<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:cc="http://cyber.law.harvard.edu/rss/creativeCommonsRssModule.html">
    <channel>
        <title><![CDATA[Stories by Ellen Ásta van Beek on Medium]]></title>
        <description><![CDATA[Stories by Ellen Ásta van Beek on Medium]]></description>
        <link>https://medium.com/@ellenastavanbeek?source=rss-5702848efdf0------2</link>
        <image>
            <url>https://cdn-images-1.medium.com/fit/c/150/150/1*0zCEjd8fmC8umSq2fAM_Zw.jpeg</url>
            <title>Stories by Ellen Ásta van Beek on Medium</title>
            <link>https://medium.com/@ellenastavanbeek?source=rss-5702848efdf0------2</link>
        </image>
        <generator>Medium</generator>
        <lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 17:04:30 GMT</lastBuildDate>
        <atom:link href="https://medium.com/@ellenastavanbeek/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/>
        <webMaster><![CDATA[yourfriends@medium.com]]></webMaster>
        <atom:link href="http://medium.superfeedr.com/" rel="hub"/>
        <item>
            <title><![CDATA[Netverslun Íslendinga]]></title>
            <link>https://medium.com/@ellenastavanbeek/netverslun-%C3%ADslendinga-becb2e16cd40?source=rss-5702848efdf0------2</link>
            <guid isPermaLink="false">https://medium.com/p/becb2e16cd40</guid>
            <category><![CDATA[ecommerce]]></category>
            <category><![CDATA[psychology-behind]]></category>
            <category><![CDATA[iceland]]></category>
            <category><![CDATA[ux]]></category>
            <category><![CDATA[web-design]]></category>
            <dc:creator><![CDATA[Ellen Ásta van Beek]]></dc:creator>
            <pubDate>Wed, 19 Dec 2018 19:31:39 GMT</pubDate>
            <atom:updated>2018-12-19T19:31:39.860Z</atom:updated>
            <content:encoded><![CDATA[<h4>Hvað fær okkur til að smella á “kaupa” ?</h4><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/450/1*q096LGT3QwGSsDcnp6Wwlg.png" /></figure><h3><strong>Saga netverslunar</strong></h3><p>Á síðastliðnum tuttugu árum hefur netverslun gjörbylt viðskiptaheiminum frá því að vera óalgengt viðskiptamódel yfir í mögulega ógnun hefðbundinnar verslunar. Netverslun hefur ekki aðeins vaxið á leifturhraða heldur einnig þróast og umbreyst til að mæta síbreytilegum þörfum og hegðunarmynstri nútíma neytenda. Fyrstu<a href="https://www.smithsonianmag.com/smart-news/what-was-first-thing-sold-internet-180957414/"> öruggu rafrænu viðskiptin með notkun dulkóðunartækni fóru fram í ágúst árið 1994</a> og aðeins um ári síðar, um jólin 1995, stóð Íslendingum til boða að kaupa vörur á netversluninni netkaup.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/467/1*BfhTzcnnDXTv8I0setjHIQ.jpeg" /><figcaption><a href="http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=127978&amp;pageId=1842812&amp;lang=is&amp;q=Netkaup">Auglýsing í morgunblaðinu 1. des 1995</a></figcaption></figure><p>Blaðagreinar frá þessum tíma gefa til kynna að íslenskir frumkvöðlar og aðrir stjórnendur í atvinnulífinu spáðu miklum breytingum í verslunarháttum og var mikil eftirvænting fyrir þeim nýju tækifærum sem framtíðin bauð upp á. Ísland hefur lengi verið á meðal þeirra landa sem hafa hæsta hlutfall <a href="https://freedomhouse.org/report/freedom-net/2016/iceland">netnotkunar</a> miðað við íbúafjölda og því er skiljanlegt að miklar vonir voru bundnar við það að þessi nýji verslunarháttur myndi grípa íslensku þjóðina, enda talin vera nýjungagjörn þjóð. Þrátt fyrir góðar tilraunir, lét árangurinn á sér standa og voru flestar netverslanir á þessum tíma ekki langlífar.<br>Á næstu árum átti sér stað ör tækniþróun um allan heim. Þættir á borð við snjalltækjavæðingu, farsímaneti ásamt auknu framboði öruggara greiðslumiðla hafa ýtt undir mikla aukningu á notkun netverslana á meðal almennings. Í þessari grein verður stuttlega farið yfir stöðu á netverslun Íslendinga, sálfræðilega þætti á bakvið neysluhegðun ásamt nýjungum í verslunarháttum.Tilgangur greinarinnar er sá að veita fræðslu og ráðgjöf varðandi viðmótshönnun á sviði netverslana.