:53.290Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/300/0*x8vj1-UriOvg15en.png" /></figure><p>İlk olarak ülkelerde açık verilere geçiş devlet mevzuatı tarafından yönlendirilmiş olup, mevzuatlar kamu kurumları tarafından oluşturulan verilerin herkesin kullanımına sunulmasını kapsamaktaydı. İlk amaç; yerel ya da merkezi kamu kurumlarının daha fazla şeffaflık sunarak performansları hakkında bilgi sunmalarıyken; zamanla düzenlemeler farklı endüstrileri, (özellikle hizmet ve enerji sektörü), sürdürülebilirlik hedeflerinin karşılanması ve sıfır karbon sağlama gibi alanları da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.</p><p>2010 yılından itibaren merkezi ve yerel yönetimler kamu verilerinin açık veri olarak yayımlanması konusunda stratejiler geliştirilmeye başlanmıştır. Açık veri politikaları genellikle bir genel veri politikasının altında kurgulanmıştır. Veri politikaları; veri yönetimi ile ilgili temel ilkeleri, yönetim amacını, veri ve bilgilerin oluşturulmasını, elde edilmesini, bütünlüğünü, güvenliğini, kalitesini ve kullanımını yöneten temel kuralları oluşturan yönergelerdir. <a href="#_ftn1">[1]</a></p><p><strong>1.Avrupa Birliği</strong></p><p><strong>Açık Veri Direktifi (Açık Veri Direktifi)</strong></p><p>Açık Veri ve Kamu Sektörü Bilgilerinin Yeniden Kullanımına İlişkin Direktif ( <a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1561563110433&amp;uri=CELEX:32019L1024">Directive on open data and the re-use of public sector information</a>) diğer adıyla Açık Veri Direktifi<a href="#_ftn1">[2]</a>, 20 Haziran 2019’da kabul edilmiştir. <a href="#_ftn2">[3]</a> 16 Temmuz 2019’da yürürlüğe giren direktif Kamu Sektörü Bilgi Direktifinin (<a href="http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX:32003L0098">Public Sector Information (PSI) Directive</a>) yerini almıştır.</p><p><strong>Direktifin Amacı</strong></p><p>Kamu sektörü kurumları tarafından üretilen <a href="https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/open-data-and-the-reuse-of-public-sector-information.html#keyterm_E0003">coğrafi, tapu sicil bilgileri, istatistiksel veya yasal bilgiler gibi kamu sektörü bilgilerinin ve kamu tarafından finanse edilen araştırma verilerinin </a>yeniden kullanımına ilişkin yasal çerçeveyi belirler.</p><p>Özellikle yüksek ekonomik etkiye sahip dinamik veri ve veri kümelerinin talebini artırarak ve bilgi pazarında rekabeti ve şeffaflığı teşvik ederek kamu sektörü bilgilerinin sosyoekonomik potansiyelini artırmayı amaçlamaktadır.</p><p>Yapay zekânın geliştirilmesi de dâhil olmak üzere <a href="http://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/glossary/european-union.html">Avrupa Birliği’nin</a> (AB) veri ekonomisini güçlendirmek için tasarlanan bir önlem paketinin parçasıdır.<a href="#_ftn1">[4]</a></p><p>Özetle, direktifin amacı, kamu sektörü tarafından üretilen değerli veri kümelerinin kullanıma sunulmasını sağlayarak bu verilerden faydalandırmaktır. Direktif ile verilerin yeniden kullanımı tavsiye edilmekte ve bu sayede maliyetlerde azalma ile uygulama programlama arayüzleri (API’ler) aracılığıyla veri paylaşımı yapılmasıyla yeni iş fırsatlarının oluşacağı öngörülmektedir. Direktif ile yapay zekâ gibi yeni teknolojiler desteklenecek ve yenilikçi çözümlerin geliştirilecektir.</p><p><strong>Direktifin Kapsamı</strong></p><p>Açık Veri Direktifi, kamu kurum ve kuruluşlarını etkiler.</p><p><strong>Direktifin ana ilkesi nedir?</strong></p><p><strong><em>Direktifin ana ilkesi, devlet verilerinin varsayılan ve tasarım olarak açık olması gerektiğidir.</em></strong> Direktifin hükümleri şunları içerir:</p><p>Direktifin ana ilkesi, devlet verilerinin varsayılan ve tasarım olarak açık olması gerektiğidir. Direktifin hükümleri şunları içerir:</p><p>a. Kişisel olmayan verilerin açık formatlarda ve açık standartlarda yayınlanması.</p><p>b. Veriler, gerçek zamanlı olarak ve API’ler aracılığıyla (mümkün olduğunda) erişilebilir olması.</p><p>c. Ücret konusunda yeni kurallar- ücretsiz yeniden kullanımın bir ilke haline gelmesi.</p><p>d. Kamu tarafından finanse edilen araştırma verilerinin yeniden kullanımı.</p><p>e. Bir Uygulama Yasasında belirlenecek Yüksek Değerli Veri Kümelerinin (HVD’ler) listesi.</p><p>f. Veri kilitlenmesinin önlenmesi.</p><p>g. Kamu hizmetleri ve ulaşım sağlayıcıları gibi kamu kuruluşları tarafından tutulan verilerin yeniden kullanımı.</p><p><strong>2. İrlanda</strong></p><p><strong>Open Data and re-use of Public Sector information Directive</strong></p><p>Açık Veri Direktifi, kamu sektörü verilerinin ücretsiz ve açık formatlarda yayınlanmasını zorunlu kılmaktadır. <a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1561563110433&amp;uri=CELEX:32019L1024">AB Açık Veri Direktifi, 22 Temmuz 2021&#39;de </a><a href="https://opac.oireachtas.ie/Data/Library3/Documents%20Laid/2021/pdf/DPERdocslaid210721_210721_195429.pdf">SI 376/2021</a><a href="#_ftn1">[5]</a> ile İrlanda yasalarına aktarılmıştır.</p><p>S.I. No. 376/2021 — European Union (Open Data and Re-use of Public Sector Information) Regulation 2021<a href="#_ftn2">[6]</a>, İrlanda tarafından açık veri kapsamında oluşturulan regülasyonun adıdır.</p><p>Direktifin Amacı</p><p>Direktifin genel amacı, yeniden kullanıma sunulan kamu sektörü verilerinin miktarının artırılması, adil rekabetin ve kamu sektörü bilgilerine kolay erişimin sağlanması ve verilere dayalı sınır ötesi inovasyonun geliştirilmesi yoluyla AB’nin veri ekonomisinin güçlendirilmesidir.</p><p>Direktifin İlkeleri</p><p>Direktifin temel ilkesi, devlet verilerinin varsayılan olarak ve tasarım itibarıyla açık olması gerektiğidir. Direktifin hükümleri şunları içermektedir:</p><ul><li>Kişisel olmayan verilerin açık formatlarda ve açık standartlarda yayınlanması.</li><li>Veriler gerçek zamanlı olarak ve API’ler aracılığıyla (mümkün olan yerlerde) mevcut olacaktır.</li><li>Ücret ile ilgili (on charching) ilgili yeni kurallar; ücretsiz yeniden kullanım bir prensip haline geliyor.</li><li>Kamu tarafından finanse edilen araştırma verilerinin yeniden kullanılması.</li><li>Bir Uygulama Yasasında belirlenecek Yüksek Değerli Veri Kümelerinin (HVD-High Value Datasets) listesi.</li><li>Veri kilitlenmesinin önlenmesi, özel düzenlemeler önerilmez.</li><li>Kamu hizmetleri ve ulaşım sağlayıcıları gibi kamu kuruluşlarının elinde bulunan verilerin yeniden kullanılması.</li></ul><p>Yeniden Kullanım Talepleri</p><p>Açık Veri Direktifi kapsamında kamu kurumlarının elinde bulunan bilgileri yeniden kullanma hakkına sahiptir. Herhangi bir kişi veya kuruluş, bir kamu sektörü kurumuna belge/verilerin yeniden kullanım amacıyla yayınlanması yönünde talepte bulunabilir. Talep, genellikle Açık Veri Direktifi olarak bilinen Açık Veri ve Kamu Sektörü Bilgilerinin Yeniden Kullanımı Direktifi kapsamında yapıldığını açıkça belirtmelidir. Direktifi İrlanda yasalarına (SI 376/2021) aktaran Açık Veri Düzenlemeleri, bir kamu sektörü kurumunun Açık Veri talebine yanıt vermesi gerektiğini öngörmektedir:</p><ul><li>Talebin alınmasından itibaren 20 iş günü içinde,</li><li>veya karmaşık bir talep varsa 40 iş günü içinde.</li></ul><p>Talebin kapsamı veya karmaşıklığı nedeniyle işleme almanın talebin alınmasından itibaren 20 iş gününden daha uzun süreceği durumlarda, ilgili kamu sektörü organı talep sahibine ilk talebin alınmasından sonraki üç hafta içinde buna uygun olarak bildirimde bulunacaktır. Bu gibi durumlarda, kamu sektörü organı, talebin alınmasından itibaren 40 iş günü içerisinde talebe tam olarak yanıt vermelidir.</p><p>İtirazlar</p><p>Talep eden kişi, kamu kurumunun kararından memnun değilse, bağımsız bir itiraz organı olan ve kamu kurumunun kararını onaylama, iptal etme veya değiştirme yetkisine sahip olan Bilgi Komiserliği Ofisine (<a href="http://www.oic.ie/re-use-of-public-sector-i/">Office of the Information Commissioner</a>) başvurabilir.<a href="#_ftn3">[7]</a></p><p>Açık Veri Lisansı</p><p>data.gov.ie’ye bağlanan verilerin ve meta verilerin çoğunluğu, en azından <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode">Creative Commons Attribution (CC-BY) Lisansı</a> ile ilişkilendirilecektir . CC-BY Lisansı kapsamında kullanıcılar, ürün veya uygulamalarında yer alan bilgilerin kaynağını kabul etmelidir. Bilgi Sağlayıcının belirli bir atıf beyanı sağlamadığı durumlarda kullanıcılar şu atıf beyanını eklemeli veya buna bağlantı vermelidir: “Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0-Creative Commons Attribution 4.0 International) lisansı kapsamında lisanslanan İrlanda Kamu Sektörü Verilerini içerir.”<a href="#_ftn4">[8]</a></p><p>Açık Veri Direktifine yönelik genelge de bulunmaktadır. <a href="#_ftn5">[9]</a></p><p><a href="#_ftnref1">[1]</a><a href="https://acikveri.konya.bel.tr/base/Acik%20Veri%20Stratejisi%20El%20Kitabi.pdf">https://acikveri.konya.bel.tr/base/Acik%20Veri%20Stratejisi%20El%20Kitabi.pdf</a></p><p><a href="#_ftnref1">[2]</a> <a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019L1024">https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019L1024</a></p><p><a href="#_ftnref3">[4]</a> <a href="https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/open-data-and-the-reuse-of-public-sector-information.html">https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/open-data-and-the-reuse-of-public-sector-information.html</a></p><p><a href="#_ftnref1">[5]</a><a href="https://opac.oireachtas.ie/Data/Library3/Documents%20Laid/2021/pdf/DPERdocslaid210721_210721_195429.pdf">https://opac.oireachtas.ie/Data/Library3/Documents%20Laid/2021/pdf/DPERdocslaid210721_210721_195429.pdf</a></p><p><a href="#_ftnref2">[6]</a> <a href="https://www.irishstatutebook.ie/eli/2021/si/376/made/en/print">https://www.irishstatutebook.ie/eli/2021/si/376/made/en/print</a></p><p><a href="#_ftnref3">[7]</a> <a href="https://www.oic.ie/re-use-of-public-sector-i/">https://www.oic.ie/re-use-of-public-sector-i/</a></p><p><a href="#_ftnref4">[8]</a> <a href="https://data.gov.ie/pages/open-data-directive">https://data.gov.ie/pages/open-data-directive</a></p><p><a href="#_ftnref5">[9]</a> <a href="https://www.gov.ie/en/circular/523a7-circular-202021-open-data-directive/">https://www.gov.ie/en/circular/523a7-circular-202021-open-data-directive/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=ec5d57cbc2c0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Veri, Yapay Zekâ ve Birlikte Çalışabilirlik: AB Düzenlemeleri ve ilişkileri]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/veri-yapay-zek%C3%A2-ve-birlikte-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fabilirlik-ab-d%C3%BCzenlemeleri-ve-ili%C5%9Fkileri-fc9b2a82625a?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/fc9b2a82625a</guid>
            <category><![CDATA[birlikte-çalışabilirlik]]></category>