</p><h3>Netverslun og íslendingar</h3><p>Til eru ýmsir flokkar af tegundum netverslana en í þessari grein verður einblínt á fyrirtæki til neytenda (<a href="https://www.tutorialspoint.com/e_commerce/e_commerce_business_models.htm">e. B2C, Business to consumer)</a> með áherslu á vörusölu (t.d. ekki kaup á þjónustu, viðburði, fjarskipti o.þ.h.)</p><p>Hlutfall netverslunar af heildarveltu smásöluverslunar á heimsvísu fer ört vaxandi. Árið 2017 var <a href="https://www.statista.com/statistics/534123/e-commerce-share-of-retail-sales-worldwide/">hlutfallið 10,2%</a> og samkvæmt vefsíðunni statista er áætlað að sú tala muni hækka upp í 17,5% á árinu 2021. Samkvæmt <a href="https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/refreshTableAction.do?tab=table&amp;plugin=1&amp;pcode=tin00096&amp;language=en">eurostat</a> er íslenska þjóðin ein af þeim sem versla hvað mest á netinu en ólíkt samanburðarlöndum leita íslendingar í meira mæli til erlendra söluaðila frekar en innlendra. Netverslun íslendinga samsvarar um <a href="http://www.rsv.is/Files/Skra_0078628.pdf#page=5">2,9%</a> af heild- og smásöluverslun á Íslandi sem er lítið hlutfall miðað við samanburðarlönd sem nema í kring um 10% af heildarveltunni.</p><p>En hver ætli sé ástæðan fyrir þessari þróun?</p><h4>Hátt verðlag</h4><p>Íslendingar versla meira á erlendum netverslunum einfaldlega vegna þess að það er hagstæðara þó svo að tollverð og flutningskostnaður bætist við.<br>Talið er að ein helsta hindrun fyrir því að íslenskar netverslanir fái að blómstra er hár sendingarkostnaður á vegum Íslandspósts og verðsamkeppni erlendis frá sem nánast ómögulegt er að keppa við. <a href="https://www.postur.is/media/3314/website.png">Vinsælar netverslanir</a> á meðal íslendinga eru Alibaba/Aliexpress, Amazon, Ebay, Asos, Boohoo og ShopUSA.</p><blockquote>Það er ódýrara fyrir kínverska netverslun að senda vöru til Ísafjarðar en fyrir hann að senda sambærilega vöru frá höfuðborgarsvæðinu til sama móttakanda á Ísafirði <br><a href="http://www.rsv.is/Files/Skra_0078628.pdf#page=25">— Rekstraraðili íslenskrar netverslunar</a></blockquote><blockquote>Á meðan íslenskar vefverslanir eru með vöruhús á Íslandi og vegna aðflutningsgjalda og hás flutningskostnaðar, þá eru litlar líkur á stærri markaðshlutdeild hér á landi og erlendis sem myndi leiða til aukinnar rekstrarhagkvæmni vegna meiri magnkaupa í innkaupum/framleiðslu. <br><a href="http://www.visir.is/g/2017170929992">— Viðskiptafræðingur</a></blockquote><p>Það er ljóst að samkeppnishæfni íslenskra netverslana er að mörgu leyti skert sökum verðlags en þrátt fyrir það tel ég að innlendar netverslanir hafi margt upp á að bjóða umfram erlendar. Þættir á borð við traustverðugleika, fjölbreyttar og þægilegar þjónustuleiðir, ábyrgð og skil á vörum ásamt stuðningi við íslenska framleiðslu/hönnun eru neytendum mikils virði.</p><h4>Góð notendaupplifun vanmetin?</h4><p>Mín persónulega upplifun er sú að íslenskir verslunarrekendur séu fyrst núna að reyna að nýta sér þau tækifæri sem netverslanir bjóða upp á, en nokkrar af mínum eftirlætis verslunum bjóða ekki upp á netverslun. Ég myndi vafalaust kaupa oftar af þeim vegna þeirra þæginda sem fylgja því að versla á netinu.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/621/1*q8AVvaYUsgv89JWwoOMSgA.png" /><figcaption>122 svarendur</figcaption></figure><blockquote>Að sumu leyti vantar meiri fagmennsku þegar horft er á hönnun heimasíðna hér á landi og skortur er á þekkingu á markaðssetningu á netinu. Íslenskum netverslunum hætti til að „kópíera“ búðina frekar en að leggja áherslu á sérstöðu netverslunar. Verðstefna er oft ekki nógu skýr og tilhneiging til að heimasíðan virki frekar sem vörulisti en heildstæð netverslun. —<a href="http://www.rsv.is/files/Skra_0069861.pdf#page=30"> Sérfræðingur í netverslun og markaðssetningu á netinu</a></blockquote><p>Í viðhorfskönnun var spurt hver uppáhalds íslenska netverslun svarenda væri og voru svörin fjölbreytileg, enda var engin nánari skilgreining gefin á ,,uppáhalds” en áhugavert er að sjá að þær verslanir sem voru oftast nefndar eru í vissu samræmi við tölur gefnar út í <a href="http://www.rsv.is/Files/Skra_0078628.pdf#page=23">skýrslu RSV</a>. Þar kemur fram að íslendingar kaupi mest raftæki, fatnað og húsbúnað á innlendum netverslunum.