            <category><![CDATA[dijital-dönüşüm]]></category>
            <category><![CDATA[veri]]></category>
            <category><![CDATA[devlet]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Sat, 17 Aug 2024 16:11:35 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-12-01T18:54:08.267Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p><strong>Veri (Data) Nedir?</strong></p><p>Çağımızın petrolü olarak adlandırılan veri, en basit haliyle işlenmemiş, ham bilgi parçacığıdır. Veri, bilgiye dayalı kararlar vermenin temelini oluşturmaktadır.</p><p>Veriler tek başına anlamları olmayan, işlenmesi ve analiz edilmesi gereken, ham, düzensiz; sayılar, kelimeler, metinler, görseller, sesler ve nesnelerdir. Bilgi ise veriler işlendiğinde, düzenlendiğinde veya kullanılmak için analiz edilip sunulduğunda oluşmaktadır.</p><p>Örnek Olarak;</p><ul><li><strong>Sayısal Veriler:</strong> İstatistikler, ölçümler,</li><li><strong>Metinsel Veriler:</strong> Belgeler, sosyal medya gönderileri,</li><li><strong>Görsel Veriler: </strong>Fotoğraflar, videolar,</li><li><strong>Ses Verileri</strong>: Kayıtlar, müzik.</li></ul><p><strong>Yapay Zekâ (Artificial Intelligence) Nedir?</strong></p><p>Yapay Zekâ (YZ), en basit şekilde belirli görevleri yerine getirmek için insan zekasını taklit eden ve topladıkları bilgileri yineleyerek kendilerini geliştirebilen sistemler olarak tanımlanır. YZ, büyük veri kümelerini analiz etmek, öğrenmek ve tahminlerde bulunmak için algoritmalar kullanır. YZ uygulamaları arasında şunlar yer alabilir:</p><ul><li><strong>Makine Öğrenimi</strong>: Verilerden öğrenen algoritmalar,</li><li><strong>Doğal Dil İşleme</strong>: İnsan dilini anlama ve işleme yeteneği,</li><li><strong>Bilgisayarlı Görü</strong>: Görüntüleri analiz etme ve yorumlama,</li><li><strong>Robotik</strong>: Fiziksel görevleri yerine getiren makineler.</li></ul><p><strong>Birlikte Çalışabilirlik (Interoperability) Nedir?</strong></p><p>Birlikte çalışabilirlik, en basit haliyle farklı uygulamaların, sistemlerin ve organizasyonların güvenli ve otomatik olarak veri alışverişinde bulunma yeteneğidir. Birlikte çalışabilirlik, verilerin farklı sistemler arasında minimum insan müdahalesi ile aktarılmasını sağlayan standartları, protokolleri, teknolojileri ve mekanizmaları ifade eder.</p><p>Örnek olarak;</p><ul><li><strong>Sistemler Arası İletişim</strong>: Farklı yazılım uygulamalarının veri paylaşımı,</li><li><strong>Veri Standartları</strong>: Ortak veri formatları kullanma,</li><li><strong>Protokoller</strong>: Ortak iletişim kuralları,</li><li><strong>API’ler</strong>: Uygulama Programlama Arayüzleri.</li></ul><p><strong>Veri, Yapay Zekâ ve Birlikte Çalışabilirlik arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?</strong></p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*6Tn-4As6BVVScwmxPy2luw.png" /></figure><ul><li><strong>Veri</strong>: Farklı türlerde veriler, bir veri gölü veya veri ambarı gibi merkezi bir yerde toplanır.</li><li><strong>Yapay Zekâ</strong>: Bu veri setleri, YZ ve makine öğrenimi algoritmaları tarafından işlenir ve analiz edilir. YZ, bu verilerden anlamlı sonuçlar çıkarır, tahminler yapar veya kararlar alır.</li><li><strong>Birlikte Çalışabilirlik</strong>: YZ tarafından işlenen veriler ve sonuçlar, farklı sistemler ve platformlar arasında paylaşılır. Bu, çeşitli sistemlerin ve uygulamaların aynı veriler üzerinde çalışabilmesini ve uyum içinde olmasını sağlar.</li></ul><h3>Veri, Yapay Zekâ ve Birlikte Çalışabilirlik alanlarındaki AB Düzenlemelerinin İlişkisi</h3><p>Kamu sektörünün dijital dönüşümü ile ilgili olarak; Avrupa Konseyi tarafından 2024 Mayıs ayında yayımlanan “ The Future of EU Digital Policy ( AB Dijital Politikaların Geleceği)” adlı raporda dijital devletin (digital government) geleceğinin “ <strong>insan merkezli, veri odaklı ve yapay zekâ destekli</strong> (human-centric, data-driven and AI-enabled)’ olması gerektiği ve aynı zamanda <strong>‘birlikte çalışabilirlik gibi iyi yönetişimin temel ilkelerine </strong>(core principles for good governance such as interoperability) entegre edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.</p><p>Bu değerlendirme dikkate alındığında; veri, yapay zekâ ve birlikte çalışabilirlik alanlarında AB tarafından yapılan düzenlemelerin ülkeler açısından değerlendirilmesi ve dijital devlet yolculuğunda bu regülasyonlara uyum sağlanması oldukça önemlidir.</p><p>Bu kapsamda öncelikle bu alanlar ile ilgili AB tarafındaki düzenlemelerine değinilecek olup, sonrasında bunların birbiri ile ilişkisine yönelik değerlendirmeler yapılacaktır.</p><p><strong>AB Yasaları:</strong></p><ol><li><strong>AB Veri Kapsamındaki Yasalar</strong></li></ol><p>Avrupa Birliğinin veri kapsamında oluşturduğu yasalara geçmeden önce, bu yasaların temelini oluşturan Veri Stratejisine değinmekte fayda var. Strateji hem kamu sektöründe hem de iş sektöründe daha iyi kararlar almak için verilerle güçlendirilmiş bir toplum için lider bir rol model<strong> </strong>oluşturmayı hedeflemektedir. Stratejinin iki önemli kilometre taşı, 2020 yılında önerilen <strong>Veri Yönetişimi Yasası</strong> (<a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32022R0868">Data Governance Act-DGA</a>) ile 2022 yılında önerilen <strong>Veri Yasası</strong>’dır (Data <a href="https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj">Act</a>-DA). Her iki yasa da daha fazla veriyi kullanıma sunarak ve veri alışverişini teşvik ederek tek bir veri pazarı oluşturmayı amaçlamaktadır.</p><p><strong>1.1 Veri Yönetişimi Yasası (Data Governance Act-DGA)</strong></p><p><a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-governance-act">Veri Yönetişimi Yasası (DGA)</a>, verilerin yeniden kullanılmasını ve AB üye ülkeleri arasında verilerin paylaşılabilmesini düzenlemektedir. Yasa, ticari sırlar, kişisel veriler ve fikri mülkiyet haklarıyla korunan veriler gibi belirli kategorideki verilerin güvenli bir şekilde yeniden kullanıma ilişkin usulü belirlemektedir. 6 Nisan 2022&#39;de Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen yasa, 16 Mayıs 2022&#39;de Avrupa Konseyi tarafından onaylanarak yasalaştı. 23 Haziran 2022&#39;de yürürlüğe giren DGA, Eylül 2023&#39;ten itibaren geçerli olmaya başlamıştır.</p><p>Şubat 2020’de Avrupa Veri Stratejisi ile gündeme gelen ve stratejinin temel dayanaklarından biri olan DGA, AB vatandaşları ve işletmelerinin verinin potansiyelinden faydalanmaları için sektörler ve AB ülkeleri arasında veri paylaşımını kolaylaştırır.</p><p><strong>1.2 AB Veri Yasası (Data Act-DA)</strong></p><p>2020 tarihli Avrupa Veri Stratejisi’nin önemli bir kilometre taşı olan ve Veri Yönetişim Yasası’nı tamamlayıcı nitelikte oluşturulan Veri Yasası, veriye erişimi ve verinin kullanımını rekabetçi ve adil bir ortamda en üst seviyeye taşıyarak AB’nin veri ekonomisinde en iyi noktaya gelmesini hedeflemektedir. Bu çerçevede Yasa, verilere erişebilecek ve bu verilerden değer (value) üretebilecek tüm aktörlere ilişkin yeni kurallar yani AB’de üretilen verilere kimlerin erişebileceğine ve bunları kimin kullanabileceğine ilişkin yeni kurallar getirmektedir.</p><p>23 Şubat 2022&#39;de Avrupa Komisyonu tarafından önerilen Yasa, 14 Mart 2023 tarihinde Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilmiştir. 27 Kasım 2023 tarihinde Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylanan Yasa, 22 Aralık 2023 tarihli AB Resmî Gazetesi’nde yayınlanmış olup, 11 Ocak 2024&#39;de yürürlüğe girmiştir. AB Veri Kanunu, neredeyse tüm hükümleriyle 12 Eylül 2025 tarihinde uygulanmaya başlayacaktır.</p><p><strong>2. </strong><a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai"><strong>AB Yapay Zekâ Yasası (AI Act)</strong></a></p><p>Avrupa Birliği Komisyonu tarafından 21 Nisan 2021 tarihinde sunulan ve dünyada yapay zekâ kullanımına ilişkin kurallar getiren ilk yasal düzenleme olan yasa teklifi 13 Mart 2024&#39;de Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmıştır.</p><p>Yapay Zekâ (YZ) sistemlerinin piyasaya arzı, hizmete sunulması, veri kalitesi, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve bazı uygulamaların yasaklanmasına dair kuralları belirleyen Yasa, 12 Temmuz 2024 tarihinde AB Resmî Gazetesi’nde yayınlanmasının ardından 1 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.</p><p>Risk temelli bir yaklaşımla hazırlanan Yasa, yapay zekâ sistemlerini topluma zarar verme olasılığına göre değerlendirecek ve göre risk arttıkça kurallar da o doğrultuda katılaşacaktır. Yapay zekânın bazı kullanımlarındaki risk kabul edilemez olarak sınıflandırılacak ve bu sistemlerin kullanımı yasaklanacaktır. Gerekliliklere uymayanlara 35 milyon avroya veya küresel yıllık gelirin %7&#39;sine (hangisi daha yüksekse ceza o yönde verilecek) varan para cezaları verilmesini içeren Yasanın AB’de faaliyet gösteren birçok işletmeyi etkilemesi beklenmektedir.</p><p>Toplum için oluşturdukları potansiyel risk düzeyine göre farklı gereklilikler sunan Yasa; kabul edilemez risk (unacceptable risk), yüksek risk (high risk), sınırlı risk (limited risk) ve minimum risk (minimal risk) olmak üzere dört risk sınıflandırması içermektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/755/1*8_KMXNfJtPClWec11B4TQQ.png" /></figure><p><strong>Kabul edilemez risk (Unacceptable Risk): </strong>Yasa topluma zarar verme potansiyeli yüksek olan insan davranışlarını yönlendirme, insanların zafiyetlerini kullanma veya biyometrik sınıflandırma gibi işlevlere sahip YZ sistemlerinin kullanımını yasaklamaktadır.</p><p><strong>Yüksek risk (High Risk): </strong>Ulaşım ve enerji gibi kritik altyapılar, eğitim kurumlarına veya iş yerlerine erişimi belirleyen sistemler, tıbbi cihazlar yüksek riskli yapay zekâ sistemlerine örnek verilebilir. Yüksek riskli olarak tanımlanan yapay zekâ sistemlerinin son derece katı gerekliliklere uyması bekleniyor. Bunlar arasında yüksek kaliteli veri kümeleri, yüksek düzeyde sağlamlık, doğruluk ve siber güvenlik, risk azaltma sistemleri, etkinlik günlüğü, ayrıntılı belgeler, kullanıcı bilgilerini temizlemek ve insan gözetimi yer almaktadır.</p><p><strong>Sınırlı risk (Limited Risk): </strong>İnsanlarla doğrudan etkileşime giren yapay zekâ sistemlerinin ( sohbet robotları gibi), kişilerin bir YZ sistemiyle etkileşimde oldukları konusunda bilgilendirilecek şekilde tasarlanması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Genel olarak deepfake üreten veya manipüle eden yapay zekâ sistemlerini geliştiren ya da yayınlayanların, içeriğin yapay olarak oluşturulduğunu veya manipüle edildiğini belirtmesi şart koşulmaktadır.</p><p><strong>Minimum risk (Minimal Risk):</strong> Yapay zekâ destekli video oyunları veya spam filtreleri gibi minimum riskli yapay zekâ sistemlerinde herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Ama firmalar gönüllü olarak yükümlülüklere bağlı kalabilir.