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/621/1*56bg1YQHqQRtvANIJvRYBw.png" /><figcaption>Samantekt á svörum 70 þáttakenda af 144, netverslanir sem voru nefndar 2x eða oftar.</figcaption></figure><p>Eftir stutta greiningu á þessum netverslunum tók ég eftir ýmsum hlutum sem þær eiga sameiginlegt og er mín ályktun sú að eftirfarandi þættir spila hlutverk í því afhverju þær eru í uppáhaldi hjá mörgum.</p><ul><li>Allar þessar netverslanir eru með skalanlegt viðmót og upplifun snjalltækjanotenda því góð.</li><li>Skýr og snyrtileg framsetning á vöruúrvali og ferlið frá því að skoða vöru yfir í að að því ljúka greiðslu er skilvirkt og fyrirhafnalaust.</li><li>Fjölbreyttir greiðslumátar, m.a. kreditkort, millifærsla og greiðsluöpp (netgíró er það algengasta á meðal þessa).</li><li>Sértæk markaðssetning (e. niche marketing). Netverslunin býður upp á vörur fyrir hnitmiðaðan hóp neytenda.</li><li>Upplýsingar um greiðslu, afhendingu, skilarétt og aðra skilmála eru skýrar. En samkvæmt <a href="https://www.postur.is/media/3307/delivery.png">viðhorfskönnun</a> eru skýrar upplýsingar um sendingakostnað mikils virði fyrir neytendur.</li><li>Tilkynning þegar vara snýr aftur á lager. Nokkrar af þessum netverslunum koma til móts við viðskiptavini þegar vara er uppseld.</li></ul><p>Mín upplifun er sú að fjöldi netverslana hafa verið vanræktar í gegnum tíðina og tel ég það vera afleiðing þess þegar netverslun er látin mæta afgangi í heildarstarfsemi verslunarinnar. Rekstur netverslunar er oft álitinn sem hliðarverkefni sem er látið í hendurnar á aðilum sem skortir þekkingu á viðmótshönnun og notendaupplifun. Eftir því sem tímanum líður verður útkoman oft ofhlaðið, óskipulagt viðmót sem krefst þess að notandinn þarf mikið að hugsa, en algengt er að auð svæði sem voru í upphafi partur af hönnun vefsins séu fylltar af ýmsum eigindum sem stjórnendur verslunarinnar vilja láta koma á framfæri og oft er það vegna þrýstings frá til dæmis fjárfestum eða jafnvel hjarðhegðunar. Tími er til kominn að starfsemi netverslunar fái að njóta sömu virðingar og hefðbundin verslun og að viðskiptavinir fá heildstæða þjónustu á öllum hliðum verslunarinnar.</p><h3>Nýjungar í verslunarháttum</h3><h4>Alhliðaverslun (e. Omnichannel)</h4><p>Það er algengt sjónarmið verslunarrekenda að verslun og netverslun séu tveir aðskildir hlutir. Sannleikurinn er sá að neytendur gera lítinn greinarmun á verslun og netverslun heldur er það vörumerkið í heild sem skiptir mestu máli. Algengt er að neytendur nýti sér hvoru tveggja.</p><p><strong>1.</strong> Þú ert að skoða Facebook með snjallsímanum þínum og sérð póst frá vin sem nýlega keypti sér hjól, þú varst búin að íhuga að kaupa þér nýtt hjól þannig að þú ferð inn á slóðina og endar á vefsíðu verslunarinnar en svo er matarpásan búin og leggur því símann frá þér.<br><strong>2</strong>. Þegar þú kemur heim nærðu í spjaldtölvuna þína, ferð inn á netverslunina og þar sérðu strax hjólið undir ,,vörur sem þú hefur nýlega skoðað.” Þú dundar þér við að gera verðsamanburð, lesa umsagnir og skoða aðra valkosti.<br><strong>3.</strong> Daginn eftir tókstu ákvörðun og hefur samband á netspjallinu um hvort þú megir ekki koma og prufa hjólið. Þegar þú mætir tekur söluaðili á móti þér og veitir þér einstaklingsmiðaða og hágæða þjónustu vegna þess að hann vissi af fyrra bragði hvað það var sem þig vantaði.<br><strong>4. </strong>Þú ákveður að nýta þér heimsendingarþjónustu og getur fylgst með stöðu sendingarinnar á snjallsímanum, spjaldtölvunni eða tölvunni.<br><strong>5.</strong> Nokkrum dögum síðar ertu með nokkrar spurningar varðandi hjólið og ákveður að hringja í þjónustuverið. Þjónustuaðilinn veit nákvæmlega hvað þú pantaðir og svarar öllum spurningunum þínum.</p><p>Þetta er ítarlegt dæmi um hvernig alhliðaverslun virkar, en það er algengur misskilningur að þetta snúist einungis um að bjóða viðskiptavinum upp á verslunarleiðir í gegnum fjölbreytt tæki, heldur snýst alhliðaverslun um að flétta öll þau samskipti sem viðskiptavinur á við verslunina saman í eina heild.</p><h4>Kaupendahegðun</h4><p><strong>Webrooming/ROPO(Research online, purchase offline): <br></strong>Neytandi rannsakar vöruna á netinu en kaupir í búð, rannsóknin felst í því að lesa umsagnir vörunnar frá mismunandi vefsíðum og gera verðsamanburð.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/619/1*37ogOazTFfZ7YxrAY_gu2A.png" /><figcaption>227 svarendur</figcaption></figure><p><strong>Showrooming:<br></strong> Neytandi fer í búð, skoðar/prufar vöruna en notar svo snjallsímann til að leita að sömu vöru á lægra verði og pantar hana.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/600/1*PCwMQV3z37UQ612HNHCVIA.png" /><figcaption>225 svarendur</figcaption></figure><h3>Sálfræðilegir þættir á bakvið kaupendahegðun</h3><p>Mikill ávinningur er í því að fá innsýn í hvað það er sem drífur notendur í átt að innkaupakörfunni. Sálfræði getur verið öflug sölutækni sem er hægt að innleiða á sviði netverslunar til að hafa áhrif á kaupákvörðunarferli viðskiptavina og bætt notendaupplifun.</p><h4>Valkvíði (e. Choice Paralyzes)</h4><p>Við teljum okkur trú um að við viljum mikið úrval en raunin er sú að of mikið af valkostum getur skert ákvörðunartökuferlið okkar. Of mikið af valkostum ýtir undir valkvíða og getur endað með að við sleppum því alfarið að taka ákvörðun.</p><p><a href="https://faculty.washington.edu/jdb/345/345%20Articles/Iyengar%20%26%20Lepper%20%282000%29.pdf">Lyengar og Lepper (2000)</a> settu upp bás á matarmarkaði þar sem í fyrra skiptið buðu þau upp á 24 tegundir af sultum og í seinna skiptið (á sama markaði) buðu þau upp á sex tegundir af sultum. Þegar það voru 24 sultur í boði, stoppuðu 60% kaupenda til smakka, þegar það voru 6 sultur í boði, stoppaði aðeins 40% kaupenda. Þannig að því fleiri tegundir því betra ekki satt? Ekki beint. Það sem kom á óvart í þessari rannsókn var að af þeim sem stoppuðu við básinn með færri tegundir, enduðu 30% með að kaupa sultu en aðeins 3% þeirra sem stoppuðu við básinn með fleiri tegundir enduðu með að kaupa sultu. Margir valkostir munu fanga athygli okkar en of mikið af valkostum yfirþyrma okkur upp að því marki að við sleppum því alfarið að kaupa.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5PmV0ifSDEbmxXcyebvLDw.png" /><figcaption>Heimkaup.is leysir þetta vandamál vel þar sem sjá má ,,Leita í 40.000 vörum hér” í leitarglugganum sem gefur til kynna hversu stórt vörúrvalið er en á sama tíma er valmyndin ekki yfirgnæfandi þar sem notast er við skref fyrir skref valmynd sem er fjallað nánar um neðar í greininni.</figcaption></figure><h4><strong>Félagsleg staðfesting (e. Social validation/proof)</strong></h4><p><a href="https://www.anecdote.com/2018/02/005-the-street-corner-experiment/">Milgram, Bickman og Berkowitz (1968)</a> báðu einn aðila um að standa á fjölmennu götuhorni í New York og horfa upp í himininn í 60 sekúndur þar sem rannsakendur könnuðu viðbrögð þeirra sem gengu framhjá. Langflestir veittu manneskjunni enga athygli og gengu framhjá án þess að líta upp.<br>Þegar fimm aðilar voru beðnir um að gera slíkt hið sama, þrefaldaðist magn þeirra vegfarenda sem að stoppuðu til að líta upp í himininn. Þegar 15 manns stóðu á götuhorninu, stoppuðu 45% þeirra sem gengu framhjá til að líta upp í himininn.</p><p>Við mannfólkið erum hjarðdýr og því erum við mun líklegri til að gera eitthvað ef við vitum að aðrir hafa gert það sama. Þessi hegðun á sérstaklega við þegar við erum óviss um hvaða aðgerð eigi að taka.