</p><p>Yasa, yapay zekâ sistemlerini geliştiren ve pazarlayan veya bu tür sistemleri kendi adları veya ticari markaları altında ücretli ya da ücretsiz olarak sağlayan kurumları kapsıyor. Aynı zamanda Yasa, konumlarına ve nerede kurulduklarına bakılmaksızın AB pazarında yer alan yapay zekâ sistemlerini tanıtan veya işleten tüm sağlayıcıları kapsamaktadır.</p><p><strong>3. Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası (Interoperable Europe Act)</strong></p><p>Avrupa Komisyonu, AB genelindeki kamu sektöründe sınır ötesi birlikte çalışabilirliği ve iş birliğini güçlendirmek için <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası (I</strong><a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=CELEX:32024R0903"><strong>nteroperable Europe Act</strong></a><strong>)</strong> teklifini Kasım 2022’de kabul etmiştir.</p><p>Girişim, birlikte çalışabilirlik konusunda tutarlı, insan merkezli bir AB yaklaşımı sağlamayı, kamu idareleri ile özel sektörün birlikte çalışmasına yardımcı olacak bir birlikte çalışabilirlik yönetişim yapısı oluşturmayı ve AB’nin kamu sektörü için birlikte çalışabilirlik çözümleri ekosistemi oluşturmayı amaçlamaktadır. Teklif aynı zamanda vatandaşlar ve işletmeler için bürokrasiyi de ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.</p><p>Avrupa Parlamentosu Eylül 2023’te ve Konsey ise Ekim 2023’te önerilen taslak metin üzerinde anlaşmaya varmışlardır. Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin üçlü müzakerelerinin (trilogues) ilkini 10 Ekim 2023’te gerçekleştirmiş olup, Kasım 2023&#39;te ortak yasa koyucular metin üzerinde geçici bir anlaşmaya varmışlardır.</p><p>6 Şubat 2024&#39;te Parlamento, Genel Kurul’da üzerinde mutabakata varılan metnin lehinde oy kullanarak yasayı kabul etmiştir. Yasa, 22 Mart 2024 tarihinde AB Resmî Gazetesinde yayımlanmış olup, 11 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.</p><p>Yasa, genel anlamda aşağıdaki alanlarda (pillar) kamu idareleri için yapılandırılmış ve ortak sahiplenilen bir AB iş birliği çerçevesi getirmeyi önermektedir:</p><p><strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu (Interoperable Europe Board): </strong>Üye Devletler ve AB kurumları; kamu hizmetleri için ağ ve bilgi sistemleri sağlayıcıları olarak, özel bir yönetişim organı <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu<em> </em></strong>aracılığıyla birlikte çalışabilirlik çözümleri üzerinde anlaşma sağlayacaklardır. Bu, özellikle diğer dijital politikaların uygulanmasını hızlandıracak ve destekleyecektir. Ayrıca, bir <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Topluluğu (Interoperable Europe Community),</strong> sınır ötesi ve sektörler arası birlikte çalışabilirlik alanında ilgili paydaşlar arasında koordinasyon ve iş birliğini sağlayacaktır.</p><p>Birlikte çalışabilirlik gündemini ve ortak birlikte çalışabilirlik çözümleri ekosistemini (interoperability agenda and an ecosystem of common interoperability solutions )tanımlamak için çok düzeyli bir yönetişim çerçevesinin(multi-level governance framework) kurulması sağlanacaktır. Bu çerçeve, <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu</strong> tarafından yönlendirilecek ve <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Topluluğu</strong> tarafından desteklenecektir:</p><p><strong>Zorunlu Birlikte Çalışabilirlik Değerlendirmeleri (Mandatory Interoperability Assessments): </strong>Kamu hizmetlerinin “<strong>Tasarım gereği birlikte çalışabilir (interoperable-by-design)” </strong>özelliği ile oluşturmak için zorunlu birlikte çalışabilirlik değerlendirmelerinin uygulamaya konması sağlanacaktır. Komisyon gerekli yönergeleri ve araçları sağlayacaktır.</p><p><strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Portali (Interoperable Europe Portal)</strong>:Kamu idareleri arasında yüksek kaliteli ve güvenilir <strong>birlikte çalışabilirlik çözümlerinin paylaşılmasını ve yeniden kullanılmasını</strong> teşvik eden <strong>tek durak noktasıdır</strong>.</p><p><strong>Yenilik ve Politika Desteği (Innovation and Policy Support): </strong>Birlikte çalışabilirlik<strong> ç</strong>özümlerini geliştirmek, test etmek ve ölçeklendirmek için düzenleyici sanal alanlar, <strong>GovTech (Kamu Teknolojileri) </strong>ve politika uygulama destek projeleri dahil olmak üzere güçlendirilmiş inovasyon ve politika destek mekanizmaları sağlanacaktır.</p><h3>Genel Değerlendirme</h3><p>İyi bir veri yönetimi ve veri paylaşımı, sektörlerin yenilikçi ürün ve hizmetler geliştirmesini sağlayacak ve ekonominin birçok sektörünü daha verimli ve sürdürülebilir hale getirecektir. Yapay zekâ sistemlerinin eğitimi için de bu oldukça önemlidir.</p><p>Kalitesi yüksek ve yeniden kullanılabilir veriye sahip olunduğunda, kamu sektörü daha iyi politikalar geliştirebilir ve bu sayede daha şeffaf bir yönetişime ve daha verimli kamu hizmetlerinin oluşturulmasına olanak sağlanabilir.</p><p>Veri Yasası, kamu ve özel sektör için veriye erişimin önündeki engelleri kaldırırken aynı zamanda sektörler arasında yeniden kullanılacak veriler için birlikte çalışabilirlik standartlarının geliştirilmesini öngörmektedir.</p><p>Veri Yasası, veri paylaşımı ve veri işleme hizmetleri için <strong>birlikte çalışabilirlik standartlarının geliştirilmesini teşvik etmeye yönelik tedbirler</strong> getirmektedir.</p><p>Yapay Zekâ Yasası ülkelerin takip edecekleri ilk yapay zekâ yasası olma özelliğini taşımaktadır.</p><p>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, birbiriyle bağlantılı bir dijital kamu idareleri ağının oluşturulmasını destekleyecek ve ka<strong>mu sektörünün dijital dönüşümünü hızlandıracaktır.</strong></p><p>Yasa, sınır ötesi veri alışverişine yardımcı olmak amacıyla, AB genelindeki kamu idarelerine yönelik bir işbirliği çerçevesi sunmaktadır. Bu işbirliği; <strong><em>açık kaynaklı yazılımlar, kılavuzlar, kontrol listeleri, çerçeveler ve BT araçları gibi birlikte çalışabilen ve yeniden kullanılabilen dijital çözümler </em></strong>üzerinde ortak bir şekilde çalışmayı sağlar. Bunu yaparken, idari işbirliğinin önündeki yasal, organizasyonel, anlamsal ve teknik engeller de dahil olmak üzere idari yüklerin kaldırılmasına yardımcı olacaktır.</p><p>Veri Yönetişimi Yasası, Yapay Zekâ Yasası, Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası kapsamında oluşturulan dijital alandaki yeni AB kurulları arasında sinerji ve koordinasyonun sağlanması oldukça önemli olacaktır.</p><p>Veri Yönetişimi Yasası, Yapay Zekâ Yasası ve Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, Avrupa Birliği’nin dijital ve veri yönetimi konusundaki yasal çerçevelerini oluşturan önemli düzenlemelerdir. Bu yasalar, Avrupa’nın dijital dönüşümünü desteklemek, veri paylaşımını ve kullanımını teşvik etmek ve yapay zekâ ile ilgili etik ve güvenlik standartlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Bu yasalar arasındaki ilişkileri şu şekilde özetleyebiliriz:</p><ul><li><strong>Veri Yönetişimi Yasası ve Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası:</strong> Her iki yasa da veri paylaşımını ve birlikte çalışabilirliği artırmayı hedefler. Veri Yönetişimi Yasası, veri paylaşımının güvenli ve etkin bir şekilde yapılmasını sağlarken, Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, bu verilerin farklı sistemler ve hizmetler arasında uyumlu bir şekilde kullanılmasını sağlar.</li><li><strong>Veri Yönetişimi Yasası ve Yapay Zekâ Yasası:</strong> Veri Yönetişimi Yasası, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi için gerekli olan verilerin erişilebilirliğini artırır. Yapay Zekâ Yasası ise bu verilerin etik ve güvenli bir şekilde kullanılmasını garanti altına alır.</li><li><strong>Yapay Zekâ Yasası ve Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası:</strong> Yapay Zekâ Yasası, yapay zekâ sistemlerinin güvenli ve etik standartlara uygun olmasını sağlarken, Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, bu sistemlerin diğer dijital hizmetlerle entegre ve uyumlu olmasını destekler.</li></ul><p>Bu üç yasa, Avrupa Birliği’nin dijital stratejisinin temel taşlarını oluşturarak, dijital dönüşüm sürecinde uyumlu, güvenli, birlikte çalışabilir ve etkin bir veri ve yapay zekâ ekosistemi oluşturmayı amaçlar.</p><p><strong>Kaynakça:</strong></p><p>· <a href="https://www.ab.gov.tr/ab-veri-yasasi-yururluge-girdi_53722.html">https://www.ab.gov.tr/ab-veri-yasasi-yururluge-girdi_53722.html</a></p><p>· <a href="https://www.innova.com.tr/blog/avrupa-birligi-nin-yapay-zeka-yasasi-neleri-degistirecek">https://www.innova.com.tr/blog/avrupa-birligi-nin-yapay-zeka-yasasi-neleri-degistirecek</a></p><p>· <a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-governance-act">https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-governance-act</a></p><p>· <a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai">https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai</a></p><p>· <a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_1970">https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_1970</a></p><p>· <a href="https://joinup.ec.europa.eu/interoperable-europe/news/interoperable-europe-act-enters-force">https://joinup.ec.europa.eu/interoperable-europe/news/interoperable-europe-act-enters-force</a></p><p>· <a href="https://joinup.ec.europa.eu/interoperable-europe/news/eu-council-renews-call-interoperable-and-digital-public-sector">https://joinup.ec.europa.eu/interoperable-europe/news/eu-council-renews-call-interoperable-and-digital-public-sector</a></p><p>· <a href="https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9957-2024-INIT/en/pdf">https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9957-2024-INIT/en/pdf</a></p><iframe src="https://drive.google.com/viewerng/viewer?url=https%3A//eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/%3Furi%3DOJ%3AL_202401689&amp;embedded=true" width="600" height="780" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/883a6f24d4014d891a29bb8188e1607b/href">https://medium.com/media/883a6f24d4014d891a29bb8188e1607b/href</a></iframe><iframe src="https://drive.google.com/viewerng/viewer?url=https%3A//eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/%3Furi%3DOJ%3AL_202401689&amp;embedded=true" width="600" height="780" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/883a6f24d4014d891a29bb8188e1607b/href">https://medium.com/media/883a6f24d4014d891a29bb8188e1607b/href</a></iframe><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=fc9b2a82625a" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Yapay Zekâ Her Yerde: Birlikte Çalışabilirlik için Yapay Zekâ]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/yapay-zek%C3%A2-her-yerde-birlikte-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fabilirlik-i%C3%A7in-yapay-zek%C3%A2-2c508bc67379?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/2c508bc67379</guid>