</p><p>D æmisaga: Þú er staðsett/ur í húsgagnaverslun að velta fyrir þér hvort þú ættir að kaupa nýjan sófa svo þú grípur næsta mann og spyrð hann ,,hvað finnst þér um þennan sófa? Endist hann vel? Sérðu eftir kaupunum?” Maðurinn gefur sitt álit og gengur áfram, þá stoppar þú næstu manneskju og spyrð aftur ,,átt þú svona sófa?, hvernig líkar þér hann? Gætir þú gefið honum einkunn frá 0–10?” svona gengur þetta áfram þangað til þú ákveður loks að kaupa eða ekki.</p><p>Kjánalegt ekki satt? Jú mögulega, en í netheiminum er þetta sjálfsagt. Ummæli frá blá ókunnugum hefur sterk áhrif á hvort við ákveðum að kaupa eða ekki. Við vitum ekkert um þetta fólk, hvaðan þau koma, hvað þeim líkar og mislíkar eða hvort þau séu með sambærilegan hugsunarhátt og við en þrátt fyrir það treystum við þeim. Ef við sjáum vöru sem að er með aðeins eina af fimm stjörnum í einkunnargjöf höfum við ekki fyrir því að skoða þá vöru nánar.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/619/1*79ZJGVlSJrPgi1rkjhWMIA.png" /><figcaption>227 svarendur</figcaption></figure><p>Flest okkar teljum við okkur trú um að álit annara hafi ekki nein áhrif á okkur og að við tökum aðeins ákvarðanir út frá rökfræðilegum staðreyndum, þessvegna er sterkur leikur að nota tölfræði í einkunnargjöfum og umsögnum þar sem það höfðar að þeirri trú um að við séum að taka vandaða og meðvitaða ákvörðun.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ogAFi1EN3V5IulbCB3QmHQ.png" /><figcaption>Netverslunin coolblue.nl er með framúrskarandi umsagnar og einkunnar kerfi.</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zvsXgMMLcXdabYHjSofQqA.png" /><figcaption>Viðskiptavinir geta gefið vörum einkunn fyrir ólíka eiginleika ásamt því að greina frá kostum/göllum vörunnar.</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/681/1*lIrG-WH66xhNtX4ZIhkQdQ.png" /><figcaption>Áhrifaríkustu einkunargjafir og umsagnir innihalda frásagnir og reynslusögur. Umsagnir annara hafa meiri áhrif þegar við sjáum nánari upplýsingar um notendann. (Skjáskot frá umsagnarkerfi heimkaups)</figcaption></figure><p><strong>Afbrigði félagslegrar staðfestingar er almennt flokkað í eftirfarandi tegundir:</strong></p><p><strong>Sérfræðingur</strong>: Sérfræðingur samþykkir vörumerki sem tengist sérsviði hans.<br>Dæmi: Einkaþjálfari mælir með prótein drykk í gegnum facebook.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/513/1*-d8oUBLL73UAxGvRBXmQHg.png" /><figcaption>Sérfræðingur</figcaption></figure><p><strong>Sviðsljósið</strong>: Frægur/Vinsæll einstaklingur samþykkir/styður vörumerki.<br>Dæmi: Fótboltastjarna sést ganga mikið í fötum frá ákveðinni fatalínu á instagram síðu sinni.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/360/1*6LIaRNetceuYTAKE7vbNQg.png" /><figcaption>Sviðsljósið</figcaption></figure><p><strong>Notendaframleitt efni:</strong> UGC eða user generated content, notandi mælir með þínu vörumerki útfrá notendaupplifun og þjónustu.<br>Dæmi: Jákvæð umræða á umsagnarkerfi netverslunar.</p><p><strong>Mannfjöldinn:</strong> Stór hópur fólks notar vöruna.<br>Dæmi: Netverslun hefur fjölda fylgjenda á samfélagsmiðli.</p><p><strong>Vinafólk og Fjölskylda.</strong> Þegar þú sérð vini þína samþykkja vöruna.<br>Dæmi: Góður vinur deilir á samfélagsmiðli jákvæðri umsögn á vöru.</p><p><strong>Viðurkenning: </strong>Samþykki eða gæðastimpill frá yfirvaldi.<br>Dæmi: Verification merki facebooks.</p><h4>Takmörkun/Skortur (e. Scarcity)</h4><p>Worchel, Lee and Adewole (1975) buðu fólki á matarmarkaði að smakka smákökur og í kjölfarið gefa þeim einkunn. Rannsakendur settu tíu kökur í eina skál og tvær alveg eins kökur í aðra. Kökurnar sem voru teknar úr tveggja köku skálinni fengu hærri einkunn heldur þær úr tíu köku skálinni þrátt fyrir að vera nákvæmlega sama tegundin.<br>Þegar aðeins takmarkað framboð er til af einhverju, drögum við þá ályktun að það sé verðmætara/betra og því viljum við eignast það enn meira.</p><p><em>“Aðeins tvö pör eftir í þinni stærð!”