            <category><![CDATA[birlikte-çalışabilirlik]]></category>
            <category><![CDATA[yapay-zeka]]></category>
            <category><![CDATA[kamu]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Tue, 13 Aug 2024 16:27:19 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-08-13T16:27:19.477Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>( Interoperability (IOP) for Artificial Intelligence(AI))</p><p>Birçok kuruluş açısından yapay zekâ artık bir seçenek değil, karşılanması gereken bir ihtiyaç haline gelmiştir.</p><p>Giderek dijitalleşen bir dünyada, kuruluşların kendi süreçlerindeki ve aralarındaki etkili iş birliklerini ve bilgi paylaşımını sağlamak/ sürdürmek için birlikte çalışabilirliğin rolü giderek daha önemli bir hâle gelmektedir.</p><p>Peki sistemler nasıl birlikte çalışabilir? Yapay zekâ sistemleri, teknik, hukuki, organizasyonel ve anlamsal olmak üzere birlikte çalışabilirliğin farklı katmanlarında kullanılabilecek çok güçlü araçlardır.</p><p>Bu yazı dizisinin ilk metninde öncelikle yapay zekâ ve birlikte çalışabilirliğin kısaca ne olduğuna ve kamu sektöründeki önemine değindikten sonra, yapay zekânın kamu sektöründeki birlikte çalışabilirliğe ne tür katkılar sağlayabileceğinden bahsedeceğim.</p><h3><strong>1. Yapay Zekâ Nedir?</strong></h3><p>Bir veya daha fazla teknik ve yaklaşımla geliştirilen ve insanlar tarafından tanımlanan hedefler için, etkileşimde bulundukları ortamları etkileyen içerik, tahminler, öneriler veya kararlar şeklinde çıktılar üretebilen <strong>bir yazılımdır.</strong></p><p><strong>AB Yapay Zekâ Yasası tarafından belirlenen bu tanımdan yola çıkarak; </strong>her bir Yapay Zekâ sisteminin en az üç ana bileşenden oluştuğunu söyleyebiliriz:</p><p>· Algı ve anlayış (Perception ve understanding)</p><p>· Öğrenme ve akıl yürütme (Learning and reasoning)</p><p>· Problem çözme (Problem solving)</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/565/1*EPvrR1WnSTvJJ_77odOGOw.png" /></figure><p><strong>Yapay Zekâ sistemi,</strong> <em>girdi verilerini farklı türdeki yapay zekâ algoritmaları uygulayarak anlamlı çıktı verileri üreten akıllı dönüşüm sürecidir.</em></p><p>Farklı türde yapay zekâ sistemleri vardır. YZ sistemleri genel olarak üç kapsamlı kategoriye ve yaklaşıma ayrılmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/716/1*APBNJ3ha1rzANk1DTUM4bg.png" /></figure><p><strong>Makine Öğrenmesi: </strong>Bilgisayara deneyimlerden öğrenmeyi öğreten bir yapay zekâ dalıdır. 3 çeşit makine öğrenmesi yolu vardır.</p><p>· <em>Denetimli Öğrenme:</em> Modeli oluşturmak için verilerin çıktısının bilindiği uygulamayı ifade eder. Bu durumda modelin eğitimi için etiketli veri setine sahip olunması gerekmektedir.</p><p>·<em>Denetimsiz Öğrenme</em>: Modeli oluşturmak için kullanılan verilere ilişkin çıktının bilinmediği uygulamaları ifade eder. Kümeleme (Clustering), denetimsiz öğrenme tekniklerini açıklamak için kullanılan çok yaygın bir örnektir</p><p>· <em>Pekiştirmeli Öğrenme:</em> Bu öğrenme şekli, yaparak öğrenmeyi ifade eder. Bu nedenle, pekiştirmeli öğrenme, bir sonraki eylemin hangisi olduğunu belirlemede bir model geliştirmek için geri bildirim fikirlerine dayanır.</p><p><strong>Mantık ve Bilgi Temelli Yaklaşımlar: </strong>Yapay zekâ sistemleri oluşturmak için birçok teknik ve yaklaşım içerir. Sağlık sektöründe tanıyı desteklemek amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır.</p><p><strong>İstatistiksel Yaklaşımlar: </strong>Bu tür yapay zekâ sistemleri, veriler içindeki ilişkiler hakkında çıkarım yapmak veya geleceği tahmin etmek amacıyla istatistiksel modeller oluşturmak için çeşitli istatistiksel teknikleri baz alır.</p><p>İstatistiksel yaklaşımların en çok bilinen örnekleri arasında Lojistik Regresyon, Bayes Tahmini, optimizasyon yer almaktadır.</p><p><strong>1.1 Kamu Sektöründe Yapay Zekânın Faydaları</strong></p><p>Ülkeler kamu hizmeti sunumunda verimliği artırmak ve kaliteyi iyileştirmek için yapay zekâ kullanımını artırmaktadırlar. Yapay zekanın uygulanması, halihazırda kamu sektörünün birçok yönü üzerinde dönüşümsel etkiler başlatmıştır. Örnek olarak; sağlık hizmetlerinde tahmine dayalı analitik ve müşteri hizmetlerine yönelik sohbet robotları.</p><p>Veri kullanılabilirliğindeki artış, hesaplama gücündeki ilerlemeler ve kullanımı artan algoritmik teknikler ile yapay zeka teknolojisinin kullanılması giderek daha yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle dünyadaki devletler, yapay zekâyı operasyonlarına dahil etmeleri ile kamu sektöründe elde edilen faydaların farkındalar. Bu, kuruluşların daha etkin çalışmasına, maliyetlerin azaltılmasına ve vatandaşlara sunulan hizmetlerin kalitesinin artırılmasına yardımcı olmaktadır.</p><h3><strong>2. Birlikte Çalışabilirlik</strong></h3><p>Birlikte çalışabilirlik; “farklı yapılarda ve çeşitlilikte olan organizasyonların, destekledikleri iş süreçleri üzerinden kendi bilişim sistemleri aracılığıyla bilgi ve birikimlerini paylaşarak karşılıklı etkileşimle fayda sağlama ve ortak hedeflere doğru ilerleyebilme becerisi” olarak tanımlanmaktadır.</p><p>Avrupa Birlikte Çalışabilirlik Çerçevesinde(EIF-European Interoperability Framework) birlikte çalışabilirlik yukarıdaki gibi tanımlanmış olmakta ve dört temel katmana ayrılmaktadır : yasal (legal), organizasyonel (organisational), anlamsal (semantic)ve teknik (technical). Bunlara ek olarak, dört katmanın kesişen bir bileşeni, ‘entegre kamu hizmeti yönetişimi (integrates public service governance)’ ve bir arka plan katmanı olan ‘birlikte çalışabilirlik yönetişimi (interoperability governance)’ bulunmaktadır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/645/1*rhhzpelfsf3qNgI1Fo9PBQ.png" /></figure><p><strong>Yasal Birlikte Çalışabilirlik:</strong> Farklı yasal çerçeveler, politikalar ve stratejiler kapsamında çalışan kurumların birlikte çalışabilmesini sağlamakla ilgilidir.</p><p><strong>Organizasyonel Birlikte Çalışabilirlik:</strong> Kamu idarelerinin, birbirleri arasında mutabık kalınmış ve karşılıklı olarak faydalı olabilecek amaçlara ulaşmalarında iş süreçlerini, sorumluluklarını ve beklentilerini uyumlaştırma yöntemi anlamına gelir.</p><p><strong>Anlamsal Birlikte Çalışabilirlik</strong>: Veri ve bilgilerin biçimi ve anlamının taraflar arasında ki paylaşımı esnasında tam manasıyla korunmasını ve anlaşılmasını, başka bir ifadeyle “gönderilen şeyin anlaşılan şeyle aynı olmasını” sağlar.</p><p><strong>Teknik Birlikte Çalışabilirlik:</strong> Kamu hizmet sunumu süreçlerinde kullanılan sistemleri ve hizmetleri bağlayan uygulamaları ve bunlara ait altyapıları kapsamaktadır.</p><p><strong>2.1 Kamu Sektöründe Birlikte Çalışabilirliğin Faydaları ve Zorlukları</strong></p><p>Birlikte çalışabilirliğin kamu sektörü için faydaları şu şekilde sıralanabilir:</p><ul><li><em>Hizmet sunumunun iyileştirilmesi: </em>Birlikte çalışabilirlik, kamu hizmetlerinin kalitesini artırabilir.</li><li><em>Artan şeffaflık ve hesap verebilirlik:</em> Birlikte çalışabilirlik, süreçlerin ve sonuçların izlenmesini ve değerlendirmesini kolaylaştırarak kamu hizmetlerinin sunumunda daha fazla şeffaflığa yol açabilir.</li><li><em>Gelişmiş veri kalitesi:</em> Birlikte çalışabilirlik, farklı sistemler tarafından kamu hizmeti sunumunda kullanılan verilerin kalitesini iyileştirebilir, veri alışverişini ve entegrasyonu sorunsuz bir şekilde sağlayarak hataların ve tutarsızlıkların tanımlanmasını ve düzeltilmesini kolaylaştırır ve manuel veri girişi ve işlemeyi azaltır.</li><li><em>Daha fazla verimlilik ve maliyet tasarrufu</em>: Birlikte çalışabilirlik, kaynakları optimize etmek, çalışmaların tekrarlanmasını önlemek ve manuel süreçlerle ilişkili maliyetleri azaltmak için kamu sektörüne yardımcı olabilir.</li><li>Daha iyi sektörler arası iş birliği: Birlikte çalışabilirlik, siloları ortadan kaldırabilir ve farklı sektörler arasında iş birliğini teşvik edebilir.</li></ul><p>Potansiyel faydalarına rağmen, kamu sektöründe birlikte çalışabilirliğin uygulanması hala önemli bu sektör için bir zorluktur. Genel olarak; veri formatlarının ve standartların eksikliği, farklı sistemlerin birbirleriyle iletişim kurmasını zorlaştıran ana zorluklardan biridir. Örnek olarak; farklı kamu kuruluşları isim ve adres gibi aynı tür bilgiler için farklı veri formatları kullanabilir. Bu, bilgi alışverişinde hatalara ve tutarsızlıklara yol açarak farklı kaynaklardan gelen verilerin toplanmasını ve analiz edilmesini zorlaştırabilir. Bu, birlikte çalışabilirlik tarafında karşılaşılan temel zorluklardan sadece biridir.</p><p>Birlikte çalışabilirlik açısından karşılaşılan temel zorluklar şu şekilde özetlenebilir:</p><ul><li><em>Heterojen Sistemler:</em> Farklı sistemlerde veri formatları, protokoller ve standartlardaki farklılıklar.</li><li><em>Anlamsal Farklılıklar</em>: Veri öğelerinin farklı yorumları ve anlamları.</li><li><em>Ölçeklenebilirlik</em>: Büyük hacimli veriler ve sistemler arasındaki karmaşık etkileşimleri yönetme.</li><li><em>Gerçek Zamanlı Entegrasyon:</em> Sistemler arasında zamanında ve sürekli veri alışverişinin sağlanması.</li><li><em>Güvenlik ve Gizlilik: </em>Veri paylaşımını hassas bilgilerin korunması ve sağlam güvenlik protokollerinin oluşturulması ile sağlama.</li><li><em>Eski Sistemler</em>: Mevcut birlikte çalışabilirlik standartlarıyla uyumlu olmayan eski teknolojilerin kullanımı.</li><li><em>Hızlı Teknolojik Gelişmeler: </em>Sürekli birlikte çalışabilirliği sağlamak için gelişen teknolojilere ayak uydurmak.</li><li><em>Organizasyon Kültürü: </em>Değişime karşı direncin üstesinden gelmek ve iş birliği ve yenilik kültürünü teşvik etmek, birlikte çalışabilirlik girişiminin başarısı için kritik öneme sahiptir.</li></ul><h3><strong>3. Birlikte Çalışabilirlik için Yapay Zekâ</strong></h3><p>Yapay zekâ, teknik, hukuki, anlamsal ve organizasyonel gibi katmanlar arasında birlikte çalışabilirliği artırır.</p><p>Yapay zekâ, çok miktarda veriyi analiz etme ve işleme yeteneğinden yararlanarak, devlet kurumları arasında etkili iş birliğini ve bilgi paylaşımında sıklıkla karşılaşılan zorlukları ortadan kaldırma potansiyeline sahiptir.</p><p>Yapay zekâ ve birlikte çalışabilirliğin bu birleşimi, dönüşüm potansiyeli taşımaktadır. Kamu sektörü yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak uyumsuz sistemler, standart olmayan veriler ve değişen standartlar gibi zorlukların üstesinden gelebilir ve bu şekilde birlikte çalışabilirlik sağlanabilir.</p><p>Genel olarak yapay zekâ, kamu yönetimi verilerinin daha iyi yapılandırılması, düzenlenmesi, standartlaştırılması ve işlenmesi ve kamu sektörü kuruluşları içinde ve dışında birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi için önemli bir araç olabilir.</p><p>Yapay zekâ öncelikle veri ve sistem bağlantısı gibi dahili operasyonları geliştirmek için kullanılır. Yapay zekâ sistemleri verileri haritalandırabilir, dönüştürebilir ve standartlaştırabilir (böylece anlamsal birlikte çalışabilirliği teşvik edebilir).Yapay zekâ çözümleri tüm bunları gerçekleştirirken Doğal Dil İşleme, Makine Öğrenimi ve anlamsal modelleme gibi yapay zekâ tekniklerinden yararlanmaktadır ve verimli veri paylaşımı ve entegrasyonu için uyumluluk ve tutarlılık sağlamaktadır.</p><p>·Yapay zekâ algoritmaları, verilerin içeriğini ve bağlamını analiz edip anlayarak farklı veri kümeleri arasındaki kalıpların, ilişkilerin ve benzerliklerin tanımlanmasına olanak tanır. Bu yetenek, verileri somut bir formata veya yapıya uyarlayabilen otomatik süreçlerin geliştirilmesine olanak tanıyarak, heterojen kaynaklar arasında bilgi entegrasyonunu ve alışverişini kolaylaştırır. Üstelik yapay zekâ, farklı sistemler arasında veri entegrasyonu sürecini otomatikleştirmeye yardımcı olarak kesintisiz veri alışverişini mümkün kılmakta ve manuel giriş ihtiyacını azaltmaktadır. Bu, verilerin kalitesini ve güncelliğini artırmanın yanı sıra hataları ve fazlalıkları da azaltabilir. Ayrıca kamu sektörü kuruluşlarını destekleyebilecek tahmine dayalı modellemeyi de mümkün kılabilir.</p><p>Ayrıca yapay zekâ, kişiselleştirilmiş ve hedefe yönelik hizmet sunumunu mümkün kılarak insan odaklı kamu hizmetlerinin geliştirilmesini desteklemektedir. Bu, kullanıcı verilerini ve tercihlerini analiz etmek için yapay zekâ kullanılarak ve hizmet sunumunun buna göre uyarlanmasıyla başarılabilir.</p><p>Yapay zekâ tabanlı Doğal Dil İşleme (NLP-Neuro Linguistic Programming), terimlerin ve kavramların anlamlarının farklı sistemlerde standartlaştırılmasına da yardımcı olarak sistemler arasında daha kolay veri alışverişine olanak sağlar.</p><p><strong>Kaynakça:</strong></p><ul><li><a href="https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC134713">Artificial Intelligence for Interoperability in the European Public Sector</a></li><li><a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_1970">Press corner</a></li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=2c508bc67379" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Açık Veri (Open Data)-2]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e2a681d555fa?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/e2a681d555fa</guid>
            <category><![CDATA[open-data]]></category>
            <category><![CDATA[açık-veri]]></category>
            <category><![CDATA[mevzuat]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Fri, 09 Aug 2024 17:36:29 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-08-09T17:36:29.948Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<p>Açık Veri ile ilgili bir önceki yazımda; açık verinin ve açık devlet verisinin ne olduğundan bahsetmiş, açık verinin faydaları, standartları ve yeniden kullanımına değinmiştim. Bu serinin ikinci yazısında ülkemizdeki açık veri sorumluluğu ve açık veri mevzuatından bahsedeceğim.</p><p>Bu konunun detayına girmeden önce genel durumu özetlemek gerekirse; ülkemizdeki çeşitli eylem planları ve strateji belgelerinde açık veri dâhil edilmiş olsa da gerekli düzenlemelerin gerçekleştirilmesi ve uygulama açısından hala gelişmelerin devam ettiğini ve bu alanda atılacak adımların olması gerektiğini söyleyebiliriz.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/555/1*t-Cw5XYwkPfmiJOYejdtuw.png" /></figure><p><strong>Türkiye için Açık Veri Sorumluluğu ve Açık Veri Mevzuatı</strong></p><p>Türkiye’nin, 2011 yılında <strong>Açık Yönetim Ortaklığı (Open Government Partnership — OGP)</strong>’na üye olması, ülkemiz için bu alanda önemli bir adım olarak görülmektedir. Açık Yönetim Ortaklığı kapsamında 2012 yılında bir eylem planı hazırlanmış ancak uygulanamamıştır. 2013 yılı Ağustos ayında da Açık Yönetim Ortaklığı’nın Türkiye’de uygulanmasına yönelik 2013/9 sayılı ve <strong>“Açık Yönetim Ortaklığı Girişimi” </strong>konulu Başbakanlık Genelgesi<a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn1">[1]</a> yayımlanmıştır. Türkiye bu alanda bir ilerleme kaydedilmemesi nedeniyle 2016 yılında pasif üye durumuna alınmış ve Türkiye 2017 yılında üyelikten çıkarılmıştır. <a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn2">[2]</a></p><p><strong>2015–2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı</strong>’nda yer alan <em>“67. Kamu Verisinin Paylaşılması”</em> eylemi doğrultusunda; kamu verisinin paylaşımı ve yeniden kullanımına ilişkin politikalar geliştirilmesi; buna dayalı olarak kamu verisinin üçüncü taraflarca yeni katma değerli ürün ve hizmetler için yeniden kullanılmasına ilişkin yasal ve idari düzenlemeler yapılması, ayrıca gerekli teknik altyapı oluşturulması hedeflenmiştir. Aynı zamanda, Eylem Planı’nda açık veri çalışmaları ile ilgili <em>“Akıllı Uygulamaların Desteklenmesi”</em>, ve “<em>Kültürel ve Bilimsel Nitelikte Sayısal Bilgiye Açık Erişimin Sağlanması”</em> eylemleri de yer almaktadır.</p><p><strong>2015–2018 İstatistiki Bilgi Altyapısının Geliştirilmesi Programı</strong>’nda<a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn3">[3]</a> Resmi İstatistik Programı (RİP) kapsamında, “TÜİK ve diğer kurum ve kuruluşlarca yayınlanan tüm istatistikleri tek bir çatı altında toplayan bir internet portali (RİP Portali) kurularak işlerliği sağlanacaktır.” eylemi yer almıştır.</p><p><strong>2016–2019 Ulusal e-Devlet Stratejisi ve Eylem Planı</strong><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn4">[4]</a> altında yer verilen hedefler arasında ise açık verinin kullanım alanlarının yaygınlaştırılması yer almaktadır. Bu konuda; Türkiye’de açık veri konusunda kamu kurum / kuruluşlarının yanında özel sektör, sivil toplum kuruluşları gibi diğer paydaşları da içine alacak şekilde yapılacak çalışmaların çerçevesinin çizilmesi, kriterlerin belirlenmesi ve kullanımının yaygınlaştırılması hedeflenmiştir. Eylem Planı’nda yer alan <strong>“E4.2.1-Açık Veri Paylaşım Portalının Oluşturulması”</strong> eylemi doğrultusunda açık veri paylaşım ilkeleri, kişiselbilginin güvenliği ve mahremiyeti gözetilerek kamu kurumlarında, yerel yönetimlerde, özel sektörde ve sivil toplum kuruluşlarında üretilen veriler açık veri olarak ortak bir veri kaynağından tüm fayda sağlayıcıların kullanımına açılacaktır. Bu kapsamda her kurumun kendi elindeki veriyi paylaşması yerine; belirli kriterler ve formatlar oluşturularak verilerin bu kriterlere uygun hale getirilip merkezi bir platform üzerinden sunulması sağlanacaktır.</p><p><strong>On Birinci Kalkınma Planı</strong><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn5">[5]</a> kapsamında;<strong> “Kamu verisi şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılımcılığı artırmak ve katma değerli yeni hizmetlerin üretimine imkân sağlamak üzere ve mahremiyet ilkeleri çerçevesinde açık veri olarak kullanıma sunulacaktır.”</strong> politika ve tedbiri yer almıştır.</p><p>Yerel yönetimler ile ilgili düzenlemelerde de açık veri ele alınmıştır. <strong>2015–2018 Yerelde Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi Programı’</strong>nda<a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn6">[6]</a> yer alan 25 No’lu eylemde “<em>Belediyelerin sistematik veri toplaması ve kamuoyu ile paylaşması sağlanacaktır.”</em> Şeklinde verilerin paylaşılması belirtilmişken; açık veri ile ilgili yerel yönetimler düzeyinde ilk ifade 2<strong>020–2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planında</strong><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn7">[7]</a> “Ulusal ve Yerel Akıllı Şehir Açık Veri Platformları Oluşturulacak, İşlerliği ve Sürdürülebilirliği Sağlanacaktır.” eylemi ile belirtilmiştir.</p><p>Mevcut ve en güncel haliyle, Açık Veri ile ilgili çalışmalar hakkındaki görev ve sorumluluk;<strong> On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028)</strong><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn8">[8]</a> ve <strong>2024 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı</strong><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftn9">[9]</a>’nda yer alan 967 sayılı politika ve 967.4 sayılı tedbir doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisine verilmiştir.</p><p><strong>“2.5.8. </strong>Dijital Devlet</p><p><strong>967:</strong> Kamu kurumlarında veri yönetişimi ve ileri veri analitiği kapasitesi geliştirilecek ve kurumlar arası veri paylaşım mekanizmaları güçlendirilecektir</p><p><strong>967.4</strong>: Kamu verisinin paylaşımına yönelik hukuki düzenlenme yapılacak, ulusal açık veri portali hayata geçirilecektir.</p><p><strong>1. <em>Açık veri konusunda kanun taslağı hazırlanacaktır</em>.”</strong></p><p><strong>Kaynakça:</strong></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref1">[1]</a> <a href="https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130823-8.htm">https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130823-8.htm</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref2">[2]</a> <a href="https://bctr.org/dokumanlar/Acik_Veri.pdf">https://bctr.org/dokumanlar/Acik_Veri.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref3">[3]</a><a href="https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/03/10Istatistiki_Bilgi_Altyapisinin_Gelistirilmesi_Programi_Eylem_Plani.pdf">https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/03/10Istatistiki_Bilgi_Altyapisinin_Gelistirilmesi_Programi_Eylem_Plani.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref4">[4]</a><a href="http://www.sp.gov.tr/upload/xSPTemelBelge/files/Swkoy+2016-2019-Ulusal-e-Devlet-Stratejisi-ve-Eylem-Plani.pdf">http://www.sp.gov.tr/upload/xSPTemelBelge/files/Swkoy+2016-2019-Ulusal-e-Devlet-Stratejisi-ve-Eylem-Plani.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref5">[5]</a> <a href="https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf">https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref6">[6]</a><a href="https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/10/23Yerelde_Kurumsal_Kapasitenin_Guclendirilmesi_Programi.pdf">https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/10/23Yerelde_Kurumsal_Kapasitenin_Guclendirilmesi_Programi.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref7">[7] </a><a href="https://www.akillisehirler.gov.tr/wp-content/uploads/EylemPlani.pdf">https://www.akillisehirler.gov.tr/wp-content/uploads/EylemPlani.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref8">[8] </a><a href="https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf">https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf</a></p><p><a href="https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-2-e3330ee3f460#_ftnref9">[9] </a><a href="https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/10/2024-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi.pdf">https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/10/2024-Yili-Cumhurbaskanligi-Yillik-Programi.pdf</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=e2a681d555fa" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Açık Veri( Open Data) Nedir?-1]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/a%C3%A7%C4%B1k-veri-open-data-nedir-1-78c0677b5f17?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/78c0677b5f17</guid>