</em></p><p><em>“Eitt eintak af þessari vöru eftir á lager”</em></p><p><em>“Tilboði lýkur eftir 10 klukkutíma”</em></p><p><em>“Fjórir notendur eru að skoða þessa vöru núna”</em></p><p><strong>Netsöludagar<br></strong>Singles day, black friday og cyber monday hafa svo sannarlega <a href="http://www.vb.is/frettir/fjorfold-sala-einum-degi/151246/">rutt sér til rúms á Íslandi</a> og tel ég þessa daga vera frábær sölutækifæri sem engin verslun má láta framhjá sér fara.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1012/1*dRchqjmWLRLvq7WgpZ1-Iw.png" /><figcaption>Brot af auglýsingum fyrir netsöludaginn 2018</figcaption></figure><p>Þetta eru allt dæmi sem ýta undir ótta fyrir því að missa af einhverju (e. FOMO, fear of missing out), en sá ótti er mikið sterkari hvati heldur en löngunin til að eignast eitthvað nýtt. Þarfir neytenda ættu ávalt að vera í fyrsta sæti og mistnotkun á þessari aðferð er slæmur viðskiptaháttur sem leiðir til þess að viðskiptavinir sjái eftir kaupum (e. buyers remorse) eða missa alfarið traust gagnvart versluninni.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*WCAx0M3DuA8_qxWf8o3aXA.png" /><figcaption>Tímabundið tilboð á netversluninni Heimkaup, komið er til móts við þarfir viðskiptavina þarsem margir eru farnir að huga að jólagjöfum í nóvember þegar tilboðið var í gangi.</figcaption></figure><h4>Hvernig við eyðum pening</h4><p>Samkvæmt niðurstöðum rannsókna hefur komið í ljós að þegar fólk borgar með peningaseðlum eyðir það minna. En afhverju? Samkvæmt Susan M. Weinschenk doktor í sálfræði, hafa greiðsluleiðir hátt eða lágt gagnsæi. Því lægra sem gagnsæi er, því meira mun fólk eyða. Gagnsæi greiðsluleiða ákvarðast af því hversu áþreifanlegar þær eru.<br>Peningar eru áþreifanlegir og þessvegna er erfiðara að sjá seðlana hverfa í samanburð við að nota til dæmis kort í búð. Afgreiðslumaðurinn réttir þér alltaf kortið til baka þannig að tilfinningin um að hafa tapað einhverju er ekki eins sterk. Í dag er rafræn greiðsla auðveldari en nokkuru sinni fyrr með notkun ,,one click payments.” Sumir notendur telja sig vera hvatvísari í kaupum á netinu heldur en í hefðbundinni verslun.</p><h3>Fyrstu skrefin í átt að framúrskarandi netverslun</h3><h4>Snjallsíma upplifun</h4><p>Í ljósi þess að meirihluti neytenda nota snjallsíma til að t.d rannsaka vöru á meðan þeir eru staddir í verslun, er mikilvægt að verslanir leggji sérstaka áherslu á að notendaupplifun snjalltækjanotenda sé skilvirk og ánægjuleg. Samkvæmt <a href="https://www.thinkwithgoogle.com/intl/en-gb/advertising-channels/mobile/few-tips-speed-your-mobile-site-and-tools-test-it/">think with google</a>, þegar viðskiptavinur fær slæma notendaupplifun í gegnum snjallsíma, er 62% ólíklegra að hann muni kaupa af netversluninni í framtíðinni.</p><h4>Einstaklingsmiðun (e. Personalization)</h4><p>Í för með tæknivæðingu almennings og aukinni notkun netverslana hafa sérfræðingar víða um heim þróað mismunandi aðferðir til að auka sölu netverslana, en snillingarnir hjá Amazon ruddu brautina með því að leggja notendur sínar undir smásjá í þeim tilgangi að veita þeim einstaklingsmiðaða þjónustu og við vitum öll hvernig sú saga endar. Í dag eru virkir notendur Amazon um <a href="https://www.nchannel.com/blog/amazon-statistics/">310 milljónir og ein vinsælasta netverslun á heimsvísu.</a><br>Gögn um neytandann eru notuð sem stuðningur til að miðla viðeigandi efni og vörum sem eru í takt við þarfir hans.</p><p>Þessi gögn geta verið:</p><ul><li><strong>Fyrirspurnir leitarvéla:</strong> Mæla með vörum byggðar á leitarorðum notenda.</li><li><strong>Kaupferill:</strong> Mæla með vörum byggðar á fyrri kaupum notenda.</li><li><strong>Innkaupakarfa:</strong> Mæla með vörum byggðar á innihald innkaupakörfu notenda.</li><li><strong>Félagsleg hegðun:</strong> Mæla með vörum byggðar á einkunn, deilingum og líkum.</li><li><strong>Staðsetning: </strong>Mæla með vörum byggðar á staðsetningu notendans með tilliti til veðurfars eða annara svæðisbundna þátta.