            <category><![CDATA[open-government]]></category>
            <category><![CDATA[open-data]]></category>
            <category><![CDATA[data]]></category>
            <category><![CDATA[veri]]></category>
            <category><![CDATA[açık-veri]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Mon, 01 Jul 2024 17:51:18 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-07-01T17:51:18.266Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3>Açık Veri (Open Data) Nedir?-1</h3><p>Açık veri “ bir telif hakkı, patent ya da diğer kontrol mekanizmalarına tabi olmaksızın herkes tarafından ücretsiz ve özgürce (hukuki, finansal, teknik engel olmaksızın) erişilebilen ve kullanılan veridir.</p><p>Açık veriyi Open Data Instute, “Açık veri herkesin erişebileceği, kullanabileceği ve paylaşabileceği verilerdir” olarak tanımlamaktadır.</p><p>Veriler 3 temel kriteri karşılıyorsa; açık veri kabul edilir.</p><p>· Erişim ve erişilebilirlik</p><p>· Yeniden kullanım ve yeniden dağıtım</p><p>· Herkese açık</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/927/1*8H_VhYOTMdPG4qy6UCmNxw.png" /><figcaption><strong>Açık Verinin 3 Temel Kriteri</strong></figcaption></figure><p><a href="https://www.opendatasoft.com/en/blog/open-data-institute-addressing-the-fundamental-questions-around-data-use/">Açık veri</a> terimi ilk olarak 1995 yılında jeofizik ve çevresel verilerin paylaşımıyla ilgili olarak ortaya çıkmıştır. Konsept daha sonra 2007 yılında Kaliforniya’nın Sebastopol kentinde internet aktivistleri ve düşünürlerin katıldığı bir toplantıda kanunlaştırıldı. Kanun; açık kaynak hareketinin ilkelerine dayanmakta ve açık verilerin kamu kurumları tarafından paylaşılmasına odaklanmaktaydı. Açık veri önem kazanmaya başladıkça ve alanı büyüdükçe ülkeler, kamu kurumlarından (merkez, yerel yönetim vb.) gelen verilerin açık veri olarak sunulmasını zorunlu kılan mevzuatlar yayınlamaya ve uygulamaya başlamıştır.</p><p>Açık veri terimi kullanılırken, iki açıdan değerlendirilmesi önerilmektedir.</p><p><em>1. Yasal olarak açıklık:</em> Verinin yasal olarak açık olması, herkes tarafından özgürce erişebilmesine, yeniden kullanılmasına ve dağıtılmasına olanak tanıyan bir açık lisansa sahip olması anlamına gelmektedir.</p><p><em>2. Teknik olarak açıklık: </em>Verinin teknik olarak açık olması herhangi bir kişinin veriye yaygın, ücretsiz yazılım araçlarıyla erişileceği ve kullanabileceği, makinelerin işleyebileceği ve telif hakkı ile korunmayan elektronik formatlarda yayınlanması demektir. Verinin teknik olarak açık olması için aynı zamanda şifre veya güvenlik duvarı kısıtlamaları olmadan açık bir sunucuda mevcut ve erişilebilir olmalıdır. Açık veriyi bulunması kolay bir hale getirebilmek için kurum ve kuruluşların çoğu açık veri katalogları oluşturmaktadır.</p><p><strong>1.</strong> <strong>Açık Devlet Verisi Nedir?</strong></p><p>Açık Devlet Verisi teknik, mali veya hukuki kısıtlama olmaksızın herkesin özgürce kullanabileceği verilerdir. Açık Devlet Verileri, yeniden kullanılabilir ve yeniden dağıtılabilir olmalıdır. Açık Devlet Verileri, şeffaflığı ve açıklığı teşvik etmeyi, yenilikçiliği teşvik etmeyi, vatandaş katılımını artırmayı, yeni bilgi edinmek için birden fazla veri kaynağını birleştirip kullanmayı ve devlet hizmetlerinin verimliliğini artırmayı ve yeni iş ve ekonomik fırsatlar oluşturmayı amaçlamaktadır. Devlet Açık Verileri, devlet ve vatandaşlar arasındaki boşluğu doldurmaya yardımcı olur.</p><p><strong>2.</strong> <strong>Açık Verinin Faydaları</strong></p><p>Açık veri daha fazla şeffaflık ve hesap verilebilirlik sağlarken, kamu kurumlarının veriye dayalı karar alma süreçlerini iyileştirir, yeniliği ve büyümeyi teşvik eder, kamu politikasının ve kamu verilerinin yönetişimini sağlar, yeni iş modellerinin ortaya çıkmasına destek olur, ülkeler ve kurumlar için ekonomik değer oluştur.</p><p>Devlet tarafından sağlanan verilerden aşağıdaki gibi farklı şekillerde faydalanılabilir:</p><p>· Vatandaşlar, devlet kurum ve kuruluşlarının nasıl çalıştığı ve performansları hakkında bilgi sahibi olurlar.</p><p>· Vatandaşlar tarafından geri bildirim alınması sağlanır.</p><p>· Açık devlet verilerine dayalı web ve akıllı telefon uygulamaları ve çözümleri geliştirilir.</p><p><strong>3.</strong> <strong>Veriler Nasıl Açık Hale Getirilir?</strong></p><p><a href="https://www.opendatasoft.com/en/resources/open-data-guide/">Açık verilerin</a> güvenilir, yapılandırılmış, hem insanlar hem de makineler tarafından kolayca anlaşılabilir olması gerekmektedir. <a href="#_ftn1">[1]</a></p><p>· Veri kalitesi; doğruluk (accuracy), tamlık (completeness), zamanlılık (timeliness), tutarlılık (consistency) ve güvenilirlik (reliability) gibi kriterlerle ölçülür. Açık veri kaynaklarının kalitesini kontrol etmek için bir veri yönetişimi yapısı oluşturulması, veri setlerinin kalitesinden sorumlu veri sorumlularının belirlenmesi, verileri sunmak ve veri kalitesini sağlamak için merkezi bir platform kullanılması önemlidir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/561/1*DFThsZgihf4BCjP6ktEn1w.png" /><figcaption><strong>Veri Kalitesi Özellikleri</strong></figcaption></figure><p>· Kurumlar açık verilerini yayına hazırlarken; veri entegrasyonu da dâhil olmak üzere, hazırlıktan son kullanıma kadar veri yönetimiyle ilgili tüm farklı adımları kapsayan uçtan uca bir metodoloji oluşturmalıdır. Veri temizleme (Data Cleaning), veri standardizasyonu ve anonimleştirme adımları bütüncül bir yapıda devam etmelidir.</p><p>·<em>Veri temizleme </em>(yanlış veya eksik alanları kaldırmak için)</p><p>·<em>Veri standardizasyonu</em> (tarih veya adres gibi verilerin aynı formatta olmasını sağlamak)</p><p>·Kişisel olarak tanımlanabilir bilgilerin paylaşılmadan önce kaldırılması için <em>anonimleştirme.</em></p><p>· İyi bir metaveri yönetimi, açık veri yönetiminde oldukça kritik bir adımdır. Metaveri, veri ile ilgili özet bilgiler sunarak bir bağlam oluşturur. Kurumların verileri için bir sınıflandırma şeması oluşturması ve verileri açıklayan ortak bir kelime dağarcığı oluşturması gerekir. Teknik bilgisi ne olursa olsun, verinin herkes tarafından açık ve anlaşılır olması gerekir. ISO standardı, AB Veri Kataloğu Sözlüğü (Data Catalog Vocabulary(DCAT-AP)) meta veri standardı veya Dublin Çekirdek Meta Veri Girişimi (DCIM- Dublin Core Metadata Initiative) gibi bir dizi standartlaştırılmış model mevcuttur. Örneğin ISO 8601 standardı evrensel tarih formatları sağlar. Meta veri standartlarının oluşturulduktan sonra kurum genelinde paylaşılması ve uygulanması gerekmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/518/1*10r3Bq3m_8k6Y8T2Y8t7_Q.png" /><figcaption><strong>Metadata Örneği</strong></figcaption></figure><p><strong>4.</strong> <strong>Açık Veri Standartları</strong></p><p>Kurumların verilerini hazır hale getirdikten sonra ücretsiz bir şekilde yayımlamaları gerekmektedir. Kurumlar açık veriler için kendi lisanlarını oluşturabildikleri gibi dünya genelinde kabul görmüş lisanları da kullanabilirler. Örnek olarak; Creative Commons ve Open Data Commons verilebilir. Kendi açık veri lisansını kullanan ülkelere ise Birleşik Krallık örnek gösterilebilir. Birleşik Krallık, devlet dairelerinin ve organlarının <a href="https://www.nationalarchives.gov.uk/doc/open-government-licence/version/3/">Açık Hükümet Lisansını</a> (<a href="https://www.nationalarchives.gov.uk/doc/open-government-licence/version/3/">Open Government Licence</a>) kullanmasını zorunlu kılar.</p><p>Dünyadaki uygulamalar incelendiğinde, Open Data Commons tarafından hali hazırda üç farklı lisans seçeneği oluşturulmuştur:</p><p><em>a. Kamuya Açık Lisanslama: </em>Kamuya Açık Lisanslama yapılması halinde, açık verilere ilişkin tüm hakların kamuya açık hale getirileceği ve bu sayede bireyler tarafından özgürce kullanılarak üzerinde değişiklik yapılabileceği ve dolayısıyla hak sahipleri tarafından her türlü haktan feragat edileceği anlamına gelmektedir. Bu özelliği dolayısıyla açık içerik lisansları veya açık kaynak yazılımlarından ayrıştırılacağı belirtilmektedir.</p><p><em>b. Kaynak Gösteren Lisanslama: </em>Kullanıcıların kendi lisanslarını kullanmak suretiyle yeni içerikler üretmelerine olanak sağlayan bir çözüm üretilmiştir. Bu kapsamda üretilecek olan yeni içeriğin kaynaktan bağımsız olarak ele alınıp alınamayacağı veya ortaya çıkacak yeni ürünler dolayısıyla lisanslamanın ne şekilde olacağı kullanıcılar arasında kabul edilecek sözleşme hüküm ve şartlar altında detaylı olarak düzenlenmelidir.</p><p><em>c. Açık Veri Platformu Lisanslaması: </em>Açık veri platformlarının oluşturulmasının altında yatan sebepler göz önünde bulundurulduğunda, açık veri platformu lisanslamasının topluma hizmet etme amacıyla daha çok örtüştüğü belirtilebilir. Bu çerçevede amaçlanan, değişiklik yapmak veya kullanmak suretiyle ortaya çıkarılacak yeni verinin de kamuya açık hale getirilmesi ve yeniden kullanımına imkân verilerek fikri mülkiyet hakları kapsamındaki her türlü engellerin ortadan kaldırılmasıdır.</p><p><strong>5.Açık Verilerin Yeniden Kullanımı</strong></p><p>Açık verilerin ve veri kalitesini ve yayımlanmasını sağladıktan sonra açık verilerin yeniden kullanımını kolaylaştırmak oldukça önemlidir. Açık verilerin yeniden kullanımı iki parametreye bağlıdır:</p><p>· Dayanıklılık: Verilerin güncel olması,</p><p>· API’ler ve İndirme Seçenekleri: Verilerin açık formatlarda olması ve yeniden kullanımının sağlanması</p><p><strong>Kaynakça:</strong></p><p><a href="https://opendefinition.org/">https://opendefinition.org/</a></p><p><a href="https://theodi.org/news-and-events/blog/what-is-open-data/">https://theodi.org/news-and-events/blog/what-is-open-data/</a></p><p><a href="https://www.opendatasoft.com/en/what-is-open-data-practical-guide/">https://www.opendatasoft.com/en/what-is-open-data-practical-guide/</a></p><p><a href="https://bctr.org/dokumanlar/Acik_Veri.pdf">https://bctr.org/dokumanlar/Acik_Veri.pdf</a></p><p><a href="https://www.opendatasoft.com/en/what-is-open-data-practical-guide/">What is open data? - Practical Guide - Opendatasoft</a></p><p><a href="https://www.nationalarchives.gov.uk/doc/open-government-licence/version/3/">https://www.nationalarchives.gov.uk/doc/open-government-licence/version/3/</a></p><p><a href="https://opendatacommons.org/licenses/pddl/">https://opendatacommons.org/licenses/pddl/</a></p><p><a href="https://opendatacommons.org/licenses/by/">Open Data Commons Attribution License (ODC-By) - Open Data Commons: legal tools for open data</a></p><p><a href="https://opendatacommons.org/licenses/odbl/">https://opendatacommons.org/licenses/odbl/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=78c0677b5f17" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası (Interoperable Europe Act)]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/birlikte-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fabilir-avrupa-yasas%C4%B1-interoperable-europe-act-7c1cbfb42b4c?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/7c1cbfb42b4c</guid>
            <category><![CDATA[act]]></category>
            <category><![CDATA[interoperability]]></category>
            <category><![CDATA[kamu]]></category>
            <category><![CDATA[birlikte-çalışabilirlik]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 05 Jun 2024 17:07:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-06-05T17:07:02.170Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h3><strong>1.Yasama Süreci</strong></h3><p>Avrupa Komisyonu, AB genelindeki kamu sektöründe sınır ötesi birlikte çalışabilirliği ve iş birliğini güçlendirmek için <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası (Interoperable Europe Act)</strong> teklifini Kasım 2022’de kabul etmiştir. Yeni Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, veri alışverişi ve BT çözümleri konusunda ulusal yönetimler arasında geliştirilmiş işbirliği yoluyla daha verimli kamu hizmetleri sunmaya yöneliktir.</p><p>Girişim, birlikte çalışabilirlik konusunda tutarlı, insan merkezli bir AB yaklaşımı sağlamayı, kamu idareleri ile özel sektörün birlikte çalışmasına yardımcı olacak bir birlikte çalışabilirlik yönetişim yapısı oluşturmayı ve AB’nin kamu sektörü için birlikte çalışabilirlik çözümleri ekosistemi oluşturmayı amaçlamaktadır. Teklif aynı zamanda vatandaşlar ve işletmeler için bürokrasiyi de ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.</p><p>Avrupa Parlamentosu Eylül 2023’te ve Konsey ise Ekim 2023’te önerilen taslak metin üzerinde anlaşmaya varmışlardır. Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin üçlü müzakerelerinin (trilogues) ilkini 10 Ekim 2023’te gerçekleştirmiş olup, Kasım 2023&#39;te ortak yasa koyucular metin üzerinde geçici bir anlaşmaya varmışlardır.</p><p>6 Şubat 2024&#39;te Parlamento, Genel Kurul’da üzerinde mutabakata varılan metnin lehinde oy kullanarak yasayı kabul etmiştir. Yasa, 22 Mart 2024 tarihinde AB Resmî Gazetesinde yayımlanmış olup, <strong>11 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir</strong>. Yasada yer alan hükümlerin çoğu 1<strong>2 Temmuz 2024&#39;ten itibaren</strong> geçerli olacaktır.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4KfYrvIpibOlxHAjdFqq_g.png" /></figure><h3>2.<strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasasının Getireceği Yenilikler</strong></h3><p>Yasa, genel anlamda aşağıdaki alanlarda (pillar) kamu idareleri için yapılandırılmış ve ortak sahiplenilen bir AB iş birliği çerçevesi getirmeyi önermektedir:</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/681/1*K0yro8BRdxhvcJmZysUuCQ.png" /></figure><p><strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu (Interoperable Europe Board): </strong>Üye Devletler ve AB kurumları; kamu hizmetleri için ağ ve bilgi sistemleri sağlayıcıları olarak, özel bir yönetişim organı <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu<em> </em></strong>aracılığıyla birlikte çalışabilirlik çözümleri üzerinde anlaşma sağlayacaklardır. Bu, özellikle diğer dijital politikaların uygulanmasını hızlandıracak ve destekleyecektir. Ayrıca, bir <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Topluluğu (Interoperable Europe Community),</strong> sınır ötesi ve sektörler arası birlikte çalışabilirlik alanında ilgili paydaşlar arasında koordinasyon ve iş birliğini sağlayacaktır.</p><p>Birlikte çalışabilirlik gündemini ve ortak birlikte çalışabilirlik çözümleri ekosistemini (interoperability agenda and an ecosystem of common interoperability solutions )tanımlamak için çok düzeyli bir yönetişim çerçevesinin(multi-level governance framework) kurulması sağlanacaktır. Bu çerçeve, <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kurulu</strong> tarafından yönlendirilecek ve <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Topluluğu</strong> tarafından desteklenecektir:</p><p><strong>Zorunlu Birlikte Çalışabilirlik Değerlendirmeleri (Mandatory Interoperability Assessments): </strong>Kamu hizmetlerinin “<strong>Tasarım gereği birlikte çalışabilir (interoperable-by-design)” </strong>özelliği ile oluşturmak için zorunlu birlikte çalışabilirlik değerlendirmelerinin uygulamaya konması sağlanacaktır. Komisyon gerekli yönergeleri ve araçları sağlayacaktır.</p><p><strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Portali (Interoperable Europe Portal)</strong>:Kamu idareleri arasında yüksek kaliteli ve güvenilir <strong>birlikte çalışabilirlik çözümlerinin paylaşılmasını ve yeniden kullanılmasını</strong> teşvik eden <strong>tek durak noktasıdır</strong>.</p><p><strong>Yenilik ve Politika Desteği (Innovation and Policy Support): </strong>Birlikte çalışabilirlik<strong> ç</strong>özümlerini geliştirmek, test etmek ve ölçeklendirmek için düzenleyici sanal alanlar, <strong>GovTech (Kamu Teknolojileri) </strong>ve politika uygulama destek projeleri dahil olmak üzere güçlendirilmiş inovasyon ve politika destek mekanizmaları sağlanacaktır.</p><h3>3. Yasanın Uygulanması ve Faydaları</h3><p><strong>Uygulanması nasıl olacak?</strong></p><p>Yasa, AB Kurumları ve organları da dahil olmak üzere kamu sektörü organları için geçerlidir. Birlikte çalışabilir Avrupa Yasasının uygulanması <a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/activities/digital-programme">Dijital Avrupa Programı</a> (<a href="https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/activities/digital-programme">Digital Europe Programme</a>-DIGITAL) aracılığıyla finanse edilecektir.</p><p>Yasa teklifinde; “<strong>Ulusal Yetkili Makamlar”</strong> ile her üye devletin bir veya daha fazla yetkili makamının yasanın uygulanmasından sorumlu olarak tayin edeceği ve üye devletlerin bu amaçla mevcut bir otoriteyi atayabileceğinden bahsetmektedir. Ulusal Yetkili Makamın, <em>Birlikte Çalışabilir Avrupa Kuruluna bir üye atamak, tüzüğün üye devlet içinde uygulanmasını ve bununla ilgili koordinasyonunu sağlamak</em> gibi görevleri bulunacaktır. Her üye devlet yetkili makamının tayinini kamuoyuna açıklayacaktır ve Komisyon belirlenen yetkili makamların listesini yayınlayacaktır.</p><p>Avrupa Komisyonu, yasanın uygulanmasına ilişkin olarak; <strong>EIF (European Interoperability Framework-Avrupa Birlikte Çalışabilirlik Çerçevesi)’</strong>in üye devletler tarafından uygulanmasını, üye devletler ve yerel düzeyde dünya genelindeki <strong><em>farklı sektörlerde birlikte çalışabilirlik çözümlerinin benimsenmesini, sınır ötesi birlikte çalışabilir kamu hizmetleri, kamu sektörü inovasyonu ve Govtech aktörleri ile iş birliği için açık kaynak çözümlerin geliştirilmesini</em> </strong>izleyecek ve izleme sonuçlarını Birlikte Çalışabilir Avrupa Portalinde yayımlayacaktır.</p><p><strong>Bundan sonraki izlenecek adımlar neler olacak?</strong></p><p>Yönetmelik’te belirlenen süreyi takiben hükümlerin çoğu, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde geçerli olacaktır. İstisnai olarak:</p><ul><li>Avrupa Kurumları, organları ve ajansları ile kamu sektörü organları Ocak 2025&#39;ten itibaren Birlikte Çalışabilirlik değerlendirmeleri gerçekleştirecek,</li><li>Üye Devletler, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten 9 ay sonra, Ocak 2025&#39;e kadar ulusal yetkili makamları atayacaktır.</li></ul><p><strong>Faydaları neler olacaktır?</strong></p><ul><li>Kanun, birbiriyle bağlantılı bir dijital kamu idareleri ağının oluşturulmasını destekleyecek ve Avrupa’nın ka<strong>mu sektörünün dijital dönüşümünü hızlandıracaktır.</strong></li><li>Yasa, sınır ötesi veri alışverişine yardımcı olmak amacıyla, AB genelindeki kamu idarelerine yönelik bir işbirliği çerçevesi sunmaktadır. Bu işbirliği; <strong><em>açık kaynaklı yazılımlar, kılavuzlar, kontrol listeleri, çerçeveler ve BT araçları gibi birlikte çalışabilen ve yeniden kullanılabilen dijital çözümler </em></strong>üzerinde ortak bir şekilde çalışmayı sağlar. Bunu yaparken, idari işbirliğinin önündeki yasal, organizasyonel, anlamsal ve teknik engeller de dahil olmak üzere idari yüklerin kaldırılmasına yardımcı olacaktır.</li><li>Kanun, aynı zamanda maliyet tasarrufuna da yardımcı olacak ve sınır ötesi birlikte çalışabilirlik, vatandaşlar için 5,5 ila 6,3 milyon Avro ve kamu idareleriyle iş yapan işletmeler için 5,7 ila 19,2 milyar Euro arasında maliyet tasarrufu sağlayabilir.</li><li>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası, kamu sektörü inovasyonunu ve kamu-özel “GovTech” projelerini teşvik eder. Bu, tüm AB’deki kamu sektörü kuruluşlarını destekleyen değerli kaynakları bir araya getirecektir ve kamu yararı için mevcut çözümlerin (ideal olarak açık kaynak) daha iyi yeniden kullanılmasının yolunu açacaktır.</li></ul><h3>3. Türkiye’de Birlikte Çalışabilirlik ve Türkiye’nin Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası ile İlişkisi</h3><p>Ülkemizde birlikte çalışabilirlik ile ilgili ilk çalışma, 2005 yılında e-Dönüşüm Türkiye Projesi kapsamında Kalkınma Bakanlığı Bilgi Toplumu Dairesi tarafından yayımlanan <em>Birlikte Çalışabilirlik Esasları Rehberi</em> (Sürüm 1.0)’ dir. Sürüm 2.0 2009 yılında ve rehberin son sürümü olan Sürüm 2.1 ise 2012 yılı Mayıs ayında yayınlanmıştır.</p><p>28 Şubat 2009 tarihli ve 27155 sayılı Resmi Gazetede rehberin kullanımına yönelik 2009/4 no’lu Başbakanlık Genelgesi yayımlanmıştır. Bu genelge ile kamu kaynaklarıyla yürütülen tüm BİT yatırımlarında Rehber’de belirtilen esas ve standartlara uyumu zorunlu tutulmuştur.</p><p>Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2020 yılında <em>“TUCBS (Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi) Birlikte Çalışabilirlik Usul ve Esasları Rehberi” </em>ve “<em>Akıllı Şehir Birlikte Çalışabilirlik Esasları Rehberi” </em>yayımlanmıştır. Bu rehberler, coğrafi bilgi sistemleri ve akıllı şehir alanlarında birlikte çalışabilirlik ile ilgili konuları içermektedir.