</li><li><strong>Svipaðir neytendur (e. customer segments): </strong>Mæla með vörum byggðar á gögnum sambærilegra notenda.</li></ul><p>Notkun gagnapunkta eins og þessa tel ég vera einn helsta styrkleika netverslana þarsem ómögulegt er að bjóða upp á sambærilega þjónustu í hefðbundinni verslun.</p><h4>Skref fyrir skref valmynd</h4><p>Í þeirri tilraun til að einfalda valmynd og koma í veg fyrir valkvíða (e. choice paralyzes), leggja margir áherslu á ,,linear navigation” eða skref fyrir skref valmynd, en hugsunin á bakvið það er að notandinn fái að flæða betur um valmyndina og hvert skref er rökrétt áframhald frá því fyrra sem hentar einstaklega vel fyrir viðmót netverslana.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*4btWd_a-yrai_TS4q8VAtQ.png" /><figcaption>Netverslunin heimkaup.is er gott dæmi af skref fyrir skref valmynd</figcaption></figure><h4>Samanburður</h4><p>Til þess að geta betur metið verðmæti á vöru, viljum við bera hana saman við aðra sem þýðir að við erum oft treg til að kaupa eitthvað ef við getum ekki borið saman eiginleika og verð vörunnar. Þessi hegðun getur leitt þess að neytendur leiti til samkeppnisaðila. Samanburður á vörum er ein leið sem getur minnkað líkurnar á að viðskiptavinur leiti annað og á sama tíma auðveldað kaupákvörðunartökuferlið.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*ZcDbCPppR62_4Ey8pHFHsg.png" /><figcaption>Samanburðartól á netverslun Elko</figcaption></figure><h4>Hugleidd og óhugleidd kaup (e. Considered and non considered purchases)</h4><p>Samkvæmt <a href="/service/about:blank">Joe Leech</a> (UX ráðgjafi) er hægt að skipta kaupendahegðun niður í tvo flokka, hugleidd kaup og óhugleidd kaup. Hugleidd kaup er þegar mikil hugsun og tími er lagt í ákvörðunarferlið um að kaupa, meðan að óhugleidd kaup er þegar lítil sem eigin hugsun er lögð í kaupin, þessi kaupendahegðun er oft stjórnuð af tilfinningum (e. Impulse buys).</p><p>Kaup á sjónvarpi myndi t.d. flokkast undir vönduð kaup vegna flækjustiga kaupsins, skuldbindingarinnar, verðlagsins og vegna þess mun kaupandinn eyða tíma í að rannsaka samkeppnisaðila, verðlag, umsagnir og fleira áður en lokaákvörðun er tekin. Að kaupa sokka hinsvegar, flokkast undir óvönduð kaup, þarsem varan er einföld og enginn stórfengilegur munur er á milli vörumerkja.</p><h4>Twix áhrifin</h4><p>Hver kannast ekki við það að freistast til að henda einum prins póló eða tyggjópakka með á færibandið við búðarkassann, en í hefðbundnum verslunum er algengt að ódýrum smávörum sé stillt upp á þeim svæðum sem ekki er hægt að sniðganga. Ég tel að stór tækifæri liggi í að innleiða þessa söluaðferð á sviði netverslunar.</p><p>DDæmisaga: Þú kaupir þér nýja ryksugu á netinu, rétt áður en þú staðfestir kaupin, sérðu ,,Aukahlutir tengdir vöru” og þar sérðu m.a. ryksugupoka, þú lendir oft í því að vera uppiskroppa með ryksugupoka og tekur þessari uppástungu því vel og bætir pokunum við í körfuna og klárar kaupin.</p><p>Aðferðin er áhrifaríkust þegar varan er í takt við það sem er nú þegar í körfu kaupandans, ef vara í körfunni væri t.d. herraskyrta, væri hægt að bjóða upp á bindi sem ,,twix” vöru.</p><h4><strong>Mynd segir meira en þúsund orð</strong></h4><p>Mikilvægasta skilningarvit mannfólks er sjónskynið og er því er engin furða að þegar við erum stödd í verslun að skoða vöru, dæmum við vöruna að mestu leyti út frá því sem við sjáum. Orðatiltakið ,,bókin dæmd eftir kápunni” kemur ekki úr lausu lofti.</p><p>Margir nefna ,,að geta séð og snert vöru” sem ástæðu fyrir því að velja hefðbundna verslun fram yfir netverslun, en þrátt fyrir það getur mynd lýst vöru á áhrifaríkan hátt og getur sannfært efasama viðskiptavini sem efast um hvort varan sé eins og henni er lýst. Vörumyndir þurfa að vera stórar til að fanga athygli og nákvæmar til þess að kaupandi geti fengið alla eiginleika vörunnar beint í æð án þess að þurfa lesa orð.