</p><p>Türkiye’de birlikte çalışabilirliğin idari, teknik, anlamsal ve yasal birlikte çalışabilirlik katmanlarına yönelik birçok çalışma bulunmasına rağmen, birlikte çalışabilirliğe yönelik bütüncül bir mekanizma bulunmamaktadır. Birlikte çalışabilirlik katmanlarına yönelik mevcut bazı çalışmalar aşağıda verilmiştir:</p><p>· Bürokrasinin Azaltılması ve Dijital Türkiye Toplantıları, TUCBS Kurulu (İdari Birlikte Çalışabilirlik),</p><p>· e-Devlet, atlas.gov.tr, EBYS (Teknik Birlikte Çalışabilirlik),</p><p>· Ulusal Veri Sözlüğü, Açık Veri Portalleri (İstanbul Büyükşehir Belediyesi (BB), Bursa BB, Balıkesir BB, İzmir BB, vb.) (Anlamsal Birlikte Çalışabilirlik),</p><p>· KVKK (Yasal Birlikte Çalışabilirlik)</p><p>12. Kalkınma Planı (2024–2028) ve 2024 Yılı Yıllık Programı’nda yer alan “<em>964.3. Dijital devlet mimarisi oluşturulacak ve birlikte çalışabilirlik rehberi güncellenecektir.” </em>tedbiri ile konu kapsamında çalışma gerçekleştirilmesi sorumluluğu Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığına verilmiştir.</p><p>Avrupa Komisyonu’nun “Türkiye 2023 Raporu (Türkiye 2023 Report)” 11.08.2023 tarihinde yayımlanmıştır. Raporda; Türkiye ile ilgili birçok değerlendirmenin bulunmasının yanı sıra “birlikte çalışabilirlik” ile ilgili tavsiyeler de bulunulmaktadır.</p><p>Raporda; e-Devlet Kapısı ile ilgili bazı istatistiki bilgilerin verilmesinin yanında <strong>kamuda iyi bir yönetim yapısı oluşturmak</strong> amacıyla ülkemizin hem <strong>Avrupa Birlikte Çalışabilirlik Çerçevesi (European Interoperability Framework)</strong>’ne hem de <strong>Birlikte Çalışabilir Avrupa Yasası (Interoperable Europe Act)’</strong>na uyum sağlaması ile ilgili tavsiyelerde bulunulmaktadır. Raporda bu konu kapsamında geçen ifadeler aşağıda yer verilmektedir.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/784/1*b687NvXR0GRMY8PUVzXLHg.png" /></figure><p>Türkiye, AB üye ülkesi olmasa da Avrupa Komisyonu tarafından gerçekleştirilen endeks ve birlikte çalışabilirlik değerlendirme raporlarında yer almakta ve bu alanda ön plana çıkmaktadır. Ülkemizde mevcutta AB Avrupa Komisyonu tarafından sunulan politika ve strateji belgeleri takip edilmektedir. Avrupa Komisyonunun yasa teklifi ile önerdiği Birlikte Çalışabilir Portali ve Birlikte Çalışabilir Kurulu veya Topluluğu ülkemiz için de oluşturulabilir, özellikle açık veri çalışmaları, teknik altyapı entegrasyonu ve açık kaynak çözümlerinin yaygınlaştırılması ile ilgili çalışmalara daha fazla önem verilebilir.</p><p><strong>Kaynaklar</strong></p><p><a href="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_1970">https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_24_1970</a></p><p><a href="https://joinup.ec.europa.eu/">https://joinup.ec.europa.eu/</a></p><p><a href="https://joinup.ec.europa.eu/collection/public-sector-tech-watch/govtech">https://joinup.ec.europa.eu/collection/public-sector-tech-watch/govtech</a></p><p><em>Avrupa Komisyonu, Impact Assessment Report, 2022, </em><a href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52022SC0721"><em>https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:52022SC0721</em></a></p><p><a href="https://joinup.ec.europa.eu/collection/interoperable-europe/interoperable-europe">https://joinup.ec.europa.eu/collection/interoperable-europe/interoperable-europe</a></p><p><a href="https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/08/20050805-11.htm">https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/08/20050805-11.htm</a></p><p><em>Avrupa Komisyonu, Türkiye 2023 Report, 2023 </em><a href="https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/turkiye-report-2023_en">https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/turkiye-report-2023_en</a></p><iframe src="https://drive.google.com/viewerng/viewer?url=https%3A//eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/%3Furi%3DCELEX%3A52022SC0721&amp;embedded=true" width="600" height="780" frameborder="0" scrolling="no"><a href="https://medium.com/media/8f64e32c9befd70eee3936e7978a5384/href">https://medium.com/media/8f64e32c9befd70eee3936e7978a5384/href</a></iframe><p>European Commission Joint Research Centre, Quantifying the Benefits of Location Interoperability in the European Union,2022</p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=7c1cbfb42b4c" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
        <item>
            <title><![CDATA[RPA Nedir? ve Devlet Uygulama Örnekleri Nelerdir?]]></title>
            <link>https://medium.com/@eliftangal/rpa-nedir-ve-devlet-uygulama-%C3%B6rnekleri-nelerdir-6e03e91476d0?source=rss-189f5bb1e589------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/6e03e91476d0</guid>
            <category><![CDATA[süreç-yönetimi]]></category>
            <category><![CDATA[kamu]]></category>
            <category><![CDATA[rpa-solutions]]></category>
            <category><![CDATA[robotik-süreç-otomasyonu]]></category>
            <category><![CDATA[government]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Elif Tangal]]></dc:creator>
            <pubDate>Thu, 15 Feb 2024 17:06:02 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2024-02-15T17:06:02.047Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*VmktDacVxadZCNMXrdxZUg.png" /></figure><p>Basit bir ifadeyle RPA, insan eylemini taklit eden düzenlenmiş faaliyetler aracılığıyla rutin, tekrarlanan ve öngörülebilir görevleri otomatikleştirmek için kural odaklı yazılım araçlarının kullanılmasıdır. RPA ile yazılım kullanıcıları; kurallara dayalı iş süreçlerini öğrenebilen, taklit edebilen ve yürütebilen “yazılım robotları” veya “botlar” oluşturur.</p><p>Robotik süreç otomasyonu, tutarlı bir şekilde aynı kalan iş akışlarında tekrarlayan, kurallara dayalı görevleri yerine getirmede mükemmel olan yazılım robotlarının oluşturulmasını kapsar. RPA botları, kullanıcı arayüzlerindeki insan eylemlerini taklit eder; bu da onları nadiren istisna içeren ve genellikle kesin bir dizi adım içeren görevleri yönetmek için ideal kılar.</p><p>RPA, kullanıcıların dijital eylemlerini gözlemleyerek botlar oluşturmasına olanak tanır. Robotik Süreç Otomasyonu yazılım botları herhangi bir uygulama veya sistemle insanların yaptığı gibi aynı şekilde etkileşime girebilir; ancak insanlara göre RPA botları günün her saati, kesintisiz, çok daha hızlı ve %100 güvenilirlik ve hassasiyetle çalışabilir. Örnek olarak; botlar web verilerini kopyalayıp yapıştırabilir, hesaplamalar yapabilir, dosyaları açıp taşıyabilir, e-postaları ayrıştırabilir, programlarda oturum açabilir, API’ lere bağlanabilir ve yapılandırılmamış verileri çıkarabilir.</p><p>3 tür RPA vardır:</p><p><strong>Görev Botları (Task Bots):</strong> Oluşturulması kolay ve çok adımlı işlemleri hatasız yürütebilen, tekrarlayan kural tabanlı görevleri yürüten otomasyonun temelidir.</p><p><strong>Meta Botlar (Meta Bots):</strong> Görev Botlarının gelişmiş botlarıdır. Meta Botlar, PC’deki uygulamaları otomatikleştirmek için kullanılır. Meta Botlar, Uygulama API’leri kullanılarak oluşturulabilir.</p><p><strong>IQ botları (IQ Bots):</strong> Geliştiricilerin süreçlere bilişsel yetenekler eklemesine olanak tanıyan yeni nesil akıllı botlardır. Bu botlar yarı ve yapılandırılmamış verilerden bilgi çıkarmak için bilişsel yetenekleri kullanır.</p><p>RPA ile ilgili bir önceki yazımda neden devlette kullanılması gerektiği ve faydaları hakkında bahsetmiştim. Bu kısımda ise RPA kullanan ülke örneklerinden kısaca bilgi vereceğim.</p><p><strong>ABD</strong></p><p>ABD’de kurumlara rehberlik etmek ve otomasyonun uygulanmasını hızlandırmak için RPA Uygulama Topluluğu (Federal Robotic Process Automation Community of Practice) oluşturulmuştur. Bu topluluk, federal hükümetteki kurumların etkili bir RPA programının tasarlanması ve uygulanmasında ortaya çıkan teknik, yönetimsel ve operasyonel zorlukların üstesinden gelmesine yardımcı olmaktadır. 1.400&#39;den fazla üye ve 100&#39;den fazla departman ve ajanstan oluşmaktadır.</p><p>ABD Savunma Bakanlığı’nın İleri Savunma Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA- US DoD’s Defense Advanced Research Projects Agency), ilgili bilgileri otomatik olarak çıkarmak ve analistlerin bundan eyleme dönüştürülebilir bilgiler elde etmesine yardımcı olmak için doğal dil işlemeyi (NLP- Natural Language Processing) kullanan Derin Araştırma ve Metin Filtreleme (DEFT- Deep Exploration and Filtering of Text ) programını oluşturmuştur.</p><p>ABD Savunma Lojistiği Ajansı (the Defense Logistics Agency of the US ) ise orduya lojistik destek sağlama sürecindeki teklif özetlerine yanıt vermek ve katılım süreci için RPA’ yi kullanmaktadır.</p><p>RPA kullanımına başka bir örnek ise; ABD Ordusu’nun soruları yanıtlamak, kullanıcıların niteliklerini kontrol etmek ve onları işe alım görevlilerine yönlendirmek için IQ Bot’u kullanan etkileşimli bir sanal asistanı olan SGT STAR verilebilir. Burada; RPA aracı, yararlı yanıtları yararlı olmayan yanıtlardan ayırmaya yardımcı olan veri modellerini tanımak için makine öğrenimini kullanır. Ordu, SGT STAR’ın 55 işe alım uzmanının işini %94&#39;ün üzerinde doğruluk oranıyla yaptığını tespit etmiştir. 2016 yılı itibarıyla sanal asistan 16 milyondan fazla kullanıcı sorusunu yanıtlamıştır.</p><p>Ulusal Güvenlik Departmanının ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri ( U.S. Citizenship and Immigration Services of the Department of Home Land Security )için geliştirilen EMMA sohbet robotu ise, göçmenlik hizmetleri, yeşil kartlar, pasaportlar ve bu departmanın sunduğu diğer hizmetlerle ilgili taleplerle ilgilenmektedir.</p><p><strong>Birleşik Krallık</strong></p><p>Birleşik Krallık’ ta, 2030 yılına kadar 861.000 kamu sektörü işinin yerini otomasyon çözümlerinin alacağı ve böylece hükümetlerin kamu sektörü maliyetlerinden 17 milyar £ tasarruf edeceği tahmin ediliyor.</p><p>Birleşik Krallık’ taki Caerphilly County İlçe Meclisi, COVID-19 krizi sırasında ücretsiz okul yemeği başvurularındaki artışla başa çıkmak için RPA çözümlerini kullanmıştır.</p><p><strong>Hindistan</strong></p><p>Hindistan Hükümeti, Pandemi karantinaları sırasında RPA ile vatandaş geçiş kartları oluşturmuştur.</p><p>Kaynaklar:</p><p><a href="https://www.gsa.gov/technology/government-it-initiatives/federal-robotic-process-automation-community-of-practice">https://www.gsa.gov/technology/government-it-initiatives/federal-robotic-process-automation-community-of-practice</a></p><p><a href="https://smartbridge.com/automation/solutions/rpa-for-government/">https://smartbridge.com/automation/solutions/rpa-for-government/</a></p><p><a href="https://nanonets.com/blog/rpa-in-the-government-sector/">https://nanonets.com/blog/rpa-in-the-government-sector/</a></p><p><a href="https://nielit.gov.in/aurangabad/content/short-term-course-robotic-process-automation">https://nielit.gov.in/aurangabad/content/short-term-course-robotic-process-automation</a></p><p><a href="https://research.aimultiple.com/rpa-government/">https://research.aimultiple.com/rpa-government/</a></p><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=6e03e91476d0" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>