</p><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*5mvdINXNReWRRuDw05tlng.png" /><figcaption>Ikea er framúrskarandi þegar kemur að birtingu vörumynda. Zoom virknin býður notendum upp á að sjá smáatriði vörunnar betur og birtar eru tilfinningaríkar myndir af vörunni í notkun af ánægðum viðskiptavinum.</figcaption></figure><figure><img alt="" src="https://cdn-images-1.medium.com/max/1024/1*zQjV8ECTgm0QkrNI1V0Cgw.png" /><figcaption>Netverslun 66° norður býður notendum upp á að spila myndbönd sem lýsir vörunni enn betur.</figcaption></figure><h3>Að lokum</h3><p>Mikil þörf er á aukinni fræðslu á meðal verslunarrekenda ásamt umfangsmeiri rannsóknarvinnu á stöðu og horfum íslenskra netverslana. Þó tel ég framtíðina bjarta og spennandi verður að fylgjast með þróun á íslenskri netverslun á næstkomandi árum því mér sýnist eins og boltinn sé loksins farinn að rúlla og sé ekki betur en að íslenskir verslunarrekendur séu að bretta upp ermar til að reyna bæta upp fyrir aðgerðarleysi á sviði netverslana síðari ára.</p><p>Til að mynda hefur verið stofnaður faghópur netverslana í hagsmunasamtökunum SVÞ og fjöldi fyrirtækja eru að bæta við þekkingu sína í gegnum ráðstefnur, fyrirlestra og námskeið. Einnig eru frumkvöðlar úr ýmsum áttum farnir að þróa áhugaverðar lausnir fyrir þær verslanir sem að hafa netverslun sem megin rekstur, t.d. <a href="https://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2018/11/28/risavaxinn_jolamarkadur_netverslana/">Pop up markaðir</a> þar sem netverslanir nýta sér kraft fjöldans til að setja upp sýni/sölubása í sameiginlegu rými, <a href="https://www.mbl.is/frettir/innlent/2018/10/03/betri_thjonusta_i_netverslun/">lager og póstþjónusta</a> sérhæfð fyrir netverslanir, <a href="https://ja.is/vorur/">vöruleit</a> þar sem má finna vörur frá mismunandi netverslunum.</p><p>Verðsamkeppni erlendis frá er ekki á leiðinni að minnka og því tel ég það ekki gilda ástæðu fyrir verslanir að fara ekki af stað með netverslun. Út frá mínu sjónarhorni sem nútíma neytandi finnst mér jafn fáránlegt að vera ekki með netverslun og að bjóða ekki upp á greiðslu með korti í verslun. Áhættufælni fjárfesta verður að hætta koma í veg fyrir það að þarfir viðskiptavina séu uppfylltar. Í það minnsta ætti síða verslunar að hafa góða upplifun fyrir snjalltækjanotendur og að allar upplýsingar tengdar versluninni séu skýrar og aðgengilegar en ég trúi því að verslanir munu aðeins gjalda fyrir það að bjóða ekki upp á netverslun í dag.</p><p>Ég vona að þessi samantekt hafi ýtt undir smá vitundarvakningu og veitt góða kynningu á ýmsum grundvallaratriðum í viðmótshönnun netverslana ásamt aukinn skilning á kaupendahegðun. Ég hvet lesendur til að nýta sér veraldarvefinn til að rannsaka frekar ýmis hugtök sem voru nefnd í greininni til að öðlast nánari skilning. Einnig má hafa samband við höfund fyrir aðgang að ítarlegri upplýsingum um viðhorfskönnun, heimildir eða ábendingar/spurningar varðandi grein.</p><h3>Heimildir</h3><ul><li>Emil Karlsson. 2018. Íslensk netverslun — <a href="http://www.rsv.is/Files/Skra_0078628.pdf">áhrif stafrænnar tækni og alþjóðlegrar samkeppni.</a></li><li><a href="https://www.bigcommerce.com/blog/author/tracey-wallace/">Tracey Wallace</a>. 2018. <a href="https://www.bigcommerce.com/blog/ecommerce-trends/##chapter1">The 19 Ecommerce Trends + 147 Online Shopping Stats Fueling Sales Growth in 2018.</a></li><li>Joe Leech. 2016. <a href="https://www.shopify.com/partners/blog/3-high-impact-tips-for-designing-an-ecommerce-site-that-converts">3 High Impact Tips for designing an ecommerce site that converts.</a></li><li>Alfred Lua. 2017. <a href="https://blog.bufferapp.com/social-proof">The Psychology of Marketing: 18 Ways to Use Social Proof to Boost Your Results</a></li><li>Dr. Weinschenk, Susan (2009) Neuro Web Design, What makes them click?</li><li>Dr. Weinschenk, Susan (2016) 100 more things every designer needs to know about people.</li></ul><img src="https://medium.com/_/stat?event=post.clientViewed&referrerSource=full_rss&postId=becb2e16cd40" width="1" height="1" alt="">]]></content:encoded>
        </item>
    </channel>
</rss>